Leon van Nierop
Leon van Nierop is ’n skrywer, TV-aanbieder, resensent, regisseur, rolprentnavorser, vervaardiger, radio-omroeper, rubriekskrywer en dosent. Hy is reeds vir 50 jaar in die bedryf en het begin as omroeper/regisseur by die SABC.
Hy skryf rolprentresensies vir verskeie publikasies, tans vir Rapport. Maar hy resenseer ook reekse wat gestroom kan word op RSG se oggendprogram Op en wakker as Stroomaf. Hy resenseer ook tans rolprente vir LitNet, onder die titel Skermgreep.
Sy TV-reeks Ballade vir ’n enkeling en sy vervolg is in die tagtigerjare gebeeldsend.
Hy het Ballade vir ’n enkeling en Wolwedans in die skemer se draaiboeke geskryf en albei rolprente was groot treffers. Hy het ook vyf TV-dramas geskryf en verwerk, onder andere CM van den Heever se Laat vrugte in 1984.
Die rolprentweergawe van Ballade vir ’n enkeling wen die Tempo-toekenning as beste rolprent in 2015, ook vir hom as medevervaardiger daarvan.
Van sy bekendste verhale is Stralerjakkers wat vir ses jaar as radioverhaal uitgesaai is, asook die jeugverhaal Ratels wat vir nege jaar op RSG was. Sy mikro-vervolgverhaal Hartebreker is vir agt jaar lank op dieselfde stasie uitgesaai.
Hy het vir 25 jaar rolprentontleding by TUT aangebied en was vir vier jaar hoof van die rolprentakademie, later die TUT Filmskool. Hy was ook professor in film aan die universiteit.
Leon het 40 romans geskryf, waaronder Moord op Lake Panic, Duiwelsroos, die Plesierengel-trilogie (wat hy in ’n eenmanverhoogstuk verwerk het) en Droomjagter. Ook vier akademiese boeke, naamlik Seeing sense: On film analysis, Movies made easy, Druk speel en ’n boek oor die geskiedenis van die Afrikaanse rolprent Daar doer in die fliek.
Dit is gebaseer op sy dokumentêre TV-reeks met dieselfde titel vir kykNET wat hy ook op TV aangebied het. Hy het Het van Verlangekraal as TV-reeks in 1984 verwerk, daarna as radiovervolgverhaal op RSG in 2022 en toe in ’n meer moderne roman verwerk. Sy radioverhaal wat in ’n skool vir blindes afspeel, Op die oog af, was ’n reusetreffer in 2024.
Hy doen steeds regie van radioteaters en vervolgverhale vir RSG, het ook twee vervolgverhale vir Maroela Media, Briekaandraai, geskryf. Hy bied rolprentresensies op kykNET se Saterdagoggend ontbytSAKE-program aan, fliektydSAKE, en gee gereeld lesings oor films en bied skryfskole aan. Hy was ook onlangs in Rusland waar hy vandaar verslag gedoen het oor die KinoBraVo-Rolprentfees.
Hy word in 1999 deur die reklamebedryf vereer met ’n spesiale medalje vir sy bydrae tot die rolprentbedryf in Suid-Afrika. Hy word in 2018 met ’n medalje van die Akademie vir Wetenskap en Kuns vereer vir sy rolprentresensies, met spesifieke verwysing na die TV-reeks en boek, Daar doer in die fliek.
Hy wen ’n spesiale toekenning vir sy bydrae tot die TUT Filmskool in 2008. Ook ’n ATKV-veertjie vir beste dokumentêre radioprogram vir sy program oor die Afrikaanse rolprent in 2010. Daarna wen hy ’n ATKV-veertjie as beste regisseur vir die radiodrama Hirosjima, Mon Amour in 2011.
Hy wen die Caxton-toekenning drie keer as beste rubriekskrywer vir die reeks Sê amen in Vrouekeur. Hy was ook die naaswenner as beste skrywer van die RSG Radiodrama-skryfkompetisie vir sy drama Twyfelberg in 2009.
