|
||||||||
Opsomming
Die Suid-Afrikaanse bruin identiteit het sedert sy predemokratiese, apartheidsgebonde kategorisering tot ’n geëmansipeerde toestand gemetamorfoseer, en die konstruksie daarvan verdien ’n meer hedendaagse verkenning. Derhalwe bied hierdie artikel ’n sosiolinguistiese verkenning van Kaapse en Durbanse bruinidentiteitskonstruksie in ’n veeltalige en multikulturele reënboognasie. Die begrip aansien (“face”), ontleen aan die pragmatiek, word bykomend tot metalinguistiese besinning (“reflection”) toegepas. Die ondersoek word gerig deur die volgende navorsingsvraag: Hoe dra metalinguistiese kommentaar op sosiale media by tot die konstruksie en evaluering van Kaapse en Durbanse bruin identiteit? Bevindinge is gegenereer deur video’s en kommentaar wat op sosiale media geplaas is, met Atlas.ti24™ te kodeer. Die identiteitsmerkers van die Durbanse en Kaapse bruin bevolking is geïdentifiseer na aanleiding van ’n ontleding van frekwensieverdeling en die gesamentlike voorkoms van kodes. Die bevindinge toon dat Durbanse bruin identiteit meer eksplisiet deur selfidentifikasie bevestig word, terwyl Kaapse bruin identiteit sterker deur implisiete identiteitsmerkers soos taalgebruik, styl en kultuurpraktyke uitgedruk word. Metalinguistiese besinning oor taalgebruik speel ’n sentrale rol in die konstruksie van identiteit en die bestuur van aansien.
Trefwoorde: aansien; besinning; bruin identiteit; identiteitskonstruksie; metalinguistiese besinning
Abstract
Face and metalinguistic reflection: an investigation into the construction of South African Cape Coloured1 and Durban Coloured identities on TikTok
The South African Coloured identity has undergone a transformation from its pre-democratic, apartheid-based categorisation to a more emancipated state, warranting a contemporary re-examination of its construction. This transformation has shifted the understanding of Coloured identity away from externally imposed classification towards a more dynamic, negotiated and context-dependent expression of identity. Within this changing socio-political landscape, social media discourse provides a context in which identity is negotiated and evaluated through everyday interaction. Accordingly, this article presents a sociolinguistic investigation into the construction of Cape and Durban Coloured identities within South Africa’s multilingual and multicultural Rainbow Nation. Within the broader South African Coloured context, Cape and Durban Coloured identities represent regionally specific variations associated with distinctive historical, cultural and linguistic practices. The study, therefore, examines how these identities are constructed and evaluated through commentary on TikTok, with particular attention to how language is used to reflect on, negotiate and construct social identity. The pragmatic concept of face is employed alongside metalinguistic reflection as the study’s theoretical framework. Face provides a lens through which the positive and negative evaluation of an individual’s social image can be examined within a specific interaction, while metalinguistic reflection offers insight into how individuals think and talk about language and use it to construct, affirm and evaluate identity. Bringing these concepts together makes it possible to examine how Cape and Durban Coloured identities are asserted and evaluated, as well as how reflection on language contributes to broader processes of identity construction. The investigation is guided by the following research question: How does metalinguistic commentary on social media contribute to the construction and evaluation of Cape and Durban Coloured identity?
The study follows a qualitative, exploratory and descriptive research design. More specifically, the dataset comprised 16 TikTok videos by Durban and Cape Coloured content creators, along with 1 431 comments associated with Durban Coloured content and 3 458 comments associated with Cape Coloured content. The data were coded in Atlas.ti24™ using a codebook based on theoretically informed concepts identified in the literature review. Coding was organised around four primary categories: identity, face, metalinguistic reflection and emerging themes. Identity was examined through explicit self-identification and identity assertion, regional and sub-regional identity, and identity markers such as language, accent, clothing, food and social behaviour. Face was analysed through positive and negative evaluations of the asserted identity, while metalinguistic reflection captured instances in which content creators or commentators reflected on language use, its appropriateness or its role in identity construction. The analysis focused on code frequencies and code co-occurrences to identify recurring identity markers and the relationships between concepts emerging from the data. Although code frequencies and co-occurrences provide a quantitative representation of patterns within the dataset, these outputs are used descriptively to support the qualitative analysis rather than as a basis for statistical inference. This approach enabled recurring patterns and relationships within the data to be identified while retaining the study’s focus on the sociolinguistic construction and evaluation of identity.
The findings indicate that Durban Coloured identity is more explicitly affirmed through self-identification, whereas Cape Coloured identity is expressed more strongly through implicit identity markers such as language use, style and cultural practices. Explicit identity assertion and self-identification were particularly prominent in the Durban Coloured data. Durban Coloured content creators and commentators frequently asserted their regional identity directly, whereas Cape Coloured identity was more often communicated through locally recognisable linguistic and cultural markers. Expressions such as regional slang functioned as implicit indicators of Cape Coloured identity, while clothing, style and brands were also prominent identity markers. In the Durban Coloured group, social behaviour and food emerged as particularly important markers. Accent, dialect and pronunciation were significant for both groups and further demonstrated the relationships between regional linguistic variation and identity. References to other South African regions also revealed awareness of a broader, more complex spectrum of Coloured identities beyond Cape Town and Durban.
The evaluation of face constituted an important component of identity construction. Positive evaluations substantially outnumbered negative evaluations and were commonly associated with expressions of pride, affirmation and group solidarity. Negative evaluations occurred less frequently and were particularly associated with disagreement over representations of accent, dialect or pronunciation, as well as, in some instances, physical characteristics. The data also demonstrated awareness of differing interpretations of the term Coloured across cultural contexts, particularly its historically negative associations in the USA. Within the South African dataset, however, positive evaluations of Coloured identity predominated and were associated with pride, solidarity and group belonging.
Metalinguistic reflection further revealed significant differences in the relationship between language and Coloured identity. In the Durban Coloured data, commentators repeatedly reflected on the fact that Afrikaans is not necessarily spoken as part of their regional variety, while competence in Zulu and code-mixing with Zulu emerged as recognisable features of Durban Coloured linguistic identity. By contrast, Afrikaans and Afrikaans-English code-mixing were strongly associated with Cape Coloured identity. These contrasting practices demonstrate that language cannot be treated as a uniform marker of South African Coloured identity. Rather, the relationship between language and identity is regionally and culturally situated, with different linguistic resources acquiring identity significance in different communities.
The code co-occurrence analysis reinforces these findings by demonstrating the interconnectedness of identity assertion, evaluations of face and metalinguistic reflection. Explicit identity assertions showed important relationships with both positive and negative evaluations of face and with metalinguistic reflection. Accent was similarly evident as both an identity marker and an object of linguistic reflection and evaluation.
These findings demonstrate that identity markers, evaluations of face, and metalinguistic reflection do not operate independently, but intersect in the construction and evaluation of Coloured identity in social media discourse. Moreover, the study contributes to a more contemporary understanding of South African Coloured identity by illustrating how metalinguistic commentary on digital platforms reflects both shared and locally specific identity practices. Ultimately, the findings demonstrate that South African Coloured identity is neither uniform nor static, but is dynamically constructed through regionally specific cultural, social and linguistic practices.
Keywords: Coloured identity; face; identity construction; metalinguistic reflection; reflection
1. Inleiding
Die Suid-Afrikaanse bruin identiteit is gedurende apartheid, toe raskategorieë rigied deur die destydse regering gedefinieer en afgedwing is, gesmee. Die Suid-Afrikaanse bruin identiteit is gedurende apartheid gevorm binne ’n rasgeklassifiseerde sosiale bestel waarin die kategorie “bruin” histories as onderskeibaar van beide “wit” en “swart” bevolkingsgroepe gekonstrueer is (Adhikari 2005). Hierdie kategorisering het bygedra tot die konseptualisering van bruin identiteit as ’n sogenaamde tussenin [“in-between”] ras (Nikolaeva 2003), met voortdurende implikasies vir identiteitsonderhandeling in ’n postapartheid konteks. Nikolaeva (2003:3) noem egter dat bruin identiteite in die huidige wetenskaplike literatuur beskou word as identiteite wat voortdurend deur bruin mense self herverbeel en herkonseptualiseer word in hul pogings om sin te maak van hul ervarings in postapartheid Suid-Afrika. Onlangse navorsing toon dat die historiese rasseklassifikasie wat gedurende die apartheidsera gevestig is, nie meer die komplekse en diverse ervaring van rasidentiteit onder bruin Suid-Afrikaners vasvang nie (Adhikari 2005; Erasmus en Pieterse 1999; Jackson 2003; Pirtle 2023). Ná emansipasie verskuif die fokus vanaf rigiede raskategorieë na ’n meer dinamiese weerspieëling van hoe individue hul rasidentiteit verstaan en beleef. Een manier waarop ’n meer vloeibare rasidentiteit gekonseptualiseer word, is deur linguistiese variasie (Bucholtz en Hall 2010; De Fina 2016; Fisher, Evans, Forbes, Gayton en Liu 2020).
