
Die prent van vroue wat skinder, is deur @musbila, gratis beskikbaar onder Canva se lisensievoorwaardes.
Skinder word as ’n informele, interaktiewe gespreksvorm beskou, omdat dit spruit uit die diepliggende begeerte wat ons almal het, naamlik ’n belangstelling in ander mense se doen en late. Daar is ’n uitdrukking wat lui: “Great minds discuss ideas; average minds discuss events; small minds discuss people”, maar die hartseer waarheid is dat verreweg die meeste mense oor ander mense (wil) praat. Die filosowe onder ons is maar dun gesaai.
Onder die begrip skinder word verstaan dat twee of meer persone wat mekaar ken, op ’n agteraf wyse ’n spontane gesprek voer oor ’n derdeparty wat nie teenwoordig of binne hoorafstand is nie.
Die meeste skinderstories word gekenmerk deur ’n kwaadsprekery en deur vals of leuenagtige gerugte, alhoewel daar skinder is wat ook ’n positiewe basis het (maar dis in die minderheid). Want hoe sappiger, hoe beter. En as daar ’n pejoratiewe en morele oordeel oor die arme derdeparty betrokke is, soveel beter.
Interessant genoeg is die ewolusionêre basis van skinder soortgelyk aan dié van grooming by primate. Dus, as iemand jou weer nader met ’n mondjievol skinder, dink aan ’n bobbejaan wat jou pels wil kom uitpluis vir vlooie. Waar hierdie grooming egter ’n een-tot-een-basis het, bereik skinder ’n hele groep. Volgens die Britse evolusionêre sielkundige, Robin Dunbar, het skinder ontstaan as ’n menslike ekwivalent van sosiale grooming by primate.
.......
Interessant genoeg is die ewolusionêre basis van skinder soortgelyk aan dié van grooming by primate. Dus, as iemand jou weer nader met ’n mondjievol skinder, dink aan ’n bobbejaan wat jou pels wil kom uitpluis vir vlooie. Waar hierdie grooming egter ’n een-tot-een-basis het, bereik skinder ’n hele groep. Volgens die Britse evolusionêre sielkundige, Robin Dunbar, het skinder ontstaan as ’n menslike ekwivalent van sosiale grooming by primate.
........
Met die ontwikkeling van taal het skinder dus nou ewolusionêr die hele groep bereik, en vertroue, alliansies en groepskohesie binne die groep versterk. Skinder funksioneer dus as ’n goedkoop en doeltreffende meganisme om samewerking in groot groepe te handhaaf. Mense gebruik skinder om hul eie status of dié van hul vriende te verhoog en dié van mededingers te verlaag. Ewolusionêr gesproke kan negatiewe skinder oor ’n mededinger daardie persoon se toegang tot hulpbronne (kos, vriende, status) verminder. Positiewe skinder oor jouself of jou bondgenote kan jou help om meer hulpbronne te bekom. Met ander woorde, volgens hierdie perspektief is skinder as ’n subtiele vorm van sosiale kompetisie veiliger en meer effektief as fisiese aggressie binne ’n groep. Vooruitgang, gewis!
Die skinderbek se skinderstorie hang af van die entoesiasme waarmee die aanhoorder(s) daarna luister en die verteller aanmoedig om meer te vertel – en ’n mens kan so ’n skindergroepie se lyftaal op ’n afstand raaklees, as jy weet waarop om te let. Die half intieme, sameswerende liggaamstaal van die skinderbek en luisteraar, wydgesperde oë, intense oogkontak, opgetrekte wenkbroue, grinnik, die rol van die oë, ’n lae of fluisterende stemtoon ... party vroue wat skinder se gesigte trek so spits, soos dié van ’n worshond. Maar moenie sommer ’n bejaarde persoon as bondgenoot vir ’n skinderhappie betrek nie. Oumense kan nie fluister nie; wys jy vir hulle iemand en sê byvoorbeeld: “Kyk daai vrou”, dan skiet ’n wysvinger uit en ’n rasperstem vra kliphard: “Wie? Waar?” En die wysvinger swaai rond en druk per abuis amper in jou oog. Ja, ek sê dit met die grootste deernis: Skinder met omsigtigheid.
In die Afrikaanse en breër Suid-Afrikaanse samelewing het skinder ’n ingeburgerde, byna institusionele karakter gekry. Dit is nie net ’n tydverdryf nie, maar ’n sosiale meganisme wat gemeenskappe bymekaarhou, grense afbaken en reputasies maak of breek.
In kleiner, digter gemeenskappe – die plattelandse dorp, kerk, skool, of familiekring – funksioneer skinder lank reeds as die vinnigste en goedkoopste vorm van inligtingsoordrag. Voor die internet en selfs voor die radio het mense geweet wat in die buurdorp gebeur deur mondelinge netwerke. Die vraag: “Het jy gehoor?” was nie net nuuskierigheid nie, maar ’n manier om te bepaal wie betroubaar is, wie die reëls oortree en wie buite die groep val. In ’n Calvinistiese kultuur waar openbare fatsoen, hardwerkendheid en morele korrektheid hoog aangeslaan is, het skinder dikwels as die informele morele polisie gefunksioneer. Wat die mense sê, het soms swaarder geweeg as wet.
