Litnet

Beste Kobus

Soos jy praat, klink dit vir my asof 'isiBhulu' die Xhosawoord vir Afrikaans is. As dit so is, waaroor die bohaai? Of, staan daar in die Xhosa verklarende woord "isiBhulu: Die taal van die apartheidsonderdrukker"? Indien dit die geval is, wat is hulle woord dan vir Afrikaans want jy sê tog dat, volgens jou, nie almal wat Afrikaans praat 'apartheidsondrukkers' was nie?

Wat ookal die geval is, dit lyk my na 'n manipulasie- en vertolkingskwessie by jou of, andersins, soos Jaco ook laat blyk het, 'n Xhosawoordeboekprobleem. Indien laasgenoemde, siende dat jy Xhosa en/of die Xhosawoordeboekmakers ken, kan jy hulle reghelp.

Ek het egter so spesmaas die probleem lê by jou; bydrae na bydrae van jou af op hierdie werf handel oor 'n onreg wat jou aangedoen is. Hierdie ding spook by jou en (sommige van) jou mense, dit versuur julle lewens. Hier gaan binnekort weer 'n Jakes Gerwel-bespreking of iets wees (RSG se Praatsaamprogram) en ek sal jou 'n briefie gee; die bruines gaan 'n aggressiewe houding inslaan want hulle voel verontreg, hulle word geskuld. Die wittes weer gaan verskonend en op die agtervoet wees; hulle is ingeprent dat hulle skuldig is.

Laat ek julle, en die wittes hierbo genoem, gerusstel: Die Boere het nooit enigiemand onderdruk nie en is in die opsig by niemand in die skuld nie. Indien jy wel goed kan vind wat volgens jou aandui dat die Boere wel onderdrukkers was staan hulle agter in die ry wat dit betref, veral vèr agter die Engelse. Jou verse wat dus so gereeld die Boere uitkryt moet dus eerder die Engelse teiken.

Ek gee toe, petty apartheid was kwetsend. Dit is egter nie iets waaraan net die Boere skuldig was en/of is nie; hierdie goed wéét ek kom voor in Amerika, Australië, Nieu-Seeland, die VK en Duitsland en, uit die aard van die saak, dan oral in die wêreld, selfs Eldoradopark. 'n Bruin vroulike kollega, sy en haar ma bly in Eldoradopark, vertel my nou die dag hoe haar ma die swart huishulp uitgetrap het oor dié haar wasgoed saam met hulle s'n gewas het. Volgens my kollega se beskrywing was die uittrapsessie erg rassisties.

Nou, ten slotte. Jou bydraes, en wat ek van bruin kollegas ondervind, raak dikwels die kwessie oor wie s'n Afrikaans nou eintlik is. Daar gaan baie van julle bruines se energie in. Ek sou nou dink, as julle werklik ernstig oor die saak was, julle Afrikaans meer sou koester. Met ander woorde, julle sal nie toelaat dat Afrikaans so met Engels besmet word soos wat daar in die Kaap gebeur nie. Ook dat, waar bruines hulself in hooggeplaaste posisies bevind, soos by Kovsies, Maties en UWK byvoorbeeld, Afrikaans sal gedy. Dit werk toe nie so nie. Om die waarheid te sê, dis net mooi andersom.

Jan Rap