How to kill a language

  • 18

Hierdie artikel is deel van LitNet Akademies (Opvoedkunde) se universiteitseminaar. Klik op die “University Seminar 2016”-banier hierbo om alle essays wat deel vorm van die gesprek, te lees.

This article forms part of the ongoing university seminar, with new essays continually being added. Please click on the “University Seminar 2016” banner above to follow the ongoing conversation and to read more essays on education, access, transformation, language and the Constitution.

Photo of Constant van Graan: LinkedIn. Photo of rope:


Afrikaans, one of the youngest languages in the world, will be extinct in less than a century from now. 

Yes, a lot of liberal intellectuals and some popular Afrikaans writers and public personalities will choke on their braaivleis while reading this statement and probably brand me a verkrampte conservative, pessimist and other ugly names.

But if we are honest, if we put aside our anxiety of offending all the messiahs of political correctness (or, in the South African context, social bigotry), we will see that the king is in fact naked – his clothes stolen by rising militant organisations, aided by the apathy of mother-tongue speakers, especially those in important educational positions.

You just need to look at the ailing vital signs of the patient (whose survival, as history has proved time and again, depends on its academic capability) to know the end is near: dwindling numbers of Afrikaans schools, the eradication of Afrikaans at tertiary level, the subsequent drop in important academic outputs, and the decline of the language as a percentage of the total population, all facilitated by the hostility towards its speakers by a desperate government attempting to keep up with populist opposition rhetoric.

We've seen some incredible things happen in the course of Afrikaans's demise as a rich academic language, which includes the renaming of the word intolerance and calling it liberation and the way irony prevails in our society as we strive to "decolonise" our country from an indigenous language by substituting it with one spoken by the greatest colonisers in human history. 

But probably the most significant outcome is the fact that we've attained a unique skill – the skill of killing a language.

It might sound somewhat odd at first, but if we think about it carefully, it can be quite useful expertise to have as we move on to our next imaginary enemy. 

Using Afrikaans as a case study, we can see a very clear sequence of events which can serve as a reference.

Here follows the step-by-step manual to kill a language:

* First and foremost, include the specific language in the constitution and say it is “official”. This will seem like a counter-productive move, and initially it might actually be just that, but do not stress, for later, when the speakers become worried about the marginalisation of their mother tongue, it will serve as an artificial way to allay their fears and render them incapable of responding when they need to.

* Drift further and further away from the ideals of a noble former leader – one with moral principles and who supported democracy, including the right to be educated in the language of one's choice. Criticise him, preferably once he is dead and unable to defend himself. Begin slowly: start by questioning some of his actions – the small, immaterial ones at first, and manoeuvre your way till you create doubt about his overall character. Your aim is to delegitimise him, especially his views on the enemy's language.

* Give the language a face. It's always easier to incite when the target has a profile. Make it a white male, mid-forties, and one with a grave track record – that always works. It doesn't matter if the majority of the speakers don't look like this person. Remember: in the war against language, facts never matter. The cause is the only thing of concern.

* If the language forms part of the national anthem, mobilise people to stop singing those specific parts. This will instil an emotional disregard for the language and its speakers, which will come in handy later once we target the tertiary institutions. If the truth comes out that the lyrics are actually apolitical, sing struggle songs to mute out any objections.

* Infiltrate or intimidate academic management. As previously mentioned, the speakers of the language are normally its biggest enemy. By paving the way up the academic hierarchy for someone who talks the enemy’s language but is a henchman or prone to submitting to political pressure, it makes our job so much easier. Let them say all the right things during graduations and mass meetings, but once they have to implement it, force them to go back on their word and scrap promises of equality. If the enemy protests, which they will, smother them with magniloquence.

* Create social-media groups and other social movements that support our cause. In both cases, apply a militant and sometimes even violent approach. Because our followers are far fewer than everyone thinks, always give the opposite impression. Never allow discussions on language, simply make demands – it takes a lot less effort and is far more effective than diplomacy.

* Once public gatherings are held at universities where the language policy is discussed, get a speaker who subtly demands the death of the language by playing on everyone's feelings. Let the person tell the audience how he loves it and can even speak it, but that in the spirit of inclusivity it should take the back seat. If anyone asks whether it is democratic or whether developing countries can afford for some groups to exclude themselves from playing an active role in society, ignore the question and simply keep on sharing the speech on social media – emotive words are always more effective than rationality.

* Initiate reports on language as a medium of instruction at tertiary institutions, but ensure that the majority of “experts” feel the same about the enemy’s language as we do. The university management will always refer back to “independent” studies when speakers of the language complain of ill-treatment, and therefore a subjective conclusion will give us the mandate to crush any resistance.

* Never settle for parallel-medium education – go for the throat and demand the destruction of the enemy’s language by claiming that the implementation will be "too expensive".

* Last but not the least, when the language has stopped breathing, claim that it is in fact alive and well. Give numbers and figures to assure the few speakers left that everything is fine, when, in fact, it needs urgent resuscitation. By doing this, nobody will jump to the rescue, and once someone eventually does, it will be too late.

