Repliek op Jean Oosthuizen en God Is daar ’n ander antwoord

  • 16

Lees ook:

Resensie van Ben du Toit se God Is daar ’n ander antwoord?

My dank aan Jean Oosthuizen dat hy my reggehelp het oor die identiteit van die skrywer van die boek God: Is daar ’n ander antwoord? Ek het inderdaad "die pot misgesit". Hierdie regstelling oor die skrywer verander egter niks aan die boek self nie. By wat ek voorheen gesê het wil ek byvoeg dat Ben, die skrywer, die indruk skep dat hy nog nie die einde van sy reis bereik het sover dit sy identifisering van homself betref nie. Êrens in sy boek sê hy dat hy nie graag met die ateïste, vanweë hulle neiging tot selfingenomenheid en aggressie, geïdentifiseer wil wees nie. Hy noem homself ’n post-teïs, wat beteken "anderkant/verby God". Later in die boek lyk dit nie of die onderskeiding veel verskil maak nie, want wanneer hy dan uiteindelik self die vraag in die titel van boek beantwoord, sê hy: "Daar’s ’n ander antwoord: Dit is die mens wat skepper is, nie God nie" (p 204), en daarnee het hy nie net by God verby gesteek het nie maar selfs ook verby die ateïste.

Waarom gebeur dit soms dat mense wat lank aan die kerk behoort het, op ’n stadium hulle geloof verloor en dan die kerk verlaat? Daar is verskillende antwoorde op die vraag:

1) Baie moderne vrysinnige skrywers sê dit is omdat die kerk nie tred hou met die tyd nie en nie die bevindinge van die wetenskap wil internaliseer nie, dat mense die kerk verlaat. Dit is grotendeels ook Ben du Toit se standpunt.

2) Die Nederlandse kerkhistorikus, H Algra, is egter ’n ander mening toegedaan. In sy boek, Die Wonder van die Negentiende Eeu, kyk hy na die Nederlandse Hervormde Kerk, wat in die 19de eeu in ’n groot mate die verligte denke van die 18de eeuse Verligting (Age of Reason) geïntegreer het in sy teologie , en sê dan: "Die optimisme en die selfvertroue van die Modernisme het nie lank gehou nie. Dit het geblyk dat vrysinnige prediking tot leë kerke lei." Van sy eie tyd sê hy: "Daar is ’n aanwysbare verband tussen die verspreiding van die Modernisme en die onkerklikheid op die kaart van Nederland."

3) Ons kan iets leer uit die ervaring van die apostel Paulus. Toe hy op sy tweede sendingreis in die stad Athene aankom, het die Griekse wysgere hom uitgenooi om hulle te kom toespreek oor die "nuwe leer" wat hy verkondig het. Om sover moontlik by hulle denke aan te sluit, het Paulus sy rede op ’n sterk filosofiese wyse afgeskop. Hulle het aandagtig na hom geluister, maar toe hy praat van Jesus wat uit die dood opgestaan het, het hulle met hom gespot een gesê hulle sal later (as hulle klaar gelag het) weer na hom luister. Hulle het hom ook ’n praatjiesmaker genoem (Hand 17:18-33). Paulus is druipstert uit Athene weg. Maar hy het sy les geleer. Toe hy kort daarna in die ander groot Griekse stad Korinte aankom, het hy vir die mense gesê: "Ek het my voorgeneem om met julle oor niks anders te praat nie as oor Jesus Christus, en Hom as die gekruisigde, en dit nie met geleerdheid of welsprekendheid nie, maar wel deur die kragtige werking van die Gees. Die boodskap van die kruis is wel onsin vir die geleerde mense, maar vir ons wat gered word, is dit die krag van God." Dit is veelseggend dat daar in Korinte ’n groot Christelike gemeente tot stand gekom het, terwyl ons nêrens in die Nuwe Testament lees van ’n gemeente in Athene nie.

