https://vrystaatkunstefees.co.za/events/toor-bos/
Dineke Orton talks to Naomi Meyer about Toor | Bos at the Vrystaat Kunstefees.
Toor | Bos at this year’s Vrystaat Kunstefees looks interesting and unusual. Please could you tell me what this production is about?
Collaborators:
Jaco van Schalkwyk (visual artist)
Willem Boshoff (visual artist)
Herman Myburgh (VR specialist)
Jaco Meyer (composer)
Dineke Orton (curator)
Bibi Slippers (poet)
Quaz Roodt (poet)
This virtual reality (VR) experience was created by artists from various genres. With the aim of bringing a multimedia, multisensory experience to visitors, Bibi Slippers, Herman Myburgh, Jaco van Schalkwyk, Quaz Roodt, Willem Boshoff, Jaco Meyer and I came together for a unique collaboration. Our starting point was the visual artworks of Boshoff and Van Schalkwyk, followed by experiments to transform them into VR. This also led us to the title, Toor | Bos, a reference to the forest-like scenes in Van Schalkwyk’s works and the "magic" of new technology and, in particular, of VR.
Slippers and Roodt each chose one of Van Schalkwyk’s artworks and, with exceptional skill, pieced together a poem that relates directly to the chosen work.
........
Slippers and Roodt each chose one of Van Schalkwyk’s artworks and, with exceptional skill, pieced together a poem that relates directly to the chosen work.
........
They also collaborated on two poems, based on the artworks Nemesis and Dark age fever dream. The poem based on the latter was subsequently set to music by Meyer and is sung by Mitha Lubbe. The other three poems are read aloud in the virtual experience by the poets themselves. In addition, music and sound were written by Meyer for the artworks featured in the virtual experience. Not only are his soundscapes inspired by the artworks and poems, but they also complement them, ultimately deepening the viewer’s experience. They also encourage the feeling of otherworldliness. Like Boshoff’s druidic onslaught, the visual artworks, the poetry read aloud and the sound were “enchanted” by Myburgh in a virtual experience.
While the element of sound is found only in the VR experience, the poetry and visual artworks are also physically exhibited in the space, along with an element of smell and an installation of Boshoff’s word art that feels like leaves under one’s feet for visitors to the VR experience.
While certain art forms have served as a starting point for others, there is undoubtedly an amplifying interplay between all the elements.
As a project leader, I brought everyone together with an overarching idea in mind, little knowing what "magical powers" I would put into action. I managed the project without assuming undue authority in her attempt to encourage the process of collaboration. My premise is that when experts from various fields freely come together and play together to create something, they have the opportunity to “conjure” something special into realisation.
What does it mean for a show to consist of physical and virtual experiences? Please could you elaborate?
A show that integrates both physical and virtual experiences invites audiences to engage with the artworks through multiple sensory and spatial dimensions. In this particular exhibition, visitors encounter a physical installation where visual art is presented alongside poetry, allowing them to experience the interplay of text and image in a tangible, embodied way within the gallery space.
At the same time, the exhibition extends into a virtual realm, where visual art, poetry and sound are woven together into an immersive VR experience. By wearing a VR headset, visitors enter a digitally constructed world that focuses their attention on the virtual presentation and temporarily removes the distractions of the physical environment.
........
At the same time, the exhibition extends into a virtual realm, where visual art, poetry and sound are woven together into an immersive VR experience. By wearing a VR headset, visitors enter a digitally constructed world that focuses their attention on the virtual presentation and temporarily removes the distractions of the physical environment.
........
However, the virtual experience remains grounded in the physical: while exploring the VR environment, visitors stand on a paper-based artwork installation and move within a clearly defined area with digital safety boundaries. This layering of physical and virtual elements encourages audiences to reflect on how their bodies navigate and mediate between material and digital spaces, enriching their understanding of the artworks through a dynamic, multisensory encounter.
What is the story about and what can people expect if they attend the show?
The production draws its inspiration from the evocative forest-scapes of Jaco van Schalkwyk and the thought-provoking work Word woes by Willem Boshoff. Word woes is a fascinating text-based piece consisting of 270 words that are spelled identically in both Afrikaans and English, yet carry different meanings in each language – a poetic exploration of ambiguity, translation and the layered nature of language.
Visitors begin by engaging with the physical artworks in the exhibition space, reading the poems written in direct response to each visual piece. From there, they are invited to journey deeper through the VR experience, which unfolds like a series of interconnected rooms. In this immersive environment, visitors move at their own pace, choosing when to enter, leave and revisit “rooms” – or artworks – creating a deeply personal narrative path.
