Uitvoergehalte: ’n resensie van Hammerman deur Mike Nicol

  • 2

...
Ten spyte van die gewigtige temas word fyn humor ook nie agterweë gelaat nie.
...

Titel: Hammerman: A walking shadow
Skrywer: Mike Nicol
ISBN: 978-1-4152-1092-5 (Sagteband)
ISBN: 978-1-4152-1099-4 (E-formaat)
Uitgewer: Umuzi

Kaapstad het drie gesigte. Daar is die wêreldbekende natuurskoon, kunsmatige glans en lig van die oppervlak teenoor die donker onderwêreld van misdaad en bendes, maar dan is daar ook ’n derde: die skaduwêreld van geheime staatsorganisasies, spioene, politieke intelligensie – die magspeletjies van diegene met gesag en invloed. Wanneer hierdie drie gesigte hulleself aan mekaar ontbloot, vervaag die grense en dreig die skadu’s om beide lig en donker te verswelg.

Dit begin met ’n oënskynlik alledaagse misdaad in 2018, met die lyk van ’n vrou wat deur kinders in die Strandfonteinduine gevind word. Maar dan eskaleer die gevolge daarvan tot verskeie noodlottige skietvoorvalle: ’n omstrede populistiese politikus buite die parlementsgebou; sy tweede in bevel in die geselskap van ’n eksklusiewe gesellin; ’n kabinetsminister terwyl hy ’n veiligheidskompleks verlaat; twee polisiebeamptes; ’n senior lid van die bende-eenheid in sy motor; en ’n bykanse pensionaris in sy strandhuis.

Bartolomeu (Fish) Pescado, branderplankryer, entrepreneur in cannabisprodukte en ook privaat speurder, word deur een van die oorledenes se weduwee genader om die werklike feite van sy dood vas te stel en stel daarmee ’n onvoorsiene kettingreaksie in werking waarvan die eggo’s so ver terug as 1986 en so ver in die toekoms in as die 2020-grendelstaat sou weerklink. Fish se taak word aansienlik bemoeilik deur die feit dat sy geliefde, Vicky Khan, nie slegs in ’n koma is en om haar lewe veg nie, maar dat geheime uit haar verlede tydens haar verbondenheid aan die Buro vir Staatsveiligheid vermoedelik in die huidige ’n bedreiging vir haar veiligheid is.

Die titel van die roman is die omgangstaalwoord vir ’n huurmoordenaar van die onderwêreld. Die hamer ter sprake is die hamer van ’n vuurwapen, en as werkwoord beteken hamer “doodmaak” (Mark Shaw: Hitmen for hire. Exposing South Africa's underworld. Dis egter ’n misleidende oorvereenvoudiging ten opsigte van hierdie roman; die grys wêreld van politieke huurmoordenaars ontvou met die verrassing en kompleksiteit van Russiese matrosjkapoppe. Karakters verskyn op die voorgrond, verdwyn in die agtergrond en maak onverwags weer hulle verskyning in die voorgrond. Die dramatis personae wat die storie voorafgaan, was hier besonder nuttig.

Die name van die karakters was vir my ’n bron van genot: Fish is ’n letterlike vertaling van sy van, Pescado, ’n Spaanse visgereg; ’n glibberige politikus en gewese misdadiger se naam, Rings Saturen, roep onwillekeurig die beeld op van die gelyknamige planeet met vele ringe, simbolies van vele fasette; Pellie se naam spreek van ironie – hy is allesbehalwe ’n allemansvriend; en Cesar dui tereg op ’n magsbehepte despotiese karakter wat homself as ’n redder-leier ag.

Die karakter wat die meeste deernis by my gewek het, was beslis Nandipha (Nandi) Dlamini. Haar rol is nie slegs die verpersoonliking van die dikwels tragiese gevolge van koelbloedige staatsmasjinerie in aksie nie; haar verhaal is ook dié van vele wat deur die geskiedenis as aanvaarbare kollaterale skade geag is. Die letterlike vertaling van haar voornaam is, ironies genoeg, “om te geniet”.