4) Die meer algemene oorsaak vir waarom mense gedurende die laaste twee eeue die kerk verlaat het, lê in die wese van die kerk self. Tydens Jesus se lewe op aarde het groot skares van mense Hom gevolg oral waar Hy heen gegaan het. Op ’n dag het die mense weggebly en net Jesus en sy dissipels het oorgebly. Die dissipels vra toe vir Jesus: "Is díe wat gered sal word min?" Waarop Jesus toe die bekende antwoord gee: "Smal is die weg en nou is die poort wat na die lewe lei en daar is min wat dit vind." Dit was duidelik Jesus se gedagte dat alhoewel die evangelie (blye boodskap) vir die hele wêreld bedoel was, daar altyd maar net ’n klein minderheid van mense uit die samelewing sou wees wat aan die kerk behoort. So was dit ook vir die eerste drie eeue van ons Christelike jaartelling. Maar toe in die 4de eeu gebeur daar ’n ding wat alles sou verander. Die beroemde Romeinse keiser Konstantyn die Grote het ’n Christen geword, en nie lank daarna nie was die kerk feitlik staatskerk. Mense in hulle duisentalle het die kerk binnegestroom. Wat lidmaattalle betref het die kerk heeltemal oorgewig geword. So het dit dwarsdeur die Middeleeue voortgeduur.  Die hele sameleweing het “gechristianiseerd” geraak. Almal het aan die kerk behoort. Die Keiser en die Pous het saam tee gedrink, totdat hulle later aan die baklei geraak het oor wie van hulle die magtigste mens op aarde was. In sy tyd (16de eeu) het Calvyn die kerk beskryf as’n “corpus permixtum”, ’n liggaam waarin die heilige en skynheilige mense so deurmekaar geraak het dat hulle nie meer onderskei of geskei kon word nie. Dit moes maar so voortduur. En dit het so voortgegaan tot na die tyd van die Verliging (Age of Reason) aan die einde van die 18de begin 19de eeu. Toe het die mense in groot getalle begin om die kerk te verlaat. Groot katedrale in die ou wêreld het in onbruik verval. ’n Duitse toergids sê die leë kerke “sind Denkmalen der Vergangenheit”. Stadig maar seker het die Middeleeuse kerk sy oorgewig begin verloor, en dit gaan vandag nog voort. Jesus het die kerk van die toekoms gevisualiseer as ’n slanke bruid wat wag op die koms van haar Bruidegom.

(Voetnota: As Algra in die aanhaling bo praat van “Modernisme”, bedoel hy die 18de-eeuse vrysinnigheid. Vir ons het dit die omgekeerde betekenis dat vrysinnigheid rondom die Bybel nie regtig modern is nie. Dit is al ’n paar eeue oud. Wetenskap en tegnologie vorm skering en inslag van ons daaglikse lewe. Wie sal dit ontken? Maar as die prediking “horisontaal” is, en die vertikale dimensie ontbreek, is dit nutteloos en lei dit tot ongeloof. Dis alleenlik as die prediking die stempel dra van die “smaad van die kruis” dat dit mense oortuig en verander deur ’n geloof wat hulle nooit weer verloor nie.)

Talbot Sadler

  • 16

Kommentaar

  • "Die boodskap van die kruis is wel onsin vir die geleerde mense, maar vir ons wat gered word, is dit die krag van God."
    Laat my dink aan Betrand Russell wat gesê het "As far as I can remember, there is not one word in the Gospels in praise of intelligence".

  • Beste Raed-na-Gael, jou Betrand-Russell-aanhaling is in die kol. BR het die christelike geloof gesien as 'n groot vergif vir die mensdom.

  • Avatar
    Talbot Sadler

    Bertrand Russell is heeltemal korrek. In die Bybel gaan dit nie oor die mens se intelligensie nie, maar oor sy verhouding met God en sy medemens. Jy moet God liefhe en ook jou medemens. Intelligensie le op 'n ander vlak. Jy het dit nodig om die wetenskap te beoefen. Jy't dit ook nodig om te weet hoe om geld te maak of dit te verduister.

  • Avatar
    Tiens Pretorius

    My eenvoudige siening is dat die totaliteit van alles wat bestaan in die heelal so enorm is dat alles moontlik is, dus God is ook moontlik, en Jesus as Goddelike wese.