Throughout the VR journey, they are accompanied by the recorded voices of poets reading their works aloud, interwoven with ambient sounds that reflect the atmosphere of each visual piece. In one particularly moving moment, a poem has been set to music and performed by singer Mitha Lubbe, adding another emotive layer to the experience.
Ultimately, the “story” is not fixed, but open-ended: each visitor assembles their own meaning as they navigate between image, word and sound, both physically and virtually. The result is a rich, multisensory encounter that encourages audiences to reflect on the intricate relationships between language, art and interpretation.
What was the inspiration for the story?
The project was inspired by a desire to explore how digital technologies and traditional art forms can meaningfully complement one another when intentionally designed as part of a unified experience. We wanted to demonstrate the powerful effect of bringing different artistic disciplines – visual art, poetry, sound and new media – together in ways that allow each to stand on equal footing, yet interact dynamically.
Equally, this project reflects our curiosity about the role of emerging technologies, such as VR, in curatorial practice and exhibition-making. We see VR as an exciting tool for expanding how audiences encounter and interpret art, opening up new possibilities for immersion, interaction and personal engagement.
Another core motivation was our commitment to collaboration. This project is rooted in collective authorship: every team member contributed to each stage of the process, shaping the direction of the work as it evolved. For us, this spirit of co-creation is as important as the final experience itself. It highlights the rich potential that lies in shared ideas, diverse perspectives and the blending of different creative voices.
Please provide details – where can people buy tickets, where does it take place, and more?
Dates: 15-19 July 2025
Venue: Scholtz Hall, University of the Free State, Bloemfontein
Time slots: 10:00 am - 3:00 pm daily (30-minute sessions)
Entry fee: R30 per person
Group size: Maximum of 4 people per slot
Slot schedule:
10:00 | 10:30 | 11:00 | 11:30 | 12:00 | 12:30 | 13:00 | 13:30 | 14:00 | 14:30
Larger groups may submit a request to be accommodated; these may be scheduled over two consecutive slots, depending on availability.
Walkabout:
Join us for an exclusive walkabout on the evening of 17 July, from 5:00 to 6:00 pm – a unique opportunity to engage directly with the curator and artists behind Toor | Bos.
Tickets are available at:
Vrystaat Kunstefees website: Toor | Bos – Vrystaat Kunstefees 2025
Webtickets: Toor | Bos
More details available at: https://vrystaatkunstefees.co.za/af/events/toor-bos-2/
Dineke Orton praat met Naomi Meyer oor Toor|Bos by die Vrystaat Kunstefees.
Medewerkers: Jaco van Schalkwyk (visuele kunstenaar), Willem Boshoff (visuele kunstenaar), Herman Myburg (VR-spesialis), Jaco Meyer (komponis), Dineke Orton (kurator), Bibi Slippers (digter), Quaz Roodt (digter)
Toor|Bos by vanjaar se Vrystaat Kunstefees lyk na ’n interessante en ongewone produksie. Waaroor handel dit?
Hierdie VR- (virtuele-realiteit-) ervaring is deur kunstenaars uit verskillende genres en agtergronde geskep. Met die doel om ’n multimedia-, multisensoriese ervaring aan besoekers te bied, het ek en Bibi Slippers, Herman Myburgh, Jaco van Schalkwyk, Quaz Roodt, Willem Boshoff, Jaco Meyer vir ’n unieke samewerking saamgekom. Ons beginpunt was die visuele kunswerke van Boshoff en Van Schalkwyk, gevolg deur eksperimente om dit in VR te omskep. Dit het ons ook gelei na die titel, Toor|Bos, ’n verwysing na die woudagtige tonele in Van Schalkwyk se werke en die "towerkrag" van nuwe tegnologie, en in die besonder van VR.
........
Slippers en Roodt het elk een van Van Schalkwyk se kunswerke gekies en met uitsonderlike vaardigheid ’n gedig of ’n skeppling geskep wat direk verband hou met die gekose werk.
........
