Menings
LitNet se ruimte vir onderhoude, essays, seminare en rubrieke wat toonaangewende menings uitspreek.
LitNet's space for interviews, essays, seminars and columns that express groundbreaking opinions.
Van sout in die wonde tot bloedlating: Enkele funksies van chirurgyns op VOC-skepe
2024-08-14"In 1595 vaar die eerste vloot van vier Nederlandse skepe om die Kaap na die Ooste. Die vaart om Bantam te bereik duur 15 maande. Ná drie jaar keer die vloot terug met net genoeg peper om die onkoste te dek. Slegs 87 uit 249 bemanning keer lewendig terug. Hulle moes een van die skepe gewoon agterlaat omdat daar nie genoeg bemanning oorgebly het nie. Wat het die groot tol aan bemanning geëis?"
Die dag toe breakdance gebreek is
2024-08-13"Ek staan gereeld in verwondering oor hoe soepel taal kan wees. Hierdie naweek, byvoorbeeld, is die woord raygun gebore. Om te raygun is om klaaglik te misluk in iets wat jy met groot selfvertroue aanpak. Net iemand wat in afsondering en sonder enige digitale toegang tot die wye wêreld lewe, ken nie teen hierdie tyd die naam van die persoon wat heel laaste gekom het in die Olimpiese Spele se breaking-kompetisie nie."
Die Johann Rossouw-gespreksreeks: Versfeld, Degenaar en die herwinning van die Logos in die eietydse Afrikaanse teologie en filosofie
2024-08-13"Kortom, hier word aangevoer dat die krisis waarin die Protestantse kultuur vandag in die Weste maar ook toenemend onder Afrikaners verkeer, ons ook in die eietydse Afrikaanse filosofie en teologie noop om te soek na bronne en middele waaruit ons kultuur kan put om die toekoms tegemoet te gaan en ontbinding te systap."
Odd Bins & Breyten
2024-08-13"Ná ’n dag in Pretoria bevind ek my op Tinder, die dating toep vir al die so-called decent mense. Op my kamerbalkon sit ek in my kort, pienk slaapbroekie en kyk uit op die Uniegebou wat ’n paar kilometer ver is. As jy mooi kyk, sien jy die Nelson Mandela-standbeeld in die middagson blink. Swipe links, swipe regs. Match."
In memoriam: Walter Parry, academic icon and pioneer
2024-08-13"In honouring Walter Parry, we acknowledge the profound challenges he faced and the remarkable strength with which he met them. His story is one of resilience, excellence and unwavering commitment to the pursuit of knowledge. As we reflect on his contributions, we salute him as a great physicist and a beacon of intellectual achievement."
UK migrants: The quality of mercy is strained
2024-08-08"Unlike the devolved parliaments of Wales and Scotland, where the nationalists can achieve their goals within a democratic framework, the English nationalists have no uniquely English parliament of their own. They are free only to elect representatives to a British parliament in the broad sense, whereas the Scots and Welsh elect MPs not only to their own national parliaments, but also to the British parliament. Will this constitutional anomaly lead to bottled-up rage and frustration among English nationalists?"
Word ’n sportster gebore of gemaak?
2024-08-08Freek Robinson vra sportwetenskaplikes Pierre Viviers en Konrad von Hagen of sportsterre gebore word, gemaak word of bestuur word. Hy wil ook weet: Hoe belangrik is dieet? Hoe bly ’n atleet gesond? En wat van sielkundige ondersteuning?
Die Johann Rossouw-gespreksreeks: Oor die toekoms van die geskrewe en gedrukte woord in Afrikaans
2024-08-07"Toe ’n aantal Afrikaanse skrywers en intellektuele toenemend vanaf rofweg die jaar 2000 hulle groeiende kommer oor die toekoms van Afrikaans in die onderwys, die regspraak, die wetenskap, die kunste en ander hoër funksies begin uitspreek het, is hulle dikwels afgelag met die argument 'solank die taal nog gepraat word, sal alles goed gaan'."
LitNet Akademies-resensie-essay: Interaksie met Hans Pienaar oor In die rede geval
2024-08-06"’n Konvensionele resensie sou groter sukses met komplekse begrippe opgelewer het."
Woke: kompliment of skeldwoord?