  • Constant van Graan is a writer and lecturer in forensic accountancy and only 29 years old (therefore not “old” and “verkramp”)
  • 18


  • Hercules Boshoff
    Hercules Boshoff

    Ten spyte van die skrywer se kritiek(?) teen die redussering van 'n taal tot haar sprekers, spring hy nie hierdie strik self vry nie.

    • Jy kan nie praat van 'haar sprekers' nie - in Afrikaans is taal onsydig en die besitlike en persoonlike voornaamwoorde van die onsydige is soos die manlike. Jy moes dus praat van 'sy sprekers'.

      • Avatar
        Johannes Comestor

        Jan Rap, jy het reg, maar die eerste voorsitter van die Afrikaanse Taalraad, Wannie Carstens, en die huidige voorsitster, Anne-Marie Beukes, asook die besturende direkteur van die ATR, Conrad Steenkamp, verkies polities korrek om na Afrikaans as vroulik te verwys. Red nou 'n taal met sulke mense.

        • Polities korrek wees ('n debatteerbare begrip in elk geval) geniet nie voorrang bo grammatika nie. Wannie, Anne-Marie en Conrad kan nie na hulle giere die Afrikaanse grammatika verander nie. Soos jy sê Johannes, red nou 'n volk met sulke mense.

  • Avatar
    Gerhard van Wyk

    Dankie vir die blad en artikel. Afrikaans, soos ander tale wat onderdrukkende praktyke help fasiliteer het, loop nou deur. Onder die ander voorbeelde is Duits (pre 1949 Duitsland onder Hitler), Frans en Frans Afrika, Engels self (verskeie voorbeelde in die verlede , Indië, ou Republieke), Russies (onder USSR).
    Wat het dit aan die tale gedoen? Stellig niks, net hulle literatuur verryk en almal bloei asof wêreldtale of groot regionale tale. Hulle het baie sprekers vir 'n begin.
    Daarbenewens is dieselfde taliges nog in beheer van daardie state (alhoewel ideologieë in die State verander het).
    In Suid-Afrika bied die Grondwet duidelik nie beskerming nie, alhoewel die Staat daaraan gebonde is. Ons howe is reeds verengels - die voorsittende beamptes verstaan nie Afrikaans nie en in baie gevalle is ander partye voor die hof nie Afrikaans-sprekend nie. So die regverdiging vir Engels as opsie is eenvoudig.
    Ons sal meer op onsself moet aangewese raak. Waar dit ons gaan bring is iets wat net die geskiedenis ons sal leer. Met die opkoms van multi-kulturalisme sal kulturele identiteit waarskynlik 'n groter krag in samelewings raak. Uiteraard het dit perke, waaronder grondwetlike perke.
    Indien ons 'n eeu het, dan kan ons beplan en sinvolle stappe in plek plaas.

    • Avatar
      Hélène Lewis

      Engels het in die 'ou Republieke' deurgeloop? Waarvan praat jy?! In die Vrystaat was Engels en Afrikaans op gelyke voet - om die waarheid te sê dit het baie goed gegaan. So goed dat die OVS die mees suksesvolle bestuurde 'staat' was in SA. Beter as die Kaapkolonie, Natal of Transvaal. Juís omdat daar sulke goeie samewerking was. En in die Transvaal? Daar was GEEN aanslag op Engels as taal nie! Dit het oor stemreg gegaan waar 'n uitlanderpopulasie die inheemse ( Afrikaners in die geval) sou uitstem as gevolg van 'n getalle-oormaat. Dit was nie goed genoeg dat hulle kon instroom en soveel geld maak soos hulle wou nie - nee als moes Britse eiendom word. Dit was niks anders as Britse gierigheid en die stemregstorie 'n slenter as verskoning nie. Die taal was nooit 'n dispuut nie! In teenstelling daarmee, moes die arme getraumatiseerde Afrikanerkinders ná die oorlog in Engels skoolgaan - en is hulle gespot en gestraf as hulle durf 'n Afrikaanse woord uiter. ('n Herhaling van wat in die 1830s in die Kolonie gebeur het.) So was dit ook by die werksplek, op treine ens. Dít het Afrikaners vérder terug gesit. Al ooit só daaroor gedink? Afrikaans is eers weer in 1924 -1925 in skole op gelyke voet erken, behalwe in die OVS waar Hertzog gesorg het Afrikaans en Engels soos voor die oorlog op gelyke voet in skole voortgesit word. Dit was dan ook die een plek, veral voor die oorlog waar Engelse en Afrikaanse mense heel goed met mekaar oor die weg gekom het. Die oorlog het noodwendig ander gevolge gehad.

    • Eerste waaraan ons moet werk is ons gesindheid. Met die skuldgevoel wat deesdae heers is dit vir die meeste Afrikaanssprekendes moeilik, selfs pynlik, en 'n bietjie van 'n verleentheid om skouer aan die wiel te sit wat taalhandhawing betref.
      Dus, skud af daardie skuldgevoel; Afrikaans het NOOIT 'onderdrukkende praktyke help fasiliteer' nie. Om die waarheid te sê, Afrikaans was self die slagoffer van onderdrukkende praktyke dwarsdeur sy geskiedenis, selfs na '48 toe die NP aan bewind gekom het. Hierdie praktyke was toe, veral na '48, net meer subtiel, nou, na '94, is dit openlik.

