Menings
LitNet se ruimte vir onderhoude, essays, seminare en rubrieke wat toonaangewende menings uitspreek.
LitNet's space for interviews, essays, seminars and columns that express groundbreaking opinions.
Die 5de Swart Afrikaanse Skrywersimposium: Die voortgesette tersaaklikheid van ’n intellektuele tradisie
2025-11-06"'Swart' kan in dié opsig ’n beweegruimte skep waarin die diskoers rondom Kaaps as 'onafhanklike bruin taal' produktief teengewerk kan word. Dit was in hierdie opsig ook opvallend dat die kernvoorstanders van die Kaaps-as-onafhanklike-bruin/Kullit-taal-diskoers nié by SAS5 teenwoordig was nie, ten spyte daarvan dat vele van daardie individue op die een of ander wyse aan UWK verbonde is en aan vorige simposiums deelgeneem het."
Die Lasarus-effek: Jan FE Celliers (1865–1940)
2025-11-06"Daar is weldeeglik oor Jan FE Celliers geskryf. Ek wil daarom kortliks op sy omvangryke oorlogsdagboek fokus. Hierdie dagboek, in Nederlands geskryf, het my oor die jare groot plesier verskaf."
Wanneer tegnologie in jou taal begin praat: Hoe Google se nuwe veeltalige KI-woordelys ’n stem gee aan Suid-Afrika se tale in die digitale era
2025-11-06"Vir Afrikaans, wat dikwels as ’n gevestigde maar ook gepolariseerde taal in die openbare sfeer beskou word, bied die KI-woordelys ’n unieke geleentheid om te wys dat Afrikaans nie net histories relevant is nie, maar ook toekomstig aanpasbaar. Dit bevestig dat Afrikaanssprekers nie bloot verbruikers van tegnologie is nie, maar medevormers van die digitale era."
Die Lasarus-effek: ID du Plessis (1900–1981)
2025-11-05"'Rietfontein' van ID du Plessis was die eerste gedig wat jare gelede aan my begin kleef het. Dit is volledig opgeneem in ons Afrikaanse handboek in matriek – in 1981. Daar was vir my iets magies, dramaties en boeiend aan dié ballade."
Persverklaring: Prestasieprys van die Van Ewijck-Stigting weer beskikbaar
2025-11-05Daar kan weer aansoek gedoen word vir die Van Ewijck-Stigting se Prestasieprys van R100 000. Dit is ’n prys vir bewese prestasies wat reeds gelewer is en verband hou met die doelstellings van die Stigting, naamlik om die kulturele betrekkinge tussen Suid-Afrika en Nederland in die ruimste sin te bevorder. Dit sluit alle vertakkinge van die kunste of wetenskap in.
Fotoverslag: Marianne Thamm lewer die jaarlikse PEN Afrikaans-lesing oor media- en uitdrukkingsvryheid
2025-11-04"Begin om dinge te doen wat gedoen moet word. Begin lees wat jy dink die samelewing moet lees. Glo jy in vryheid van spraak? Praat dan vry. Glo jy in ’n menslike samelewing? Gedra jou dan menslik. Lewe binne die waarheid. Weier om deel te neem aan leuens. Moenie geïntimideer word deur leuens van leuenaars nie."
Uitnodiging: FilosofieKafee – Die enigmatiese verbintenis van die romankuns en die filosofie
2025-11-04Alle belangstellendes word uitgenooi na die laaste FilosofieKafee-gesprek van 2025 op Vrydag 7 November in Wellington. Charl-Pierre Naudé is die spreker.
Narratief-gebaseerde geneeskunde: enkele opmerkings
2025-11-03"Persoonlike narratiewe van pasiënte vorm ’n kernbelangrike deel van doeltreffende gesondheidsorg, hetsy of dit binne die spreekkamer as ’n intervensie gefasiliteer word, of buite die spreekkamer deur middel van ekspressiewe verhaalskrywing of dramatisering verkry word."
Is Afrikaners slagoffers?
2025-10-30Daar is onlangs weer modder gegooi nadat ’n groep Afrikaners ’n ope brief geskryf het waarin hulle Donald Trump se narratief, naamlik dat wit Afrikaners slagoffers is in Suid-Afrika, verwerp het. Freek Robinson gee aan Barend la Grange, sameroeper van Dialoog vir Aksie, en Jaco Kleynhans van Solidariteit die geleentheid om elkeen hul standpunt te stel oor hierdie aangeleentheid.
Die Lasarus-effek: Eugène Marais (1871–1936)
2025-10-30"Min Afrikaanse skrywers het oor die jare soveel durende aandag as Eugène Marais ontvang. Hy was ons eerste groot digter, en agt van sy gedigte is deur André P Brink in Groot verseboek van 2000 opgeneem. Wie weet nie van 'Winternag' en 'Die dans van die reën' nie?"
Dokkie vertel wie die ware Leon Schuster is
2025-10-29"Leon Schuster is ’n nasionale skat en seker naas Madiba, oor generasies heen, die bekendste mens in Suid-Afrika," sê Rian van Heerden, vervaardiger van Schuster. Maryke Roberts gesels met hom en Leon Schuster oor dié kykNET-reeks.
NALN: Daar was al ’n brand hier
2025-10-29"Vandag is dié stelsel buite die gebou toegedraai. Die pype lek."
Die Lasarus-effek: CJ Langenhoven (1873–1932)
2025-10-29"Die beminde 'Sagmoedige Neelsie' was en is steeds volksbesit. Hoeveel plesier het sy priemende en gevatte spreuke my nie al verskaf nie."
Trick or treat? Besinnings oor Halloween-histerie
2025-10-28"Die vrees vir Halloween het ook saam met die kultuurinvloed gekom uit Amerika. Gruwelfilms en die invloed van Amerikaanse predikers het nie Halloween noodwendig die beste reputasie gegee nie."
Nuwe bywerkings! Volksblad-joernaliste ook outeurs van ’n magdom boeke
2025-10-28"Joernaliste van Volksblad het dalk as ’n stokperdjie of later as beroep, meer boeke geskryf as redaksielede van enige ander koerant in Suid-Afrika – of selfs in die wêreld!" Kyk na hierdie bygewerkte lys van skrywers en boeke.
’n Dag vol hoop en liefde
2025-10-27"'Gaan jy iets vir LitNet skryf oor die troue?' 'Nee. Waarom?' 'Want jou ouers ondersteun jou onvoorwaardelik?'"
Agterstories: Die bababoete: gelykheid het sy prys
2025-10-23"Ek noem dit sommer die bababoete – die ekonomiese prys van ouerskap."
Die juiste betekenis
2025-10-23"Hoe sê mens hierdie dinge in enige ander taal in min of meer dieselfde aantal woorde, en met behoud van metrum en gevoelslading? Nugter alleen weet."
Breyten Breytenbach (1939–2024)
2025-10-23"Breyten Breytenbach is of virtually unparalleled stature in South Africa’s contemporary Afrikaans-language literary landscape."
Die Lasarus-effek: Emily Hobhouse
2025-10-23"’n Mens hoef min oor Emily Hobhouse te sê, want sy is bekend genoeg. Die bygaande foto, waarvan die swart-en-wit weergawe in haar Boer War Letters gepubliseer is, is só fantasties deur Gemini getransformeer dat dit byna sonder enige bykomende inligting geplaas kon word."
