2026 is drie jaar ná 7 Oktober. Die skok is verby. Die kante is gekies. Vir baie lesers beteken die datum al “dus Israel” of “dus Gaza” of “dus ons is ook Israel”.
Ek soek nie iemand om aan te kla nie. Die derde herdenking, en steeds staan die vraag: Staan Sion nog as toevlug vir die weerlose, of is Sionisme die politieke dogma wat God se plek wil inneem?
God het self Sion as Sy woonplek uitgekies.
Sion is God se heilige berg en stad wat as beeld dien van die hemelse Jerusalem. Die Skrif hou Jerusalem harder as Tirus. Dit is Jesaja en Amos – die Naam self maak die maatstaf swaarder.
Omstreeks 1 000 vC het die Jebusiete ’n vesting op ’n heuwel in Jerusalem gehad. Koning Dawid het dit later verower en tot “die Stad van Dawid” herdoop. Mettertyd het die naam Sion uitgebrei om ook die Tempelberg in te sluit waar Salomo die tempel gebou het.
God het uitdruklik Sy begeerte vir hierdie plek uitgespreek. Volgens Psalm 132 het die Here Sion as Sy ewigdurende rusplek uitgekies, terwyl Psalm 2 dit Sy heilige berg noem en Psalm 48 dit besing as die vreugde van die hele aarde en die stad van die groot Koning. God kies Sion bo selfs die hoogste berge soos Hermon of Sinai.
Alhoewel die oorspronklike Sion van Dawid op die oostelike rif gestaan het, staan die westelike heuwel suid van die Ou Stad vandag as Sion bekend. In die geskiedenistekste het die twee heuwels uiteindelik een geword. Die naam Sion het gegroei van verwysing na ’n enkele vesting tot ’n aanduiding van Jerusalem, Juda en die ganse volk. Dit het in die Nuwe Testament tot sy volle geestelike betekenis ontplooi.
Hebreërs 12 herinner gelowiges daaraan dat hulle reeds by die Berg Sion aangekom het. Sion is die hemelse Jerusalem waar God vandag by Sy volk woon. Sion vergestalt God se teenwoordigheid: Dit het begin as ’n fisiese vesting, gegroei tot ’n stad, en ontplooi uiteindelik in Christus tot ’n ewige, geestelike werklikheid.
Openbaring 14 toon Sion op sy triomfantelikste: Die Lam staan op die Berg Sion saam met Sy 144 000 vrygekooptes. Midde die storms van oordeel staan Sion onwrikbaar as die koninklike vesting van Christus. Dit is die finale ontmoetingspunt tussen hemelse heerlikheid en God se vervulde beloftes.
Uiteindelik bring die hemelse visioen ons weer terug na die aarde toe. Dit is hier waar eeue se geestelike verlange grondvat in die mens se stryd, politiek en bloed.
Toe die Babiloniërs (586 vC), en later die Romeine (70 nC), die Tempel platvee, het Sion vir Jode ’n onbereikbare droom geword. Eeue lank het hulle drie keer per dag in die rigting van Jerusalem gebid, en by elke Paasfees dieselfde hartsverlange herhaal: “Volgende jaar in Jerusalem”.
Vandag staan staatshoofde en wêreldleiers steeds voor die Klaagmuur om hul eerbied te betuig. Hierdie simboliese gebaar is dubbelsinnig. Aan die een kant weerspieël dit respek vir die geloof van ’n volk. Aan die ander kant is dit ’n berekende persfoto en ’n manier om die guns van geopolitieke drukgroepe en kieserskorpse te wen.
Waar die oorblyfsel van ’n muur eens die trane van verstrooide en weerlose vlugtelinge opgevang het, dien dit vandag te midde van die Midde-Oosterse konflik ook as ’n verhoog vir moderne magspolitiek. Dit laat die profetiese vraag ontstaan of leiers werklik die God van geregtigheid soek, of bloot ’n antieke heilige plek inspan om die besluite van ’n wêreldse staat te seën en finansiële borg te ontvang.
