Menings
LitNet se ruimte vir onderhoude, essays, seminare en rubrieke wat toonaangewende menings uitspreek.
LitNet's space for interviews, essays, seminars and columns that express groundbreaking opinions.
Die kompleksiteit van poele in niestandhoudende riviere: volhoubaarheid, ekologiese waarde en monitering
2026-10-27"Riviere is dus nie bloot standhoudende of niestandhoudende kanale met vloeiende water nie, maar lewende stelsels met belangrike ekologiese funksies en kulturele betekenisse wat voortdurend gerespekteer behoort te word."
Vroue se beskerming – Miss Representation: Rise up
2026-10-26"As ’n kultuur vroue en meisies stelselmatig verneder en verklein, word die beeld van God self aangerand. Dan word opstaan meer as net nog ’n slagspreuk. Dit is gehoorsaamheid."
Eeufees na haar dood: Waarom Bloemfontein weer ’n staatsbegrafnis vir Emily Hobhouse laat herleef
2026-10-23"Presies 100 jaar ná haar merkwaardige staatsbegrafnis – die eerste vir ’n vrou in Suid-Afrika, en die enigste vir ’n buitelander – berei Bloemfontein voor op ’n surrealistiese tydreis om hierdie dinamiese 'fluitjieblaser' van die 20ste eeu te gedenk."
The other in my town
2026-10-23"Do we experience a sense of moral obligation to a place or location other than a nostalgic bond?"
Repliek: KI-verklikkers en gehallusineerde bronne: Hoe beveg ons die onetiese gebruik van kunsmatige intelligensie (KI) in akademiese publikasies?
2026-10-23"As deel van die gesprek rondom die onetiese gebruik van kunsmatige intelligensie (KI) skryf Johann Rossouw onlangs op Netwerk24 dat daar ’n register saamgestel moet word van skrywers wat KI op ’n onetiese wyse gebruik 'sodat sodanige bedrieërs nie toegelaat word om die Afrikaanse openbare gesprek en letterkunde vir niks anders nie as openbare aansien en erkenning te probeer misbruik' nie. … Ek skryf die huidige artikel aanvullend tot Rossouw se stuk en met die vraag oor hoe om so iets te realiseer."
Rudi Visker (22 Augustus 1959, Leuven – 16 Oktober 2026, Leuven): die ongemak van singulariteit en intersubjektiwiteit
2026-10-22"Met sy dood verloor ons nie net ’n oorspronklike en invloedryke filosoof nie, maar ook ’n denker wat ons nie toelaat om te maklik met onsself en ons eie oortuigings vrede te maak nie."
Jakes Gerwel se kreatiewe skryf-werk
2026-10-22"Die gedigte is ongedateerd, met die uitsondering van een wat gemerk is 'Brussel, 1970'. Dit laat die vermoede ontstaan dat die gedigte kom uit die tydperk van Gerwel se eerste verblyf aan die VUB toe hy besig was met die Licentiaat in Germaanse filologie."
Oor die dood van die boek, en die boekhandel
2026-10-21"Maar nou lui die doodsklokke. Dis nie dat daar nie meer boeke gedruk kan word nie, dis dat mense nie meer boeke lees nie, en daarom is daar minder boeke en uitgewers."
Die Tien Gebooie vanuit ’n taalhandelingsperspektief
2026-10-20"Op die keper beskou is die Tien Gebooie, soos ons dit elke Sondag hoor, wel bindende direktiewe, maar die volle konsekwensies van die oortreding van die gebooie word nie eksplisiet aangedui nie. Sonder ’n breër bybelse konteks kan nie bepaal word hoe die bedoelde perlokusie en werklike perlokusie op mekaar afgestem is nie."
Voorwaarts mars, March and March
2026-10-20"Die beweging stel dit duidelik dat hulle visier op onwettige immigrasie is en nie immigrante nie. Hulle vra vir optrede teen ongedokumenteerde asielsoekers. Human Rights Watch en verskeie menseregteaktiviste is van mening dat hierdie oproepe van March and March xenofobiese aanvalle kan vererger deur hul optredes. Die regering sal met aanvaarbare beleide vorendag moet kom rakende vreemdelinge wat die land onwettig binnestroom."