Hierdie sosiale patrone is nie uniek aan Afrikaners nie. In talle Suid-Afrikaanse gemeenskappe speel skinder dieselfde rol: Dit bou samehorigheid, maar kan ook individue vernietig. In Afrikaanse kringe het dit histories ’n meer formele, byna rituele karakter gehad – die koffiekuier in die koöperasie, die na-kerkse teegesprek op ’n Sondagoggend ... Vandag het dit net van platform verander. WhatsApp-groepe, Facebook-kommentare en die voorblad van Huisgenoot of Son doen dieselfde werk, net vinniger en met ’n groter gehoor.
Die media het hierdie kultuur bloot versterk en kommersieel gemaak. Die geelpers floreer juis op skinder, omdat dit ’n diep gewortelde behoefte bevredig, naamlik om te weet wat ágter die gordyn gebeur, om te oordeel en om te voel jy is “in”. ’n Skandaal oor ’n predikant, ’n politikus, Afrikaanse popsanger of bekende rugbyspeler word nie net nuus nie, dit word nou gemeenskaplike eiendom en word herhaal, verdraai, vergroot en dan, wanneer die volgende sappige storie kom, verdwyn dit. Die vlugtigheid van die geelpers is dus nie toevallig nie – dit pas perfek by die vinnige en polsende ritme van ’n skinderstorie self.
.......
Die media het hierdie kultuur bloot versterk en kommersieel gemaak. Die geelpers floreer juis op skinder, omdat dit ’n diep gewortelde behoefte bevredig, naamlik om te weet wat ágter die gordyn gebeur, om te oordeel en om te voel jy is “in”. ’n Skandaal oor ’n predikant, ’n politikus, Afrikaanse popsanger of bekende rugbyspeler word nie net nuus nie, dit word nou gemeenskaplike eiendom en word herhaal, verdraai, vergroot en dan, wanneer die volgende sappige storie kom, verdwyn dit. Die vlugtigheid van die geelpers is dus nie toevallig nie – dit pas perfek by die vinnige en polsende ritme van ’n skinderstorie self.
........
Dis interessant hoe skinder in talle Afrikaanse televisieproduksies as sentrale tema aangebied word. Baie van ons onthou waarskynlik nog die ou Afrikaanse TV-komedie, Nommer asseblief (1979–1980). Tant Lissie (gespeel deur Hannah Botha) was legendaries as Overberg se dorpskinderbek: Sy het by die telefoonsentrale gesit en luister na mense se gesprekke – wat vir heelwat chaos en komiese situasies gesorg het. In die ou dae was die telefoonsentrale die perfekte skindermasjien – juis omdat die operateur in daardie dae fisies kon inluister op enige gesprek wat deur die sentrale gegaan het. Dit was ’n baie herkenbare stukkie van die ou Afrikaanse dorpslewe. En dan Koöperasiestories, met Tant Mietie, Veldsman en Genis, wat so sielsalig elke dag op die koöperasie se stoep gesit en skinder het! Ek onthou as kind het ons altyd vakansie gaan hou by my ouma op ’n dorpie in die Groot-Karoo. En dalk net ’n regstelling tot die definisie van skinder: Dit is nie heeltemal waar dat die beskinderde derdeparty altyd buite hoorafstand is nie – soms hoor mens álles wat die skinderbekke van jou sê. Ek onthou as kind het ek laatmiddag deur die dorp se strate geloop en ek kon die inwoners wat verveeld op hul stoepe gesit het, se oë letterlik op my rug voel brand. Stilte. (Jy weet jy word getakseer.) Dan skaars ’n paar treë verder hoor jy hard en duidelik die bespreking – bespiegeling? – oor jou, agter jou rug. Ek skat diesulkes skinder nou op Facebook.
Digitale skinder? Ja, niks wat jy op enige toestel tik, stuur of share is ooit privaat nie. Tegnologie het skinder nie net makliker gemaak nie; dit het dit heeltemal in ’n nuwe sportsoort verander. Waar jy vroeër moes wag tot jy iemand in ’n gang of in die werk se kombuis teëkom, kan jy nou binne sekondes ’n skinderstorie na duisende (of meer) mense stuur. Dít is hoe moderne tegnologie skinder “aanhelp”:
Een van die kragtigste wapens in die digitale skinderarsenaal is die forward-funksie. Jy kry ’n WhatsApp-boodskap, foto, e-pos of ’n skermgreep van iemand se privaat gesprek ... en met een klik stuur jy dit aan ’n vriend, groep of 10 groepe. Die oorspronklike konteks verdwyn dikwels, maar die skade bly.
As kind het ek altyd in die grootmense se geselskap gesit en tande tel en my ma se skinderstories groot-oor beluister. En as sy dieselfde storie vir die tweede of derde maal vertel het, het ek haar onderbreek en gekorrigeer en gesê nee, dit het nie so verloop nie, maar só-en-só. Natuurlik was sy woedend vir die klein snip (al was ek, tegnies gesproke, reg).
