Die EVERYWOMAN Textile Artwork, ter herdenking van Kunstekaap se 55-jaar-herdenking is by die bekendstelling onthul. Die kwiltmakers is hier saam met een van die fasiliteerders van Woman Zone (Kunstekaap se AWHF-vennoot) Nancy Richards, Zak Gordon (voorsitter van Kunstekaap se direksie) en Marlene le Roux (uitvoerende hoof van Kunstekaap). (Foto verskaf)
Die Kunstekaapteater het op Woensdag 8 Julie die 20ste Artscape Women’s Humanity Festival (AWHF) bekendgestel wat die kollig werp op die 70ste herdenking van die geskiedkundige Vroueoptog van 1956 met ’n duidelike beroep op Suid-Afrikaners om meer te doen as slegs onthou en om eerder tot betekenisvolle aksie oor te gaan.
Vanjaar se AWHF in Augustus is ’n maandlange program van teater, dans, musiek, film, uitstallings, openbare dialoog, werkswinkels en gemeenskapsaktivisme onder die tema “ ’n Plek vir Almal”, met die subtema “Vroue in Aksie | Women in Action | Abafazi Kwintshukumo.”
Dis ook vanjaar Kunstekaap-teatersentrum se 55ste bestaansjaar, wat ’n impakvolle geleentheid bied vir introspeksie oor hoe ver Suid-Afrika gekom het en hoe ver dit nog moet gaan om geslagsgebaseerde geweld, vrouemoord, gestremdheidsinsluiting, LGBTQIA+-regte, gelykheid en vroueleierskap aan te pak.
Gaste by die bekendstelling op 8 Julie is verwelkom deur die energieke Afrika-tromspel van die bekroonde gemeenskapsbouer en -uitvoerende kunstenaar Thandi Swaartbooi met haar Women Unite-vroue. Swaartbooi is ook die stigter van Women Unite. Op die gastelys by die heuglike geleentheid was gemeenskapsaktiviste, verhoogkunstekenaars, Kunstekaap se vennote, direksie en personeel, lede van die media, verteenwoordigers van die Wes-Kaapse departement van kultuursake en sport en die Stad Kaapstad, en vele belangstellendes. Die hoofspreker was Ingrid Jones, medestigter en hoofredakteur van Mikateko Media, met ’n kragtige boodskap dat verandering nie deur een heldhaftige individu geskep word nie, maar deur gemeenskappe wat weier om op te hou omgee, wat saam optree, wat aanhou saamstap, en die kunste bied die ideale platform daarvoor.
Benewens opvoerings van uittreksels uit twee van die verhoogstukke op vanjaar se AWHF-program, Kom Fietna Saam en Bottelnek Breek Bek, het Woman Zone se kwilters hul pragtige EVERYWOMAN Tekstielkunswerk – ’n aangrypende huldeblyk aan Kunstekaap se 55 jaar – onthul.
Die bekende sanger en genderaktivis Jimmy Nevis en bekende radiopersoonlikheid, Lester Kiewit, het ’n kort oorsig oor hul deelname aan die Fees in Augustus gedeel. Die aand is afgesluit met pragtige koorsang deur die Cape Town Choristers.
Dié groep persone met gestremdhede sal die Humanity Walk op Vrouedag lei vanaf die Kaapstad-burgersentrum tot by die Kunstekaapplein. (Foto verskaf)
Eerder as om bloot geskiedenis te herdenk, doen vanjaar se fees ’n beroep op Suid-Afrikaners om die werklikhede te takel wat kwesbare gemeenskappe daagliks ervaar, en blywende verandering te help bewerkstellig. Een van die fees se belangrikste geleenthede vind plaas op Nasionale Vrouedag, 9 Augustus, met die jaarlikse Women's Humanity Walk vanaf die Kaapstad-burgersentrum na die Kunstekaapsentrum. Vanjaar se staptog bring hulde aan Sophia Theresa Williams-De Bruyn, die laaste oorlewende leier van die geskiedkundige Vroue-optog van 1956, wie se durf Suid-Afrika se demokratiese reis help vorm het. As ’n kragtige simbool van insluiting, sal persone met gestremdhede die staptog lei, vergesel deur geslagsaktiviste, lede van die LGBTQIA+-gemeenskap en ondersteuners vanuit die breë samelewing. By aankoms by die Kunstekaapplein sal deelnemers ’n oomblik van stilte handhaaf voordat hulle kleefband van hul monde afskeur en gesamentlik “Stop die stilte!” uitroep – ’n kragtige verklaring teen gendergeweld, diskriminasie en die stilmaak van stemme wat op die rand van die samelewing gehou word, saam met Women For Change. Die geleentheid sluit af met intergeloofsbede wat hoop, eenheid en gedeelde menslikheid vier.