2024-08-05"Die waarskuwing om waaksaam te wees is glad nie volksvreemd vir ons in Afrikaans nie. Die terme hou jou oë oop, wakker slaap of wakker loop is bekend aan ons."
Ons toekoms op die spel
2024-08-05"Spel oefen ’n sterk invloed op die samelewing uit, daarin neem ons die beste in menswees waar: uithouvermoë, vaardigheid, mededingendheid, spangees, oordeel, maar ook die swakste, naamlik vuilspel, knoeiery, onregverdigheid en selfsug."
Imane Khelif slaan antigenderbeweging bloedneus
2024-08-05"Dit is nogal ironies dat ’n cisgender meisie van ’n konserwatiewe, godsdienstige agtergrond onlangs kolhoue geslaan het teen die antigenderbeweging se onlogiese haatspraak rakende minderhede."
Die aard van verlies, deel 2
2024-08-02"Treur is om te leer om ’n sinvolle lewe te lewe sonder jou geliefde. Treur sien jy dan as ’n vorm van leer, en leer is in elk geval iets wat jy jou lewe lank doen. Sodoende begryp mens treur as iets wat meer bekend en verstaanbaar kan wees, en dit gee jou geduld om hierdie merkwaardige proses te laat ontvou."
Om vakwoordeboeke by te werk is belangrik: ’n onderhoud met Mariëtta Alberts
2024-08-02"Afrikaanse vaktaal het daartoe bygedra dat Afrikaans as akademiese en wetenskapstaal kon ontwikkel. Dit sal ’n hartseer dag wees as Afrikaanse terminologie tot niet moet gaan omdat die waarde daarvan onderskat word." Mariëtta Alberts praat met Naomi Meyer oor Mariëtta se artikel "Voorgestelde proses vir die hersiening en bywerking van vakwoordeboeke" wat onlangs in LitNet Akademies verskyn het.
Ikonoklas!
2024-08-01"Philippe Katerine, ’n Franse national treasure, is so Frans dat Gérard Depardieu sy skoonpa is (wat in elk geval nie vandag ’n baie woke ding is om te wees nie). Maar sy onbekendheid buite Frankryk bied toe later ’n verdere laag van komiese effek: hy is nou die random blou ou in die middel van ’n globale geloofsherrie."
TK-lesing 4: Die werkwyse van die Taalkommissie
2024-08-01"Die Taalkommissie het in die uitvoer van sy mandaat een kerndoel voor oë: Om ’n bron daar te stel wat leiding gee oor hoe om – in soverre dit moontlik is – konsekwent eenvormig te skryf en te spel sodat eerste-, tweede-, derde- én vreemdetaalsprekers van Afrikaans met die minimum moeite die maklikste met mekaar kan kommunikeer wanneer hulle formeel, amptelik moet lees en skryf."
Wat doen die Menseregtekommissie?
2024-07-31Die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie (MRK) was onlangs weer in die nuus toe ’n EFF-lid snedige opmerkings teenoor lede van die DA en die VF+ gemaak het. In hierdie gesprek verduidelik Chris Nissen, die voorsitter van die MRK, waarom hulle nie anders kan as om sulke gevalle te veroordeel nie.
Koeke, terte, Paris se twisappel en ’n bietjie Marita van der Vyver
2024-07-31"Maar hierdie bepaalde geleentheid rondom die Griekse gode en ’n skunnige boek was anders en is op ’n heel, heel ander plek gehou."
Elders gesien: Die Jirre het kêk gehou die nawiek
2024-07-30"Ennie Kristene mettie minste kennis ennie onaktiefste liefde hettie meeste te sê gehad maar die woorde het niks verander nie. Ennie ongaloewiges wattie meeste te sê gehad het mettie minste kennis en ervaring vannie Jirre het steeds leeg weggestap."
Elders gesien: Waarom is dit nou skielik godslasterlik as ons dieselfde doen?
2024-07-30"Lede van die LGBTQ-gemeenskap beskou nie hulself as onaangenaam of bespotlik, of as spreekwoordelike vrot tamaties wat jou kultuurskatte kan ontsier nie. As jy hulle teenwoordigheid by daai tafel as ’n 'aanval' op jou godsdiens sien, verraai jy eintlik maar net hoe onverdraagsaam en kleingeestig jy is."