Wat ’n mens bring by copy-and-paste-skinder: Dit is net so maklik. Vroeër moes jy die storie self onthou en hervertel. Nou kopieer jy net die teks, plak dit in ’n nuwe boodskap en stuur.
Die stories bly woord vir woord dieselfde, selfs al beweeg hulle van een groep na ’n ander. Die storie verander nie meer deur mondelinge oordrag nie, maar word ’n vaste, herbruikbare skinderteks.
En skermgrepe as bewyse? Selfs as die konteks ontbreek of die boodskap uit verband geruk is, word die skermgrepe as “feite” of “bewyse” (van byvoorbeeld ’n WhatsApp-gesprek, Instagram-storie of e-pos) gesien. Dit maak skinder sterker en moeiliker om te weerlê.
Maar die grootste nagmerrie is die groep-chats as skinderfabrieke: In ’n groep van 20 of 50 mense kan een boodskap binne minute deur almal gesien word. Die storie hoef nie eers “vertel” te word nie – dit word net geplaas en almal reageer met 😮😂🔥. Die groep self word die kollektiewe skinderbek.
Méér as dit: Die sosiale media argiveer skinderstories vir ewig. Iemand se Instagram-storie word gestoor en later gedeel, en ’n ou Facebook-pos of Twitter-twiet word uitgegrawe en weer rondgestuur.
Wat vroeër ’n fluistering in die oor was, kan nou vir altyd op iemand se foon of in ’n wolk bly. En anders as tradisionele skinder, verdwyn digitale skinder selde heeltemal – dit kan jare later weer opduik. Die nare waarheid, of ware naarheid, is dat tegnologie skinder van ’n mondelinge kuns in ’n digitale produksielyn verander het. In die tradisionele mondelinge rolle van die sender en ontvanger van ’n skinderstorie het digitale skinder nou ook nuwe rolle geskep – die passiewe derdeparty, die voyeur wat verby scroll, is ook deel van die gesprek, en ’n “Someone tagged you”-kennisgewing is die moderne ekwivalent van: “Het jy gehoor?” Want met digitale skinder beweeg die storie nou vinniger as die waarheid. FOMO is die nuwe skinderkoors. Maar nou ja, as daardie skindervinger jeuk ...
Ja, daar is darem skadelose uitlaatkleppe vir daardie skindervinger ook. Of dit nou die Britse koningshuis of die eindelose sirkus van Amerikaanse politiek is – geelpersblaaie, skinder- en glansnuusrubrieke bly een van die mees winsgewende en volgehoue verskynsels in die media. Skinderblaaie bied vermaak, ’n emosionele uitlaatklep en medium tot sosiale samehorigheid, alles in een. Aan die hart van geelpersjoernalistiek lê skindernuus – met sy groot, skreeuende opskrifte. Geelpersnuus is vlugtig; dit leef in die oomblik en is vergete en verdwyn so vinnig soos ’n poep in ’n panfabriek die oomblik wat die vólgende geelpersstorie breek.
Vandag verwys dit na tabloids – koerante en webwerwe wat op skandes, persoonlike dramas, verhoudings, skoonheid en rykdom fokus. Dit is die “wie het met wie geslaap, wie het hoeveel gewig aangesit en wie het wie verraai”-tipe nuus. Laasgenoemde werk met ’n mengsel van feite, anonieme bronne, spekulasie of soms suiwer gerugte. Die grens tussen feite en fiksie is dikwels vaag – en dít is juis die punt.
Die Britse koningshuis, byvoorbeeld, bly ’n ewige goudmyn: Dit bied ’n moderne sprokie met regte bloed, paleise en drama. Lesers kan tegelykertyd die karakters bewonder, jaloers wees op hulle en hulle veroordeel.
Amerikaanse politiek het intussen self ’n vorm van realiteit-TV geword. Van Trump se twiets tot Hollywood-sterre wat politieke standpunte inneem – die grens tussen politiek en skinder het byna heeltemal verdwyn. Dit is nie meer net politieke beleid nie; dit is die skandale, wraak en spektakel van glansryke en magtige personas.
Hierdie stories werk, omdat hulle emosies manipuleer: afguns, schadenfreude, nuuskierigheid, identifikasie en selfs morele superioriteit. “Kyk hoe ryk en mooi hulle is ... maar kyk net hoe ongelukkig is hulle eintlik.”
Geelpersskinder is egter meer as blote leë vermaak; dit vervul insgelyks dieper menslike behoeftes.
Deur saam oor bekendes te praat, skep mense ’n gevoel van samehorigheid.
Deur na die “perfekte” lewens van die rykes en beroemdes te kyk – en dan hul mislukkings te sien – voel gewone mense beter oor hulself. Dit is ’n vorm van emosionele gelykmaking, vergelykbaar met Mikhail Bakhtin se teorie van die karnavaleske, waarin amptelike hiërargieë tydelik omgekeer of opgeskort word en plek maak vir die vrye, familiêre lag wat die ernstige, offisiële diskoers ondermyn en gesag belaglik maak. Só funksioneer geelpersskinder as ’n alledaagse, volkse vorm van die karnavaleske. En hierdie skindernuus, as ’n sepie-agtige uitweg, bied ontvlugting in ’n wêreld vol ontstellende nuus (soos oorloë en ekonomiese probleme). Dit is emosioneel intens, maar sonder werklike gevolge vir die leser.