Die Walking Ladies van Bonteheuwel was ook by die bekendstelling. Hier is hulle saam met Marlene le Roux by die gedenkmuur wat die reis oor 50 jaar vanaf die Nico Malan-teater tot by die Kunstekaap uitbeeld. (Foto verskaf)
Na die staptog sal die bekroonde Suid-Afrikaanse liedjieskrywer, kunstenaar en genderaktivis Jimmy Nevis sy treffende nuwe liedjie “PREY” uitvoer, ’n roerende huldeblyk aan veerkragtigheid, hoop en die krag wat kom deur saam te staan. “Toe ek in Athlone grootgeword het, het ek gesien hoe geweld gesinne en gemeenskappe beïnvloed. Ek glo musiek kan meer doen as om te vermaak - dit kan gesprekke begin, empatie inspireer en verandering aanmoedig. As ’n man is ek trots om deel te wees van hierdie fees en om my stem te gebruik teen geslagsgebaseerde geweld,” sê Nevis.
'n Oomblik van stilte vir slagoffers van geslagsgebaseerde geweld. Die bekroonde sanger en genderaktivis, Jimmy Nevis, sal sy nuwe liedjie "PREY" – 'n oproep teen gendergeweld – by die Humanity Walk op 9 Augustus opvoer. (Foto verskaf)
Marlene le Roux, Kunstekaap se uitvoerende hoof sê die fees gaan daaroor om die onthou in verantwoordelikheid te omskep. “Geslagsgebaseerde geweld verwoes steeds ons gemeenskappe en persone met gestremdhede is steeds op die kantlyn. Die LGBTQIA+-gemeenskap staar voortdurende bedreigings in die gesig en vroueleierskap is steeds die uitsondering eerder as die norm. Dit is nie abstrakte bekommernisse nie, maar die daaglikse werklikhede van mense wat ons ken en mense wat beter verdien.
“Die kunste gee vir ons die taal om hierdie stories eerlik te vertel, om ’n spieël voor ons samelewing te hou en gesprekke aan te wakker wat tot ware verandering lei. Daarom dra Kunstekaap, as ’n tuiste vir die kunste, ’n verantwoordelikheid wat verder strek as vermaak; ons gebruik ons verhoë en platforms om hierdie werklikhede te konfronteer en die stemme te versterk van diegene wat so dikwels stilgemaak word.
“Die Vroueoptog van 1956 het ons gewys wat moontlik is wanneer vroue saamstaan. Hierdie Fees is ons antwoord op daardie erfenis, ’n hernieude verbintenis om beleide in aksie te stel, om elke stem wat stilgemaak is, terug te eis, en saam ’n plek te bou wat werklik vír almal is. Ons nooi almal – vroue en mans, jonk en oud, uit alle agtergronde, om by ons aan te sluit. Dit is ’n fees vir ons almal, want geslagsgeregtigheid, menswaardigheid en ’n samelewing vry van geweld is bekommernisse wat elke persoon raak. Wanneer ons opruk, doen ons dit saam,” sê Le Roux.
Met ’n inspirerende program wat bekroonde teaterproduksies, dans, musiekuitvoerings, visuele kunsuitstallings, films, opvoedkundige werkswinkels, intergenerasionele gesprekke en gemeenskapsdialoë insluit, bied die Fees iets vir elke gehoor.
Feeshoogtepunte:
Bottelnek Breek Bek, die baanbreker-roman deur die bekroonde skrywer, Dianne du Toit Albertze is spesiaal vir hierdie geleentheid omskep in ’n drama, met die première by Kunstekaap. Die amptelike bekendstelling van die roman sal op 6 Augustus plaasvind met die skrywer Rachelle Greef wat dit sal hanteer. Hierdie spesiale projek is in opdrag van Marlene Le Roux vir die Artscape Women’s Humanity Festival vervaardig en sal uittreksels bevat wat deur Dianne en Riaan Visman opgevoer word, met regie deur Basil Appollis. Na elke opvoering sal ’n bespreking volg.
Kom Fietna Saam is ’n energieke en hartlike Suid-Afrikaanse teaterproduksie wat gemeenskap, veerkragtigheid, humor en die ryke gees van Afrikaanse storievertelling vier. Met Gaireyah Fredericks, Celeste Matthews Wannenburgh en die bekroonde akteur/regisseur Lee-Ann van Rooi.
Die Divalicious Dames: Met hierdie opvoering neem drag-mimiekkunstenaars Ramsay Davids en Martin Neethling gehore op ’n nostalgiese geheuereis vir ’n prettige aand wat die liedjies van weleer vier.
