Litnet

Dirk, in sy eerste paragraaf, beweer dat ek erg krities teenoor ‘onsuiwer’ Afrikaans staan. Dit is onwaar; ek het by meer as een geleentheid al gesê ek is geen taalpuris nie maar ek is bekommerd oor die agteruitgaan van Afrikaans, net soos ek ook bekommerd is oor die verwoesting van die reënwoud, die gevolge van hidrobreking en die standaard van motorherstelwerk.

Volgens Dirk gun ek ook nie die mense wat verskillende variëteite van Afrikaans praat lugtyd op RSG nie. Ook onwaar; ek het tog al gesê die verskillende aksente en segswyses van die verskillende streke is interessant en dit sal natuurlik goed wees as die radio daaraan aandag gee (soos hulle in elk geval al vir jare maak).
So, ek hoop maar Dirk is nie goed met begripstoetse nie want die alternatief is te gruwelik om te bepeins, naamlik dat hy onderduims is.

Waarteen ek dit wel het, is die verengelsing van Afrikaans, die besoedeling van Afrikaans met onnodige Engelse woorde soos geopenbaar deur die taalgebruik van ’n groot groep bruines in die Kaap en die oorgrote meerderheid sogenaamde glanspersoonlikhede, wit en bruin, soos sangers, beeldhouers, kunstenaars edm reg deur die land, kyk nou maar byvoorbeeld na Afrivisie. Bruin gaste op RSG, oor die algemeen, benewens dat hulle Afrikaans deurspek is met Engelse woorde, slaan kort-kort oor Engels toe; hulle begin hulle, noem dit maar spreukbeurt, in Afrikaans (vol Engelse woorde) en na ’n sin of twee slaan hulle oor na suiwer Engels, GEEN Afrikaanse woord in hulle Engels nie.

Soos ek al gesê het, dit is waar wat Angus sê dat, tale wat langs mekaar leef, mekaar beïnvloed. Die taal van die dominante groep egter, het ’n veel groter invloed op die taal van die ootmoedige groep as andersom. In SA, die Nuwe Suid-Afrika om presies te wees, is die invloed van Engels op Afrikaans só groot dat Afrikaans besig is om te verengels. Die invloed van Afrikaans op Engels is nalaatbaar klein; ’n Engelssprekende sal nie eers ’n sin in ‘omgekeerde’ Kaaps verstaan nie.

Dirk het op ’n stadium genoem dat ek nie van ‘Kaaps’ hou nie omdat dit die taal van die bruines in die Kaap is. Dit is nie waar nie; ek hou nie van Kaaps nie omdat dit vol Engelse woorde is en op sodanige wyse Afrikaans verarm. Ook omdat dit Afrikaans brandmerk as die taal van ’n onderdanige groep en, as sulks, terselfdertyd die oorgang van Afrikaans na Engels verteenwoordig. Soos Breyten Breytenbach dit stel, die mense is besig op “op te gradeer Engels toe.”

Angus, een van die verdedigers van hierdie mengeltaal wend telkens ’n poging aan om dit op linguistieke grond te regverdig. Linguistiek, per se, het niks hiermee te doen nie (miskien sosio-linguistiek, indien daar so iets is). Hierdie verskynsel is uit en uit ’n sosiale kwessie, mense wat streef na wat na hulle as die beter kultuur beskou.

’n Begrip wat Dirk en Angus my skyn net nie onder die knie kan kry nie is die verskil tussen mengeltaal en onderlinge invloed van tale op taalontwikkeling. Met mengeltaal moet jy twee tale ken om dit te verstaan, in die geval van Kaaps is dit Afrikaans en Engels. Met ongemengde taal (ek vermy die woord ‘suiwer’ voor Dirk en Angus nou weer op galop gaan) hoef jy nie twee tale te ken nie, en jy hoef net een woordeboek te koop.

Ek het nou nie Dirk se syfers nagevors nie maar as hy enigsins beweer dat Kaaps, uit hoofde van sprekerstal, nog Afrikaans gaan of kan red sit hy die pot ver mis. Die teendeel is waar; hoe groter die getal sprekers van hierdie mengeltaal, en hoe meer dit aangemoedig word deur die radio, TV en PK-korrektes soos Dirk en Angus, des te vinniger snel Afrikaans sy ondergang tegemoet. Mense wat nie Afrikaans praat nie kan godsonmoontlik Afrikaans red. Om nou Dirk se woorde te gebruik; dit is ‘onsinnig en dwaas’ om te dink verarmde en verengelsde Afrikaans gaan die redding wees van ons taal, laat ons dit nou maar eenmaal in die gesig staar.

Jan Rap