Deur die private lewens van magtige mense te “ken”, voel lesers asof hulle ’n mate van insig en selfs mag het. Deur die illusie van kontrole lyk die koningshuis of Hollywood skielik minder verhewe.
Die gevaar is natuurlik dat hierdie mentaliteit die grens tussen nuus en vermaak laat vervaag. Ernstige politieke kwessies word gereduseer tot persoonlikheidsbotsings, en menslike tragedies word soap operas. Tog bly die aanvraag: As mense dit nie wou gehad het nie, sou geelpersblaaie en tabloids nie so goed verkoop het nie.
Dit sê dalk meer oor ons as oor die mense oor wie geskryf word. Want let maar mooi: ’n Skinderstorie – vir die vertellers en aanhoorders daarvan – werk soos ’n Rorschach-toets. Dus, as iemand jou ’n volgende keer nader vir ’n mondjievol skinder ...
Lees ook:


Kommentaar
Die rubriek eindig nietemin op 'n positiewe, filosofiese noot: oor die mens. En aan die einde van die dag is dit van belang. Rorschach se toetsies kan maklik 'n lokval wees, misleidend, soos hierdie video pertinent uitwys.
Afdrukke word bv. doelbewus omgedraai om verwarring by die ondervraagde te skep.
https://youtu.be/Qv9hdW3Df1c?si=XfHuvSl5BFJKbT87
Dit was Henry Thomas Buckle (1821–1862) wat gesê het:
“Great minds discuss ideas; average minds discuss events; small minds discuss people”.
Wanneer 'n vriend of kennis of kollega in alle vertroulikheid 'n misstap of ʼn onbesonnenheid deur hom aan jou openbaar, is dit nodig om, al is dit die reine waarheid, dit in iemand anders se oor te gaan fluister? Sê nou net dit was ʼn “help my”.
Ek dink nie hier aan gevalle waar 'n misdaad gepleeg is nie – dis 'n ander gesprek – hoorsê getuienis - indien jy nie 'n eerstehandse waarneming kan voorlê nie.
Skinder is nie gister se ding nie. Die eerste vermelding van dié fenomeen in die literêre geskiedenis van die mens word gevind in 'n Kuneïese tablet wat in die gebied Mesopotamië gevind is en wat dateer uit die jaar 2500 vC.
Ek het vroeg in my leeftyd, 10-12 jaar oud omtrent, met skinder te doen begin kry. Ek was saam met my ma by die buurvrou oor die straat, ant N...., op die stoep wat uit haar kombuis uitloop. Hulle was besig om oor kos en kookgoed te praat toe daar skielik 'n stilte uitbreek. Ek luister en hoor 'n gefluister, en ek vra hoekom ma nou fluister – ‘omdat die mure ore het’. Ek kon hoor dat sy geïrriteerd is.
Ek was gekrenk. Dae lank getob oor of ek nie te vertrou is nie.
Ek het my later (toevallig?) begewe in 'n loopbaan wat handel met die suiwere waarheid, klinkklare bewyse en eerlikheid.
In die GPS van die lewe (word nie hierbo na verwys nie) staan daar pertinent: “Jy mag nie loop en skinder nie” – Lev 19:16 (‘83). As jy dit met skinderbekke in verband bring, klink dit kras gestel. Die algemene konsensus is dat Moses dele van die Pentateug rondom 850 - 800 vC geskryf het terwyl hulle by die berg Sinai kamp opgeslaan het.
Dit is ook die 9de gebod (Eks 20:16): “moenie valse getuienis oor ander aflê nie” (NLV) op 'n tablet wat aan hom oorhandig is en ook in talle verse in Spreuke. In die GPS van die lewe is dit ernstige waarskuwingsbakens.
Nader aan ons tydperk was dit die sielkundige Alfred Adler (1870 – 1937) wat die term ‘minderwaardigheidkompleks’ gemunt het.
Skinder word in (sekere) sielkundige kringe as 'n algemene teken of simptoom daarvan beskou.
Wanneer mense onseker oor hulself voel probeer hulle om hulself in ʼn beter lig te stel. Hulle gebruik dan skinder as 'n verdedigingsmeganisme om hul eie selfbeeld kunsmatig te versterk deur oor ander mense se foute of mislukkings te fluister.
Dit verskuif ook die aandag weg van hul eie onsekerhede en mislukkings na dié van iemand anders.
Uit eie ondervinding het ek beleef dat wanneer 'n kollega jaloers is oor 'n ander een se sukses of eienskappe dit lei tot die verkleining van daardie persoon se prestasies om sodoende eie tekortkominge, onvermoë of luiheid te verbloem (kantoorskinder – jy weet mos). Dit het skielik opgehou toe ek een oggend 'n fluisteraar beveel het om sy eie werk, onmiddellik, aan my voor te lê.
Ek dink nie skinder is iets waaroor daar goedmoeds geskinder kan word nie.
Beteuel jou nuuskierigheid en loop wye draaie om daai kringetjie.