Met oorweging van oproepe om groter aandag aan verskeie linguistiese en kulturele kontekste in pragmatiese en sosiolinguistiese ondersoeke te gee (Ameka en Terkourafi 2019; Levisen 2019), ondersoek hierdie artikel die verband tussen identiteit, aansien (“face”) en metalinguistiese besinning (“metalinguistic reflection”) binne ’n Suid-Afrikaanse konteks. Die fokus is spesifiek op hoe metalinguistiese kommentaar op sosiale media bydra tot die konstruksie en evaluering van Kaapse en Durbanse bruin identiteit. Spencer-Oatey (2007) postuleer dat identiteitsteorieë op die ontleding van aansien van toepassing is. Gebaseer op daardie stelling, en die feit dat Goffman (1967:5) aansien as die beeld van die self (“image of self”) definieer, en Brown en Levinson (1987:61) dit as openbare selfbeeld (“public self-image”) beskryf, bied dit ’n toepaslike vertrekpunt vir die ondersoek na hedendaagse bruin identiteit, aansien en metalinguistiese besinning binne sosialemediadiskoers. Boonop beklemtoon Joseph (2013:38) dat waar die wisselwerking van aansien en identiteit ondersoek word, dit belangriker is om te verstaan hoe die spreker se identiteit deur ander waargeneem word as om te bepaal of die spreker aktief sy of haar identiteit projekteer.
Ter voortsetting van hierdie insigte poog hierdie artikel om die verband tussen taalvariasie en die bruin Suid-Afrikaanse identiteit deur ’n metalinguistiese lens te ondersoek. Die fokus is spesifiek op die “I am ... of course ...”-tendens op sosiale media en ondersoek hoe Kaapse en Durbanse bruin identiteit binne sosialemediadiskoers gekonstrueer en geëvalueer word. Deur middel van ’n inhoudsontleding van die geplaaste video’s en diskoersontleding van die kommentaar onder hierdie video’s verken hierdie ondersoek hoe ingroepidentiteit en uitgroepidentiteit oorweeg en gekonstrueer word. Geïnspireer deur streeksvariasiepragmatiek in Afrika en postkoloniale ondersoeke, soos gedemonstreer deur byvoorbeeld Anchimbe (2021) en Farenkia (2012), en gebaseer op die werk van Dowling, McCormick en Dyers (2020), Mesthrie (2007; 2012), Savedraa, Rosenberg en Macedoc (2021) en Toyer en Peck (2023), poog hierdie ondersoek om die volgende vraag te beantwoord: Hoe dra metalinguistiese kommentaar op sosiale media by tot die konstruksie en evaluering van Kaapse en Durbanse bruin identiteit? Deur hierdie vraag te beantwoord poog hierdie artikel om ’n bydrae te lewer tot ’n ryker, gedekolonialiseerde begrip van die geëmansipeerde Afrika-identiteit.
2. Aansien, metalinguistiese besinning en identiteit
Brown en Levinson (1987:61) definieer aansien as die openbare selfbeeld waarop elke individu aanspraak wil maak. Die begrip identiteit spruit uit Tajfel (1978:63) se teorie van sosiale identiteit, wat verwys na daardie deel van ’n individu se selfkonsep wat voortspruit uit die kennis van sy of haar lidmaatskap van ’n sosiale groep, tesame met die waarde en emosionele betekenis wat aan daardie lidmaatskap geheg word. In aansluiting hierby verduidelik Joseph (2013:41) verder dat identiteite, hetsy dié van individue of gemeenskappe, nie vooraf gegewe is nie, maar voortdurend gevorm, geskep, oorgedra, gereproduseer en uitgevoer word deur tekstuele en ander semiotiese praktyke. Omdat taal die omvattendste semiotiese sisteem is, streef elke identiteit ideaal gesproke daarna om oor ’n eie taal te beskik.
Hierdie uitgangspunt beklemtoon die belangrike rol wat taal en diskoers in identiteitskonstruksie speel. Identiteit word nie slegs deur eksplisiete selfidentifikasie gevorm nie, maar ook deur die maniere waarop individue hulself uitdruk, oor taal nadink en deur ander binne spesifieke sosiale kontekste geëvalueer word.
Dis opmerklik dat die konseptualisering van beide aansien en identiteit reeds vir meer as twee dekades geproblematiseer word (Joseph 2013; Haugh en Bargiela-Chiappini 2010). Alhoewel ’n uitgebreide bespreking van die uiteenlopende toepassings en interpretasie van die begrippe aansien en identiteit buite die omvang van hierdie artikel val, bly die ontleding gefokus op die konseptuele raamwerke soos in hierdie artikel uiteengesit, en op die doelwitte van hierdie ondersoek.
Teorieë van identiteit kom in verskeie dissiplines voor en word gevolglik vanuit uiteenlopende perspektiewe benader. Stryker (2004) se identiteitsteorie volg byvoorbeeld ’n sosiologiese benadering; Tajfel en Turner (1986) volg ’n sielkundige benadering met hul teorie van sosiale identiteit en intergroepverhoudings, asook Turner, Hogg, Oakes, Reicher en Wetherell (1987) se selfkategoriseringsteorie; en Linville (1985) beskryf die konseptualisering van die sosiale bewustheid van die self. Soos Spencer-Oatey (2007) verduidelik, bestaan daar ’n verband tussen aansien en identiteit, aangesien albei verband hou met die voorstelling en evaluering van die self binne sosiale interaksie. Min aandag is egter nog geskenk aan die wisselwerking tussen die twee begrippe, en nog minder binne ’n gedekolonialiseerde Afrikakonteks.
Meer onlangs verduidelik Joseph (2013) dat die wisselwerking tussen identiteit en aansien verbind (en gedifferensieer) is deur ’n universele temporale aspek, waar aansien nougeset en tydsgebonde is, terwyl identiteit durend is. Aansien as ’n tydsgebonde verskynsel het te doen met die evaluering van ander (Spencer-Oatey 2007:10) met betrekking tot die persoon se sosiale beeld of reputasie tydens spesifieke kontak (Goffman 1967:5), met ander woorde in ’n spesifieke situasie, interaksie of wisseling, byvoorbeeld kommentaar op ’n plasing op sosiale media. Identiteit het ook te doen met die evaluasie van ’n persoon se sosiale beeld, maar in terme van wie hulle self verstaan wie hulle is, asook die groepe waartoe hulle behoort (Joseph 2013), en hul uitbeelding van daardie identiteit oor ’n sekere tydperk. Daarom is dit ’n dinamiese begrip. In wese kan aansien vergelyk word met ’n kiekie wat in ’n spesifieke oomblik van ’n individu se sosiale beeld geneem word en positief of negatief deur ander geëvalueer word (Brown en Levinson 1987), terwyl identiteit meer soos ’n langdurige narratief is wat die individu deur selfidentifisering en/of identiteitsbevestiging oor ’n lang tydperk verteenwoordig.
Wat empiriese ondersoeke na identiteit en aansien betref, voer Joseph (2013:38) aan dat sodanige ondersoeke nie op sprekers se bedoelings gegrond behoort te wees nie, aangesien dié nie direk waarneembaar is nie, maar eerder op hoorders se interpretasies, omdat hierdie interpretasies waargeneem, bevraagteken, gekontroleer en metodologies geverifieer kan word. Gevolglik bly die selfbevestiging van identiteit ’n belangrike oorweging, omdat dit die evaluasie van daardie selfbevestigde identiteit is wat die fondasie is waarop evaluasie van aansien en metalinguistiese besinning in hierdie ondersoek gebou word. Dus, alhoewel videoplasings op sosiale media geskep word met die bedoeling dat dit waargeneem of gesien moet word, word dit hier ontleed om te sien hoe individue hul identiteit bevestig met die tendens bekend as “I’m Coloured ... of course I ...”. Die kommentaar in hierdie plasings word dan gebruik as verteenwoordigend van die “aansien”-aspek en dien as hetsy positiewe of negatiewe evaluering van die individu se selfbekragtigde identiteit. Benewens die positiewe en negatiewe evaluasie van aansien, word die kommentaar ook waargeneem vir metalinguistiese besinning, wat in die konteks van hierdie artikel verwys na ’n persoon se sensitiwiteit en bewustheid van die aard van taal en die rol daarvan in menslike lewens (Donmall 1985:7).
Volgens Brown (2006:597) kan die wisselwerking tussen ideologie en metapragmatiek daartoe lei dat gespreksgenote die evaluasie van bepaalde linguistiese kenmerke, taalstyle of taalvariëteite gelykstel aan oordele oor die individue of groepe wat dit gebruik. Linguistiese verskille word dus nie as neutrale taalverskynsels beskou nie, maar as merkers van persoonlike en groepsidentiteit. Irvine en Gal (2000:37) wys daarop dat mense optree op grond van ideologies gekonstrueerde voorstellings van linguistiese verskille. Taal funksioneer dus as merker van sowel individuele as kollektiewe identiteit.
