’n Liefdesverhaal wat Ierse mites ontsluit: Droomboom deur Marie Spruyt

  • 0

...
Die inligting oor Ierland is fassinerend en die platteland waar sy bly word as ’t ware een van die karakters. Die leser kry baie inligting oor Ierse sowel as Suid-Afrikaanse mites en legendes – ’n vars tema in Afrikaanse prosa, veral in ’n liefdesverhaal.
...

Titel: Droomboom
Skrywer: Marie Spruyt
Uitgewer: LAPA
ISBN: 9781776351718

Mariaan is 35 en huisloos, manloos, kindloos en werkloos. Sy voel stokoud en afgeleef. Dan kry sy die geleentheid om vir ’n jaar lank in ’n klein Ierse dorpie te gaan werk aan die vertaling van ’n tesis oor Afrika-mites en -legendes. Sy gryp hierdie geleentheid aan, al is sy bang: bang vir wat voorlê, bang vir wat agter haar lê en bowenal bang vir wat in haar lê. Is iets soos ’n nuwe begin moontlik of is dit net ’n drogbeeld soos die stories en legendes wat die Ierse platteland vol lê?

Die roman begin midde-in traumatiese gebeure, en die skok hiervan bly Mariaan (en die leser) by. Mariaan se emosies wip op en af en die leser beleef saam met haar die mallemeule van haar gemoed. Sy voel soos ’n “wegholperd wat nie weet watter rigting hy moet inslaan nie” (bl 25).

Mariaan probeer vlug, maar sy word in die kothuis in Killaloe daagliks met haarself gekonfronteer. Verder ontmoet sy nuwe mense wat drama in haar lewe veroorsaak, al het sy gedink dit gaan hier die rustigheid vanself wees. Op die veerboot ontmoet sy vir Catriona, wat ’n hegte vriendin word. Later maak sy ook kennis met Humphrey, die voorbarige veearts, en Darcy, ’n boekhouer. Hierdie en ander kleurvolle karakters dra tot die boek se rykheid by.

Iets is verder nie pluis met die eienaar van die kothuis, Lisbeth, nie, en haar broer, Declan, maak Mariaan baie ongemaklik. Sy wou so graag wegkom van geweld en gevaar, maar dit neem hier in Ierland net ’n ander vorm aan. Sy is definitief nie die enigste een met ’n traumatiese verlede nie. Soos Declan dit stel: “Elke Ier in hierdie land het maar ’n storie. Gewond, op een of ander manier” (153). Declan het duidelik iets wat hom jaag. Tog roer daar iets soos ’n babavoëltjie in haar elke keer as sy hom sien. Sy veg teen hierdie gevoelens, want sy wil nie weer met ’n nerfaf hart sit nie.

Op sommige plekke vind daar ’n perspektiefwisseling na Declan toe plaas. Dit skep dramatiese ironie as die leser besef dat hy ook van sy kant af gevoelens vir Mariaan ontwikkel. Hul steek hul emosies vir mekaar weg, of altans hulle probeer. Declan herinner Mariaan aan Daniel Day-Lewis: “Donker, broeiend, afsydig” (42) Hy is met tye voorbarig en ongeskik. Sy vind boonop uit dat hy bande met die Ierse Republikeinse Leër het.

Mariaan ontdek Ierland geleidelik – dis vir haar ’n fantasiewêreld van mere, swane, mis en Katolieke kerke. Die kothuis waar sy bly, is prentjiemooi. Dis asof sy vir lank in ’n tipe tydkapsule was, afgesonder van die wêreld. Dis egter ’n ontnugtering om te besef dat daar orals pyn en verwonding is, ook op hierdie afgesonderde eiland.

Is Mariaan se Afrika-verhaal versoenbaar met Declan se Ierse verhaal?

Die boek lyk aanvanklik na ’n klassieke liefdesverhaal, maar dit het meer om die lyf as net romanse. Die inligting oor Ierland is fassinerend en die platteland waar sy bly word as ’t ware een van die karakters. Die leser kry baie inligting oor Ierse sowel as Suid-Afrikaanse mites en legendes – ’n vars tema in Afrikaanse prosa, veral in ’n liefdesverhaal. Hierdie inligting oor Ierse tradisies en oor die Rooms-Katolieke en Keltiese geskiedenis dra by tot die leesgenot. Daar is ook verwysings na talle Suid-Afrikaanse mites en Mariaan vergelyk selfs die tokkelossie en leprechaun met mekaar. Sy dink baie na oor die twee kulture se legendes en die ooreenstemmende motiewe: “[E]lke kultuur het sy eie stories, stel sy haarself gerus. Gewortel in die regterbrein, daar waar die veg-of-vlug reaksies gebeur. Ter wille van oorlewing” (173).

Die boek se titel het te doen met die bidplek St Anne’s Holy Well, waar daar ’n grot en ’n stokou boom is waar mense gaan bid en smeek dat hul diepste begeertes waar sal word.

Die teks doen op plekke oordramaties aan en verval in clichés, byvoorbeeld: “[O]nsekerheid knaag aan haar. ’n Opwelling van angs laat haar palms sweet, haar gesig warm en klam voel” (13–4) en “[H]aar hart klop dowwe slae, haar kop duisel” (19). 

Droomboom is egter meer as ’n tradisionele liefdesverhaal. Ja, dit is op plekke oorsentimenteel en resepmatig, maar dit doen nie te veel afbreuk aan die oorheersende belewenis van die roman nie – een wat gaan oor vriendskap, liefde en ontsnapping uit die kokon van die verlede.

Droomboom sal aanklank vind by liefhebbers van romanse, maar ook by lesers wat ’n breër belangstelling in mitologie en geskiedenis het, asook diegene wat ’n intieme blik op die Ierse platteland wil kry.

Hier is jou naaste tak van Bargain Books

As jy nie die boek sien nie, vra gerus die personeel om dit te bestel.

  • 0

Reageer

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Kommentaar is onderhewig aan moderering.


 

Top