Raed-na-Gael
Ek wil nie hoes, poep of skinder nie, maar het jy geweet Lot (Abra-ham Siem Salla-bam se broer?) se 2 dogters het hom om die beurt dronk gemaak en in ‘n spelonk met hom omgang gehad. [In Genesis opgeskrywe.]
Ek meen, ‘n dronk man wat … jy weet wat. Jislaaikit. Miskien was dit nie wyn nie, maar mandragora (liefdesappel). Shakespeare se portier het gesê: “...it provokes and unprovokes; it provokes the desire, but it takes away the performance.”
Ons vat dit maar van wie dit kom.
“Daar is ʼn tyd om te lag”. Pred 3:4 (b)
Ja, ag, ou Henning - dit is duidelik dat jy die tragiese verhaal van die Lot-familie nie ken nie - om boonop jou onkunde so te 'splash' is 'n verleentheid. Wat jy gedrink?
Of skinder jy - dit klink my so, maar hoekom?
Ewenwel, die Skrif verbloem geen menslike optrede of gedrag wat teen Sy wil is nie.
Hoekom sou jý dan so dink?
Die misstappe van die Bybel se grootste helde soos bv Abraham (gelieg oor sy vrou), David – “man na God se hart” (egbreuk en moord), Moses (moord en ongehoorsaamheid) en Petrus (wat Hom verloën het), word oopgevlek en bloot gelê vir ook al wie dit wil sien.
In die Skrif word die mens se sondes en foute raakgesien en in alle eerlikheid en openheid bespreek. Die bevat verhale van morele verval, insluitend bloedskande, verkragting, verraad, afgodery en volksmoord – alles in die allerverskriklikste vorm.
Rigters en ook ander boeke wys uit hoe laag die mensdom kan daal wanneer mense "doen wat reg is in hulle eie oë."
Soos wat die Lot-meisies gedoen het - in vandag se taal sou 'n mens kon sê was dit ʼn “date rape” op hul pa deur hulle uitgevoer.
Hul pa het met hulle na 'n grot gevlug gedurende 'n aanval deur omringende vyandelike volksgroepe.
Hulle het geglo dat daar geen ander mans op die aarde oor was om die familie lyn voort te sit nie en het besluit om hul pa met wyn dronk te maak sodat hy nie sou besef wat gebeur nie.
Seker maar die moerderinstink wat die oorhand gekry het. Hulle albei het swanger geword. Die oudste het die ma geword van Moab (die voorvader van die Moabiete) en die jongste aan Ben-Ammi (die voorvader van die Ammoniete) wat almal vyande van Israel was.
(Terloops - boedskande was by die Faro’s aan die orde van die dag omdat hulle kwansius self gode was.)
Dit wys dat die Bybel nie 'n versameling van kunsmatige, opgemaakte mites oor superhelde is nie, maar 'n historiese en geestelike verslag van ware, feilbare mense.
Die Bybel is 'n spieël - dit wys die mens presies soos hy is - stukkend en feilbaar - sodat die fokus kan skuif na dié God wat regverdig, heilig en vol vergifnis en genade is.
Mooi loop ou grote!
Raed-na-Gael.
Mooi verduidelik, vreeslik dankie. Dit maak sin. Mens kan ook nie als as mitologie afmaak omdat jy pal moerig is nie.
Uit die Griekse mitologie, nie die Bybel nie, deel ek graag hierdie klassieke verhaal, bekend as die mite van Myrrha (ook Smyrna), en haar vader, koning Cinyras (ook Kinyras) van Siprus.
GPT het my gehelp. (Terloops, hy noem my ook ‘ou grote’. Jy is nie dalk ’n bot nie?)
Ieder geval. Die kernverhaal:
Aphrodite straf Myrrha deur haar verlief te laat raak op haar eie vader. Met die hulp van haar verpleegster bedrieg sy hom en raak swanger. (In die donker gekafoefel.)
Toe Cinyras die waarheid ontdek, probeer hy haar doodmaak. (Ek dink amper hy het later sy eie lewe geneem, soos dit 'n goeie drama betaam.)
Die gode verander haar in 'n mirreboom en nege maande later word Adonis uit die boom gebore.
Adonis word toe een van die mooiste mans in die mitologie, begeer deur Aphrodite self.
Ha! Uit ‘n boom, soos ’n vrug!
Kyk R-n-G, ons is sonder twyfel in ’n organiese simulasie en daarom kan die avatars maklik mislei word, maar elke spel het tog sy reëls. [Tensy jy werklik gevorderde spelers kry wat weet waar om vir hul avatars superpowers te kry.]
Ag, en so aan, jy weet.
Henning
Ek is vlees en bloed, ou grote.
Ek het by daardie vermaarde rugbykommentator, Sandberg, gaan leen.
Onthou jy hom nog?
En bly maar uit die mites en ander valshede uit.
Mooi loop.
Henning, die Koning se Piekniek en die Skinderbek se Karma ...
Daar was eens 'n koning wat bekend was vir sy gasvryheid. Eendag het hy 'n groot piekniek vir sy vriende, raadgewers en gaste gereël. Die dag was pragtig, die tafels was met die beste geregte gedek, en die kokke het in 'n oop kombuis gewerk om genoeg kos vir almal voor te berei.