Gevolglik word metalinguistiese besinning in hierdie artikel verstaan as die maniere waarop individue oor taal dink, daaroor praat en dit gebruik om sosiale identiteit te konstrueer, te bevestig en te evalueer. Die fokus is spesifiek op hoe taal gebruik word om oor identiteit na te dink, dit te onderhandel en sosiale betekenis daaraan toe te ken. Dit word gedoen deur ’n geïntegreerde ondersoek van (1) identiteit en selfidentifikasie; (2) aansien as positiewe of negatiewe evaluasie van daardie identiteit; en (3) metalinguistiese besinning oor taalgebruik en identiteit.
3. Die Suid-Afrikaanse bruin identiteit
Die Suid-Afrikaanse bruin identiteit het sy oorsprong binne komplekse historiese, koloniale en apartheidseraklassifikasieprosesse waarin die kategorie “bruin” gebruik is om bevolkingsgroepe te onderskei wat nie binne die dominante rasgebaseerde kategorieë van “wit” of “swart” geplaas is nie (Adhikari 2005). Hoewel hierdie kategorisering histories administratief en polities funksioneel was, toon navorsing dat “bruin” identiteit nie bloot ’n eksterne oplegging gebly het nie, maar ook op uiteenlopende maniere deur gemeenskappe self toegeëien, heronderhandel en bevestig is (Adhikari 2005; Erasmus en Pieterse 1999; Nikolaeva 2013).
Binne hierdie breër Suid-Afrikaanse konteks bestaan daar ook streekspesifieke variasies van bruin identiteit, waaronder Kaapse en Durbanse bruin identiteit. Mesthrie (2012) wys daarop dat identiteit nie uitsluitlik op etnisiteit gebaseer is nie, maar ook verband hou met ’n plekgebondenheid wat deur plaaslike sosiale, kulturele en linguistiese praktyke gevorm word. Hy voer verder aan dat die wisselwerking tussen dialek en etnisiteit dikwels gevestigde aannames oor ras en identiteit uitdaag, aangesien identiteit nie slegs deur etnisiteit bepaal word nie, maar ook deur ’n gedeelde verbondenheid aan plek, waarin die demografiese verspreiding van dialekte ’n belangrike rol speel (Mesthrie 2012:391).
Meer as drie dekades later bestaan daar die opvatting dat postapartheid Suid-Afrikaanse bruin identiteit toenemend heronderhandel word buite die historiese raamwerke van die apartheidsera se rasseklassifikasie en sosiale marginalisering.
Dit is hierdie plekgebondenheid, of streek- en plekbewustheid, wat hierdie artikel as grondslag gebruik om die identiteitskonstruksie van Durbanse en Kaapse bruin Suid-Afrikaners te verken ten opsigte van die wisselwerking tussen identiteit (selfidentifisering; identiteitsbevestiging; streeksidentiteit; identiteitsmerkers soos dialek, aksent, klere, kos, ens.) en evaluering van aansien (hetsy positief of negatief) met ’n spesifieke oorbruggende metalinguistiese bewustheid ten opsigte van taaloorweging en taal as ’n identiteitsmerker.
4. Data en metodologie
Die oogmerk van hierdie artikel is om te verken hoe postapartheid Suid-Afrikaanse bruin identiteit binne sosialemediadiskoers gekonstrueer, bevestig en geëvalueer word. Die verkenning fokus op hoe taalvariasie geëvalueer word deur die in groep deur middel van aansien en metalinguistiese besinning met inagneming van drie sleutelkomponente: (1) identiteit, met inbegrip van selfidentifikasie en selfbevestiging; (2) aansien, met inbegrip van positiewe en negatiewe evaluasie van bogenoemde identiteit; en (3) metalinguistiese besinning, wat besinnings oor taalgebruik en die verhouding tot identiteit daarvan omvat. Die metodologie van hierdie ondersoek is spesifiek ontwerp om hierdie doelwitte te bereik deur hierdie elemente te integreer in die verkenning van hoe taal gebruik word om oor sosiale identiteite te besin, daaroor te onderhandel en dit te konstrueer. Die ondersoek volg ’n kwalitatiewe, verkennende en beskrywende sosiolinguistiese navorsingsontwerp. Alhoewel Atlas.ti™ beskrywende uitsette soos frekwensieverdelings en die gesamentlike voorkoms van kodes genereer, word hierdie ontledings slegs gebruik om die kwalitatiewe inhoud- en diskoersontleding te ondersteun. Die ondersoek is dus kwalitatief van aard, waarin beskrywende statistiese uitsette gebruik word om patrone in die data te identifiseer en te interpreteer.
Etiese oorwegings is deurgaans in die uitvoering van die ondersoek in ag geneem. Die ondersoek is gebaseer op video’s en kommentare wat reeds openbaar op TikTok beskikbaar was en dit het geen direkte interaksie met deelnemers of versoeke om deelname behels nie. In ooreenstemming met paragraaf 1.1.9 van die NHREC se riglyne (National Health Research Ethics Council 2015) oor navorsing wat uitsluitlik op openbaar beskikbare data steun, is die etiese implikasies van die gebruik van hierdie data noukeurig oorweeg. Om deelnemers se privaatheid te beskerm word geen profielname, profielbeelde of direkte skakels na die oorspronklike plasings in hierdie artikel gepubliseer nie. Kommentaar word slegs in geanonimiseerde vorm weergegee waar dit noodsaaklik is vir die ontleding.
5. Data en ontleding
Die data wat in die ondersoek gebruik is, fokus op die sosialemediatendens “I am … of course …” en ondersoek sosialemediaplasings en kommentaar wat verband hou met Kaapse en Durbanse bruin identiteit. Kaapse bruin Engels (of eerder, taalgebruik) word algemeen geassosieer met die Wes-Kaapse konteks en word histories beïnvloed deur kontak tussen Afrikaans en Engels (McCormick 2002), terwyl Durbanse bruin Engels binne ’n KwaZulu-Natal-konteks ontwikkel het en kenmerke deel met ander plaaslike Engelstalige variëteite in die streek (Mesthrie 2012). Hierdie streekspesifieke identiteite word met onderskeie historiese, kulturele en linguistiese praktyke geassosieer. Plasings en kommentaar is nie deur die navorser “aangevra” nie, in ’n poging om deelnemervooroordeel te vermy (Dell, Vaidyanathan, Medhi, Cutrell en Thies 2012) en dus die betroubaarheid van die data te verhoog. Die fokus van die ondersoek is nie op linguistiese vorme as sodanig nie, maar op die maniere waarop taalgebruik binne sosialemediadiskoers met identiteit, evaluasie en sosiale betekenis verbind word.
Meer spesifiek bestaan die datastel uit 16 TikTok-video’s van beide Durbanse en Kaapse bruin inhoudskeppers tesame met 1 431 kommentare vir die Durbanse bruin inhoud en 3 458 kommentare vir die Kaapse bruin inhoud. Die ondersoek se beperking word erken deurdat inhoud van ander Suid-Afrikaanse streke met beduidende bruin gemeenskappe, soos Johannesburg en die Noord-Kaap, nie ingesluit is nie. Die artikel dien egter as ’n verkennende grondslag vir toekomstige, meer omvattende, ondersoeke. Die dataontleding bevat egter kommentaar oor ander streke as deel van die ondersoek.
Ter verkenning van identiteit, aansien en metalinguistiese besinning in sosialemediadata met Atlas.ti™ is die fokus op die identifisering en kodering van spesifieke elemente wat onthul hoe individue hul identiteite onderhandel en konstrueer, asook hoe ander hul sien en evalueer. ’n Kodeboek is saamgestel gebaseer op teoreties gebaseerde begrippe, soos in die literatuuroorsig beskryf, om te verseker dat die kodes gefokus en sistematies toegewys is.
Die datakodering het drie belangrike toepassings ingesluit.
Eerstens: Met die ondersoek na identiteitskonstruksie in videoplasings is aandag geskenk aan gevalle van eksplisiete identiteitstellings, of selfidentifisering. Stellings soos “I’m Durban Coloured … of course I …” is byvoorbeeld gekodeer as “identiteitsbevestiging” (“identity assertion”). Verwysings na streeksidentiteit is inherent teenwoordig in die datastelle, omdat hierdie datastelle in Atlas.ti™ georganiseer is en streeksidentiteit ’n prominente kenmerk is. In gevalle waar kommentaar gelewer is en verwys na streke buite Kaapstad of Durban, is hierdie verwysings gekodeer om die kommentators se streeksidentiteit vas te lê en ander vorme van streeksidentiteit wat uit die data mag voortspruit, te identifiseer. Bykomend is die kode “substreeksidentiteit” (“sub-regional identity”) toegewys aan gevalle waar kommentaar ’n spesifieke voorstad binne Kaapstad of Durban genoem het, om sodoende substreeksidentiteite vas te stel. Hierdie benadering bewerkstellig die ontleding van streeks- en substreeksidentiteite binne die datastel. Taal, simbole of gedrag, soos spesifieke dialekte, klere of kos, wat individue gebruik om hul identiteit uit te druk, is as “identiteitsmerkers” (“identity markers”) gekodeer.
