Agterstories: Schole en die sigblad
2026-06-30"Wat in dié spanning verlore kan raak, noem Thom schole: die Griekse stamwoord van scholarship, of akademieskap. Dit beteken vrye tyd, of vryheid van noodsaak – die tyd en ruimte wat ’n mens nodig het om te dink. ... In ’n tyd van masjiengegenereerde teks is dit dalk die waardevolste ding wat ’n universiteit kan leer: om ’n fragment te beoordeel, en die egte artikel van ’n namaaksel te onderskei."
Will deporting illegal foreigners benefit the economy? | Wie wen as buitelandse werkers weggaan?
2026-06-26"We have little solid proof that foreign workers are the reason South Africans cannot find jobs, or that removing them would open those jobs to anyone else. What economics can speak to with more assurance is the other side of the ledger: the measurable consequences of acting on the anger." | "Ons het egter min bewyse dat buitelandse werkers wel die rede is waarom Suid-Afrikaners nie werk kry nie, of dat hul verwydering daardie poste vir iemand anders sal oopmaak. Wat ons wel beter kan meet, is wat gebeur wanneer daardie woede in beleid omgesit word."
Agterstories: Die Grondwet: Maak dit saak hoe jy ’n land ontwerp?
2026-04-21"Met die Grondwet se 30ste verjaardag om die draai ontstaan ’n interessante vraag: Het die spesifieke argitektuur en ontwerp van ons land, naamlik proporsionele verteenwoordiging, ’n parlementêre uitvoerende gesag en ’n eenheidstaat, Suid-Afrika se ekonomiese trajek beïnvloed? Sou die land vinniger gegroei het, of minder aan die staat bestee het, as die Grondwetlike Vergadering ander keuses gemaak het?"
Agterstories: Suid-Afrika, televisie en Starlink
2026-03-27"Dit is heeltemal redelik om regulatoriese waarborge, plaaslike eienaarskap en databeskermingsmaatreëls te eis voordat Starlink gelisensieer word. Dit is heeltemal redelik om te vereis dat Musk se maatskappye volgens Suid-Afrikaanse reëls speel. Wat nie redelik is nie, is om hierdie bekommernisse as verskoning te gebruik om miljoene mense weg te hou van ’n tegnologie wat hul lewens kan verander, terwyl die alternatiewe steeds nie werk nie."
Agterstories: Clans, korporasies en klone
2026-02-20"Clans, korporasies en klone is dus verskillende antwoorde op dieselfde probleem: hoe om samewerking te organiseer onder beperkings; en hoe om delegasie te plaas – binne verwantskapsnetwerke, binne reëlgebaseerde organisasies, of binne dupliseerbare agente wat volgens gedeelde protokolle werk. Die opkoms van KI-agente doen meer as om bestaande organisasies net vinniger te laat werk. Dit stel ’n nuwe organiserende logika bekend, gebou op gedelegeerde, skaalbare agentskap."
Agterstories: Verbeelde vooruitgang
2026-01-30"’n Kritiese blik op verlede en hede bly noodsaaklik, dit hou ’n samelewing eerlik oor mislukkings, maar kulturele verbeelding het óók ’n rol: om die horison van moontlikhede oop te stoot en hoop te legitimeer."
Agterstories: Ou nuus kry nuwe baadjie
2025-12-18"Sodra koerante data word, kan mens bekende vrae skielik met veel fyner instrumente beantwoord. … Hoe het berigte oor rasse-onluste oor streke heen versprei? Wanneer het die gesprek oor werkloosheid skielik toegeneem? Hoe vinnig het stories oor nuwe tegnologie, soos die telefoon, die motor, of die rekenaar, van die kusstreke na die binneland beweeg?"
Agterstories: ’n Troon vir almal
2025-11-14"Sowat twee uit elke vyf mense leef steeds sonder veilige sanitasie, met die gevolg dat kindersterftes steeds drasties van land tot land verskil. Juis daarom stel die World Toilet Organisation op 19 November 2001 World Toilet Day in – om toilette te vier en bewusmaking te skep van die miljoene mense wat nog altyd sonder veilige rioolstelsels leef. Om te verstaan hoekom sanitasie só ’n verskil maak, moet ons kyk hoe mense deur die eeue hul afval bestuur en wat gebeur wanneer hulle dit regkry."
Agterstories: Die bababoete: gelykheid het sy prys
2025-10-23"Ek noem dit sommer die bababoete – die ekonomiese prys van ouerskap."
Agterstories: Waarom belê Afrika in God?
2025-09-29"Godsdiens gaan [...] net soveel oor ekonomie as oor geloof."
Agterstories: Geldmasjien (JSE)
2025-08-25"Al is dit maklik om effe sinies te raak in die era van TikTok-beleggingswenke, bied die JSE se merkwaardige reis ’n rede tot optimisme."
Agterstories – Pak die renoster by die horing
2025-07-02"As ons die renoster én sy horing wil red, sal ons meer moet waag, meer eksperimenteer, gereguleerde wettige handel toets, en sintetiese alternatiewe ondersoek. En ons het dringend meer ekonome nodig wat hierdie vraagstukke deeglik bestudeer, elke moontlikheid toets, en saam met ekoloë, natuurbewaarders en veldwagters werk. Net dan – miskien – sal my kleinkinders – en joune – nog ’n renoster in die natuur sien. Met horing en al."
Agterstories – Die verdeeldheid van verveeldheid
2025-06-23"Hierdie resultate staan in skrille kontras met die onlangse romantisering van verveeld-wees in welvarende samelewings."
Die toekoms van die universiteit in ’n KI-wêreld: ’n onderhoud met Johan Fourie
2025-06-09"Ek voorspel dat ons binne ’n paar maande daar sal wees waar ons gaan sukkel om te onderskei tussen ’n middelmatige proefskrif deur ’n werklike student geskryf en een wat met behulp van kunsmatige intelligensie geskryf is."
Agterstories – Ideesmouse
2025-05-08"In ’n tyd toe Engels vinnig besig was om die enigste taal van die staat, en dus ’n 'magstaal' te word, was Pieter de Vos een van die eerstes om ’n droom vir taalgelykheid te verwoord, nog lank voordat Afrikaans as ’n amptelike taal erken sou word. ... Dit bring ons by ’n ongemaklike laaste vraag: Wie is vandag se voorste Afrikaanse publieke intellektueles? Wie waag dit steeds om hul stem te laat hoor in die hedendaagse mark van idees, en met watter doelwitte? En watter hedendaagse platforms bevorder die soort intellektuele, openbare debat waarvoor iemand soos De Vos gepleit het?"

