Litnet

Beste Jaco,

Nee, ek het nie van jou vraag vergeet nie. Tyd is my grootste probleem. Ek kry nie kans om al die opmerkings onderaan die briewe te lees nie.

Jy het opgemerk dat ek die volgende getik het: "Die Eskimo lyk soos hy lyk, want sy DNA het hom laat aanpas by Noordpoolomstandighede."

Miskien het ek bietjie te vinnig getik, want dit wil voorkom of die Eskimo se voorsate vanaf Asië geëmigreer het, vandaar die blas voorkoms; byna soos dié van die Chinees. Dit gee my darem kans om so ietsie oor velkleur te skryf, net om te wys dat dit moeilik is om te verklaar waarom daar wit- en swartmense is.

Die mens is oorspronklik maar ’n tropiese dier. Ons Afrika-voorouers het in die nabye omgewing van die ewenaar gewoon waar hulle blootgestel was aan sonsbestraling. Ons vel is die grootste orgaan  en dien as beskerming  en onderhoud van die menslike liggaam. Die vel het egter self ook beskerming nodig, en dit word verskaf deur melanien, ’n digte pigment wat deur die buitenste deel van die vel vervaardig word. Groot hoeveelhede melanien kan geneties geprogrammeer word, maar dit kan ook gestimuleer word deur ultravioletbestraling, soos bv in sonbruin velle.

Wanneer die voorouers van die mens hulle harige velle verloor het, is nie seker nie. Dit lyk vir my of Homo ergaster alreeds nie meer bobbejaan se vel gehad het nie. Hoe dit ook al sy, toe homoniede uitgekom het uit die Afrikabosse en hulle haarbeskerming verloor het, was hulle kwesbaar vir die son se strale. Sommige navorsers beweer dat hulle velle toe al donkerder kon gewees het agv seleksie in die verlede, miskien so ver terug as Homo ergaster.  Baie redes dui daarop dat ons Afrika-voorouers swaar gepigmenteerde velle gehad het, wat behoue gebly het solank as hulle in Afrika gebly het.

Sodra groepe na ander dele van die wêreld beweeg het, weg van die ewenaar, het hulle stadigaan hierdie pigmentasie verloor, en saam hiermee in ’n mindere of meerdere mate die gene verantwoordelik vir die programmering van Melanien. Dit is verbasend hoe velpigmentasie oor die hele wêreld deur, varieer. Daar is vandag netsoveel witmense as swartes, met alle skakerings tussenin.

Die verhouding tussen die mens se vel en die hoeveelheid bestraling van die son is egter baie kompleks. Ultravioletstrale met ’n langer golflengte beskadig  vitamine B wat bloedarmoede veroorsaak, maar wat ook belangrik is vir die produksie van DNA in die selle. Dan weer, is daar die korter UV-strale wat vitamine D-produksie bevorder wat noodsaaklik is vir die metabolisme en die inname van kalsium. Hierdie dubbele werking van die sonstrale het mense met donker velle meer bevoordeel; die gevolg is  dat toe mense uit sonnige dele verhuis het noord na dele met minder son, het daar sterk seleksie plaasgevind teen hoë konsentrasies melanien in die vel. Dis hoe Europeërs hulle wit velle gekry het.

Interessant is ook dat onlangse studies toon dat Homo neanderthalensis ook inpas by hierdie velpigmentasie. Twee verskillende laboratoriums het ’n geen-variant, MC1R, wat verantwoordelik is vir rooi hare en bleek vel, ontdek in Neanderdal DNA. Of hierdie variant werk vir Homo sapiens, is te betwyfel.

Jaco, ek gee maar hierdie gegewens, soos die Engelsman sê, vir wat dit werd is. Dit wys net hoe ingewikkeld die hele ou sakie is. Iets interessants wat my nou byval is dat een van die gene wat verantwoordelik is vir die mens se velpigmentasie, vir die eerste keer by zebra-vissies ontdek is. Dit gebeur in die natuur dat van hierdie vissies hulle swart strepe begin verloor, en dan kry hulle so ’n goue skynsel. As hulle die menslike vorm van hierdie gene (ek dink dis SLC24B6 of SLC24A5, of so iets) vir die vissie inspuit, dan kry hy weer sy swart strepe terug.

Groete,

Angus