Tweedens: Met die ontleding van kommentaar op videoplasings is kommentaar wat hetsy die individu se identiteit bevestig of dit uitdaag, geïdentifiseer en gekodeer. Positiewe evaluasie van aansien, waar diegene wat kommentaar lewer, die individu se identiteit prys of ondersteun (Mansoor 2018) en solidariteit en/of groepsidentiteit uitdruk, is as “positiewe aansien” (“positive face”) gekodeer. Spesifieke redes vir positiewe evaluasie van aansien is deur die koderingsproses waargeneem. Daarteenoor toon negatiewe evaluasies, of stellings waar die individu sy of haar onafhanklikheid uitdruk of identiteitsoplegging teenstaan (byvoorbeeld “I think differently, and I don’t agree with that”), ’n behoefte aan outonomie (Mansoor 2018) en is gekodeer as “negatiewe aansien” (“negative face”) met daardie redes wat gedurende die koderingsproses waargeneem is.
Derdens is metalinguistiese bewustheid vasgelê deur gevalle te identifiseer waar hetsy die videoskepper of die persoon wat kommentaar lewer, besin oor die taalgebruik, die gepastheid daarvan of die rol daarvan in hoe dit identiteit vorm. Hierdie besinnings is met “metalinguistiese besinning” (“metalinguistic reflection”) gekodeer.
Laastens is daar aandag geskenk aan temas wat gedurende die koderingsproses na vore gekom het, en hulle is gevolglik so gekodeer, byvoorbeeld patrone van interaksie, soos temas wat herhaal word in hoe identiteit bevestig en geëvalueer word.
Die ondersoek gebruik die gesamentlike voorkoms van kodes as ’n kernontledingsmetode om te ondersoek hoe identiteit, aansien en metalinguistiese besinning binne sosialemediadiskoers met mekaar in wisselwerking tree. Die gesamentlike voorkoms van kodes is waardevol, omdat dit help om verhoudings tussen hierdie verskillende begrippe (soos identiteit en aansien) bloot te lê deur te wys hoe die kodes binne dieselfde datasegmente oorvleuel. Hierdie ontleding ontbloot patrone in hoe identiteit bespreek en geëvalueer word en verskaf insig oor die dinamika van identiteit, aansien en metalinguistiese besinning. Deur te ondersoek hoe verskeie elemente, soos identiteitsmerkers en positiewe evaluasie van aansien saam voorkom, word die kompleksiteit van identiteitskonstruksie binne sosialemediadiskoers verder verken.
6. Resultate en bespreking
’n Hiërargiese benadering is met die koderingsproses gevolg deurdat primêre kodes vasgestel is, waarna hul geassosieerde subkodes gebruik is om gedetailleerde insig oor die komponente van die primêre kodes te verskaf. Die vier primêre vlakke, soos ingegee deur die navorsingsvraag, is identiteit, aansien, metalinguistiese besinning en ontluikende kodes vir onverwagte dog insiggewende gevalle in die data. Die primêrevlakkodes bevat subkodes wat die meer genuanseerde interpretasies van die primêrevlakkodes onderskeidelik vasvang. In die geval van hierdie ondersoek het identiteit nege subkodes, aansien ses subkodes, metalinguistiese besinning vyf subkodes en ontluikende kodes, tien subkodes.
Koderingsgroepe is in Atlas.ti™ geskep om die frekwensies van die bogenoemde primêre kodes en subkodes onafhanklik te ontleed en variasies in identiteitskonstruksie tussen Durbanse bruin groepe en Kaapse bruin groepe te vergelyk deur middel van die gesamentlike voorkoms van kodes waar die samehang van primêre kodes verken word.
6.1 Resultate van frekwensieverdeling
Die algehele verdeling (Tabel 1) toon dat die frekwensie van gekodeerde verwysings hoër is vir die Durbanse bruin (DB) groep (totaal: 564) as vir die Kaapse bruin (KB) groep (totaal: 249), ondanks die groter hoeveelheid kommentaar in die KB-datastel. Identiteit (totaal: 370) het die hoogste frekwensie in beide groepe, met 135 gevalle in die KB-groep en 235 gevalle in die DB-groep. Dit wys dat identiteit ’n sentrale tema in die data van beide groepe is. Aansien het die tweede hoogste totale frekwensie (246) en kom 64 keer in die KB-groep en 182 keer in die DB-groep voor. Dit dui aan dat besprekings oor, of verwysing na, aansien meer gereeld in die DB-groep voorkom. Oor die algemeen is die ontluikende kodes minder (106), met 31 gevalle in die KB-groep en 75 in die DB-groep. Laastens, met 91 gevalle, kom metalinguistiese besinning 19 keer in die KB-groep en 72 keer in die DB-groep, wat suggereer dat daar minder besinning oor taalgebruik of bespreking oor taal self in vergelyking met ander temas in die data voorkom.
Tabel 1. Algehele verdeling van kodes
| Kaapse bruin 226 aanhalings |
Durbanse bruin 535 aanhalings |
Totaal | |
| Ontluikende kodes 108 aanhalings |
31 | 75 | 106 |
| Aansien 250 aanhalings |
64 | 182 | 246 |
| Identiteit 386 aanhalings |
135 | 235 | 370 |
| Metalinguistiese besinning 107 aanhalings |
19 | 72 | 91 |
| Totaal | 249 | 564 | 813 |
6.2 Identiteit
Uit die nege subkodes vir identiteit het identiteitsbevestiging/selfidentifikasie die hoogste frekwensie (71), veral onder die DB-groep (65). Hierdie kode vang spesifiek gevalle vas waar individue eksplisiete verklarings oor hul identiteit maak deur direkte stellings of bevestigings as Durbanse bruin of Kaapse bruin. Die DB-groep bevestig hul “Durbansheid” (byvoorbeeld I’m a Durban Coloured …) by verre meer gereeld as wat die KB-groep hul “Kaapsheid” bevestig. Die KB-groep sal meer na hulself verwys as ’n “Coloured bru” of ’n “Coloured goose”, waar “bru” (’n informele aanspreekvorm vir ’n man) en “goose” (’n informele term vir ’n jong vrou of vriendin) tipiese Wes-Kaapse uitdrukkings is (Mesthrie en Hurst 2013). Hul KB-identiteit word nie overt getoon nie, maar eerder uitgedruk deur identiteitsmerkers soos klere, styl of handelsname (“clothing/style/brands”) (42), wat ook die subkode met die tweede hoogste frekwensie weerspieël (69). Klere, styl en handelsmerke as identiteitsmerkers is net so belangrik vir die DB-groep (27), maar is nie so belangrik soos sosiale gedrag (43) en kos (43) as identiteitsmerkers nie. Vir die DB-groep, weeg sosiale gedrag (34) aansienlik swaarder as vir die KB-groep (9). Uitdrukkings van sosiale gedrag as identiteitsmerkers is byvoorbeeld: “I’m a Durban Coloured, of course I’m going to be late; I might just hit a 40 winks before I come” (DCVid1, 2024); ’n voorbeeld van kos sal wees: “I’m a Durban Coloured, of course I eat tin fish with phutu pap”2 (DCVid6, 2024). Voorlaastens is aksent/dialek/uitspraak (30) die identiteitsmerker waaraan beide die DB-groep (14) en die KB-groep (16) ewe veel waarde heg. Identiteit word hier onderskei deur aksente wat eie aan spesifieke streke is, met substreke wat geken word deur aksent/uitspraak in Durban (17) of Kaapstad (6), byvoorbeeld:
I simply love Durban Coloureds accents. My dad’s family is from Wentworth [’n histories bruin woongebied in Durban] Durban and the accents really gets me all the time. 12:42 ¶ 92 in DCVid6CommentTranscription.
If that ain’t a Wentworth coloured accent I don’t know what else is 😭😭🤣🤣🤣😅 is it that obvious In plain sight😂 that’s the most braino accent 🤣 awe!! 10:7 ¶ 10 – 12 in DCVid5CommentTranscription.
you can tell they defitnetly not from kaapstad just by that “Heeelow”😂😂...we say “HAALO” on the flats😆😆 8:9 ¶ 11 in DCVid4CommentTranscription.
Sommige gevalle dui aan dat aksente nie wedersyds verstaanbaar in die verskillende streke is nie, byvoorbeeld: “As a cape coloured id legit be lost in joburg😂🤣😂🤣” 35:24 ¶ 70 in CCVid5CommentTranscription met duidelike onderskeid in taalgebruik as identiteitsmerkers, “that’s true...I walked in wenties and heard the gangsters speaking English...coming from Cape town...it was hilarious to me 🤣” 12:61 ¶ 147 in DCVid6CommentTranscription.