  • The patient entered this treatment already not in the best of health. She was severely contaminated in the exercise to divide the yellow-pinks from the browns. That left her tainted and no amount of reading Ingrid in parliament could generate enough empathy to help her off the back foot, her Achilles heel.

  • Avatar
    André van den Berg

    Ai Constant, jy som die ou kwessietjie so mooi op. Kan oom jou nie maar aanneem nie-jou slim kjend.

  • Avatar
    Patrick Mettler

    "Lecturer in forensic accountancy" wat in Engels 'n oordeel oor Afrikaans uitspreek. Sowat van arrogansie bly verstommend. Afrikaans sal bly leef solank mense Afrikaans wil praat, slaap, droom. Soos sy stamtaal,Nederlands, al die jare oorleef het ... Omdat die skrywer duidelik lankal opgehou het (of nog nooit) om Afrikaans te praat, besluit hy die taal is gedoem.

    • Constant van Graan is reeds in Afrikaans gepubliseer, kom uit 'n Afrikaanse huis en praat Afrikaans. Dalk in Engels geskryf sodat meer dit kan lees en miskien kan verstaan? Geen arrogansie hier nie - dalk sinisme en 'n diepe bedroefdheid oor die stand van ons taal. Hy smag na die oorlewing van Afrikaans! Hier is 'n briljante jong man wie se denke en bydrae tot hierdie gesprek gekoester moet word.

  • Avatar
    Adriaan Oosthuizen

    Die skrywer is nie jonk en verkramp nie maar verkeer definitief in een of ander waan van waar hy sy verdoemenis oor Afrikaans uitspreek.Hy is nie die profeet wat ons vroegtydig waarsku nie. Hy is die argitek wat in Engels sy resep kom verkondig hoe om ons ondergang te bewerkstellig.

  • Avatar
    Esme Greenfield

    For every language that becomes extinct, an image of man disappears.
    Octavio Paz (digter/poet, diplomaat/diplomat, Nobel-pryswenner/Nobel laureate) (1914-1998)
    Vir elke taal wat uitsterf, sterf ’n beeld van die mens. (My vertaling.)

    Kill a language, kill a culture!
    Vermoor ’n taal, en jy vermoor ’n kultuur! (My vertaling.)

    Ek klink dalk Engels, maar is volbloed Afrikaans, met 'n rooinek getroud en ons leef in liefde, vrede en harmonie saam (met apologie aan Die Du Plooys van Soetmelksvlei). En dít is wat ek vir elke moedertaalspreker gun – op alle vlakke van die samelewing en oral in die wêreld.

  • Dit is ongelooflik maklik om 'n aanname te maak wat niemand van ons, wat nou hierdie ontleding lees, ooit sal kan toets nie. Nie een persoon wat hierdie akademiese aanslag verstaan sal lewe by die tyd wat die wetenskaplike feit van so 'n uitlating waar of onwaar sal kan bewys nie. Hoekom sou iemand wat 'n taal oor haar skoonheid wil beskerm dan per sé verkramp wees? Dit is nie 'n politieke ding nie, jammer om jou in jou eie braaivleis te laat stik, dit is 'n oorweging van diep gewortelde liefde vir die mooiste taal. In my wese het ek nie 'n saak wie lui die klok, wie trek die koning aan en wie trek hom uit nie, wie se stem dawer oor die stoep van die Uniegebou nie; dit is vir my 'n oorweging van egte regte eerlike liefde vir die taal wat lewe! En basta! En net so per toeval, waarom is dit nodig dat enigiemand hom-/haarself moet regverdig oor die liefde vir 'n eie taal nie. Miskien moet jy maar by forensiese boekhouding bly, want sê die Afrikaans dit nie die mooiste nie: 'skoenmaker hou jou by jou lees!', en ek lek enige iemand se skoene om dit in 'n ander taal mooier te sê.

  • Bostaande skryfsels is weer eens 'n bewys dat alle mense oor taal kan gesels, maar dat weinig die werking daarvan verstaan. Eduard Smith slaan die spyker op die kop: skoenmaker, hou jou by jou lees. (Veral lektore in forensic accountancy moet maar liewer vir hulle studente leer hoe om geldsake forensies te ondersoek.)
    Niemand kan 'n taal doodmaak nie; nie deur wetgewing nie, nie met die loop van 'n geweer nie, selfs nie met 'n houtplankie waarop donkie geskryf is nie. Die enigste rede waarom 'n taal uitsterf, is omdat al die sprekers daarvan dood is, en dit in onbruik geraak het. Selfs dan nog kan dit voortlewe in ander nuutgeskepte tale. Latyn is bekend as 'n taal wat uitgesterf het, en tog is dit nie heeltemal waar nie: Latyn leef voort in bv Spaans, Portugees, Italiaans, ens.

  • Reageer

    Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Kommentaar is onderhewig aan moderering.