Kommadagga 2022: Koos Kombuis onthou hoe Huisgenoot hom aan die lewe gehou het

  • 0

Aansoeke vir deelname aan 2022 se Kommadagga-slypskool vir tydskrifverhaalskrywers, aangebied deur LitNet, Huisgenoot en die Jakes Gerwel Stigting, sluit op Vrydag 10 Junie. Met dié sperdatum om die draai vertel Koos Kombuis van die dae toe tydskrifverhale hom aan die lewe gehou het. Koos se eerste stories het in die destydse Die Huisgenoot (vandag bekend as net Huisgenoot sonder die Die) verskyn.

Koos Kombuis se Help! My dorp hou ’n kunstefees! het verlede jaar by Naledi verskyn. (Foto: Koos Kombuis)

“Tydskrifverhale as genre is my default mode, my fondament, en die dag as ek begin neersien daarop, is die dag wanneer ek as skrywer die kluts gaan begin kwytraak.” – Koos Kombuis

Ter wille van oorlewing

Ek was down en out en het in ’n dakkamertjie in ’n Langstraatse bordeel gewoon toe ek tydskrifverhale begin skryf het in ’n desperate poging om geld te kry om te oorleef. Ek dink ek kan tereg sê Die Huisgenoot het my lewe gered!

Eerste stories ...

Dis moontlik dat ek ’n paar stories ingestuur het wat aanvanklik nie aanvaar is nie, maar ek kan hulle nie meer onthou nie. Die eerste een wat aanvaar is, was ’n nogal ernstige storie oor ’n verdrinking by ’n strandoord, en sy titel was “My pa se huis”. Toe ek dit kort daarna opvolg met ’n komiese verhaal, “Dominee met verlof”, was my kop deur. Ek het ongelukkig nie meer kopieë van daardie korrespondensie tussen my en Die Huisgenoot nie.

’n Boemelaar en sy tikmasjien

O, ek het vreeslik baie op mense se rusbanke geslaap in daardie jare. Die meeste van die tyd het ek wel my eie tikmasjien besit, maar dit was omtrent al wat ek gehad het. Ek was bitter arm en ek onthou ek het soms so min as twee rand op ’n slag by mense geleen net om ’n koppie koffie te kon bekostig, want ek het dikwels my eerste draft van ’n storie met die hand sit en skryf in restaurante.

Bennie Fritz, verhaleredakteur van Die Huisgenoot

Bennie Fritz was ’n absolute engel uit die hemel. Daar was ’n spesiale band tussen ons. Hy het geglo in my skryftalent en hy het ook baie empatie gehad met my omstandighede. Eienaardig genoeg het ons mekaar nooit goed leer ken as vriende nie, ek was nog baie jonk en baie skaam en bang vir mense, veral gesagsfigure.

Vandag is Huisgenoot ’n bietjie meer open-minded met hulle verhale, en hulle laat meer diverse en moderne onderwerpe toe.

Skryflesse wat Koos by Die Huisgenoot geleer het

Vandag is ek regtig bly dat ek my skryfloopbaan by gesinstydskrifte begin het voordat ek my later gewend het na meer eksperimentele en alternatiewe werk. Dit het my die basiese beginsels van fiksie geleer: hoe om ’n storie te skep, hoe om ’n spanningslyn te bou, en hoe om waarlik kontak te maak met jou lesers.

Mens kan nie afwyk van ’n werkswyse voor jy nie die werkswyse ken nie. Ek vermoed dit geld vir alle kunsvorme en genres. Die beste en bekendste abstrakte kunstenaars het almal begin met landskappe en realistiese onderwerpe. Selfs al werk ek deesdae aan die mees groteske distopiese tekste vol geweld, seks en grusame tonele, hou ek die lesse in gedagte wat ek by Die Huisgenoot geleer het.

Tydskrifverhale as genre is my default mode, my fondament, en die dag as ek begin neersien daarop, is die dag wanneer ek as skrywer die kluts gaan begin kwytraak.

Die derde Kommadagga-slypskool vind vanjaar van 10 tot 31 Oktober 2022 by die Jakes Gerwel Stigting se Paulet-skrywershuis op Somerset-Oos plaas. Rachelle Greeff en Niq Mhlongo is die aanbieders tydens die residensie van drie weke, en die fokus val op die ontwikkeling van tydskrifverhale in Afrikaans en Engels. Inligting is hier in Engels beskikbaar.

Voornemende deelnemers aan die slypskool moet teen 10 Junie 2022 aansoek doen by Theo Kemp: theo@jgf.org.za. Klik op die foto bo om te sien wat alles die aansoeke moet vergesel.

  • LitNet se deelname aan die Kommadagga-projek word moontlik gemaak deur die ondersteuning van die LW Hiemstra Trust

  • 0

Reageer

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Kommentaar is onderhewig aan moderering.


 

Top