Laastens verwys kommentators ook na ander Suid-Afrikaanse streke en plaaslike identiteite buite Durban en die Wes-Kaap. Hierdie verwysings dui op ’n breër metalinguistiese bewustheid van streeksgebondenheid en identiteit binne die datastel. Kommentators verbind taalgebruik, aksent en bepaalde uitdrukkings met spesifieke streke en gebruik hierdie verwysings as maniere om groepsverbondenheid, herkenbaarheid en verskille tussen gemeenskappe uit te druk.
Hierdie bevinding dui op die kompleksiteit en veelvlakkigheid van postapartheid-Suid-Afrikaanse bruin identiteit binne die sosialemediadiskoers, byvoorbeeld:
wat Abt Richard’s Bay coloured 🙏😭😭 33:14 ¶ 64 in CCVid4CommentTranscription; there is coloureds in pe too 😭not only Durban, cape Town and Johannesburg 33:19 ¶ 90 in CCVid4CommentTranscription.
How about the northern cape coloureds 33:22 ¶ 114 in CCVid4CommentTranscription.
North West: “Ouens chais [gesels] saam shipa [winkel] toe” 33:25 ¶ 143 in CCVid4CommentTranscription.
Hai laanie [vriend], in Joburg we say wettie [hoekom] you make out, now come here.😉 33:26 ¶ 177 in CCVid4CommentTranscription.
Gebaseer op die bevindinge, kom identiteitsbevestiging en selfidentifisering na vore met die mees prominente merkers van linguistiese identiteit onder die DB-groep, in vergelyking met die KB-groep. Die gereelde eksplisiete verklarings van identiteit onder die DB-groep beklemtoon die sterk sin van streekstrots en duidelike afbakening van hul identiteit, veral in teenstelling met die KB-groep, wat geneig is om plaaslike sleng en kulturele uitdrukkings te gebruik as meer subtiele aanduiders van hul identiteit.
Die KB-groep se gebruik van woorde soos “bru” en “goose” beklemtoon die meer implisiete vorm van identiteitskonstruksie wat staatmaak op kulturele seine soos taal en sosiale gedrag. Dit kontrasteer met die DB-groep, waar identiteit meer eksplisiet vervleg is met sosiale gedrag en kulinêre voorkeure, wat aandui hoe eiesoortige kulturele praktyke hierdie groepe verder kan onderskei.
Daarbenewens dien aksent en uitspraak as belangrike identiteitsmerkers vir beide groepe, wat streeksverskille en selfs potensiële uitdagings in wedersydse verstaanbaarheid uitlig. Die nuanses in spraakpatrone en die herkenning van verskillende aksente dui op ’n ryk linguistiese diversiteit in die Suid-Afrikaanse bruin gemeenskappe wat wyer as eenvoudige geografiese grense strek.
Boonop dui die erkenning van ander substreke en hul onderskeie linguistiese kenmerke op ’n breër spektrum van bruin identiteit in Suid-Afrika. Hierdie erkenning maak deure oop vir toekomstige navorsing om die minder bestudeerde subvariëteite te ondersoek, en dit kan bydra tot ’n meer genuanseerde begrip van bruin identiteit wat wyer strek as die tradisionele Westerse siening van linguistiese identiteitskonstruksie.
Hierdie bevindinge demonstreer die komplekse en veelvlakkige aard van postapartheid-Suid-Afrikaanse bruin identiteit binne sosialemediadiskoers. Die uiteenlopende identiteitsmerkers wat tussen die DB- en KB-groepe geïdentifiseer is, dui op ’n vloeibare en dinamiese konstruksie van identiteit wat deur streekspesifieke kulturele, sosiale en linguistiese praktyke gevorm word. Die bevindinge beklemtoon die belangrikheid daarvan om plaaslike kontekste en vorme van taalgebruik in identiteitsondersoeke in ag te neem, aangesien identiteit nie as ’n uniforme of vaste konstruk manifesteer nie. Deur aandag te gee aan hierdie uiteenlopende uitdrukkings van identiteit, dra die ondersoek by tot ’n meer genuanseerde begrip van identiteitskonstruksie binne die Suid-Afrikaanse konteks.
6.3 Aansien
Die frekwensieverdeling toon duidelik dat die evaluering van aansien ’n belangrike deel van identiteitskonstruksie is (dit word in nouer besonderhede onder medevoorkoms van kodes bespreek). Positiewe evaluerings van aansien (218), wat lof, bevestiging en groepsolidariteit omvat, is by verre in die meerderheid teenoor negatiewe evaluasie van aansien (28), wat meningsverskil van voorstelling (“disagreement with portrayal”) en teenstand teen identiteitsoplegging (“resistance against imposition”) insluit. Ooreenstemmend met hoe DB-identiteit of KB-identiteit voorgestel word, is die algemeenste positiewe evaluering van aansien, soos byvoorbeeld gesien in:
#Proudly coloured 🥰🥰🥰 4:6 ¶ 13 in DCVid2CommentTranscription.
i love this trend. All proudly coloured peeps should hop on board with this trend until others stop questioning our identity. 8:20 ¶ 27 in DCVid4CommentTranscription.
I’m coloured and of course I’m gonna make this video go viral. Because I’m proudly Coloured salute 😏8:120 ¶ 234 in DCVid4CommentTranscription.
Durban coloureds are the best🔥 10:11 ¶ 17 in DCVid5CommentTranscription.
Negatiewe evaluering van aansien gaan meestal oor aspekte waar daar meningsverskil is oor hoe aksent/dialek/uitspraak voorgestel word:
True Cape Town brasa [broers of manlike vriende] don’t sound like that😂33:3 ¶ 19 in CCVid4CommentTranscription.
you off with that cape town accent boss 33:13 ¶ 53 in CCVid4CommentTranscription Don’t think the cape town 1 was right 35:1 ¶ 1 in CCVid5CommentTranscription scandal? last time I checked it was “skinner” or just a cape coloured thing? I thought we all say skinner 😂 We don’t say that in Durban😭 4:35 ¶ 54 – 56 in DCVid2CommentTranscription.
Die negatiewe evaluasie van uitspraak en/of dialek dui op die belang van aansien, terwyl dit ook die waarneming versterk dat aksent ’n onderskeibare identiteitsmerker tussen Durbanse bruin en Kaapse bruin is, soos weerspieël in die primêre kode, identiteit. ’n Tweede rede vir negatiewe evaluasie kan te doen hê met fisieke eienskappe: “Wena, you are black 🙄 Why are you telling people what they are? She knows what she is” 2:30 ¶ 84 – 85 in DCVid1CommentTranscription; “Durban Coloureds are Mix Race, not Coloureds” 12:74 ¶ 180 in DCVid6CommentTranscription. Fisiese eienskappe (“physical features”) het voorgekom as subkode vir identeitsmerkers, maar was nie dominant in die bepaling van variasies in die bruin identiteit nie.
Kwessies rondom negatiewe aansien het ook gelei tot die voorkoms van temas soos haatkommentaar, besinning oor erfenis en uitgroeppersepsies. Kommentaar soos: “I’m coloured, of course it gets awkward on heritage day😂”, en “It was the worst when the school asks you to dress up for heritage day 😭”, “I would’ve thought it was the best time for you guys, you can choose anything man 🔥”, “This one girl from primary dressed as every ethnic group in the country for 4 years 😭Xhosa, Zulu, Indian and then she just wore jeans and a shirt” dui daarop dat identiteit soms met onsekerheid of spanning gepaard gaan binne spesifieke sosiale kontekste in die in groep.
Ander kommentare verwys na internasionale interpretasies van die begrip Coloured/Colored, veral binne Amerikaanse kontekste, waar die term histories verskillende sosiale en politieke assosiasies dra: “I’m Coloured, offcause my African American friend hates it when I refer myself to that”, “Yazi I’m looking for African-Americans in the comments section 👀 😂 I know they always complain”, “Those Americans wen they hear this, they will be depressed”, “Guys come down the Americans will yap now 😂😂”.
Hierdie kommentare dui op ’n bewustheid van hoe die begrip Coloured uiteenlopend geïnterpreteer word binne verskillende historiese en kulturele kontekste. Kalunta-Crumpton (2020) wys byvoorbeeld daarop dat hierdie begrip binne Amerikaanse kontekste histories met negatiewe rassige kategorisering geassosieer word. Binne die huidige datastel word Suid-Afrikaanse bruin identiteit egter meestal positief bevestig en met trots, groepsverbondenheid en herkenbaarheid verbind. Hoewel beide die DB- en KB-groepe positiewe identiteitsbevestiging toon, blyk dit dat die DB-groep identiteit meer eksplisiet bevestig deur direkte selfidentifikasie, terwyl die KB-groep identiteit meer indirek deur styl en taalgebruik uitdruk.
Hierdie bevindinge demonstreer weer eens die veelsydige benadering tot identiteitskonstruksie, waar taal, aksent en sosiale gedrag bymekaarkom om ’n dinamiese en veranderende gewaarwording van die self te skep. Die positiewe viering van bruin identiteit in Suid-Afrika, ten spyte van die koloniale herkoms daarvan, dui op ’n vorm van identiteitskonstruksie wat veerkragtig en aanpasbaar is en wat historiese narratiewe aktief hervorm om sodoende trots en solidariteit te kweek. Dit kontrasteer met die dikwels negatiewe konnotasie van die begrip Coloured in Westerse diskoers en daag vakkundiges uit om die toepaslikheid van Westerse raamwerke ten opsigte van die begrip identiteit in diverse kulturele kontekste te heroorweeg.
