Litnet

Bron: Canva

Op Donderdag 26 Maart 2020, om 23:59, is die meerderheid onderwysers in Suid-Afrika se uitgangspunt oor onderwys onherroeplik verander. Die vierde revolusie in die Suid-Afrikaanse onderwysstelsel is bloedloos uitgevoer en onderwysers het hulle midde-in die era van e-onderrig of virtuele onderrig bevind. Hierdie omkeer of revolusie is so stil-stil deur ’n Trojaanse muis veroorsaak en onderwysers moes eensklaps hul hele benadering tot onderrig herbedink en herbeplan.

Die doel van hierdie artikel is om aan die taalonderwysers ondersteuning te bied met die beplanning en ontwerp vir ’n digitale les. ’n Suksesvolle e-les behoort steeds geskoei te word op die basiese pedagogiek wat reeds deel van die mondering van enige taalonderwyser is. Die grootste verandering is egter geleë in die wyse waarop die les aan die leerders oorgedra gaan word, want die tradisionele klaskamer het verander in ’n digitale klaskamer waar die klik van ’n “muis” elke handeling van die onderwyser beheer.

Kurrikulum speel steeds die deurslaggewende rol, en tegnologie is slegs die middel waardeur die les afgelewer word. Die onderwyser se rol is steeds dié van beplanner en ontwerper, maar as fasiliteerder neem die onderwyser beheer van die “muis” en nie andersom nie. Dit is selfs in die kuberklaskamer belangrik om voorbereid te wees, want dit skep selfvertroue en verminder stres by die onderwyser, en verder wek dit vertroue by die leerders.

Daarbenewens is dit ook belangrik om binne die skool se strategiese beleid ten opsigte van e-onderwys te handel en ook die skool se gekose leerbestuurstelsel (LBS) (byvoorbeeld Google-klaskamer) vir die aflewering van die onderrig te gebruik. Indien ’n LBS nie bestaan nie, is dit dalk die ideale tyd om met die skoolleiers te skakel en ’n besluit te neem ten einde ’n tussentydse afleweringsplatform daar te stel. Dit is ’n belangrike aspek hierdie, want leerders behoort hul lesse van dieselfde leerplatform af te ontvang ten einde verwarring te vermy. ’n Leerplatform is belangrik, want kommunikasie, lesse, leermateriaal en assessering kan vanaf so ’n platform geskied.

Ons het die volgende aanbeveling of plan vir taalonderwysers wanneer hulle met die herbeplanning en -ontwerp van hul lesse begin. Die bestaande lesbeplanning is die beginpunt vir herbeplanning en -ontwerp, want in die tradisionele beplanning is die leerdoelwitte van die KABV (Education 2011:9) reeds ingevoeg.

Ander faktore wat tydens die beplanning en ontwerp van ’n e-les in ag geneem behoort te word, is die diversiteit van die leerders (veral ten opsigte van internettoegang en databeskikbaarheid), die onderwyser se eie unieke onderrigstyl en die beskikbaarheid van gepaste hulpbronne en leermateriaal.

Ons wil daarom die volgende generiese plan ten opsigte van die herbeplanning en -ontwerp van ’n e-les aan die taalonderwysers voorhou en daardeur rigting gee, sodat die taalonderwyser meer in beheer van e-onderrig kan voel. Die kernuitgangspunt van hierdie voorgestelde plan is ’n leergesentreerde benadering waar die kernvaardigheid wat deur die leerder ontwikkel word, dié van selfgerigtheid is. Met ander woorde, leerders sowel as onderwysers ontwikkel die vaardigheid om in eie tyd, teen eie tempo en deur eie werkswyse e-leer en e-onderrig onderskeidelik tot uitvoering te bring.

Benewens al bogenoemde aspekte is dit belangrik dat wanneer die e-les beplan word, die toegewese daaglikse roostertyd steeds in ag te neem behoort te word, want leerders het ook ander vakke waarin hulle e-onderrig ontvang.

Die voorgestelde e-lesplan is geskoei op ʼn aangepaste templaat wat die Universiteit Stellenbosch se beginneronderwysers tydens die bouproses van hul onderrigvaardighede gebruik en die ontwerpbeginsels van Gagne, Briggs en Wager (1974:224) wat dit stel dat ’n effektiewe les uit drie fases bestaan, naamlik die verkenningsfase, die ontdekkingsfase of hoofdeel, en die samevatting of slot. Die taalonderwyser kan eers al die stappe gebruik en dalk later, soos ervaring in die ontwerp van e-lesse toeneem, sommige stappe weglaat.

Die volgende tabel is ’n skematiese uiteensetting van die beplanningsproses vir die skryf en aanbied van die bespiegelende opstel (taak 5) vir graad 11-leerders. Die les word in drie dele verdeel sodat dit makliker vir leerders is om te begryp, en verder is elke leseenheid geskoei op tradisionele 45-minute-klasperiodes.

Ons wil ten slotte beklemtoon dat wedersydse kommunikasie met en ondersteuning aan die leerders uiters belangrik is. Onderwysers behoort ook met hul eie vakhoof en vakspanne kontak te behou, want e-onderrig kan nie binne ’n vakuum geskied nie. Jy self kan met jou vakspan met die hulp van Zoom of Google Meet in verbinding bly. Lees ook gerus die artikel van Michele van der Merwe en Marné Pedro oor “Nasionale inperking: Só kan Afrikaansonnies aanlyn onderrig” wat ook deur LitNet gepubliseer is.

Met erkenning aan: Marié Grabe van Wolkskool.co.za vir die leermateriaal oor die skryf van ’n kreatiewe opstel.

Biblografie

Beetham, H en R Sharpe. 2013. Rethinking pedagogy for a digital age. Designing for 21st century learning. 2de uitgawe New York: Routledge.

Conole, G en M Oliver (reds). 2007. Contemporary perspectives in e-learning research. Themes, methods and impact on practice. Londen: Routledge.

Education, DOB. 2011. Kurrikulum- en assesseringsbeleidsverklaring. Pretoria: Goverment Printing Works.

Gagne, R, L Biggs en W Wager. 1974. Principles of instructional design. 4de uitgawe Orlando: Harcourt Brace College Publishers.

Sharpe, R en M Oliver. 2007. Designing courses for e-learning. In Conole en Oliver (reds) (2017:41–51).

• Ria Taylor (Hoër Meisieskool Paarl) en Michele van der Merwe (Universiteit Stellenbosch)