One can no longer say that a film like Faan se trein is good for “an Afrikaans film”. There are simply too many incredible Afrikaans and South African films available. Thus I have to judge Faan se trein according to international (and South African) standards.
It felt like a play and not a movie. It was overacted. The music and the calendar-type shots of the landscape were soppy. And apologies to Willie, but he didn’t break out of the pigeonhole he has created for himself as an actor – I did not see a mentally disturbed yet innocent soul, but rather the below-the-belt grapjas from Vetkoek Paleis, Stoute Boudjies and Poena is koning. In fact, I found his portrayal of Faan a bit creepy.
That brings me to the biggest gripe I have with the film.
Faan is fascinated by “titties”: he watches the young girls in short skirts play netball and on more than one occasion he refers to the lead in his pencil, or his “Jakobregop”, in other words his erect penis. Yet when one of the netball players mentions her discomfort to her dad, he laughs it off with “A man will be a man.” And when Beatrice complains to her husband about Faan’s ogling her boobs, she is brushed off and sent home.
Not only is Faan’s sexual behaviour tolerated, it is sommer chalked up to his manhood or his innocence. I find that extremely disconcerting. He verbalises his lust, he creates discomfort for young girls, yet he is protected by the men in the community. The racism in the film is treated as historically correct, but as no longer morally acceptable. The sexism, however, is not broached in any way.
Beatrice is the evil woman who “seduces” Faan, who uses his “innocence” against him in order to get her hands on his family heirlooms. Nothing, however, is made of the fact that he ogled her boobs, told her about his erection or that he tried killing her first by slicing her open with a sickle, secondly by strangling her. As conniving as she might have been, she deserved none of that.
My brother is mentally disabled. I have been around disabled children my whole life. I know the drill. Some are innocent, some are not, and even they don’t understand the consequence of their actions – they still pose a very real threat. Faan, however, is protected by the community over and over again and with extraordinary measures? I don’t get it.
The only good thing about this film is Nicola Hanekom’s lifeless, stark portrayal of a desperate woman married to a drug addict, trapped in a small town and dying of boredom. She is powerful.
Teken in op LitNet se gratis weeklikse nuusbrief. | Sign up for LitNet’s free weekly newsletter.


Kommentaar
Toe ek die aanvanklike reaksie van Faan se Trein gehoor/gelees het, het ek my na die filmlokaal gehaas in die hoop om, uiteindelik 'n revolusionêre Afrikaanse fliek te sien.
Ek moet ongelukkig saamstem met Renay se resensie en kan nie een sinsnede daarin vind om haar aan te vat nie, behalwe ... There are simply too many incredible Afrikaans and South African films available.
Gelukkig is dit my persoonlike opinie en is daar daar hordes kykers wat nie sal saamstem nie en hoop ek dat die fliek rekords sal laat spat.
Ek het destyds die verhoogproduksie met Willem de la Querra as Faan gesien. So iets bederf 'n mens se vermoë om 'n ander akteur te waardeer. Ten minste het Willie die regte voorkoms vir die rol. Maar ja, 'n oortuigende dorpsidioot is hy nie.
Die beskuldiging dat die prent steeds soos 'n verhoogstuk aandoen, gaan vir my nie op nie. Die stuk is taamlik ingrypend aangepas vir die rolprentweergawe. Dokter is byna volledig nuutgeskep vir die prent, hoofsaaklik ter ondersteuning van 'n vroulike hoofrol wat nie in die toneelstuk bestaan het nie, want Mevrou Dokter en Mevrou Dominee was byspelers. Oor die algemeen is al die vrouerolle groter as in die oorspronklike.
As ek die film vergelyk met een van my groot gunstelinge onder toneelstukke wat 'n rolprent geword het, naamlik "(Proof)", is die aanpassings eintlik enorm.
Maar nou ja, die dag toe ek die fliek gaan kyk het, was die ander Suid-Afrikaanse aanbieding Leon Schuster se nuutste. Moes ek liewer dit gaan kyk het?
Ek is bly Reney noem die uitbeelding van die verstandelik gestremde karakter, dit was nie vir my oortuigend nie. Daar word ook te veel gemaak van die seksuele en te min van Faan se eintlike droom - die trein. Die spanningslyn bou op en val dan weer terug, filmverwerking het nie 'n kern of eenheid nie.