Hierdie lesersindruk is uit eie beweging deur die skrywer daarvan aan LitNet gestuur.
Titel: Van ’n afstand af
Skrywer: Koos van die Waterberge
Uitgewer: Naledi
ISBN: 9781067234898
Van ’n afstand af is nie ’n roman met ’n enkele storielyn nie, maar eerder ’n versameling sketse, herinneringe, waarnemings en besinnings wat oor ‘n tydperk geskryf is. In hierdie bundel neem Koos van die Waterberge die leser op ’n reis deur sy persoonlike ervarings van die Suid-Afrikaanse platteland, die politieke omwentelings van ons tyd, en die universele temas van verlies, verandering, geheue en behoort.
Die titel is besonder gepas. Vanuit die afstand van ouderdom en lewenservaring kyk die skrywer terug op ’n wêreld wat in baie opsigte verdwyn het. Die plaaslewe van vroeër, die mense wat sy lewe gevorm het, die politieke stryd van die twintigste eeu en die veranderende aard van Suid-Afrika word alles met ’n mengsel van nostalgie, deernis en nugterheid beskryf. Tog verval die boek selde in blote sentimentaliteit. Die skrywer is bewus daarvan dat die verlede nie altyd beter was nie, maar hy wys hoe herinneringe ’n mens help om die hede te verstaan.
Een van die sterkste eienskappe van die boek is die menslikheid daarvan. Die verhale handel nie net oor groot historiese gebeurtenisse nie, maar ook oor die alledaagse ervarings wat die lewe betekenis gee: familie, vriendskap, musiek, die natuur, plaaswerk en die mense wat ’n mens langs die pad ontmoet. Hierdie persoonlike invalshoek maak die boek toeganklik en herkenbaar, selfs vir lesers wat nie dieselfde agtergrond as die skrywer deel nie.
Die styl is helder, onderhoudend en dikwels poëties. Koos skryf met die oog van ’n joernalis, maar ook met die gevoeligheid van iemand wat dieper betekenis in gewone ervarings soek. Sy beskrywings van die Waterberge, die Suid-Afrikaanse landskap en die mense van die platteland is besonder treffend. Die boek bevat ook ’n filosofiese ondertoon waarin vrae oor identiteit, tyd en sterflikheid subtiel ondersoek word.
Polities gesproke bied die boek interessante insigte uit die perspektief van iemand wat die groot veranderinge van Suid-Afrika van naby beleef het. Die skrywer probeer nie om eenvoudige antwoorde te gee nie, maar moedig die leser aan om krities na die verlede en die hede te kyk.
Die grootste waarde van Van ’n afstand af lê waarskynlik in sy vermoë om die persoonlike en die universele te verbind. Wat begin as herinneringe aan ’n bepaalde tyd en plek, word uiteindelik ’n besinning oor die menslike ervaring self: hoe ons onthou, hoe ons verloor, en hoe ons sin probeer maak van ’n lewe wat voortdurend verander.
As geheel is Van ’n afstand af ’n warm, deurdagte en eerlike boek wat veral byval sal vind by lesers wat belangstel in Suid-Afrikaanse geskiedenis, die plattelandse leefwêreld en die kuns van besinnende skryfwerk. Dit is ’n boek wat nie haastig gelees moet word nie, maar eerder stadig geniet behoort te word, soos ’n gesprek met ’n wyse vriend wat oor baie jare se ervaring beskik.