ABFAB DRAG, ’n jaarlikse treffer, keer skouspelagtig terug na die Kunstekaap op 7 en 8 Augustus. Met fraai vere vol bederf, fladderende vals wimpers, blinkers wat glinster, lip-sinchronisasie, dubbelsinnige verleidelikheid en geslagsidentifisering, vier hierdie vurige vroulike/manlike persone Kaapstad se skitterende drag-tradisie wat dateer uit die dertigerjare, veral in die energieke Distrik Ses van ouds. Die topklas drag-divas Vida Fantabisher, Manila von Teez, sowel as Kat Gilardi, Jayde Kay Johnson en Angel Lalamore van die drag-kabaretgroep 3D-faam is van die kunstenaars op die lys. Mitchell Darling sal betower met haar energieke sang, met hipnotiese danse deur die choreograaf Nkosinathi Sangweni. MC Terence Bridgett, ’n bekende op die Kunstekaap-verhoog, sal jou deur hierdie magiese vertoning begelei, en Basil Appollis is die meesterlike regisseur. Vanjaar se skouspel is opgedra aan Soli Philander en Alfred Rietman.
Bones, ’n dokumentêre film met Nomandla Vilakazi as regisseur, ondersoek die repatriasie van die Khoivrou Sara “Saartjie” Baartman se oorskot, en die stryd – aangevuur deur ’n gedig deur die bekroonde digter, wyle Diana Ferrus, “Ek het gekom om jou huis toe te neem” – om haar in 2002 na Suid-Afrika terug te bring, waar sy uiteindelik ter ruste gelê is.
Die bekende radiopersoonlikheid Lester Kiewit sal die diepsinnige paneelbespreking getiteld 70 Jaar Sedert die Vroue-optog teen ongeregtigheid - Waar staan ons nou? fasiliteer. Die paneelbespreking sal die vordering wat oor die afgelope sewe dekades gemaak is, ondersoek, met ’n kritiese blik op die aksies en verantwoordbaarheid wat nodig is om die voortdurende uitdagings wat gemarginaliseerde gemeenskappe in die gesig staar, die hoof te bied. Die paneel sal bestaan uit prof. Gertrude Fester-Wicomb, voormalige lid van die Kunstekaap-direksie (1994) en voormalige kommissaris van die Geslagsgelykheidskommissie; Mildred Ramakaba-Lesiea (93), die veteraan-aktivis wat ’n instrumentele rol gespeel het in die mobilisering van Kaapse vroue vir die 1956 Vroue-optog; Bonnie Currie-Gamwo, NVG-advokaat, spesialis oor Thuthuzela-sorgsentrums en lid van die GBV-aktivisorganisasie Women for Change; pastoor Craven Engel, uitvoerende hoof van The First Community Resource Centre; gestremdheidsaktivis Notukela Makohliso; en skrywer en LGBTQIA+-aktivis Dianne du Toit Albertze. Bykomend tot die bespreking sal Women for Change se onbegrawe doodkis ten toon gestel word – Hierdie kis is 33,8% groter as die standaard gebou, wat die 33,8% jaar-tot-jaar toename in vrouemoord in Suid-Afrika verteenwoordig. Dit is versier met 5 578 handgerygde pers krale, wat elk ’n vrou verteenwoordig wat tussen 2023 en 2024 in ons land vermoor is. Dié bekroonde doodskis werp die kollig op die voortdurende geslagsgebaseerde geweld en vrouemoordkrisis in Suid-Afrika.
Hierdie Vrouemaand keer die Falling Forward Roadshow vir ’n tweede keer terug na Kaapstad wat ’n onvergeetlike dag toewy aan die inspirasie van vroue om na te dink, selfbesinning te doen en weer op hul eie welstand te fokus. Aangebied deur Rachel Kolisi, bring dié ervaring ’n intieme lewende gesprek, kragtige storievertelling en opbouende lewende optredes bymekaar – ’n noukeurig beplande platform wat ongelooflike vroulik-geleide besighede ten toon stel met opwindende pryse en betekenisvolle oomblikke as bonus. Die geleentheid, wat op 15 Augustus plaasvind met twee sessies op die dag, vier veerkragtigheid, groei en die krag van gemeenskap. Ons kan nie wag om vroue van regoor Kaapstad te verwelkom nie terwyl ons hulle aanhou inspireer om elke hoofstuk van hul reis te omhels en die krag te ontdek wat ’n mens daaruit put as jy “vorentoe” val.