Hierdie eeue oue hoop het bloot ’n gebed gebly totdat nasionale bewegings in Europa en gewelddadige aanvalle in Rusland alles verander het. Die groeiende haat teen Jode het denkers soos Theodor Herzl oortuig dat ’n veilige bestaan in Europa onmoontlik geword het.
Toe die eerste pioniers van die Bilu-beweging in 1882 by Jaffa aan wal gestap het, was dit nie net vlugtelinge wat die grond wou bewerk nie; dit was die geboorte van ’n georganiseerde nasionale beweging. Hulle het die antieke geestelike verlange na Sion omskep in ’n politieke werklikheid wat die geskiedenis van die Midde-Ooste vir altyd sou verander.
Toe die verlange na Sion van ’n droom in ’n eie staat verander het, het die simbole daarvan saam met die geskiedenis gevorm. Die Dawidster was oorspronklik net ’n antieke sespuntige figuur wat op Mesopotamiese seëls, Keltiese gietvorme en Kanaänitiese patrone voorgekom het. Dit het eeue lank bloot as versiering gedien. In 1354 het keiser Karel IV die Jode van Praag toegelaat om hul eie vlag te hê, en hulle het toe hierdie selfde sespuntster gekies.
In 1897 het David Wolffsohn ’n blou-en-wit vlag vir die Eerste Sionistiese Kongres in Basel ontwerp. Hy het dit op die tradisionele Joodse gebedsmantel gebaseer en sodoende hierdie antieke ster die amptelike gesig van ’n moderne nasionale beweging gemaak.
Vandag ontlok moderne Israel en sy politieke lobbie fel debat. Toe Theodor Herzl in 1897 in sy dagboek skryf dat hy die Joodse staat gestig het, kon hy skaars die ingewikkelde pad ná 1948 voorsien het. Daardie pad is gevorm deur oorloë, die vervreemding van Arabiese inwoners wat hul landerye verloor het, en die grootskaalse oor-en-weer-vlug van honderde duisende Palestyne en Jode uit Arabiese lande.
Kritici wys hoe geld en stemme in Washington die beleid vorm, onder meer deur invloedryke groepe soos AIPAC, en hoe hard die streeksbeleid onder leiers soos Benjamin Netanyahu loop. Ondersteuners sien dieselfde hardheid as die enigste manier om ’n volk se oorlewing in ’n vyandige streek te verseker.
Die gebeure van 7 Oktober was onder meer die gevolg van ’n fout in Israel se intelligensie en verdediging. Die leierskap het die duidelike waarskuwings uit Egipte en die Emirate geïgnoreer.
Hierdie blinde kol het egter vinnig plek gemaak vir politieke uitbuiting. Pleks daarvan om verantwoordelikheid vir die mislukking te aanvaar, het magtige figure in die Knesset en die kabinet die nasionale skok tot hul eie voordeel misbruik.
Onder die dekmantel van oorlog is die uitbreiding van nedersettings en die greep op grond versnel. Dieselfde skok het politieke leiers gehelp om hul eie howe en die regbank op ’n afstand te hou. Die bloed van daardie oggend heilig nie die beleid wat daarna gevolg het nie.
Hierdie hele spanning tussen Bybelse belofte en die harde werklikheid het op 7 Oktober 2023 tot ’n verskriklike breekpunt gekom. Hamas het die heining stukkend geruk en die slagting soos ’n fees deur die kameras laat lyk. Ouers het in hul veilige kamers verbrand. Kinders is uit hul beddens weggeruk. Liggame het by ’n musiekfees in die stof gelê.
Daardie oggend het Israel se eie vuur ook sy eie mense getref. Tenks het ’n huis in Be'eri oopgeskiet waar gyselaars aangehou is. Uit daardie huis is niemand lewend Gaza toe weggevoer nie. Die Hannibal-logika kon daardie middag in die bevelvoerders se koppe gedons het – of dit die geskrewe bevel was, wie weet?
Die oorlog wat daarop gevolg het, het ongekende verwoesting gesaai. Dit het reeds derduisende lewens geëis en die hele wêreld in ’n gevaarlike spiraal van geweld ingetrek.
