Tienerswangerskappe: Ons dogters brand in COVID-19-spervuur en nóg gloei die kole …

  • 0

Foto: Izak de Vries

...
Kundiges meen etlike faktore tydens die landwye grendelperiode het tot dié toename bygedra. Baie tieners was in die tydgleuf letterlik tussen vier mure vasgekluister, met verreikende gevolge.
...

“Die angstigheid wat COVID-19 by mense veroorsaak, het ook by tieners die outonome sentrale senuwees geaktiveer. Laasgenoemde wat die veg-of-vlug-respons in werking stel en die seksuele drang verhoog ... ’n tipiese oorlewingsdrang is geaktiveer.”

  • Dr Elzette Fritz, opvoedkundige sielkundige, Johannesburg

 

“Tienerswangerskappe plaas ’n geweldige druk op die staatskas. Meer as 30 miljoen Suid-Afrikaners ontvang tans staatstoelaes en geen regering kan só voortbestaan nie. Maatreëls moet ingestel word om die situasie hok te slaan.”

  • Dawie Roodt, hoofekonoom, Efficient Group
...
Weens COVID-19 het alle tieners by die huis gebly. Dit het gelei tot verveling en maniere moes gevind word om besig te bly. Met hormone wat inskop en onvoldoende toesig het baie van dié jongmense op 'buitekurrikulêre aktiwiteite' gefokus.
...
COVID-19 se impak slaan min mense oor

COVID-19 se impak en nasleep het wêreldwyd weinig mense oorgeslaan. Die meeste landsburgers, volwassenes sowel as die jongklomp, het op een of ander manier die pandemie se “byt” gevoel en sommiges ervaar dit steeds.

Onlangse navorsing toon die pandemie het ook ’n platform geskep waartydens tienerswangerskappe in vergelyking met vorige jare met ’n skrikwekkende persentasie gestyg het.

Ontstellende gegewens oor tienerma’s

Luidens die Departement van Gesondheid het die aantal babas van tienermoeders in Suid-Afrika se mees bevolkte provinsie, Gauteng, sedert die begin van die COVID-19-pandemie met 60% gestyg.

Syfers toon dat meer as 23 000 meisies onder 18 jaar tussen April 2020 en Maart 2021 geboorte geskenk het, van wie 934 onder 14 jaar oud was – vergeleke met 14 577 meisies van 19 en jonger wat in dieselfde tydperk per jaar die vorige jaar babas gehad het, en die getalle neem toe.

Grendelperiode se bydrae tot tienerswangerskappe

Kundiges meen etlike faktore tydens die landwye grendelperiode het tot dié toename bygedra. Baie tieners was in die tydgleuf letterlik tussen vier mure vasgekluister, met verreikende gevolge.

Elzette Fritz sê COVID-19 het tieners aan baie negatiewe elemente en uitdagende situasies blootgestel: “Tieners kon tydens die grendelperiode nie uit huise kom nie – laasgenoemde het hulle onder andere blootgestel aan molestering, veral binne ’n disfunksionele familiekonteks.

“Tydens dié tydgleuf het tieners ook nie toegang tot gesondheidsorg gehad ten einde voorbehoedmiddels te bekom nie. Personeel by klinieke mag moontlik ook vrae gestel het, wat tot verleentheid aanleiding kon gee. Dit kon tieners verder verhoed om daar vir bystand aan te klop.”

Hennie Vorster, ’n opvoedkundige sielkundige in privaatpraktyk, Johannesburg, meen COVID-19 se grendelperiode het vir dié toename in tienerswangerskappe ’n omvattende bodem geskep: “Weens COVID-19 het alle tieners by die huis gebly. Dit het gelei tot verveling en maniere moes gevind word om besig te bly. Met hormone wat inskop en onvoldoende toesig het baie van dié jongmense op 'buitekurrikulêre aktiwiteite' gefokus.

“Skole wat intellektuele stimulering moes bied en leerders besig hou, was in dié tyd vir maande aaneen gesluit. Talle moes noodgedwonge sonder skoling klaarkom as gevolg van ’n gebrek aan infrastruktuur om aanlyn onderrig te verskaf.

“Van dié swangerskappe kon ook wees weens volwassenes wat in die tydgleuf tuis was en omgang met die meisies gehad het,” sê Vorster

Vóór COVID-19 reeds meer tienerma’s

Tienerswangerskappe het egter reeds voor COVID-19 landwyd dramaties begin toeneem.