Sy boek Vuurvreter is in 2010 benoem as beste spanningsroman, terwyl Daar doer in die fliek ook vir ’n kykNET-Rapport-boekeprys benoem is.
Hy is in 2023 vir ’n Naledi-toekenning benoem vir sy verhoogverwerking van Plesierengel.
Hy werk tans (2024) aan ’n nuwe roman.
Filmresensie: Wesens
2020-10-29"Ontsnap die grendelgreep van hoe Amerika jou geleer het films behoort te lyk, en gee jou oor aan een van die mees unieke en onverwagse, erbarmlike ervarings van die jaar."
My octopus teacher: ’n filmresensie
2020-09-29"Vergeet eentonige dokumentêre met pratende koppe oor vervelige onderwerpe. My octopus teacher op Netflix is een van daardie ervarings waaruit jy leer en wat jou verryk."
kykNET Silwerskermfees 2020: Leon van Nierop se oorsig
2020-09-04"Hierdie weergawe van die Silwerskermfees bewys: So baie kan met so min gedoen word."
Filmresensie: Natalie Wood: What remains behind
2020-08-03"Slaptjipsvermaak is dit nie. Want iewers word daar wel ’n vraagteken of twee geplaas wat breinkrag vereis."
In memoriam: Leon van Nierop onthou vir Elize Cawood
2020-07-21"Mens-mens, koesterende kosbare speler, vriendin, onkreukbare aktrise, swaargewig sonder houding. Sy was alles en meer."
Ennio Morricone: meester van die klankbaan
2020-07-09"Hier is een van die weinige rolprentkomponiste wie se musiek nie alleen sekere beelde opgeroep het met slegs enkele note nie, maar waarna sonder beelde geluister kon word."
Filmresensie: Jaws, herbesoek
2020-07-01"Jaws versinnebeeld opnuut die virusbedreiging en blyk (onbewustelik) profeties te wees!"
Filmresensie: Hollywood
2020-06-08"Murphy weet hoe om die regte mense vir stewige rolle te kies en om hulle so af te rig dat hulle die korrekte note slaan. In daardie opsig is Hollywood ’n fees."
Filmresensie: The half of it
2020-05-21"Dit plaas suikerstokkieliefde in die tuimeldroër tussen vuil onderklere en gebruikte kondome, en bewys dat ware liefde morsig, wreed, chaoties en moeilik is."
Filmresensie: Griekwastad
2020-04-29"Griekwastad is een van die beter Afrikaanse rolprente wat my, in ’n toenemend bar Afrikaanse filmlandskap, weer laat moed skep."
Bong Joon Ho: genie sonder grense
2020-04-06"Bong Joon Ho se vorige rolprente openbaar ’n sluimerende uitsonderlike aanslag wat as ’n voorspel en vingeroefeninge dien tot die meesterlike Parasite."
The intruder: geweldallegaartjies verloor sy byt
2020-03-04"Hierdie soort onverantwoordelike opeenstapeling van geweld maak ons so geweldvoos dat dit die sensitiwiteit uitkanselleer en jou visuele pyngrens oorskry."
kykNET Silwerskermfees 2019: Leon van Nierop se indrukke
2019-08-26"Die fees is verby. Tone is nie net in koue water gedruk nie, maar karakters en filmmakers het sommer kaalbas aan die diep kant ingespring."
’n Persoonlike blik op die lewe en loopbaan van Paul Eilers
2019-06-30"Daar is van 28 Junie af ’n reuseleemte in die vermaaklikheidsbedryf." Leon van Nierop onthou Paul Eilers, pas oorlede.
Katelknaap: ’n onderhoud met Leon van Nierop
2018-02-14"’n Roman gee jou absolute vryheid om in die karakters se koppe in te kom en dit was vir my van kardinale belang – nie die gesteun of gespierde sespak nie, maar die genot sonder ’n skuldgevoel."