In die geheel vra hierdie insigte vir ’n meer genuanseerde benadering tot linguistiese identiteitsnavorsing – een wat die komplekse interaksie tussen kulturele, plaaslike en historiese faktore in die vorming van identiteitskonstruksie in aanmerking neem. Wat die ingroepbesinning op taalgebruik in die konstruksie van identiteit betref, is dit duidelik dat daar beslis potensiaal is om hierdie benadering op verdere ondersoeke toe te pas.
6.4 Metalinguistiese besinning
Metalinguistiese besinning word gebruik om gevalle (91) vas te vang waar individue eksplisiet oor hul gebruik van taal besin (of nadink) of kommentaar daaroor lewer in die data. Dit sluit besprekings in van taaltoepaslikheid, die rol van taal in identiteitsvorming, en hoe spesifieke linguistiese keuses kommunikasie beïnvloed. Spesifiek word daar verwys na die tale wat in die twee streke gebruik word. Vir die DB-groep is die aldeurdringende verduideliking dat Afrikaans nie gepraat word of in hul variëteit gebruik word nie, algemeen, met kommentaar wat insluit: I’m coloured, of course people get confused when I say I don’t know how to speak afrikaans 💀8:110 ¶ 215 in DCVid4CommentTranscription; FYI, kzn coloreds don’t speak Afrikaans 18:4 ¶ 24 in DCVid9CommentTranscription; this always confused me Durban Coloureds unable to speak Afrikaans. 😅 12:52 ¶ 128 in DCVid6CommentTranscription; wat dan die idee verwoord dat die onvermoë om Afrikaans te praat nie getrou aan die bruin identiteit is nie: Kleurling wat nie Afrikaans kan praat nie? Bog man. 12:67 ¶ 164 in DCVid6CommentTranscription; Being coloured and not being able to speak afrikaans is like a bird without wings. 12:71 ¶ 175 in DCVid6CommentTranscription; as jy nie kan afrikaans praatie is jy nie n coloured nie. ons praat Afringlish fully bilingual babba. 12:69 ¶ 166 in DCVid6CommentTranscription.
Kodevermenging kom in Suid-Afrikaanse Bruin Engels voor (Bekker 2012; Mesthrie e.a. 2017; Stell 2010) en dit is duidelik uit die bevindinge van hierdie ondersoek dat die streek hierdie vermenging beïnvloed. In Durban, waar Zoeloe die oorheersende taal is (62%), gevolg deur Engels (26%) en Afrikaans (3,6%) (SABC Nuus 2021), weerspieël kodevermenging met Zoeloe ’n DB-identiteit: I was astonished when I moved to Durban, Dbn coloureds are fluent in IsiZulu. 🤗🥰 10:8 ¶ 13 in DCVid5CommentTranscription; when I came to Joburg I couldn’t understand y coloured dnt understand Zulu🤣 10:39 ¶ 144 in DCVid5CommentTranscription; Kzn coloreds and they be speaking Zulu proper one at that not fanakalo 10:40 ¶ 150 in DCVid5CommentTranscription.
Daarteenoor word Afrikaans (49,6%) hoofsaaklik in die Wes-Kaap gepraat, gevolg deur Xhosa (24,7%) en Engels (20,2%), en is beduidend deel van die KB-identiteit: I have a quite a few 031 Kullid brasse. Whats with not be caught dead speaking Afrikaans. Im a CapeKullid proud2speak CapeFlats Afrikaans&English. 12:55 ¶ 135 in DCVid6CommentTranscription; I’m a coloured bru ofc I can’t say a full engilsh sentence without a afrikaans word in it 29:37 ¶ 362 in CCVid2CommentTranscription; Im a Cape Coloured in Glasgow. Of Course praat ons Afrikaans👏😁 31:3 ¶ 10 in CCVid3CommentTranscription.
Hierdie bevindinge vestig die aandag op die komplekse interaksie tussen besinning oor taalgebruik en variasie in die konstruksie van ’n bruin identiteit in Suid-Afrika. Die kontrasterende linguistiese praktyke tussen DB- en KB-groepe illustreer die belangrikheid van streeks- en kulturele identiteit in die vorming van identiteit. Die verband tussen Zoeloe en Durbanse bruin mense en Afrikaans en Kaapse bruin mense dui daarop dat linguistiese identiteit nie ’n monolitiese konstruksie is nie, maar eerder ’n dinamiese verskynsel wat van die konteks afhang. Hierdie komplekse wisselwerking regverdig verdere aandag om te verstaan presies wat die verband tussen identiteit, aansien en metalinguistiese besinning is.
6.5 Gesamentlike voorkoms van kodes
Soos uiteengesit in die inleiding, is die verband tussen identiteit en aansien grootliks onontgin (Spencer-Oatey 2007). Om ’n meer omvattende begrip van identiteitskonstruksie binne Suid-Afrikaanse bruin gemeenskappe te verkry, is dit van uiterste belang om te ondersoek hoe identiteitsmerkers, aansienevaluerings en metalinguistiese besinnings met mekaar verband hou. Deur middel van ’n ondersoek oor hoe hierdie elemente saamwerk, kan ons die onderliggende dinamika bloot lê wat identiteit in hierdie gemeenskappe vorm en daardeur postkoloniale, ontwestersde teorieë aanvul.
Identiteitsmerkers, soos streekstaalgebruik, kleredrag en sosiale gedrag, verskaf insig oor hoe individue hul identiteite waarneem en bevestig. Beide positiewe en negatiewe evaluering van aansien verskaf ’n lens waardeur sosiale samehorigheid en konflik verstaan kan word, wat die belangrikheid van groepsolidariteit en identiteitsbevestiging onthul. Intussen werp metalinguistiese besinning lig op die bewustheid en diskoers rondom taalgebruik en beklemtoon hoe linguistiese besluite bydra tot identiteitsvorming. Hierdie afdeling het ten doel om verwantskappe tussen die komponente te vestig deur middel van ’n geïntegreerde ontleding daarvan. Dit bied ’n meer verfynde perspektief op identiteitskonstruksie wat die tradisionele Westerse begrippe aansien en identiteit uitdaag.
Ter wille van bondigheid weerspieël die gevalle van gesamentlike voorkoms wat in die ontleding ingesluit is, dié met die hoogste koëffisiënte of sterkste verhoudings. Gevalle van geen gesamentlike voorkoms nie is uitgelaat, hoewel die nievoorkoms van ontluikende temas met identiteitskonstruksie belangrik is om waar te neem. Daarbenewens is die volgende kriteria gebruik om data van die gesamentlikevoorkomsontleding uit te sluit: ongelyke aanhalingsfrekwensies, waar die verhouding tussen die frekwensie van die kode en die rykode ’n drempel van 5 oorskry; C-indekswaardes wat buite die 0-tot-1-reeks val; of ’n kombinasie van hierdie faktore (Atlas.ti24 Windows Gebruikershandleiding 2024).
In die konteks van die verkenning van identiteitskonstruksie deur taalvariasie is die aansien en metalinguistiese reaksies ondersoek. ’n Gesamentlikevoorkomstabel is gegenereer deur kruistabulasie en word visueel voorgestel as ’n Sankey-grafiek in Figuur 1. Hierdie figuur is gegenereer deur die verkenning van identiteitskonstruksie deur taalvariasie, met die fokus op die ondersoek na evaluasie van aansien en metalinguistiese besinning.
Figuur 1. Gesamentlike voorkoms van kodes tussen elemente van identiteitskonstruksie, aansien en metalinguistiese besinning
Klik op die figuur vir ’n groter weergawe.
Figuur 1 illustreer verskeie belangrike waarnemings omtrent die verhoudings tussen identiteitsmerkers, evaluasie van aansien en metalinguistiese besinning. Identiteitsbevestiging is ’n sentrale komponent en het beduidende verbindings met beide aansien (positiewe en negatiewe evaluasie) en metalinguistiese besinning.
Dit suggereer dat eksplisiete verklarings van identiteit ’n deurslaggewende rol speel in die bevestiging en betwisting van identiteit, veral omdat taal deel van die uitdrukking daarvan is. Die verband tussen taal en identiteit (’n subkode van metalinguistiese besinning) is onder resultate bespreek, waar ’n unieke eienskap van die DB-groep is dat Afrikaans nie gepraat word nie – in teenstelling met die KB-groep, waar dit as deel van die bruin identiteit veronderstel word. Voorts toon aksent as beide ’n metalinguistiese kenmerk en onderwerp van evaluasie van aansien dat albei onderling verwant is met aksent as identiteitsmerker in die volgende: Your coloured of course you gonna say “yelp” instead of help 😭😭 8:111 ¶ 216 in DCVid4CommentTranscription; N we durban Coloureds even google can’t understand our accent. 12:62 ¶ 151 in DCVid6CommentTranscription; I love my Durban coloured accent 😎❤️💯 35:2 ¶ 4 in CCVid5CommentTranscription.