  • Nee, ek is so ongelowig gebore. Die bybelse stories wou ook maar net nie vat kry aan my as die waarheid nie. Ook nie goëlstories, spookstories en die tokkelossie nie. Dit het niks met geleerdheid te make nie. Geleerde mense soos die dominee wou my wysmaak dat ek moet glo, anders gaan ek hel toe.

  • Ag Angus,
    hoe lekker gaap ek nou. Jy sê niks unieks nie. Ons almal word met 'n haat vir God gebore. "Ons is dit nie van nature nie" (Joh 1). Ons moet gedoop en dan geleer word - "en leer hulle" (Mat 28:20). Maar hierdie dinge weet jy mos.

  • Beste Raed-na-Gael,
    Ek gaap nie, ek kraai van die lag oor jou unieke stelling dat ons almal met 'n haat vir God gebore word. Verbeel jou, 'n pas gebore baba, het al in die Bybel van God gelees, en nou haat hy hom! Ha-ha. Ek is ongelowig gebore. maw, het geen kennis van gode en bonatuurlike goeters gehad nie.

    Daar is 'n naam vir "doop en leer": indoktrinasie.

  • Avatar
    Hans Richardt

    Raed-na-gael, Angus het sielestryd.
    Ek dink dat vandat Adam en Eva agter hul vyeblare weggekruip het, mense maskers het as verdedigingsmeganismes. Bv "I am ok, you are ok"? "fake it until you make it"!
    Kom, ek wil dit stel, dat niemand regtig weet wat na die dood gebeur nie, nie eens in bybel is daar meer beskrywing dat eendag daar oordeel sal wees na dood. Waar die siel gaan tot oordeelsdag spekuleer selfs predikante ook. Is "wees lief vir God(gesag), wees lief vir jou naaste soos jouself" nie uitsonderlike vorm van humanisme nie?
    Die "fotum" is tog 'n invokasie ritueel? Die danksegging aan einde van diens, die beëindiging van invokasie? Die erediens is tog ritueel met liturgie.
    Tog geniet ek die rituele liturgie en voel ek goed daarna en nie om gesien te word nie. In ons afgeleë wyk, kyk ons ook dikwels kamera-kerk. Die dominee of gebou is tog nie die kerk nie, maar die gemeenskap van gelowiges, ek wil nie praat van "gemeenskap van die heiliges" nie, want daarvoor het ons tog te veel ander maskers soos- sosiale status, bankbalans en kwalifikasies of gebreke, wat ons seker diskwalifiseer.
    Norme en standaarde skep orde en bybelverhale het nie oor vooraanstaandes gehandel nie, maar hoe gewone mense dmv norme en standaarde, harde werk en swaarkry, vooraanstaandes geword het.
    Die bybel skep hoop op beter toekoms, ten spyte van al ons verdedigingsmeganismes maskertjies?

  • Jy sê jy kraai van die lag - laat ek dit sakens stel - jy lag uit onkunde.
    In Romeine 3 kan jy lees: Almal is sondaars.
    9 Wat dan? Help dit regtig om ’n Jood te wees? Nee, glad nie. Ek het mos vroeër al gesê dat ons almal in die greep van die sonde vasgevang is, of ons nou Jode is of nie. 10 Die Bybel stel dit baie duidelik:
    “Niemand op aarde leef reg nie, niemand nie,
    11 niemand probeer om volgens God se wil te leef nie.
    12 Almal het die spoor byster geraak. Hulle het in sonde verval. Niemand doen goed nie, nie ’n enkele een nie.
    13 Hulle kele is ’n oop deur na die doderyk toe. Hulle tonge is vol bedrog. Hulle lippe is vol van die dodelikste gif.
    14 Elke woord wat hulle sê, is gelaai met bitterheid. Hulle vloek links en regs.
    15 Hulle kan nie voorbly om mekaar dood te maak nie.
    16 Agter hulle lê ’n spoor van vernietiging en ellende.
    17 Hulle weet nie wat dit beteken om in vrede met ander mense te leef nie.
    18 Hulle het geen eerbied vir God nie.”

