Litnet

Perdebytjie,

Ek het so gedink. Aangesien Reusedwerg  jou skerptong-gytjie noem. Sal jy net vir vandag  jou angeltjie terugtrek en saam my op reis gaan? Maar jy moet vroeg opstaan – baie vroeg, nog voordat die son sy eerste straal teen spookasem-wolke verf. As dit in Julie is, stel ek voor jy verruil jou vlerke vir dikkeres, want op die wildbesigtigingsvoertuig is dit vroegoggend bibberkoud.

Ek het gedink ons kan jou familie gaan besoek. Die aantal insekte op ons planeet slaan my asem skoon weg. Ongeveer ’n miljoen spesies is wêreldwyd aangeteken, baie meer as al die ander diere saam. In die vorige eeu het ’n SA entomoloog geraam dat daar ten minste 40 000 geïdentifiseerde insekspesies aan die suidelike punt van die vasteland is. Vandag is dit nader aan 80 000. Ek kan jou dus die heeldag rondry sonder dat jy verveeld raak of nodig het om jou angeltjie uit te steek.  

Ek het jou nog nooit aanskou. Kan jou kleure vergelyk met die bloedrooi van die robuuste waterjuffer (naaldekoker) wat op die rande van die stil watermassas voorkom of kan jy soos die botterspinnekop vlytig ’n ragfyn spinnerak uit jou abdominale klier weef as hangmat? In die ou dae was daar ’n raat vir geelsug: om ’n groot lewendige huisspinnekop wat in botter toe gerol is, in te sluk.
 

Ek sien jou makkers, die heuningbye, hou daarvan om stuifmeel op hul vergrote agterpote te versamel. Asof die lelie se misterieuse poeierpers hul betower en naderwink, net om daarna met oorvol pote in die water te beland. Karkasse dryf oral rond. Sommige red hulself en sleep-klim uit teen die blare van die waterplant wat soos borde op die oppervlakte sluimer. Oeps - een van jou luisvriende hierbo het voëlkos geword. Of is dit ’n mopanieboom se blaar?

Jikkk ... jou oom Missie bo-op die misrolle laat my snuif al dra hy status: plaaslik bedreig. Abba hy aanneemkinders op sy rug?  My ma het altyd gewaarsku: “Trienie, bly weg van die mishope – dit stink daar.”  Wat sy eintlik bedoel het is dat jy nie by hole en stinkplekke moet rondlê.  Langs hom is sy skugter maatjie Toktokkie. Veilig woon hy by die lodge. Hardkoppig net soos sy dop en koets weg as ek hom wil kiek. Trek selfs ’n vrekspeletjie op homself!

Jou Ant Suzzzzie met haar botterspinnekoplyf en spikkelrug laat my Zzzz. Is sy gevaarliker dan jou perdebysteek? Ek onthou eenkeer hoe ’n perdeby op my skoot kom sit het. Buite om die kampvuur. Gesien hoe die angeltjie diep in my bobeen inspuit, asof in “slowmotion”. Dit was te laat om af te klap. Agterna het dit soos die hel gebrand en moes ek maar my trane voor die vreemde mense terugknyp.  

 
Slakke interesseer min mense. Maar hierdie linkerkantste reuselandslak is beroemd. Kyk die Jeep se wielspoor aan sy regterkant. Nét gemis. Hier in Limpopo is hulle ’n gereelde en wesenlike bron van proteïenryke voedsel. Klassifiseer hulle onder insekte? Maak nie saak, hul is skulpmooi en verdien dieselfde respek dan die groot vyf.
 

Wow! Kyk vir Wonderwerkie. Moenie dat die kamera jou flous. Hoe lank skat jy hierdie skugter sprinkaantjie met sy lowergroen lyf? Dan verstaan ek nie Perdebytjie, dat jy sulke klein ongewerweldes en fyngekoude ruspes kan dood en vir jou larwes voer?  Oepsie-kedoepsie, jammer, jou oorkruiper vriend hierbo by die voël het sy laaste vlieg op aarde gehad. Jy moet tog versigtig wees Perdebytjie, wanneer jy ’n neushoringvoël gewaar, moenie sluimer of slaap maar vlieg op die stroom van die wind so vinnig soos jou vlerkies jou dra.    

  
Kan jy die spinnekopjagter tussen ons voete sien? Kom ek zoem bietjie in met die lens (regs). Dit laat my besef Perdebytjie, een voettrap van Reusedwerg  en hy vermorsel jou onder sy voete. Wat hy egter nie weet, is dat perdebye saamtrek. Dat jy nie alleen is. As jy gesteur word, kan jy baie seer piets. Vernaam as jy afstam van die duiwelbye (Social wasps)?

Rrrr, wriemel wriemel. Perdebye in klosse. Perdebytjie, ek hoor jy sit met ’n besondere versteekte eierboor. In Suid-Afrika is daar 3 inheemse perdeby-genusse. Watter een is jy? Liewe hemel, kan jou bosluisvriende met hul horde kleintjies nie hierdie arme waterbok uitlos? Dit lyk kompleet of hy neusbelle dra. Bloedsuiers galore. Bosluis lengtes kan tot 12mm rek wanneer volgesuig en verkry dan ’n blougrys kleur.

Ons kannie totsiens sê voordat die praglyfie van die brose skoenlapper nie geprent is. Skoenlappers is skaalvlerkig en het 4 vlerke wat met klein, poeieragtige skubbe bedek is wat die vlerkpatrone en kleure dra. Dit vryf taamlik maklik af. Pasop! Stop! Daar is ’n verkleurmannetjie  in die pad. Gou – die kamera, lyk of die teerpad sy voetjies brand ...

Moenie vergeet om vir oulaas op te kyk na die asemskoon mis op die pieke. Daar waar God veld en berg geskape het vir selfs die kleinste insek om in te woon. Die angel en werking van elke perdebytjie het Hy haarfyn beplan. Sy goddelike liefde in jou lyfie volmaak ingebou.

Dit roer my siel ...

Trienie