Die teenwoordigheid van metalinguistiese besinning in ander streeksidentiteite, herkenbaar deur aksent, is ’n kleiner maar betekenisvolle waarneming: “I smaak all our Slang... Same way a Coloured from Pretoria doesn’t Sound Exactly the same as a Joburg ou.... We similiar but Different... Maar we Boss” 38:37 ¶ 457 in CCVid6CommentTranscription. Kortom is daar bewustheid en diskoers rondom hierdie identiteitsmerkers, waar individue besin oor hul taalkundige keuses en hoe dit met hul identiteit verband hou. Figuur 1 toon verder ’n minder algemene verband met ander aspekte van identiteit, soos klere/styl/handelsmerke, byvoorbeeld: 😂😂😂Ja nee Ek hou die bene aan 😂😂😂😂 Solank die hare geswirl is Sien Jy. [“Bene” verwys hier na sykouse.]😂😂Staying true to my roots 31:6 ¶ 40 in CCVid3CommentTranscription. Dis duidelik dat metalinguistiese besinning nóú gekoppel is aan individue se bevestiging van hul identiteit deur die spesifieke merkers.
Die sterk band met positiewe aansien dui daarop dat die skakel met identiteitsbevestiging dikwels met bevestigings en solidariteit geassosieer word: Lol we colourd and we are freaking proud of it… 🤟 love yu guys .8:101 ¶ 173 in DCVid4CommentTranscription; I’m coloured just love our culture coz we do things our way.🥰8:105 ¶ 202 in DCVid4CommentTranscription; I’m colored that’s why we so special 8:142 ¶ 293 in DCVid4CommentTranscription; Absolutely!! ❤️❤️❤️❤️Proud of my culture, ethnicity and my people! ❤️❤️❤️31:21 ¶ 156 in CCVid3CommentTranscription.
Figuur 1 wys dat die onderlinge verbande met positiewe evaluerings van aansien minder prominent is met betrekking tot substreeksidentifikasie, fisieke eienskappe en kos. Nietemin versterk hierdie elemente kollektief kulturele trots en groepsolidariteit.
Die kodebenamings word in Engels weergegee aangesien dit die oorspronklike kodebenamings is wat tydens die dataontleding in Atlas.ti gebruik is. Die kodes “Identity_Sub-regional” en “Identity_Regional (besides CPT or KZN)” toon verbande met beide positiewe en negatiewe aansien, maar hul vloei is minder prominent in vergelyking met ander identiteitsmerkers. Dit dui daarop dat hoewel streeksidentiteit ’n faktor in identiteitskonstruksie is, dit dalk nie so sentraal of betwisbaar is soos ander merkers soos ’n aksent of eksplisiete identiteitsbevestiging nie met negatiewe aansien wat moontlike evaluerings van aansien versterk.
Ter opsomming beklemtoon Figuur 1 die komplekse wisselwerking tussen verskeie identiteitsmerkers, evaluerings van aansien en metalinguistiese besinnings binne die Suid-Afrikaanse bruin gemeenskappe. Identiteitsbevestiging, taalgebruik en sosiale gedrag kom na vore as belangrike faktore in identiteitskonstruksie, wat beide positiewe en negatiewe evaluerings van identiteit beïnvloed.
7. Gevolgtrekking
Die bevindinge van hierdie ondersoek dui daarop dat postapartheid-Suid-Afrikaanse bruin identiteit binne sosialemediadiskoers op uiteenlopende en streekspesifieke maniere gekonstrueer, bevestig en geëvalueer word. Die bespreking het onthul dat identiteitskonstruksie in Suid-Afrikaanse bruin gemeenskappe ten nouste vervleg is met eksplisiete identiteitsbevestigings, metalinguistiese besinnings en streekspesifieke identiteitsmerkers. Individue spreek dikwels hul trots in hul streeksidentiteit uit deur direkte stellings en bevestigings, met Durbanse bruin mense wat gereeld hul identiteit meer eksplisiet as Kaapse bruin mense bevestig. Metalinguistiese besinnings, veral ten opsigte van taalgebruik en uitspraak, beklemtoon die rol van linguistiese bewustheid in die skep van groepe se grense en identiteit. Verskille tussen DB- en KB-identiteite is duidelik, met DB-individue wat sosiale gedrag en kos beklemtoon, terwyl KB-individue dikwels streeksleng gebruik en hul identiteit deur klere en styl uitdruk. Positiewe evaluerings van aansien, wat meer algemeen is, dui op ’n sterk klem op groepsolidariteit en bevestiging van identiteit. Negatiewe evaluerings van aansien, veral dié wat verband hou met taal en fisieke kenmerke, dui egter op onderliggende spanning en uitdagings binne die gemeenskap. Die bevindinge daag tradisionele Westerse begrippe van identiteit en aansien uit en beklemtoon ’n meer kollektiewe benadering tot identiteitskonstruksie in hierdie gemeenskappe. Daarbenewens dui die teenwoordigheid van ander substreeksidentiteite op geleenthede vir verdere navorsing om die diversiteit van bruin identiteit in Suid-Afrika te ondersoek, wat bydra tot ’n breër begrip van identiteitskonstruksie in verskillende kulturele kontekste.
Benewens die ondersoek na verdere substreeksidentiteite, kan toekomstige navorsing ook die huidige konseptuele raamwerk uitbrei deur Coupland (2007) se teorie oor die performatiwiteit van taal te benut. Hierdie benadering kan verdere insig bied in hoe stylisering, aksentnabootsing en ander vorme van performatiewe taalgebruik op sosiale media bydra tot identiteitskonstruksie en metalinguistiese besinning binne Suid-Afrikaanse bruin gemeenskappe.
Ten slotte moet daarop gewys word dat navorsing van hierdie aard noodwendig ook ’n tweesnydende swaard is. Hoewel die ontleding van identiteitskonstruksie en metalinguistiese besinning binne Suid-Afrikaanse bruin gemeenskappe waardevolle insigte bied, bestaan die risiko dat sodanige bevindinge as ’n herbevestiging van stereotipes geïnterpreteer kan word. Die doel van hierdie ondersoek is egter nie om stereotipes te bevestig of te bestendig nie, maar om krities te ondersoek hoe bruin identiteit binne spesifieke sosiale en linguistiese kontekste gekonstrueer, onderhandel en geëvalueer word.
Bibliografie
Adhikari, M. 2005. Not white enough, not black enough: racial identity in the South African coloured community. Africa Series. Vol. 83. Athene: Ohio University Press.
Ahluwalia, P. en A. Zegeye. 2003. Between black and white: Rethinking coloured identity. African Identities, 1(2):253–80.
Ameka, F.K. en M. Terkourafi. 2019. What if …? Imagining non-Western perspectives on pragmatic theory and practice. Journal of Pragmatics, 145:72–82.
Anchimbe, E.A. 2021. Socio-ethnic stereotypes and the refusal of offers. Ghana Journal of Linguistics, 10(1):73–92.
Atlas.ti. 2024. ATLAS.ti 24 Windows-gebruikershandleiding. https://manuals.atlasti.com/Win/en/manual/ATLAS.ti_ManualWin.pdf.
Bekker, I. 2012. The story of South African English: a brief linguistic overview. International Journal of Language, Translation and Intercultural Communication, 1:139–50.
Brown, P. en S.C. Levinson. 1987. Politeness: some universals in language usage. Vol. 4. Londen: Cambridge University Press.
Bucholtz, M. en K. Hall. 2010. Locating identity in language. Language and Identities, 18(1):18–28.
Coupland, N. 2007. Style: language variation and identity. Cambridge: Cambridge University Press.
De Fina, A. 2016. Linguistic practices and transnational identities. In Preece (red.) 2016:163–78.
Dell, N., V. Vaidyanathan, I. Medhi, E. Cutrell en W. Thies. 2012. “Yours is better!” Participant response bias in HCI. Proceedings of the SIGCHI conference on human factors in computing systems, ble. 1321–330.
Donmall, B.G. (red.). 1985. Language awareness: NCLE reports and papers 6. Londen: Centre for Information and Language Teaching.
Dowling, T., K. McCormick en C. Dyers. 2020. Language contact in Cape Town. In Mesthrie (red.) 2020:129–50.
Drager, K. 2015. Linguistic variation, identity construction and cognition. Berlyn: Language Science Press.
Drummond, R. en E. Schleef. 2016. Identity in variationist sociolinguistics. In Preece (red.) 2016:50–65.
Duranti, A. en C. Goodwin (reds.). 1992. Rethinking context: language as an interactive phenomenon. Cambridge: Cambridge University Press.
Eckert, P. 1989. Jocks and burnouts: social categories and identity in the high school. New York: Teachers’ College Press.
—. 2000. Linguistic variation as social practice. Malden en Oxford: Blackwell.