Terwyl die feesvieringe aan die gang was, het 'n arend hoog in die lug oor die terrein gevlieg. In sy kloue was 'n giftige slang wat hy pas gevang het. Die slang het gespartel en probeer loskom. Soos die arend oor die oop kombuis gesweef het, het 'n paar druppels gif uit die slang se bek geval en ongemerk in een van die groot potte kos beland.
Niemand het dit gesien nie.
Die arend het verder gevlieg. Die kokke het aangehou werk, onbewus van wat gebeur het. Die kos is later aan die gaste bedien, en tragies genoeg het baie van hulle siek geword en gesterf.
Die koning was verpletter deur hartseer en woedend oor die ramp. Hy het al sy wyse manne bymekaargeroep en gevra:
"Vertel my, wie dra die skuld vir hierdie tragedie? Op wie rus die karma van hierdie sterftes?"
Die wyse manne het lank beraadslaag.
Party het na die arend gewys.
Maar die ander het gesê: "Nee. Die arend het net sy natuur gevolg. Hy het bloot 'n slang gevang om te jag en te oorleef."
Toe is die slang genoem.
Maar die wyse manne het gesê: "Nee. Die slang het net geveg vir sy lewe."
Daarna het hulle die kokke oorweeg.
Weer was die antwoord: "Nee. Hulle het geen kennis gehad van die gif wat in die kos beland het nie."
Hoe meer hulle daaroor gedink het, hoe minder kon hulle die skuld by iemand plaas. Uiteindelik moes hulle erken dat hulle geen antwoord het nie.
'n Tyd later het die koning besluit om nog 'n piekniek te hou.
Op die dag van die fees het 'n ou vrou by die poort van die kasteel gesit. Sy was bekend daarvoor dat sy graag geskinder het en nie maklik 'n storie vir haarself gehou het nie.
Toe die eerste groep gaste arriveer, vra hulle:
"Is dit hier waar die koning se piekniek gehou word?"
"Ja," antwoord die ou vrou. "Maar wees versigtig. Dit is die plek waar mense vergiftig word."
Sy het dit gesê asof dit 'n bekende feit was. Sy het nie die volle waarheid geken nie, maar sy was gretig om die verhaal te vertel.
Net toe het die wyse manne die antwoord gevind waarna hulle so lank gesoek het.
Hulle het na die koning gegaan en gesê:
"Majesteit, nou weet ons op wie die karma van die vorige tragedie rus."
Die koning was verbaas.
"Wie dan?" vra hy.
"Op die ou vrou by die poort."
"Hoe kan dit wees?" wou die koning weet.
Die wysste van die manne antwoord:
"Die arend het geen kwaadwilligheid gehad nie. Die slang het volgens sy natuur opgetree. Die kokke was onskuldig omdat hulle niks geweet het nie. Maar hierdie vrou put genot uit die tragedie. Sy versprei die verhaal, voed dit met oordeel en dra dit van mens tot mens. Sy neem die ongeluk van ander en maak dit haar eie verhaal. Daarom val die karma uiteindelik op haar."
Die koning het die les verstaan.
Van daardie dag af het hy geweet dat die swaarste las dikwels nie gedra word deur dié wat onwetend betrokke was nie, maar deur dié wat graag die foute en ongelukke van ander rondvertel.
Moraal: Wie met plesier skinder, oordeel en stories versprei, neem dikwels die karma van daardie verhaal op homself.
Bron: Tradisionele Oosterse wysheidsverhaal (outeur onbekend).*
R-n-G, ek was toe nog vrek jonk en kon nie aanklank vind nie, maar ek vermoed jy het dit oor Zandberg Janses. Ja.
https://share.google/isb2SimV5vBblt1r4
Cornelius vertel egter amper ’n fassinerende staaltjie, maar synde ’n man van die veld en hy van die see, weet ek jy kan mamba-gif drink en ongeskonde anderkant uitstap, want hy moet direk bloedstroom toe.
Pasop egter: https://karoospace.co.za/bushman-poison-bulb-doorway-hereafter/
Ter wille van die vrede sal ek saamspeel, maar moet onmiddellik laat blyk dat ek van die wyses verskil.
Elke mens beskik eerder oor ‘n bepaalde bewussynsvlak (geestesgroei) en die tannie by die poort glo moontlik sy doen goed. In hierdie stadium het niemand immers geweet wie te blameer is nie, en wou sy dalk ‘n waarskuwing rig. (Indien sy wel ‘n adder aan die boesem koester 🤣, pluk sy ‘n lat vir haar eie gat, maar sal sy dit oor die verloop van vele lewens/rondtes in die simulasie kan regstel. Reïnkarnasie, soos deur Jesus verkondig, voor die kerksinodes kon konkel.)
Kyk, verstaan jy? Verbetering van vaardighede vat ‘tyd’.
[Groete en dankie vir jou storie.]
Beste Henning,
Ek's bly jy't dit geniet.
Slange in fabels is anders as slange in die veld of see.