Volgens Hessequa-munisipaliteit se sosio-ekonomiese profiel vir 2018 het die koers van 10,6 tienerma's per 1 000 lewende geboortes in 2016/17 tot 18,7 in 2017/18 gestyg. Dis ontstellende syfers wat nie net die plaaslike gemeenskap nie, maar uiteindelik ook die hele land beïnvloed.

Overvaal Stereo berig op 13 Desember 2019 dat 124 duisend tienerswangerskappe daardie jaar in Suid-Afrika voorgekom het.

“Die Departement van Basiese Onderwys het ’n beroep op die Suid-Afrikaanse samelewing gedoen om te help om tienerswangerskappe te verhoed. Dit volg na dit aan die lig gekom het dat tienerswangerskappe in die land aan die toeneem is. Daar was dié jaar meer as 124 000 tienerswangerskappe landswyd. Meer as drie en ’n halfduisend meisies tussen die ouderdom van 10 en 14 het hierdie jaar geboorte gegee. KwaZulu-Natal, die Oos-Kaap, Limpopo en Gauteng is die provinsies met die meeste tienerswangerskappe,” is berig.

Tienerswangerskappe – ’n  komplekse onderwerp

Erna Rheeder, maatskaplike werker en voormalige koördineerder by SAVF, FAMNET (Family Network), Father’s Network en SAMNET (SA Mentorship Network), sê tienerswangerskappe het ’n algemene verskynsel geword.

“Tienerswangerskappe het só algemeen geword dat tieners wat nog nie seksueel aktief of swanger is nie, in sommige plekke deur maats uitgesluit word. Tog is daar steeds sterk gevoelens van selfveroordeling en skuld wanneer hulle swanger raak – die druk is geweldig hoog,” sê Rheeder.

Foto: Manuel Alejandro Leon | Pixabay

Die belangrike rol van pa’s in dogters se lewe

Rheeder beklemtoon die uiters belangrike rol wat pa’s in ’n dogter se lewe vertolk. Volgens haar is pa-afwesigheid die mees onderbeklemtoonde oorsaak van tienerswangerskappe.

“Sedert 2012 het ek baie op die terrein van pa-betrokkenheid gewerk. Die National Fatherhood Initiative in Amerika het ’n studie saamgestel uit verskillende studies wat na die effek van pa-betrokkenheid en pa-afwesigheid gekyk het. Die studie het duidelik aangetoon dat ’n kind wat sonder ’n pa grootword, daardie sekuriteit en liefde elders gaan soek en dan vroeër seksueel aktief raak,” sê sy.

Rheeder sê een van die uitdagings van pa-afwesigheid is dat die erns van pa-betrokkenheid misken word.

“Daarom sal tiener-pa’s dikwels nie hul verantwoordelikheid as pa en getroue lewensmaat nakom nie. Ek het al gehoor hoe tienerma’s driftig is oor geen kontak met die pa nie,” vertel sy.

...
“Baie Christene veroordeel te vinnig sonder om die ware omstandighede in ag te neem. Die vrou wat byvoorbeeld ’n aborsie ondergaan het, is net soveel ’n sondaar soos die diaken van ’n kerk wat na pornografie kyk wanneer hy alleen is. Mense bied nie genoeg deernis, hulp en hoop aan nie.”
...
Unisa en die gebrek aan seksualiteitsonderrig

’n Studie wat deur Unisa se onderwysdepartement onderneem is, het aangedui dat die meeste swanger tieners ’n gebrek aan seksualiteitsonderrig as hulle nommer 1-rede vir swangerskap aanvoer. Die grootste rede volgens die studie was ’n gebrek aan kennis.

Rheeder sê sy het swanger tieners teëgekom wat nie eens geweet het hoe die baba sou uitkom nie.

“Dalk deur op te gooi of deur die naeltjie, het sommiges vertel,” sê sy.

Gebroke huise en gebrek aan dissipline

Magda Kamfer, ’n maatskaplike hulpwerker van Riversdal-kindersorg, betreur die gebroke huislike omstandighede en gebrek aan dissipline wat volgens hul ondervinding dikwels die aanleidende oorsake vir tienerswangerskappe is.

“Baie kinders is nie in hul ouerhuise gelukkig nie en word boonop grootliks aan ’n eie lot oorgelaat as gevolg van verskillende faktore in die ouers se lewe. Sulke kinders soek desperaat na liefde en beland maklik in ’n onbeplande swangerskap.”