Slippers en Roodt het elk een van Van Schalkwyk se kunswerke gekies en met uitsonderlike vaardigheid ’n gedig of ’n skeppling geskep wat direk verband hou met die gekose werk. Hulle het ook saamgewerk aan twee gedigte, gebaseer op die kunswerke Nemesis en Dark age fever dream. Die gedig gebaseer op laasgenoemde is daarna deur Meyer getoonset en word gesing deur Mitha Lubbe. Die ander drie gedigte word in die virtuele ervaring hardop deur die digters self voorgelees. Daarbenewens is musiek/klank deur Meyer geskryf vir die kunswerk wat in die virtuele ervaring voorkom. Sy klanklandskappe is nie net geïnspireer deur die kunswerke en gedigte nie, maar komplementeer dit ook, wat uiteindelik die kyker se ervaring verdiep. Dit moedig ook die gevoel van ’n anderwêreldsheid aan. Soos Boshoff se druïdistiese aanslag is die visuele kunswerke, die hardop geleeste poësie, en klank deur Myburgh in ’n virtuele ervaring "betower".
Terwyl die element van klank slegs in die VR-ervaring voorkom, word die poësie en visuele kunswerke ook fisies in die ruimte uitgestal, saam met ’n element van reuk en ’n installasie van Boshoff se woordkuns wat soos blare onder ’n mens se voete voel wanneer ’n besoeker die VR-ervaring beleef.
Terwyl sekere kunsvorme as ’n vertrekpunt vir ander gedien het, is daar ongetwyfeld ’n versterkende wisselwerking tussen alle elemente.
As projekleier het ek almal bymekaargebring met ’n oorkoepelende idee in gedagte, min wetende watter "towerkragte" ek sou aktiveer. Ek het die projek bestuur sonder om onnodige outoriteit te aanvaar in ’n poging om die proses van samewerking aan te moedig. My uitgangspunt is dat wanneer kundiges uit verskeie velde vryelik saamkom en saamspeel om iets te skep, hulle die geleentheid kry om iets besonders byeen te voeg en te verwesenlik.
Wat beteken dit as ’n vertoning uit konkrete en virtuele ervarings bestaan? Kan jy asseblief daarop uitbrei?
’n Vertoning wat fisiese en virtuele ervarings integreer, nooi gehore uit om in veelvuldige sensoriese en ruimtelike dimensies met die kunswerke interaksie te hê. In hierdie spesifieke uitstalling kom besoekers ’n fisiese installasie teë waar visuele kuns saam met poësie aangebied word, wat hulle in staat stel om die wisselwerking van teks en beeld op ’n tasbare, liggaamlike manier binne die galeryruimte te ervaar.
Terselfdertyd strek die uitstalling na ’n virtuele ryk, waar visuele kuns, poësie en klank saamgeweef word in ’n meesleurende VR-ervaring. Deur ’n VR-koptelefoon te dra, betree besoekers ’n digitaal gekonstrueerde wêreld wat hul aandag op die virtuele aanbieding fokus en tydelik die afleidings van die fisiese omgewing verwyder.
Die virtuele ervaring bly egter gegrond in die fisiese: Terwyl hulle die VR-omgewing verken, staan besoekers op ’n papiergebaseerde kunswerkinstallasie en beweeg hulle binne ’n duidelik gedefinieerde gebied met digitale veiligheidsgrense. Hierdie lae van fisiese en virtuele elemente moedig gehore aan om na te dink oor hoe hul liggame tussen materiële en digitale ruimtes navigeer en bemiddel, wat hul begrip van die kunswerke verryk deur ’n dinamiese, multisensoriese ontmoeting.
Waaroor gaan die storie en wat kan mense verwag as hulle die vertoning bywoon?
Die produksie put inspirasie uit die evokatiewe woudlandskappe van Jaco van Schalkwyk en die prikkelende werk Word woes van Willem Boshoff. Word woes is ’n fassinerende teksgebaseerde stuk wat bestaan uit 270 woorde wat identies gespel word in beide Afrikaans en Engels, dog verskillende betekenisse in die twee tale dra – ’n poëtiese verkenning van dubbelsinnigheid vertaling en die gelaagde aard van taal.
Besoekers begin deur met die fisiese kunswerke in die uitstalruimte te skakel, en lees die gedigte wat in direkte reaksie op elke visuele stuk geskryf is. Van daar af word hulle genooi om dieper te reis deur die VR-ervaring, wat soos ’n reeks onderling verbinde kamers ontvou. In hierdie meesleurende omgewing beweeg besoekers teen hul eie pas en kies wanneer om “kamers” – of kunswerke – binne te gaan, te verlaat en weer te besoek, wat ’n diep persoonlike narratiewe pad skep.