Selfs KI sou dieselfde details as jy in die fabel mis, maar ek het 'n kans gevat en gehoop almal sou by die skinderaspek van hierdie besonderse bydrae hou.
Die ou vrou het dit gesê asof dit 'n bekende feit was. Sy het nie die volle waarheid geken nie, maar sy was gretig om die verhaal te vertel.
Hierdie vrou put genot uit die tragedie. Sy versprei die verhaal, voed dit met oordeel en dra dit van mens tot mens. Sy neem die ongeluk van ander en maak dit haar eie verhaal.
Daarom val die karma uiteindelik op haar.
Dis die hart waarmee ons met kennis omgaan wat altyd tersprake is.
Eweneens iets wat ek altyd ook maar gedurig moet oor besin - die balk in die oog ...
Ek dink met daai laaste paragraaf slaan jy die spyker op sy kop. Boonop maak jy jou eie stories op. Kansvatter. Tsk-tsk. Dit sal my geensins verbaas as jy aan slange wat kan praat, glo nie.
Pandora is mos in Hera se tuin aan die hakskeen gebyt en tot vandag toe is die Caduceus-embleem in gebruik om te keer dat vroue hul regmatige plek in die kerk kan inneem.
Nee, goed dan, blameer maar die tannie by die poorte. Godskreiend.
Vrede vir u, broer. (Nie die susters nie. Nee. Na die hel met hulle!)
Veld en See?
Klink soos 'n paar kokkedore wat vir effek 'n brousel aanmekaar sit.
Ai, die duimsuig van die gode.
Slangstories is interessant; oral seil hulle rond. (Jisou, die Engelse voel sterk oor die onderskeid tussen venomous en poisonous.)
Volgens oorlewering het als begin toe die Nefilim uit die hemel val. Soos slange uit 'n boom.
Kort daarna het slange die destydse mense van ‘n sekere area allervreesliks aan die hakskeen gebyt. Hulle leier ontvang toe dringend opdrag om ‘n goue slan(g)kop op ‘n staf te monteer en elkeen wat na die staf kyk, sal nie gebyt word nie.
Maar met die dat almal daar rondsit, begin hulle goue-koppie aanbid.
Oi. Dis altyd 'n nee-nee.
Simboliek van slange, reptiele en drake kom wyd voor, van die bosveld tot die Rooisee. Openbaring sê iemand het die draak gegryp, wat eers die slang (Satang) was, en hom gebind vir 'n 1 000 jaar. [Open 20:2.]
Wag, nou wil ek eers skinder:
Volgens Barbara Thiering (Ausland) was Jesus getroud met Maria Magdalena, het kinders gehad, die kruisiging oorleef en uiteindelik elders gesterf. Maar, ene J.A. Naudé (RSA) het tot die gevolgtrekking gekom haar historiese afleidings word nie deur die bronne geregverdig nie.
Is daar 'n slang in die gras?
Oor Jesus weet ons: 1. Ons het nie sy eie geskrifte nie. 2. Daar is geen bekende kontemporêre ooggetuie-verslag nie. 3. Die Evangelies is latere, teologies gevormde vertellings. 4. Die presiese besonderhede van sy lewe bly omstrede. 5. Selfs die Cambridge-navorsing oor die historiese Jesus beklemtoon hoe beperk en bemiddeld ons bronne is. (GPT)
Maar wag, hier is nog ‘n lekker skinnerstorie:
Die Calpurnii Pisones was 'n prominente Romeinse aristokratiese familie en ene
Reuchlin se teorie is dat die Piso-familie die hele Christelike verhaal geskep het om politieke beheer oor die bevolking te behou, onder meer deur slawerny te beskerm.
https://hempenings.com/Esoteric/TrueAuthorship.pdf?utm_source=chatgpt.com
Ek lees ook oor die pous se vis(nie slang)hoed:
“As mens die Romeinse syfers in daardie spesifieke Latynse frase optel, kom hulle wel op 666 uit, maar aangesien die titel fiktief is en nooit deur pouse gedra of op hul myters gegraveer is nie, is die hele numeriese berekening 'n kunsmatige konstruksie sonder enige werklike grondslag in die werklikheid” - Gemini
Baie dankie, Nini, vir hierdie rubriek. Dit is helder, herkenbaar en met net genoeg deernis om mense nie heeltemal af te skryf nie.
Jy het die tekstuur van skinder mooi vasgevang — van die ou dorpskoöperasie en die na-kerkse tee tot die WhatsApp-groepe en die permanente aard van digitale skinder — en dit voel asof jy self al in daardie kringe gesit het. Dit is ’n goeie, eerlike kolom.
Dis egter nogal snaaks (en ’n bietjie ironies) dat die enigste mense wat tot dusver gereageer het, mans is. Die stereotipe is mos altyd die ou tannie op die stoep of by die telefoonsentrale wat die storie aan die gang hou. Hier is dit die manne wat die langste en sappigste bydraes lewer.
Miskien moet ons die ou prentjie ’n bietjie aanpas: skinder ken blykbaar nie geslag nie, dit ken net nuuskierigheid en die begeerte om die storie eerste te vertel. Die rubriek se punt geld vir almal.