Tienerma’s almal se probleem

Kundiges en maatskaplike werkers is dit eens dat tienerswangerskappe die hele gemeenskap se probleem is. Dit het tyd geword om eerlik en reguit met mekaar oor die probleem te praat en saam te werk om ’n oplossing te vind.

Met sowat 82 000 leerders tussen die ouderdomme van 14 en 19 wat in 2017 alleen swanger geraak het, vestig Suid-Afrika sy hoop op ’n sosiale en gedragsveranderingsveldtog om vroeë en onbeplande tienerswangerskappe hok te slaan.

Unesco en die Let’s talk-veldtog

Die Let's talk-veldtog wat in 21 lande in Suidelike en Oos-Afrika geloods is om gesprekke oor sosiale en gedragsverandering te voer, het onlangs ook in Suid-Afrika afgeskop. Die Opvoedkundige, Wetenskaplike en Kulturele Organisasie van die Verenigde Nasies (Unesco) se streeksdirekteur, Remmy Shawa, het benadruk dat seuns nie uit die opvoeding gelaat moet word nie.

"Seuns is deel van die probleem, maar hulle is ook deel van die oplossing," het hy gesê.

Kind grootmaak nie kinderspeletjies

Die realiteit van kind grootmaak in ’n uitdagende ekonomiese klimaat en sonder die ondersteuning van die pa maak die toekomsvisie vir baie tienerma’s nouer.

SAVF FAMNET het tot aksie oorgegaan. Daar is besef dat ’n baba wie se ma self ’n kind is en onder veroordeling leef, min kans het om as ’n gelukkige en verantwoordelike kind groot te word.

Die Rebuilding Dreams Program is in die lewe geroep, ’n program wat die uitdagings van tienerswangerskappe aanspreek en leiding gee oor doeltreffende ouerskap en pa-betrokkenheid.

Groepleiers word opgelei om 14 sessies groepwerk met tienerouers te onderneem. Die fokus word veral geplaas op die herbou van toekomsdrome vir moeder en kind.

Die jong ma word in die proses begelei om opnuut te droom – om haar ambisies vir haar en haar kind te verwesenlik.

Foto: Izak de Vries

Veroordeling, verwerping en hartseer

Jong dogters se lewensloop word deurgaans indringend verander deur ’n onbeplande swangerskap. Hulle ervaar dikwels min ondersteuning en word eerder blootgestel aan skerp veroordeling deur ouers, onderwysers, verpleegkundige, geloofsgemeenskappe en selfs hul vriende.

Dawid Pieterse, teoloog, kenner op die gebied van organisasie en besigheidsontwikkeling, en hoof van gebedsbediening by The Bridge Church, geaffilieer met die tradisionele Baptistekerk in Houston in die deelstaat Texas, deel sy teologiese perspektief rakende tienerswangerskappe, ondersteuning en veroordeling só: “Baie Christene veroordeel te vinnig sonder om die ware omstandighede in ag te neem. Die vrou wat byvoorbeeld ’n aborsie ondergaan het, is net soveel ’n sondaar soos die diaken van ’n kerk wat na pornografie kyk wanneer hy alleen is. Mense bied nie genoeg deernis, hulp en hoop aan nie.”

Ware Christene help, dien en vergewe. Wanneer Christene die liefde van Christus prakties uitleef teenoor diegene wat onbeplande swangerskappe in die gesig staar, word die Gees van Christus na die situasie toe gebring.

En dan sê James C Dobson: “Lifelong pain, an unwanted pregnancy, and even death may be the reward for such a brief window of pleasure. What a foolish gamble!”

Bronne

https://www.iol.co.za/lifestyle/family/parenting/girls-reaching-puberty-at-age-of-9-1600751

https://parysgazette.co.za/20356/veertig-persent-van-sa-dogters-tussen-14-en-19-swanger

https://reliefweb.int/report/south-africa/teen-pregnancies-south-africa-jump-60-during-covid-19-pandemic#:~:text=Pretoria%2C%20South%20

https://www.suidkaapforum.com/News/Article/General/tienerma-s-neem-toe-201910

https://www.facebook.com/OvervaalStereo/photos/daar-was-meer-as-124-duisend-tienerswangerskappe-in-suid-afrika-die-afgelope-jaa/3264177566990423

James C Dobson, Life on the edge: a young adult's guide to a meaningful future.

Lees ook:

Roe v Wade: Wat beteken dit vir Suid-Afrikaanse vroue?

Koebaai, Roe v Wade

#BanOffOurBodies

  • 0

Reageer

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Kommentaar is onderhewig aan moderering.


 

Top