Menings

LitNet se ruimte vir onderhoude, essays, seminare en rubrieke wat toonaangewende menings uitspreek.
LitNet's space for interviews, essays, seminars and columns that express groundbreaking opinions.

Nuwe digitale argief maak kultuurerfenis toeganklik vir almal

Maryke Roberts Menings 2025-11-26

 "Ons wil die grootste digitale argief van Afrikaanse materiaal skep, vir die toekoms bewaar en dit beskikbaar stel vir navorsing, kreatiewe projekte en nuuskieriges. ... Dit sluit in die nuusmedia, uitvoerende kunste, beeldende kunste, televisie- en filmmateriaal, familiestambome, kerkgeskiedenis en landbou." Maandagaand is die bekendstelling van Nuuseum – ’n aanlyn platform sonder winsbejag wat voortdurend bygewerk sal word – op Stellenbosch bekend gestel. Maryke Roberts lewer verslag.

Elders gesien: ’n nuwe gedrukte Afrikaanse koerant in die Noorde

Francois Bekker Menings 2025-11-26

"Barnard Beukman se visie en waagmoed verdien erkenning. Dit gaan nie maklik wees nie. Daar is egter ’n enorme leemte wat gevul kan word. So ja, die potensiaal is daar."

Universiteit of ambag vir skoolverlaters? ’n Onderhoud met Sonja Squires

Naomi Meyer, Sonja Squires SA Skoleseminaar | Schools Seminar 2025-11-26

"Die stigma aan alles wat nie universiteitsgebore is nie, moet ons afskud. Die wêreld is veel groter as akademie. ... Suid-Afrika het ’n tekort van meer as 10 000 ambagspersone en wêreldwyd sit groot lande ook met soortgelyke tekorte – die wêreld is eintlik jou oester as jy in ’n ambag wil kwalifiseer, en boonop kan jy ’n kans kry om oorsee te reis."

Elders gesien: Indrukke van die Afri-Saam-projek

Larry Varrie Menings 2025-11-25

"Ek loop weg met meer hoop. Meer fokus. Meer werk om te doen. Hierdie gesprek gaan aan. En ek is deel van waar Suid-Afrika sy volgende fase begin."

Persverklaring: Freek Robinson tree finaal uit die aktiewe joernalistiek

LitNet Menings 2025-11-24

In die besonder wil hy dankie sê aan derduisende kykers, luisteraars en lesers vir dekades se ondersteuning en bereidwilligheid om hul stories met hom te deel. Selfs nou nog sal mense hom voorkeer om te groet en praatjies te maak.

Wat sê Bettina? Hoe beïnvloed Steenhuisen se persoonlike finansies die DA?

Bettina Wyngaard Rubrieke 2025-11-24

"Daar is geen bewyse dat Steenhuisen korrupsie gepleeg het nie, maar die bestuur van sy persoonlike finansies laat vraagtekens ontstaan oor sy bestuur van die party."

AI podcast | KI-kortluister: "Rooibostee, awê en oepsies"

Menán van Heerden Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence 2025-11-24

Listen to a concise overview of Afrikaans content presented in the form of a podcast-style discussion by (American) AI hosts. | Luister na ’n baie kort oorsig van Afrikaanse inhoud in die vorm van ’n podsendinggesprek deur Amerikaanse KI-aanbieders. 

Die Johann Rossouw-gespreksreeks: Trump, die Weste en "die res van die wêreld"

Johann Rossouw Seminare en essays 2025-11-24

"Ons staan slegs aan die begin van die katastrofe. Ons nader ’n kantelpunt waarna die uiteindelike gevolge van die nederlaag sal ontvou."

Méér as feestale: denkarbeid in ons moedertale

Hercules Boshoff Universiteitseminaar | University Seminar 2025-11-24

"Die troos wat gegee word dat Afrikaans gedy omdat daar feeste gereël word en letterkunde bestaan, is nie goed genoeg nie, en getuig voorts van ’n verkleutering van moedertale as bron van nostalgie en vermaak, verbruikersitems, en as naelstring wat geknip word sodra die vakansie verby is en die universiteit weer voortgaan met Engels, die taal van die kop (capitas), die taal van die kapitaal."

Elders gesien: Diverse menings is positief eerder as negatief

Wannie Carstens Menings 2025-11-22

"Alles oor identiteit. Laat ons die spreekwoordelike 'olifant in die vertrek' in die oë kyk en dit konkreet hanteer."