Eckert, P. en S. McConnell-Ginet. 1992. Think practically and look locally: language and gender as community-based practice. Annual Review of Anthropology, 21:461–90.
Erasmus, Z. en E. Pieterse. 1999. Conceptualising Coloured identities in the Western Cape Province of South Africa. National Identity and Democracy in Africa, 95:167.
Farenkia, B.M. 2012. Face-saving strategies in responding to gratitude expressions: evidence from Canadian English. International Journal of English Linguistics, 2(4):1.
Fisher, L., M. Evans, K. Forbes, A. Gayton en Y. Liu. 2020. Participative multilingual identity construction in the languages classroom: a multi-theoretical conceptualisation. International Journal of Multilingualism, 17(4):448–66.
Gal, S. 1979. Language shift: social determinants of linguistic change in bilingual Austria. New York: Academic Press.
Goffman, E. 1967. Interaction ritual: essays on face-to-face behaviour. New York: Anchor.
Haugh, M. en F. Bargiela-Chiappini. 2010. Editorial: Face in interaction. Journal of Pragmatics, 42:2073–7.
Horvath, B. 1985. Variation in Australian English: the sociolects of Sydney. Cambridge: Cambridge University Press.
Irvine, Judith T. en Susan Gal. 2000. Language ideology and linguistic differentiation. In Kroskrity (red.) 2000.
Jackson, S.M. 2003. Being and belonging: space and identity in Cape Town. Anthropology and Humanism, 28(1):61–84.
Jaffe, A. (red.). 2009. Stance: sociolinguistic perspectives. Oxford: Oxford University Press.
Joseph, J.E. 2013. Identity work and face work across linguistic and cultural boundaries. Journal of Politeness Research, 9(1):35–54.
Kalunta-Crumpton, A. 2020. The inclusion of the term “color” in any racial label is racist, is it not? Ethnicities, 20(1):115–35. https://www.jstor.org/stable/26931371.
Kiesling, S.F. 2009. Style as stance: stance as the explanation for patterns of sociolinguistic variation. In Jaffe (red.) 2009.
Kroskrity, P. (red.). 2000. Regimes of language. Santa Fe, NM: School for American Research.
Labov W. 1966. The social stratification of English in New York City. Washington, DC: Center for Applied Linguistics.
Lave, J. en E. Wenger. 1991. Situated learning: legitimate peripheral participation. Cambridge: Cambridge University Press.
Levisen, C. 2019. Biases we live by: Anglocentrism in linguistics and cognitive sciences. Language Sciences, 76:101173.
Linville, P.W. 1985. Self-complexity and affective extremity: Don’t put all of your eggs in one cognitive basket. Social Cognition, 3(1):94–120.
Macaulay, R.K.S. 1977. Language, social class and education: a Glasgow study. Edinburgh: Edinburgh University Press.
Maguire, W. en A. McMahon (reds.). 2011. Analysing variation in English. Cambridge: Cambridge University Press.
Mansoor, I.K. 2018. Politeness: linguistic study. International Journal of Research in Social Sciences and Humanities, 8(4):167–79.
McCormick, K. 2002. Language in Cape Town’s District Six. Oxford: Oxford University Press.
Mesthrie, R. 2007. Language shift, cultural change and identity retention: Indian South Africans in the 1960s and beyond. South African Historical Journal, 57(1):134–52.
—. 2012. Ethnicity, substrate and place: the dynamics of Coloured and Indian English in five South African cities in relation to the variable (t). Language Variation and Change, 24(3):371–95.
Mesthrie, R. (red.). 2020. English in multilingual South Africa: the linguistics of contact and change. Londen: Cambridge University Press.
Mesthrie, R., S. Bowerman en T. Toefy. 2017. Morphosyntactic typology, contact and variation: Cape Flats English in relation to other South African Englishes in the city. Changing English: Global and Local Perspectives, 92:109.
Mesthrie, R. en E. Hurst. 2013. Slang registers, code-switching and restructured urban varieties in South Africa: an analytic overview of tsotsitaals with special reference to the Cape Town variety. Journal of Pidgin and Creole Languages, 28(1):103–30.
Milroy, L. 1980. Language and social network. Oxford: Blackwell.
Moore, E. 2011. Variation and identity. In Maguire en McMahon (reds.) 2011.
National Health Research Ethics Council. 2015. Ethics in health research: principles, processes and structures. 2de uitgawe. Pretoria: Nasionale Departement van Gesondheid. https://knowledgehub.health.gov.za/elibrary/ethics-health-research-principles-processes-and-structures (29 Julie 2026 geraadpleeg).
Nikolaeva, S. 2013. “Not tainted by the past”: Re-constructions and negotiations of coloured identities among university coloured students in post-apartheid South Africa. PhD-proefskrif, University of Pittsburgh.
Ochs, E. 1992. Indexing gender. In Duranti en Goodwin (reds.) 1992.
Pirtle, W.N.L. 2023. “Able to identify with anything”: racial identity choices among “coloureds” as shaped by the South African racial state. Identities, 30(3):392–410.
Preece, S. (red.). 2016. The Routledge handbook of language and identity. Londen: Routledge.
Rauniomaa, M. 2003. Stance accretion. Voorlegging by die Language, Interaction, and Social Organization Research Focus Group, University of California, Santa Barbara.
SABC Nuus. 2021. SA-metro: eThekwini. SABC Nuus, 30 September. https://www.sabcnews.com/sabcnews/sa-metro-ethekwini (28 Oktober 2025 geraadpleeg).
Savedraa, M., P. Rosenberg en A.L. Macedoc. 2021. Language and ethnicity among Coloured students in Cape Town. Gragoatá, 26(54):380–404.
Spencer-Oatey, H. 2007. Theories of identity and the analysis of face. Journal of Pragmatics, 39(4):639–56.
Stell, G. 2010. Ethnicity in linguistic variation: white and coloured identities in Afrikaans-English code-switching. Pragmatics. Quarterly Publication of the International Pragmatics Association (IPrA), 20(3):425–47.
Stryker, S. 2004. Integrating emotion into identity theory. In Turner (red.) 2004:1–24.
Tajfel, H. 1978. Social categorization, social identity and social comparison. In Tajfel (red.) 1978.
Tajfel, H. (red.). 1978. Differentiation between social groups: studies in the social psychology of intergroup relations. Londen: Academic Press.
Tajfel, H. en J.C. Turner. 1986. The social identity theory of intergroup behaviour. In Worchel en Austin (reds.) 1986.
Thibault, P. en G. Sankoff. 1993. Diverses facettes de l’insecurité linguistique: vers une analyse comparative des attitudes et du français parlé par des Franco- et des Anglo-Montréalais [Varying facets of linguistic insecurity: toward a comparative analysis of attitudes and the French spoken by Franco- and Anglo-Montrealers], Cahiers de l’institut de linguistique de Louvain, 19:209–18.
Toyer, Z. en A. Peck. 2023. Dalawhatyoumust: Kaaps, translingualism and linguistic citizenship in Cape Town, South Africa. Discourse, Context & Media, 52:100684.
Trudgill, P. 1974. The social differentiation of English in Norwich. Cambridge: Cambridge University Press.
Turner, J.C., M.A. Hogg, P.J. Oakes, S.D. Reicher en M.S. Wetherell. 1987. Rediscovering the social group: a self-categorization theory. Oxford: Basil Blackwell.
Turner, J.H. (red.). 2004. Theory and research on human emotions. (Advances in Group Processes). Deel 21. Bingley: Emerald Group Publishing Limited.
Wolfram, W. 1969. A sociolinguistic description of Detroit Negro speech. Washington, DC: Center for Applied Linguistics.
Worchel, S. en W.G. Austin (reds.). 1986. Psychology of intergroup relations. Chicago: Nelson-Hall.
Eindnotas
1 In die Engelse teks word Coloured met ’n hoofletter geskryf wanneer dit na die Suid-Afrikaanse sosiale en identiteitskategorie verwys, in ooreenstemming met die gebruik daarvan as ’n benaming vir ’n bepaalde bevolkings- en identiteitsgroep. In die Afrikaanse teks word bruin volgens Afrikaanse skryfkonvensies met ’n kleinletter geskryf.
2 Die verwysing na “tin fish” en “phutu pap” funksioneer as ’n kultureel herkenbare merker van Durbanse bruin identiteit, aangesien die videoskepper self hierdie voedselverwysing gebruik om ’n herkenbare Durbanse bruin identiteit binne die datastel te konstrueer.
- Hierdie artikel se fokusprent is geskep deur Amani Nation en is verkry op Pexels.
| LitNet Akademies (ISSN 1995-5928) is geakkrediteer deur die Departement van Hoër Onderwys en Opleiding (DHET) en vorm deel van die Suid-Afrikaanse lys van goedgekeurde vaktydskrifte (South African list of approved journals). Hierdie artikel is portuurbeoordeel en kan kwalifiseer vir subsidie deur die Departement van Hoër Onderwys en Opleiding. |