Litnet

Evolusie, wetenskap en geloof: 'n biografiese inleiding tot die denke van Teilhard de Chardin deur Jaap Durand

Dit is op die oomblik die mode om gelowiges en ateïste in twee kampe in te jaag, skape en bokke wat oor en weer teenoor mekaar blêr. Die skeiding word vergemaklik deur baie skapies en bokkies wat blindelings met die betrokke troppie saamdraf.
Deel van die mode is die filosofie "wie nie vir ons is nie, is teen ons". (As jy dog Jesus self het so gesê, het jy Lukas 9:50 verkeerd om gelees.) Dit voeg by die ateïste almal wat wetenskaplik-krities oor geloof dink, en by die gelowiges almal wat meen ons beskik oor 'n psige waarin die behoefte tot besinning oor 'n transendente wese diep gewortel is. Daardie filosofie is 'n denkfout.

Teilhard het wetenskap en geloof intiem saamgeweef tot 'n visioen van die einddoel van die kosmos. Vir sy ryk tapisserie het hy die skaapwol en die bokhaar gespin en gerek tot by die punt waar sy medewetenskaplikes hom verguis en sy mede-Katolieke hom gemuilband het. Sy eindpunt is uiters persoonlik, en dalk kan niemand presies daarmee saamstem nie, maar dit is groots – te groots om uit watter hoek ook al net af te maak.

Durand se boek was my eerste deeglike kennismaking met een van die oorspronklikste denkers van die 20ste eeu. Dit het my genoop om heelparty ander boeke te gaan lees of herlees, onder andere die volgende twee.

En Durand se frase "apostels van die leegheid" vir mense soos Dawkins en Claassen het deel van my woordeskat geword.

Koop dit by Kalahari.com!

Jesus van Nasaret deur Sakkie Spangenberg

Niemand gaan hierdie boek lees en met alles saamstem nie. Asof die inhoud nie reeds aanvegbaar genoeg is nie, openbaar die skrywer boonop 'n prikkelbare houding, waardeur op byna elke bladsy skoorgesoek word.

Dit sorg egter vir boeiende leesstof. Die hoofpunt is dat Jesus 'n intens komplekse persoon was, op wie die Bybel 'n groot aantal verskillende perspektiewe gee. Spangenberg beskou latere pogings om hulle tot een samehangende geheel te voeg as ongeldig, en is veral smalend oor wat hy die meesterverhaal van die Westerse Christendom noem, waarby ook die Ou Testament betrek word.

Die boek is vol sienings wat 'n mens laat dink, maar per slot van rekening afbrekend en uitsigloos. Selfs die leser wat met die hooftese saamstem, smag na 'n verdere hoofstuk waarin gewys word wat 'n mens in die lig van Jesus se werk en woorde tog durf glo as die meesterverhaal dan so danig verwerplik is.

Dalk is dit die doel van die boek dat elke leser daardie hoofstuk vir homself of haarself moet gaan skryf. In my geval het dit geslaag, en daarvoor moet ek die moedswillige skrywer bedank:

Ek glo in 'n Hemelse Vader, wie se naam heilig is.
Ek glo dat sy Koninkryk, die plek waar sy wil geskied, op die aarde sal kom, soos dit reeds in die hemel is.
Ek glo dat Hy elke dag vir my alles gee wat ek nodig het.
Ek glo dat Hy my oortredings vergewe en van my verwag om ook diegene wat teen my oortree, te vergewe.
Ek glo dat Hy my nie in die versoeking sal lei nie, maar my van die bose in my sal verlos.

Koop dit by Kalahari.com!

Pale Blue Dot deur Carl Sagan

Net voor die ruimtetuig Voyager 2 finaal die sonnestelsel verlaat het, het Carl Sagan die ingenieurs omgepraat om die kameras wat pas die laaste mane van die groot planete afgeneem het, te draai sodat hulle die aarde kon afneem. Op die resolusie van daardie kameras was die aarde nog net enkele stippels groot, en die klomp foto’s moes met gesofistikeerde beeldverwerkingsprogrammatuur saamgevoeg word om 'n bevredigende foto te kry waarop die aarde darem 'n piepklein ligblou skyfie is.

Die boek, vol skouspelagtige foto's, gaan oor die sonnestelsel en ons plek daarin, maar nooit word uit die oog verloor hoe klein en onbenullig die aarde binne die waarneembare heelal is nie.
Sagan word deur ateïste opgeëis as een van hulle eie profete, iemand wat bewys hoe belaglik die idee is dat 'n religieuse groepering wat op 'n dofblou spikkel woon, kan dink hulle storie is die verhaal van die heelal – maar in hierdie boek profeteer Sagan dat daar eendag 'n religie gaan ontstaan wat die wondere van die skepping, soos deur moderne wetenskap ontsluit, sal beklemtoon.

Daardie religie hoef egter nie geloof uit te sluit nie. Dit vind ek inspirerend.

Koop dit by Kalahari.com!