Persverklaring: Afrikaanssprekendes trek saam vir ’n oop gesprek oor "kwessies in die kryt" en "twisgeskrifte"

LitNet Menings 2025-11-21

Rolspelers uit Afrikaanssprekende gemeenskappe kom hierdie naweek byeen om gesprek te voer oor onderlinge struwelinge wat deur hedendaagse kwessies veroorsaak word. Dit sluit in die Afrikaner-verklaring van voor die Mei 2024-verkiesing, Afrikaans Amptelik 100-veldtog tot die meer onlangse '"Nie in ons naam nie"-brief.

Franklin Abraham Sonn (1939–2025)

Hein Willemse In memoriam 2025-11-20

"In die Suid-Afrikaanse kulturele en politieke lewe het ’n groot man sy finale buiging gemaak."

Frederik van Zyl Slabbert (1940–2010) en die kwessie van Afrikaneridentiteit

Albert Grundlingh LitNet25-skrywersberaad 2025-11-20

"Hy het besef dat Afrikaans, as gevolg van apartheid, aansienlike politieke bagasie dra, maar dit was nie voldoende rede om die taal oorboord te gooi nie. Dit was volgens hom eerder ’n uitdaging om ’n taal met soveel bekoring en uitdrukkingsvermoë te herbedink en op tersiêre vlak te laat herleef in ’n tyd van onvastheid en oorgang."

Op dees aarde: Die land is hul woning nie

Elsabé Brits Rubrieke 2025-11-20

"In Suid-Afrika het 35,5% van alle vroue van 18 jaar of ouer al fisieke en/of seksuele geweld in hulle lewe ervaar. 42% van kinders het een of ander vorm van mishandeling – seksuele, fisieke, emosionele mishandeling of verwaarlosing – ervaar deur ’n volwassene wat veronderstel was om vir hulle te sorg. Dalk weet jy dit en gee ’n diep sug. Dis net syfers. Maar kom ons kyk ’n bietjie dieper na dit waaraan ons al 'gewoond geraak het'. Daardie 35,5% vroue is soveel: 7 847 438."

Die Lasarus-effek: Topsy Smith (1914–1985)

Jannie Pretorius Visueel 2025-11-19

"Hoe aangenaam om Topsy Smith, wat ongeveer 200 boeke die lig laat sien het, uiteindelik in die oë te kan kyk en sy vriendelike glimlag te kan ervaar. Hy is natuurlik veral bekend vir sy jeugboeke, in die besonder die Trompie- en Saartjie-reekse, laasgenoemde onder die skuilnaam Bettie Naudé."

Wat sê Bettina? Die stand van sake in Wes-Kaapse staatshospitale

Bettina Wyngaard Rubrieke 2025-11-19

"Die oorweldigende indruk waarmee ek wegstap van die hospitale? As die Nasionale Gesondheidsorg-wetgewing nie werk nie, kan die skuld nie aan die deur van personeel op voetsoolvlak gelê word nie. Hulle werk hard."

Die Lasarus-effek: Ingrid Jonker (1933–1965)

Jannie Pretorius Visueel 2025-11-18

"Ingrid Jonker is een van die mees gevierde, prominente en tragiese digters in die Afrikaanse literatuur. Haar bestaan in hierdie wye en droewe land was kort, té kort, maar haar invloed reik steeds verder en dieper in die kollektiewe bewussyn van mense wat haar en haar gedigte waardeer en bewonder."

Wat vier oom Daantjie daar?

Jean Meiring Afrikaanse Taalmuseum en -monument-portaal 2025-11-18

"Maar, soos akademici uitwys, ’n monument vir ’n taal is iets ongewoons. Dis wêreldwyd ’n rariteit, ’n vreemde volstruis van ’n ding, om ’n taal in en deur beton, eerder as in boeke of operas, te vier." Hierdie toespraak is gelewer by die ATM se vyftigste verjaardagdinee.

Springmielies: Die opgaarversteuring – wanneer jy níks kan weggooi nie

Nini Bennett-Moll Rubrieke 2025-11-18

"Die verskil tussen iemand wat tydelik lui is en nie sy rommel opruim nie, en dié wat aan opgaarversteuring ly, lê in die vrees om enige iets, ongeag die waarde daarvan, weg te gooi. Opgaarders 'rou' oor die weggooi van dinge, ook rommel. Dit lei tot die oormatige opeenhoping van onder meer gemors, wat die uitgange van kamers en leefruimtes blokkeer en dié mense se daaglikse funksionering benadeel."

Elders gesien: Hy het lojaal aan die land en ons grondwetlike demokrasie gebly

Christo van der Rheede In memoriam 2025-11-16

"Tot aan die einde van sy lewensloop het hy ook die huidige stand van Suid-Afrika onder die vergrootglas geplaas en het hy nie doekies omgedraai om korrupsie, armoede, werkloosheid en al die ander uitdagings wat ons as land ervaar, op die naam te noem nie."

Top