Hierdie lesersindruk is uit eie beweging deur die skrywer daarvan aan LitNet gestuur.
Titel: Verdagte 504
Skrywer: Elsabé Welman
ISBN: 9781997476436
Uitgewer: Naledi
Daar is ’n besondere soort eensaamheid daarin om te weet wie jy is terwyl die wêreld reeds besluit het wie jy moet wees.
Dit is die benoudheid waarmee Elsabé Welman jou in Verdagte 504 intrek.
Ben Kirsten se voordeur dreun onder die polisie se vuiste, en kort voor lank vlug hy kaalvoet die donker in. Agter hom lê die oorblyfsels van ’n lewe: sy werk as ingenieur, sy verlies aan sy vrou, Layla, en die sekerheid dat onskuld hom behoort te beskerm.
Voor hom lê ’n wêreld waarin selfs ’n vriendelike gesig ’n vraagteken word.
Die verdwyning van ’n gesofistikeerde prototipe plaas Ben in die visier van die Israeliese intelligensiediens. Sy verbintenisse word verdag; sy bewegings word dopgehou. Maar dit is juis wanneer hy homself so onopsigtelik moontlik moet maak dat hy ’n verwaarlooste dogtertjie tussen die puin van ’n oorloggeteisterde dorp raakloop.
Hy probeer verdwyn. Sy het iemand nodig wat haar raaksien.
In dié ontmoeting lê die hart van die roman.
Welman verstaan dat spanning nie voortdurend geweervuur nodig het nie. Soms is dit ’n voertuig wat te lank op dieselfde plek staan. ’n Paar skoene wat nie by die res van ’n vreemdeling se voorkoms pas nie. Die gewig van dokumente in ’n rugsak. Die wete dat jy moet slaap, maar nie weet of jy jou oë durf toemaak nie.
Die kort sinne en Ben se aanhoudende gesprekke met homself plaas die leser binne sy waaksaamheid. Sy selfaansporing, daardie terugkeer na “Benjamin” wanneer hy moed bymekaarskraap, word tegelyk ’n oorlewingstegniek en ’n teken van hoe alleen hy is.
Teenoor dié agterdog staan sy toenadering tot Elna Lemmer, ’n medikus. Hulle vind mekaar tussen uitputting, ontoereikende mediese middele en kinders wie se behoeftes nie kan wag totdat die volwassenes hulle eie lewens uitgesorteer het nie. Die verhouding groei uit saamdoen: versorg, help, bekommer, aanhou. Juis daarom dra die teerheid tussen hulle gewig.
Die roman se wêreld is ook tasbaar. Stof kleef aan ’n tong. Soutwater brand aan lippe. ’n Stuk brood, skoon klere of ’n warm beker koffie kry betekenis wat dit in ’n veilige lewe selde het. Ben se tog deur verskillende lande word só meer as ’n reeks plekname; dit word ’n liggaamlike ervaring van ontbering en afhanklikheid.
Onder die uiteenlopende karakters is Lukas besonder boeiend. Sy gulhartigheid bestaan langs keuses wat moeilike morele vrae oproep. Wat maak ’n mens met dankbaarheid teenoor iemand wie se optrede jy nie sonder voorbehoud kan goedpraat nie? Welman laat daardie ongemak tussen die karakters leef. Dit gee hulle vriendskap spanning van sy eie.
Die geloofsdraad sluit hierby aan. Ben se verhouding met God bevat protes, vrae, dankbaarheid en die klein gesprekke waarmee ’n mens deur ’n onsekere dag probeer kom. Hoop word ook sigbaar in ander mense se optrede: iemand wat kos aanbied, plek maak, luister of besluit om te help wanneer wegkyk makliker sou wees.
Tog is dit die kinders wat die diepste sny. Veral Adi se behoefte aan veiligheid gee die verhaal ’n emosionele erns wat verder strek as die ontknoping van die intrige. Welman erken dat ’n veilige bestemming nie vanself die vrees van verlating uitwis nie. Vertroue verg tyd. Liefde moet bereid wees om langer te bly as die eerste moeilike oomblik.
Verdagte 504 sal tot lesers spreek wat spanning met verhoudingsdiepte en ’n geloofsperspektief waardeer. Die gevaar hou jou aan die lees; die mense gee jou rede om bekommerd te bly.
Die vraag wat uiteindelik by my bly, is groter as wie Ben agtervolg: Hoe leer ’n mens weer veilig voel nadat jy só lank moes vlug?
Welman se antwoord kry gestalte in mense wat, te midde van hulle eie gebrokenheid, vir mekaar ’n tuiste begin word.
Lees ook:
Wat lê opgesluit in nommers? ’n Lesersindruk van Elsabé Welman se Verdagte 504