Litnet

OGGENDSIMPOSIUM

Aangebied deur die Geskiedeniskommissie van die

SA Akademie vir Wetenskap en Kuns

  Hoofstroom, stroomop, systroom, hoegenaamd ’n stroom? Die mite van Afrikaner-homogeniteit

Die twintigste-eeuse mite van wit Afrikaner-homogeniteit is lank reeds deur historici uitgedaag, en in ’n groot mate ter ruste gelê. Dink aan die bydraes wat reeds in die 1970’s van binne en buite Afrikaner-geledere gelewer is deur onder meer Dunbar Moodie, Dan O’Meara, Hermann Giliomee en Albert Grundlingh. In die daaropvolgende dekades het hulle op hul werk voortgebou, en veral in die 1990’s het historici soos Saul Dubow, Deborah Posel, Elsabé Brink, Maryke du Toit en Louise Vincent die mitologie verder uitgedaag deur op uiteenlopende Afrikaner-belewenisse te wys, en ook deur denkstrome verder te ontleed en hul teenstrydighede uit te lig. Vandag word Afrikaner-belewenisse binne die breër kategorie van witheid ontleed.

Tog leef die mitologie van Afrikaner-homogeniteit steeds in die politieke arena voort, waar dit as ’n handige strooipop dien vir die legitimering van huidige maghebbers – en terselfdertyd ook as ’n werktuig vir hedendaagse Afrikaner-ontnugtering en nostalgie.

Hoe kan ons binne ons huidige konteks, deur middel van gevarieërde verhale van Afrikaner-belewenisse, hetsy op ’n individuele of kollektiewe vlak, oor die gedagte van ’n Afrikaner-hoofstroom besin? Het so ’n hoofstroom, histories gesproke, ooit bestaan? Watter rol het persepsies daarvan in die politiek, godsdiens en sosiale omgang gespeel? Wie het dit in stand gehou en wie het dit uitgedaag? En bied dit insig tot ons hedendaagse debatte?

Hibriede simposium, Vrydag 27 Januarie 2023

09:00 tot 12:25

P R O G R A M

 09:00 ‒ 09:05       VERWELKOMING

Prof. Anne-Marie Beukes, Hoof- Uitvoerende Beampte, SA Akademie

SESSIE 1             Voorsitter: Prof. Fransjohan Pretorius, Voorsitter van die SA Akademie se Geskiedeniskommissie

09:05 ‒ 09:30       Prof. Albert Grundlingh, Emeritus professor, Departement Geskiedenis, Universiteit Stellenbosch:

’n Afrikanergeskiedbeeld: Gevangene van sy eie sukses?

09:30 ‒ 09:55       Mnr. Albert Blake, onafhanklike navorser en skrywer:

Jopie Fourie: Die rol van sosiale media in hedendaagse herinnering en as navorsinginstrument in geskiedskrywing

09:55 – 10:20       Me. Cailin McCrae, onafhanklike navorser:

Toeing the line: The life of Emmie du Toit – exclusivity & agency within the National Party and beyond

10:20 – 10:40       Gesprek en vrae

10:40 ‒ 11:05       TEEVERPOSING

SESSIE 2             Voorsitter: Prof. Wessel Visser, Ondervoorsitter van die SA Akademie se Geskiedeniskommissie

11:05 – 11:30       Prof. Christi van der Westhuizen, Sentrum vir die Bevordering van Nie-Rassigheid en Demokrasie, Nelson Mandela Universiteit:

Petronella van Heerden en Afrikaner-nasionalisme: Die noodsaaklike randfiguur

11:30 – 11:55       Dr. Ruhan Fourie, Internasionale Studies Groep, Universiteit van die Vrystaat:

Van Prins tot Paria, en weer terug: Die ontlaering van Beyers Naudé

11:55 – 12:15       Gesprek en vrae

12:15 ‒ 12:25       Samevatting, bedankings en afsluiting van simposium: Dr. Lindie Koorts, Lid van die SA Akademie se Geskiedeniskommissie

Navrae oor bywoning kan gerig word aan: linda@akademie.co.za