KI-miniseminaar: Kunsmatige intelligensie as uitwissingsbedreiging?
2026-10-16"Dit is tans Oktober 2026. Kokotajlo ea (2025) skets hierna ’n prentjie waar ’n denkbeeldige KI-maatskappy genaamd OpenBrain ’n reeks KI-modelle met die naam Agent ontwikkel. ... Rakende hierdie opsomming, skryf Gibney: 'The set-up is science fiction but, for some, the concern is genuine.'"
Tussen sekerheid en onsekerheid. ’n Gesprek tussen Willie Jonker en NP Van Wyk Louw
2026-10-16"Ek wil hier ’n gesprek tot stand bring tussen die twee denkers – eers vir Jonker laat praat oor Louw en oor sy (Jonker se) Christelike siening van kuns; dan ’n weerwoord aan Louw gee gegrond op sy geskrifte; en ten slotte kry Jonker die laaste woord in."
Openbaregesondheidsoptrede en wetenskaplike navorsing: Wie is navorser Glenda Elisabeth Gray?
2026-10-16"Haar besondere bydrae lê in die manier waarop sy wetenskaplike navorsing met praktiese openbaregesondheidsoptrede, aktivisme en die ontwikkeling van Afrika se navorsingskapasiteit verbind het." LitNet Akademies se nuwe maandelikse reeks deur Mercia Coetzee stel gegradeerde navorsers en hul navorsing van hoogstaande gehalte aan LitNet-lesers bekend. ’n Lys met Afrikaanse vakterme, in hierdie geval byvoorbeeld nevirapien en perinataal, word by elke bydrae verskaf.
Theo Kleynhans: Ons kon saam deur trane lag vir die (soms absurde) lewe
2026-10-15"Ons het gedigte en persoonlike geheime met mekaar gedeel, en het ook eerste liefdes en teleurstelling sonder enige oordeel ontrafel."
Om Hobhouse te onthou – 100 jaar later
2026-10-14"Dit was haar verslag met praktiese aanbevelings vir die verbeterings wat gedoen kan word om die konsentrasiekampe leefbaar te maak, aan die minister van oorlog, St John Brodrick, wat regstreeks gelei het tot die totstandkoming van die Vrouekommissie."
Goudveld Hoërskool se eerstespankaptein onthou Theo Kleynhans
2026-10-14"En wie sien ek te styf langs my bruinoognooi sit? Die einste Kuifie Kleynhans met sy aansteeklike gelag en fyn handgebare. So gaan hy mal met sy geselsie, vriendelik soos kan kom, ’n regte don’t care-houding."
’n Matriekvriend van Goudveld Hoërskool onthou Theo Kleynhans
2026-10-14"Dit moes baie moeilik en dapper gewees het vir hom, nie net oor sy oortuigings nie, maar omdat hy as ’n Gimmie gesien is."
Theo Kleynhans: ’n beer van ’n mens
2026-10-13"Hy was ’n kunstenaar wat met kwas én klei kon werk. Hy was ’n dramaturg en resensent. ’n Mentor vir nie net mense in die kunste nie, maar vir enigeen met wie hy sy wye kennis en empatie kon deel."
PEN Afrikaans se jaarlikse lesing oor uitdrukkingsvryheid en die reg om die ongemaklike vraag te vra
2026-10-13"Wat is die eerste ding wat gebeur wanneer mense ophou om aansprake op waarheid te bevraagteken? Nie wanneer hulle ophou om die waarheid te ken nie. Wanneer hulle ophou om vrae te vra."
Die universiteit van die toekoms kan nie wag nie
2026-10-13"Wanneer ’n gegradueerde uiteindelik voor ’n pasiënt, ’n kliënt, ’n gemeenskap of ’n moeilike openbare besluit staan, sal die netheid van die universiteit se KI-beleid min beteken. Wat sal tel, is of daardie persoon verstaan, kan oordeel en verantwoordelik kan optree."