    In een van jou 23 Bybels behoort jy ook te kan lees: There is none righteous, no, not one;
    There is none who understands;
    There is none who seeks after God.
    They have all turned aside;
    They have together become unprofitable;
    There is none who does good, no, not one.”
    “Their throat is an open tomb;
    With their tongues they have practiced deceit”;
    “The poison of asps is under their lips”;
    “Whose mouth is full of cursing and bitterness.”
    “Their feet are swift to shed blood;
    Destruction and misery are in their ways;
    And the way of peace they have not known.”
    “There is no fear of God before their eyes.”

    Dit is dan die 'haat' waarmee ons gebore word, dit is ons natuur van almal. Of ek daarvan hou of nie, of wil erken of nie, is nie tersake nie.

  • Beste Tiens Pretorius,
    As alles moontlik is omdat die totaliteit van alles so enorm is, dan is daar die moontlikheid dat die 28 miljoen gode van al die gelowe ook bestaan. En wat van die Spaghettimonster wat die punt van sy spaghettitentakels aan elkeen van ons se koppe geheg het om ons te beheer?

  • Angus,
    Die ander gode bestaan wel. Die Skrif bevestig dit. Eks 20:3 "Jy mag naas My geen ander gode hê nie".

  • Hans,
    Ons lees dat die Ps-digter sê ek was bly toe ek hoor dat ons na die huis van die Here toe gaan - en aan die Hebreërs "moenie van van die byeenkomste van die gemeente wegbly soos dit sommiges se gewoonte is nie". Ons as gelowiges moet mekaar in samesyn ondersteun, versterk en bemoedig. En ons hunker daarna - gelei deur die Gees. Maar ons moet ook die 'keiser' gehoorsaam. Die keiser sê jy mag dobbel en lekker tekere gaan, maar jy mag nie in jou gemeente saam wees nie - o.k - darem nou net 50 van ons op 'n slag.
    Oor die "tussentydse verblyf" anderkant die graf - Jesus het aan die kruis vir die ou gesê vandag gaan jy saam met my in die paradys wees en in samehang hiermee, ware opregte gelowiges word nie ge--oordeel nie. Hans, die Bybel is duidelik hieroor.
    Ek skryf ook nie hier om ene Angus of ander wat sy standpuntte toejuig, te evangeliseer nie. Ek wil ander help wat moontlik deur hom en sy trawante tot vertwyfeling gebring mag word, hulle wat oor die afgrond weifel, terug te trek.
    Dis vir my eienaardig dat alle nasies van die begin van die mensdom af hunker na, opsoek is na een of ander bonatuurlike wese om te eer, tevrede te stel en om offerandes aan te doen. Kyk maarna hulle in die diepste 'jungles', Indië, ja orals. In Turkeye is daar opgrawings waar 'n beskawing reeds 15,000 vC aanbiddings en offerandes gedoen het en dit jaarliklik voordat die planttyd en oestyd aanbreek.
    Kyk na Angus se "pasgebore" baba hierbo. Daardie "baba" het geweet - Hy het immers Homself verneder deur uit die paradys te kom, onder ons, onder andere ook onder Angus, te kom woon om vir die mensdom te sê hou moed, ek het hoop vir julle - maar net vir julle wat my kies/aanvaar.
    Mooi loop Hans.

  • Avatar
    Hans Richardt

    Raed-na-Gael, meeste mense soos Angus voel dat die inhibisies geskep deur geloof, 'n probleem is.

    Ek huldig die nederige opinie dat geloof nie paranoia skep nie, met die inhibisies wat gevorm word nie, maar dat dit 'n maatstaf is waarteen elke gelowige sy eie gedrag bewustelik of onbewustelik meet gedurig.

    Ons weet dat die Christelike bybel nie enige bewyswaarde het in moderne normatiewe howe het nie, maar dat dit die inhibisies van 'n samelewing vorm en ook beïnvloed. Inhibisies is nie tasbaar nie, maar is die individuele inherente beheer wat 'n kollektiewe samelewing skep. Ek huldig die nederige opinie, dat die bybelverhale en die soms, sombere liturgiese bevestiging as kollektief, die samelewing kollektiewe gewete vorm en bevestig.

  • Avatar
    Tiens Pretorius

    Ek glo daar is net een allesomvattende Goddelikheid in die heelal. Al die ander is mensgemaakte afgode.

  • Reageer

    Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Kommentaar is onderhewig aan moderering.


     

    Top