Op Saterdag, 8 Augustus, sal eerw. Ecclesia de Lange, direkteur van IAM, haar persoonlike reis deel nadat sy uit die Metodiste Kerk van Suid-Afrika verban is omdat sy in die openbaar haar seksualiteit as ’n lesbiese vrou verklaar het en haar voorneme aangekondig het om met haar selfdegeslagmaat te trou. Haar aankondiging het gelei tot haar ontslag en uitsluiting uit haar kerkgemeenskap. By dié geleentheid sal sy ook haar boek Exiled bekendstel.
Vier Vrouedag by Radio Tygerberg se Sis’ters-vrouekonferensie op Sondag 9 Augustus by die Kunstekaap Operahuis met die inspirerende tema “Vryheid”, wat ’n groep uitsonderlike sprekers insluit soos Gretha Wiid en Jenna-Leigh Bilong, tesame met ’n diepsinnige paneelbespreking deur Rouchelle Liedemann, Ingrid Venter, Liomee Vosloo en Benescke Janse van Rensburg. Verwag ’n besonderse dag van inspirasie, betekenisvolle gesprek en bemagtiging.
Kom ervaar ’n bemagtigende reis met 1000 Women Trust – ’n interaktiewe kunsgebaseerde program wat ’n skryfwerkswinkel deur Woman Zone insluit.
Die Thandi Swaartbooi Celebration Concert herdenk 40 jaar van haar uitsonderlike bydrae tot die Suid-Afrikaanse kunste, kultuur en gemeenskapsontwikkeling. Deur middel van lewende musiek, vertelling en optredes, sal die konsert die vernaamste oomblikke, uitdagings en prestasies deel wat haar loopbaan gevorm het. Aanskou haar reis deur musiek, begelei deur Women Unite, ’n vrouemarimba-orkes met gaskunstenaars.
Woman Zone sal twee boeke bekendstel by die AWHF:
- Danser jackï job se boek Choreographing Rebellion: Dance practice from South Africa to Japan. Ontwikkel oor drie dekades deur dié Suid-Afrikaanse skrywer wat in beide Suid-Afrika en Japan werk, is dit ’n kragtige outo-etnografiese weergawe van choreografie oor identiteit, dekolonisasie en transformasie vanuit ’n feministiese perspektief.
- Joernalis Rusana Philander se Chasing Deadlines. Die boek neem lesers verder as die nuuskantoor op ’n diep persoonlike reis.
Kom vier Kaapstad se ryk koortradisie by Voices in Unison, ’n inspirerende middag van harmonie, diversiteit en musikale uitnemendheid. Geniet optredes deur die Cantiamo Kamerkoor, Maranatha Mannekoor, Tygerberg Stadskoor, CPUT Koor, Stellenbosch Universiteit Kamerkoor, die Cape Town Choristers, Cape Malay Choir Board-koor en Treble Clef-vrouekoor.
Die ARISE Women-simposium, aangebied deur die Sport for Social Change Network Africa (SSCNA) in vennootskap met die departement van sport, kuns en kultuur, vier en bemagtig vroue deur inspirerende gesprekke oor leierskap, sport, entrepreneurskap, innovasie en maatskaplike verandering. Deur invloedryke stemme van oor verskeie sektore bymekaar te bring, skep die simposium ’n platform vir skakeling, samewerking en blywende impak.
Healing together: Reconciling the Masculine and Feminine, ’n werskwinkel oor geslagsgelykheid en versoening aangebied deur Genderworks, skep ’n veilige en inklusiewe ruimte vir oop gesprekke oor geslag en seksualiteit terwyl gemeenskap bevorder word. Hierdie tweedaagse diepboeiende ervaring gebruik ervaringsdeling en diep luister om deelnemers te ondersteun om weer met hulself te skakel, respek oor verskille heen te bou en genesing in hul lewens te omarm. Vir meer inligting, stuur e-pos na desiree@grworld.org.
Beleef ’n spesiale vertoning van Episode 1 van Meer as Warm Gloede, ’n vierdelige Afrikaanse dokumentêre reeks wat Antoinette Louw se diep persoonlike reis volg waarin sy die stilte en mites rondom menopouse verbreek. Die geleentheid sluit ’n spesiale verskyning in deur Antoinette Louw en bydraers wat in die reeks verskyn het, gevolg deur ’n vraag-en-antwoordsessie met die vervaardiger en regisseur.
Feesuitstallers sluit in RKP Attorneys INC, WOZA, South African Women In Law (SAWLA), Cancer Alliance, First Community Resource Centre, MOSAIC – GBV, Woman Zone – Knit ’n Knatter & Woman Zone Library, die Hartstigting, Women’s Legal Centre, Lief en Leed vir persone met gestremdhede, INUWELL Health Drinks, Al Sunnah Massage Oils, Ubuntu Rural Women and Youth Movement, en EM and M Natural Soaps.