Nicol gebruik verskeie tegnieke om die tempo van die roman deurentyd vinnig en die spanningslyn snaarstyf te hou. Wat eerste opval, is die besonder kort sinne wat dikwels sonder die gebruiklike persoonlike voornaamwoord open; kort hoofstukke (met die uitsondering van die hoofstuk vervat in ble 213–40, waar die derdepersoonnarratief afgewissel word met die insluiting van dokumentasie en memorandums); en blitsige tydspronge na beide die nabye en verre verlede. Die roman open in Junie 2018, spring dan na Maart 2018, Desember 2017, November 2017, Mei 2018, terug na Junie 2018, dan Augustus en September 2018. Die grootste tydspronge is dié na die verlede, middeltagtigerjare, en na die slottonele tydens die 2020-grendelstaat.

Alhoewel ruimtespronge ook aangewend word, van Kaapse middelklasvoorstede, afree-oorde en industriële gebiede, die Weskus en die Moordenaarskaroo, tot België en Swede, is die ruimte wat aangewend word, by uitstek die groter Kaapstad-area, ingekleur deur die unieke tipe Engels wat deur die inwoners gebruik word; die akkurate beskrywings van geografiese tonele en die insluiting van omgewingstereotipes soos die sogenaamde bergies en die bendes van die Kaapse Vlakte.

Die roman word korrek geklassifiseer en bemark as misdaadfiksie deurdat misdaad die sentrale fokuspunt uitmaak, maar dit voldoen terselfdertyd aan die definisie van die politieke-riller-subgenre – ’n politieke magstryd met gepaardgaande hoë risiko’s en ’n sterk spanningslyn is inderdaad ook teenwoordig in hierdie roman.

Ten spyte van die gewigtige temas word fyn humor ook nie agterweë gelaat nie. Hoogtepunte is die skalkse verwysing na ’n aftree-oord as God se voorportaal; die subtiele selfspot met die realisties-fiktiewe element op bl 249, “For someone to make it up they’d have to be a novelist”, en die bergiekarakter Janet se karaktergetroue verwensings op bl 254: “Yous bastard kakman piece of shit, yous bokdrol sheep’s turd waste of space, I sees yous, bastard skelm-man, I sees yous in hellstreet, yous lower than shark shit dinges.”

Die krag van die spanningslyn en tempo word slegs een maal verbreek, naamlik wanneer Fish denkbeeldige dialoog met ’n afwesige karakter voer (ble 107 en verder). Alhoewel die insluiting van hierdie tonele nie onrealisties in die konteks is nie, sou ’n verkorte weergawe meer effektief gewees het.

...
Sy werk getuig van deeglike navorsing en sal byval vind by fynproewerlesers wat intelligente en uitdagende temas en karakters geniet. In die misdaadfiksiegenre is sy romans ’n Glenfiddich, uitvoergehalte waardig om versamel te word.
...

Hierdie roman is die vyfde in die skrywer se reeks waarin Fish Pescado en Vicky Kahn die hoofkarakters is en waarvan die voorafgaande, in volgorde van publikasie, as volg was: Of cops and robbers, Agents of the state, Sleeper en The rabbit hole. Alhoewel die ontwikkeling van terugkerende karakters ongetwyfeld beter aan die leser geïllustreer sou word indien die romans in volgorde gelees word, kan Hammerman eweneens alleenstaande gelees en geniet word. Volgens mediavrystellings is dit egter die laaste in die betrokke reeks: Nicol het tydens onlangse onderhoude verklap dat sy volgende roman se fokus op polisieprosedure sal wees, ’n sogenaamde cop novel.

Nicol is een van die mees ervare en suksesvolle Engelse misdaadskrywers in Suid-Afrika en word dikwels aan Deon Meyer, Andrew Brown en Roger Smith gelykgestel. Benewens sy bekendheid in hierdie genre het verskeie niefiksiepublikasies en digbundels ook al uit sy pen verskyn en sy romans is ook in Afrikaans, Nederlands, Frans en Duits beskikbaar. Sy werk getuig van deeglike navorsing en sal byval vind by fynproewerlesers wat intelligente en uitdagende temas en karakters geniet. In die misdaadfiksiegenre is sy romans ’n Glenfiddich, uitvoergehalte waardig om versamel te word.

Hier is jou naaste tak van Bargain Books

As jy nie die boek sien nie, vra gerus die personeel om dit te bestel.

  • 2

Kommentaar

  • Chris Marnewick SC

    Beter as al drie die name wat jy noem, Anschen, veelsydig, myle beter.

    'n Skrywer se skrywer, na my mening.

    (Uitstekende resensie, as ek mag sê.)

  • Reageer

    Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Kommentaar is onderhewig aan moderering.


     

    Top