Larry Varrie Jr skryf op Facebook:
Terwyl die wêreld by die G20 sit, het ons as ’n kamer vol invloedryke leiers hier bymekaar gekom om Suid-Afrika se ontwikkeling van die Afri-Saam-projek te bespreek.
21 en 22 November 2025 se byeenkoms in Stellenbosch was ’n keerpunt. Leiers uit groot instellings het bymekaar gekom omdat Suid-Afrika ’n nuwe ontwikkelingspad moet kry. My gesprek het gegaan oor selfstandigheid, volhoubare ontwikkeling, selfbeskikking en die rol van die Eerste Nasie in daai pad vorentoe. Kaapse Forum se Heindrich Wyngaard was die sameroeper en die doel was om eerlike gesprekke tussen sleutelgroepe moontlik te maak.
In die kamer was mense wat die land se rigting vorm:
- Regter van die Konstitusionele Hof, Steven Majiedt
- Pieter Marais, voormalige premier van die Wes Kaap
- Kallie Kriel van AfriForum
- Flip Buys en Werner Human van Solidariteit
- Theuns Eloff van die Dagbreek Trust
- Willa Boezak
- Francis Peterson van USAF
- Corné Mulder
- Jan Bosman van die Afrikanerbond
- Leiers uit die Xhosa gemeenskap
- En ek het daar gesit namens die Pan Khoi-San Nasie (deur GACCSA).
Die sukses van die dae was eenvoudig om oor te vertel. Mense met invloed het die waarheid aangehoor. Hulle het die rol van die Khoi en San erken. Hulle het verstaan dat nasiebou net werk as die eerste mense van die land erken word. Hulle het verstaan hoekom ontwikkeling, grondregte en selfstandigheid deel is van ons agenda. Die atmosfeer was ernstig. Die gesprek het gevoel soos werk wat die land gaan skuif.
My grootste indruk was hoe vinnig die kamer beweeg het van verdediging na ontwikkeling. Daar was nie ruimte vir blameer nie. Daar was fokus op oplossings. Daar was bereidheid om aan te gaan met die gesprekke. Daai skuif maak die toekoms oop.
Die groot takeaway is eenvoudig: Die groot kringe van Suid-Afrika weet die Khoi San is nie meer buite die gesprek nie. Ons sit in die kern. Ons sit waar besluite gevorm word. Die byeenkoms het gewys die land begin verstaan wat Eerste Nasie-status beteken vir ontwikkeling en vir die toekoms van almal wat hier woon.
Mense wat nie daar was nie, sal wens hulle het die kamer beleef. Dit was intens. Dit was eerlik. Dit was strategies. Dit was die tipe gesprek wat ’n land laat beweeg.
Ek loop weg met meer hoop. Meer fokus. Meer werk om te doen. Hierdie gesprek gaan aan. En ek is deel van waar Suid-Afrika sy volgende fase begin.
Kommentaar
Julle moet asb nie vergeet om ook die afstammeling van Namibië hierby te betrek nie, ons is in solidariteit met julle.