Deur die hele VR-reis word hulle vergesel deur die opgeneemde stemme van digters wat hul werke hardop voorlees, verweef met omringende klanke wat die atmosfeer van elke visuele stuk weerspieël. In een besonder roerende oomblik is ’n gedig getoonset en deur die sangeres Mitha Lubbe uitgevoer, wat nog ’n emosionele laag by die ervaring voeg.
Uiteindelik is die “storie” nie vas nie, maar het dit ’n oop einde: Elke besoeker stel sy of haar eie betekenis saam terwyl hulle tussen beeld, woord en klank navigeer, beide fisies en virtueel. Die resultaat is ’n ryklik multisensoriese ontmoeting wat gehore aanmoedig om na te dink oor die ingewikkelde verhoudings tussen taal, kuns en interpretasie.
Wat was die inspirasie vir die storie?
Die projek is geïnspireer deur ’n begeerte om te verken hoe digitale tegnologieë en tradisionele kunsvorme mekaar op ’n betekenisvolle manier kan aanvul wanneer dit doelbewus as deel van ’n verenigde ervaring ontwerp word. Ons wou die kragtige effek demonstreer om verskillende artistieke dissiplines – visuele kuns, poësie, klank en nuwe media – saam te bring op maniere wat elkeen toelaat om op gelyke voet te staan, dog dinamies interaksie te hê.
Net so weerspieël hierdie projek ons nuuskierigheid oor die rol van ontluikende tegnologieë, soos VR, in kuratoriese praktyk en uitstallingmakerskap. Ons sien VR as ’n opwindende hulpmiddel om uit te brei hoe gehore kuns teëkom en interpreteer – wat nuwe moontlikhede vir onderdompeling, interaksie en persoonlike betrokkenheid oopmaak.
........
Nog ’n kernmotivering was ons verbintenis tot samewerking. Hierdie projek is gewortel in kollektiewe outeurskap: Elke spanlid het bygedra tot elke stadium van die proses, en die rigting van die werk gevorm soos dit ontwikkel het. Vir ons is hierdie gees van medeskepping net so belangrik soos die finale ervaring self. Dit beklemtoon die ryk potensiaal wat lê in gedeelde idees, diverse perspektiewe en die vermenging van verskillende kreatiewe stemme.
........
Nog ’n kernmotivering was ons verbintenis tot samewerking. Hierdie projek is gewortel in kollektiewe outeurskap: Elke spanlid het bygedra tot elke stadium van die proses, en die rigting van die werk gevorm soos dit ontwikkel het. Vir ons is hierdie gees van medeskepping net so belangrik soos die finale ervaring self. Dit beklemtoon die ryk potensiaal wat lê in gedeelde idees, diverse perspektiewe en die vermenging van verskillende kreatiewe stemme.
Verskaf asseblief praktiese besonderhede – waar kan mense kaartjies koop, en waar vind die vertonings plaas?
Datums: 15–19 Julie 2025
Plek: Scholtzsaal, Universiteit van die Vrystaat, Bloemfontein
Tydgleuwe: 10:00–15:00 daagliks (30-minuut-sessies)
Toegangsgeld: R30 per persoon
Groepgrootte: Maksimum 4 mense per gleuf.
Groter groepe kan ’n versoek indien om geakkommodeer te word – dit kan oor twee opeenvolgende gleuwe geskeduleer word, afhangende van beskikbaarheid.
Gleufskedule: 10:00 | 10:30 | 11:00 | 11:30 | 12:00 | 12:30 | 13:00 | 13:30 | 14:00 | 14:30
Rondleiding: Sluit by ons aan vir ’n eksklusiewe rondleiding op die aand van 17 Julie, van 17:00 tot 18:00 – ’n unieke geleentheid om direk met die kurator en kunstenaars agter Toor|Bos te gesels.
Kaartjies is beskikbaar by: Vrystaat Kunstefees-webwerf: Toor|Bos – Vrystaat Kunstefees 2025
Webtickets: Toor|Bos.
Hier is meer besonderhede: https://vrystaatkunstefees.co.za/af/events/toor-bos-2.
Lees ook:
Bacchus tot Bekker by die Vrystaat Kunstefees 2025: ’n onderhoud met Amore Bekker
Verbode gedagtes in stereo by die Vrystaat Kunstefees 2025: ’n onderhoud met Jani Marais
Persverklaring: Die Hulde aan helde-reeks by die Vrystaat Kunstefees 2025