Op 8 Oktober het vuurpyle uit Libanon gekom. Later het daardie noordekant ’n tweede slagveld geword: dorpe tot stof, gesinne op die vlug, kinders vermoor en ’n nuwe streep in ’n ou land getrek.
Agter die syfers lê regte mense se lyke. Gyselaars wat nooit teruggekeer het nie. Die liggame van kinders en verminkte lewens in Gaza. Mense wat oral onder die puin begrawe lê.
Wie net die agenda agter die naam Israel sien, trap oor die as van die kibboetse. Wie net die staat se reg ná 7 Oktober wil sien, maak elke kind se bloed onder die puin statistiek.
Die oordeel is oor die skild wat die Naam leen. Dit is nie ’n vonnis oor die harte wat drie keer per dag na Jerusalem draai nie, en ook nie oor die harte onder die puin van Gaza nie. Die Gees werk waar Hy wil. Of daardie werk tot redding lei, bly by God. Christus bly die enigste Middelaar. Ons besit nie die poorte van die hart nie.
Sion was veronderstel om ’n toevlug te wees. ’n Gebed vir diegene wat onder die mag van ander gely het. As daardie naam nou gebruik word om die lyding van kinders aan die ander kant te regverdig, verskil hierdie toevlug nie meer van enige ander magsdronke regering nie. Wie die Naam leen, word hieraan gemeet. Hamas het Sion nooit opgeëis nie. Hy staan nogtans voor dieselfde Lam.
En so sluit die sirkel van die geskiedenis. Die ster op Wolffsohn se blou-en-wit vlag was eens ’n antieke Mesopotamiese versiering, later die vaandel van Praag se Jode, en uiteindelik vandag die simbool van ’n moderne staat, Israel.
Op dieselfde heuwels van Sion waar die antieke afgodsbeelde van Asjtoret eens gestaan het, waai daardie einste ster vandag oor Israel. Dit staan as ’n stille getuie van ’n landstreek waar verskillende volke steeds die bloedprys in ’n onopgeloste stryd betaal.
Bo al hierdie aardse verwoesting en menslike politiek bly die visie van Openbaring staan: die Berg Sion as die uiteindelike rusplek van God. Die Lam op die berg bly die enigste maatstaf van vrede en liefde wat nie bloed as betaalmiddel aanvaar nie — nóg Hamas s’n op 7 Oktober, nóg Israel s’n daarna.
Sion is nie Frankryk nie. Sion is nie Amerika of Suid-Afrika nie. Dié name word gemeet aan wette, belange en oorlewing. Sion word gemeet aan die Naam wat dit opeis.
Die profete het Jerusalem harder geoordeel as die nasies, want die nasies het nooit beweer God rus by hulle nie. Waar Hy woon, geld Sy maatstaf: Die swakke word beskerm, die vreemdeling nie verpletter nie, die kind se bloed nie tot statistiek gemaak nie. Bloed uit oorlewing word nie as offer voor die ark neergesit en dan “noodsaak” genoem nie.
Daarom kan twyfel nie meer agter die ou sin wegkruip dat “Sonder hierdie lelike staat lê ons kinders weer in die stof” nie. Die bloed van 7 Oktober was werklik, en dit bly moord. Maar die naam Sion was nooit ’n skild vir slagoffers wat nou self die swaard dra nie. Oorlewing verklaar ’n staat. Dit heilig nie die berg nie.
Wie “Sion” sê, sê “God is hier.” Dan mag jy die bloed van die ander kant nie invorder as die prys van jou eie redding nie. Die Lam op daardie berg aanvaar nie Hamas se 7 Oktober as offer nie, en Hy aanvaar ook nie jou oorlewingsoorlog as priesterdiens nie. Jy moet net ophou om die heilige Naam te leen as dekmantel vir wat elke ander magsdronke regering ook doen. Dit is die eerste eerlike ding wat Sion self van jou vra.
Selfondersoek is nie verraad nie. Deurgrond my, o God, en ken my hart.
Mag Jesus Christus, die Lam van Sion, ons almal genadig wees.
Cornelius Henn