Raed-na-Gael, jou bydrae het gewis hart. Die herinnering aan hoe jy as kind gekrenk gevoel het toe die grootmense fluister, en hoe jy later ’n lewe gekies het wat meer op bewyse en eerlikheid staan, maak sin. Jou verwysings na Levitikus 19:16 en die negende gebod kom uit iemand wat die skade van skinder al gevoel het. Jy benoem skinder by die naam
Henning, ek sien die nuuskierigheid in jou bydraes. Jy spring vinnig van Bybelse fragmente na mites en ander draaie, en dis sekerlik ’n menslike impuls om die storie agter die storie te soek. Terselfdertyd land party dinge hard: die flippante behandeling van die Lot-verhaal en die skerp afsluiting oor die susters voel meer soos baklei. Die soeke is verstaanbaar; die toon en party afleidings loer onder die rok in.
En terwyl ons by slange is — julle twee (Henning en Raed) klink albei asof julle meer van landslange en mambas weet as van die see. Dit is heeltemal verstaanbaar; die meeste van ons dink aan slange as veldgoed. Maar die gevaarlikste slange is dikwels dié wat in die water leef. Die beaked sea snake is verantwoordelik vir die meeste menslike sterftes onder seeslange, juis omdat hy aggressief is en gereeld in vissersnette beland. Dubois’ sea snake het van die giftigste gif onder alle seeslange.
En dan is daar die yellow-bellied sea snake, wat nie die giftigste is nie, maar wel die een wat soms in ons koue water opdaag — selfs in Auckland se waters. Warm strome en storms bring hulle soms suidwaarts. Hulle spoel af en toe uit by Omaha Beach, Whatipu of elders aan die noordelike kus. Die water is te koud vir hulle om lank te oorleef, so hulle is dikwels hipotermies en uitgeput wanneer hulle op die strand beland. Hulle is steeds hoogs giftig (neurotoksien), en ’n byt kan ernstig wees — soms moet ’n mens per helikopter na Australië vir die regte teenmiddel. DoC vra net dat mense en honde afstand hou en dit rapporteer.
Dit is ook ’n voorbeeld van hoe stories en stereotipes werk: ons praat maklik van die slang in die gras of die mamba in die veld, maar die een wat werklik in ons eie koue water kan opdaag, bly dikwels onsigbaar totdat iemand ’n foto daarvan op die strand neem.
Johannes, jou bydrae begin by iets wat wyd voorkom — slang- en reptiel-simboliek van die bosveld tot Openbaring — en beweeg dan na die “lekker skinnerstories” oor Jesus en die oorsprong van die Christendom. Dit is duidelik dat jy bewus is van die teenargumente: jy noem self Naudé se kritiek op Thiering, die beperkte en bemiddelde bronne vir die historiese Jesus, en die korrekte ontbloting van die 666-mitre-storie. Die begeerte om agter die gordyn te kyk wanneer die amptelike prentjie dun voel, is baie menslik en verstaanbaar. Terselfdertyd moet ons die lyn duidelik hou: Thiering se metode is deur hoofstroom-navorsers afgewys, en die Piso/Reuchlin-teorie is pseudogeskiedenis sonder ernstige akademiese steun. Om dit as interessante skinder aan te bied, maak dit nie meer waarskynlik nie. Die rubriek se punt is juis dat sulke stories lekker voel, vinnig reis en moeilik doodgaan, selfs wanneer die bewyse nie hou nie. Jy leef die tema uit terwyl jy daaroor skryf — en dit is waardevol om te sien, solank ons die verskil tussen verstaanbare nuuskierigheid en ongesteunde aansprake nie laat vervaag nie.
Almal van julle is eintlik binne-in die ding wat Nini beskryf. Party probeer dit beteuel met grense en bewyse, party gee dit ’n storievorm, en party voer dit met die volgende interessante of omstrede draai. Alles menslik. Die nuttigste ding wat hier gebeur, is dat ons kan sien hoe vinnig ’n gesprek oor skinder self in skinder verander, en hoe nodig dit is om die lyn tussen “interessante vraag” en “storie wat ons aanhou omdat dit lekker voel” helder te hou — sonder om die mense wat die vrae vra, af te skryf.
Dankie vir die rubriek, Nini, en dankie vir die gesprekke wat dit uitgelok het.
Party stories raak so langdradig, jy kan jouself daaraan ophang. ☝️
Nietemin, Nini, het ek jou ooit vertel van die predikant vir wie, by ‘n bruilof, langs my aan tafel gedek is. [Van die familie het dit goedgedink omdat, aldus haar, ek aan die afdwaal was.] Hierdie outjie het toe maar onlangs nog sy doktorsgraad in die teologie voltooi.
By ‘n vorige geleentheid, ‘n sportdag/geldinsameling, het ek nuuskierig by hom verneem (ek mis mos niks) waarom hy oënskynlik gedurig aan sy mou snuif. Hy laat my toe in op sy geheim: vispyp moulangs tot by die baadjie-binne-bosak by ‘n botteltjie whiskey.
Tja. Die bruilof het geen spontane bekering opgelewer nie.
Maar moet vir niemand vertel nie, hoor jy.