Ons betuig ons hartlike dank aan ons borge en vennote, die Stad Kaapstad, die departement van kultuursake en sport, die departement van sport, kuns en kultuur en die Suidoosterfees, wie se mildelike ondersteuning hierdie impakvolle werk moontlik maak.
Vir meer inligting, besoek www.artscape.co.za. Kaartjies is by Webtickets beskikbaar.
Besoek ook: Instagram: artscapetheatre, Facebook: ArtscapeTheatre, TikTok: artscapetheatre, X: ArtscapeTheatre.
Vir medianavrae, stuur e-pos na Candice Jansen by candice@headsupcomm.co.za.
***
Die Artscape Women’s Humanity Festival-program vir 2026 is as volg:
- 8 Julie: Artscape Women’s Humanity Festival- en mediabekendstelling, met die onthulling van die EVERYWOMAN-tekstielkunswerk oor Artscape 55-herdenking. Ingrid Jones – medestigter en hoofredakteur van Sawubona en Womani-tydskrifte sal vanjaar se bekendstelling onderskryf –Chandelier-portaal; (18:00)
- 30-31 Julie, 1 Augustus: Divalicious Dames, Arena (20:00)
- 4 Augustus: Cape Cultural Collective-etensuurkonsert: Chandelier-portaal (12:30)
- 5 Augustus: 1000 Women Trust: Chandelier-portaal (11:00)
- 6 Augustus: Bottelnek Breek Nek-boekbekendstelling, Innovation Lounge 17:00
- 6-9 Augustus: Bottel Breek Nek-opvoering in die Arena:
- 6 Aug.19:00
- 7-8 Aug.18:30
- 9 Aug.15:00
- 7-8 Augustus: ABFAB Drag, Teater, (20:00)
- 8 Augustus:
- AWHF-uitstallers, Teaterportaal (10:00 – 15:00)
- IAM Queer Expressions – Ecclesia de Lange se boekbekendstelling Exiled, isiBaya (10:00)
- Kom Fietna Saam, Innovation Lounge (12:00)
- Bones-dokumentêre filmvertoning, Isibaya (13:00)
- Paneelbespreking oor gebrekkige aksie teen gender-gebaseerde geweld, persone met gestremdhede, LGBTQIA+, Innovation Lounge, met onthulling van die EVERYWOMAN-tekstielkunswerk oor die 70ste herdenking van die ikoniese vroueoptog in 1956 in die Chandelier-portaal (14:00)
- Voices In Unison-kore in die Operahuis (16:00)
- Vrouedag, 9 Augustus:
- 09:00-17:00: AWHF- en Radio Tygerberg-uitstallers, Teater-, Marmer- en Chandelier-portale
-
- 10:00: Humanity Walk
- 10:55: Oomblik van stilte
- 11:00: Intergeloofsbede deur Cape Town Interfaith Initiative
- 11:20: Uitvoering deur aktivis en beroemde sanger, Jimmy Nevis
- 11:30: Almal wat die Fees bywoon, vergader op die piazza-trappe, skeur simbolies kleefband
- van hul monde af en skree “Stop die stilte, ons eis ons stemme terug” met Women
- for Change
- 11:45: Sang en geestelike danse
- 12:00: Amptelike AWHF-program eindig
- 12:30: Kom Fietna Saam, Innovation Lounge
- 14:00: Radio Tygerberg Vrouekonferensie, Operahuis
- 15:00: Spesiale Vrouefeesprogramuitsending op FMR
- 13-14 Augustus: Healing together: Reconciling the Masculine and Feminine oor geslagsgelykheid en versoening aangebied deur Genderworks, Isibaya en Innovation Lounge (09:00)
- 14 Augustus: Thandi Swaartbooi Celebration Concert, Arena (19:00)
- 15 Augustus: Woman Zone-boekbekendstellings, Innovation Lounge:
- Choreographing Rebellion deur jackï job (10:30)
- Chasing Deadlines deur Rusana Philander (13:30);
- Dokumentêre filmvertoning: Falling Forward by Rachel Kolisi, Teater (12:00 & 17:30)
- Thandi Swaartbooi Celebration Concert, Arena (15:30)
- 21 Augustus: Arise Women of Africa-simposium, Chandelier-portaal (09:00)
- 22 Augustus: Meer as warm gloede – bekendstelling en dokumentêre filmvertoning deur Ingrid
- Klucjov, Innovation Lounge en Opera Bar (10:00)