Litnet

Die week in woorde

Ek hou daarvan as daar skryfkompetisies op LitNet is. Veral as ek begin wonder oor die sin van werk met woorde, en wie nou eintlik omgee, en hoe min mense werklik belangstel … dan is dit lekker as ’n skryfkompetisie hom aanmeld en weer kom demonstreer hoe baie mense daar is wat wílskryf (en dus hopelik ook lees) en hoeveel genot mense steeds in die skryfproses vind.

Sowat twee weke gelede het ons ’n haikoe-kompetisie van stapel gestuur, en my wêreld! Ek kan nie glo hoeveel mense belangstel in haikoe nie. Die inskrywings stroom in, oor alle denkbare temas, van die meer voorspelbare bome en mane en trane tot heel aweregse versies oor winde en ’n verskeidenheid intieme plesiertjies. Maar wat dié maal opvallend is oor die inskrywings, is dat hulle stukke beter is as die inskrywings wat inkom wanneer ons nie ’n digvorm voorskryf nie. Die insigte is skerper, daar is minder cliché en baie minder stroop en die skrywers is minder geneig om amateur-sondes te pleeg wat gewoonlik volop is in kompetisie-inskrywings.

Hoe verklaar mens dit? Wat is dit wat maak dat die haikoe, wat eintlik ’n besonder moeilike digvorm is om te bemeester, beter pogings oplewer as die vrye verse wat ons gereeld ontvang? Die enigste antwoord lê volgens my in die “d”-woord: dissipline. Die haikoe dwing die digter om elke woord drie keer om te draai voor dit plek kry op papier. Eintlik nie net elke woord nie, maar elke lettergreep. Die oordenking en versigtige woordkeuses wat die haikoe op die skrywer afdwing, is iets waarby die meeste amateur-skrywers se skryfwerk beslis kan baat. In die haikoe is daar nie plek vir enige oortolligheid nie. En eintlik is dit die waarheid vir álle poësie – met die skryf van ’n haikoe is dit net makliker om dit in gedagte te hou, terwyl mens met ’n vryer versvorm te maklik toelaat dat emosie en mooiskrywery die oorhand kry.

Ek dink ek gaan van nou af self ook eers probeer om als wat ek wil skryf, as haikoe te skryf. Dis ’n fantastiese manier om jou digterlike oog in te stel en jou te herinner dat digkuns op die ou end niks anders as dissipline is nie.

Gedigte op LitNet

Klik hier vir alle nuwe poësie op LitNet.