US-taaldebat 2021: "Taalverkragter", ’n gedig

  • 0

Danie van Wyk, voorsitter van die DAK Netwerk, het op 9 April 2021 ’n protesoptog deur Stellenbosch se strate gelei om DAK se verontwaardiging met die Universiteit Stellenbosch (US) se taalbeleid te kenne te gee. Tydens die geleentheid het David C Jantjies ’n gedig voorgedra. Hier onder deel hy die gedig met LitNet se lesers.

Taalverkragter

Wie is jy wat kiertsorent in die kampus-ivoortorings sit 
Wie is jy wat Engelsbeneweld in die ’Bos se eikelanings af korrel 
Jy wat met jou grys suit en groot slap voertuig 
Agter afstandbeheerde garagedeure invroetel 
En binnedeure laat toeklik om in te sluip 
Na jou drakoniese lessenaarbed 
Waar jy jou wandade beplan en voltrek 
Op rekenaar en tablet 
Bekonkel jy uitsprake en beleid 
Maak jy drakonies wet wyd en syd

Jy! Ons praat Afrikaans 
Verloopte taalverkragter

Vat die N7 hier op saam met my 
Ek en jy kan Weskus, Boesmanland 
En Namakwaland toe ry 
Dan gaan sê jy vir Ta’ Lienkie 
Of nog beter, gaan sê jy vir Oom Raakvat 
Hulle se meistjint wat nou net by jou kampus aangekom het 
Ragel Tryntjie van Nababeep 
Daaise tjint issie welkom nie 
Aangesien omdat want sy nie Ingels kan praat nie 
Al wil sy ook hoeka graag 
Jirre, Duusman, jy hoort mos te weet 
Is jy dan ene Rip van Winkel? 
Hoe het jy dan nou so terstond 
Jou se wortels loop staan en gevertjeet?

Jy! Onse mense die praat Afrikaans 
Verskimmelde taalverkragter

So kan ons trek deur die Richtersveld 
Ons kan gaan deur die ganse Noord-Kaap 
Ons kan loop draai gooi in die Groot-Karoo en die benede-Gariep-platteland 
Dwarsdeur die ganse Tsitsikamma en die Oos-Kaap 
Af deur die Klein-Karoo en die Langkloof 
En skuins af met die Tuinroete  
Tot laag in die Overberg 
En kom sommer weer slap terug 
Kom oor die Ruggens Boland toe 
Ek los nou net gou eers al die ander uit 
Maar weet dié moet jy weet 
Hooggeleerde onkundige 
Die Bruinmense van onse land 
Ons is Afrikaans! 
En met jou kwaadwillige taalbeleid 
Is jy besig om ons al weer 
Kantlyn toe te marginaliseer

Jy! Ons praat Afrikaans 
Vermetele taalverkragter

Jy steek jou eie ma se taal in die rug 
Jou moedertaal; ons moedertaal 
Jou geboortetaal; ons geboortetaal 
Jou grootmaaktaal; ons grootmaaktaal 
Jou onderwystaal; ons onderwystaal 
Jou godsdienstaal; ons godsdienstaal 
Jou kuiertaal; ons kuiertaal 
Jou singtaal; ons singtaal 
Jou droomtaal; ons droomtaal 
Jou pêlletaal; ons pêlletaal

Jy! Ons praat Afrikaans 
Verdomde taalverkragter

Kô laain saam my narie Cape Flats 
Kô luiste narie taal vannie mense 
Kô luiste wat klap soe deurie venste 
In ôse blikhuise en wendies 
Hie af al langsie pothole-straatjies 
Wasgoedwaterstroompie slingerpaadjies 
Kô luiste in ôse backjaats 
Om al ôse hoekies en draaitjies 
Ôs is rêrage mense 
Mense met genuine basic human rights 
Soes om innie taal van djou choice 
Te chroen en te wheetie 
Soes om in djou moeretaal te starrie 
Sône om oor ’n high en mighty taalbeleid te worry 
What kaain? What kaain?

Djy! Ôs whietie Affiekaans 
Simpel taal-rapist

Hoor nou die geruis van die dreigende protes 
Hoor nou die voetval van beneukte studente 
Luister na die gedreun van hoogs beduiwelde ma’s en grommende pa’s 
Uit die stad uit die townships 
Uit die Kaapse Vlakte 
Hulle kom uit die groot dorpe 
Klein dorpies, valleie en plase 
Dít het jy ontketen 
Met jou pynigende taalbeleid 
Skraap dit nou 
Laat los Afrikaans se strot nou 
Spyt kom altyd te laat 
Gevolg deur berou

Jy! Ons praat Afrikaans 
Bedremmelde taalverkragter

Staan op vir jou taalreg, skrywer en digter 
Staan op vir jou moedertaal, Departement Afrikaans-Nederlands 
Staan op vir jou taal, Senaat-, Konvokasie-, Universiteitsraadlid 
Ons kinders wil steeds in hul moedertaal studeer en sing en praat en bid 
Dosente, studente, akademiese produsente, intellektuele elemente 
Staan op Afrikaanses met rande en sente 
Staan op, Matie, oud-Matie 
Staan op, Afrikaanse taalliefhebber en multilinguis 
Draai die krane van misnoeë wyer oop 
Swiep en swaai, trap en tred met kragtige kopknikke en onweerlegbare argumente 
In elke koshuis, in die lane 
In die Neelsie en in lesingsale 
Laat stortreën die Afrikaans-gelaaide wolke met Khoi-donder en Fondasienasie-bliksemstrale

Jy! Ons ... ons ... ons ... ons dala Afrikaans 
Vervangbare taalverkragter

  • Hierdie gedig is by die DAK Netwerk se protesoptog voorgelees.

Lees ook 

Dala Afrikaans in Stellenbosch se strate

“Dala Afrikaans!” – die geboorte van ’n nuwe taalbeweging

’n Taalbom bars al weer in Stellenbosch

US-taaldebat 2021: Denken ist heute überhaupt nicht mehr Mode (denke is vandag hoegenaamd nie meer mode nie)

Griefskrif met sewe eise vir Afrikaans aan US oorhandig

US-taaldebat 2021: Die oortjies van die seekoei

US-taaldebat 2021: US-koor sing nog in Afrikaans

US-taaldebat 2021: Hou op om in Afrikaans te droom

US-taaldebat 2021: Die taalkwessie aan die Universiteit Stellenbosch

US-taaldebat 2021: Ek is Afrikaaps

US-taaldebat 2021: Afrikaans is sterkgesig

Onverskilligheid of malligheid? Ons hoef nie een sektor van die gemeenskap te ontmagtig om die ander te bemagtig nie.

  • 0

Reageer

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Kommentaar is onderhewig aan moderering.


 

Top