Litnet

Beste Angus

Ek verwys na jou kommentaar onderaan my brief van 5 deser.

Jy moet nou nie kom lol dat ek beskuldigings wil rondslinger nie; ek antwoord maar net op jou argumente of betoë waarvan sommiges ook beskuldigings is soos dat ek weier om in te neem wat jy en Dirk sê en net “voort storm …. met my gegorrel”. Ek is glad nie gebelgd daaroor nie (die beskuldigings nou), eerder geamuseerd want, as ’n debat warm raak, raak hy lekker.

In my betrokke brief het ek beaam dat ek nie ’n taalpuris is nie en dat ek dus nie omgee oor ’n Engelse woord of twee nie, ek het dit teen onnodige, lukrake invoeg van BAIE Engelse woorde. Is dit ’n beskuldiging?

Ek het ook gesê jy (julle) hou aan met, BYVOORBEELD (die ‘byvoorbeeld’ wat volgens jou ‘maar vaag’ sou wees) die moedertaalstorie. Ek het nogal Dirk se voorbeeld gebruik van die ou wat ‘I sez’ en ‘you sez’ en gesê die feit dat hy dit aan moedersknie geleer het maak dit nie korrekte taalgebruik nie. Hy het bloot verkeerde Engels by sy moeder opgetel en die BBC gaan dit nie as ’n interessante variant van Engels beskou en omroepers aanmoedig om so te praat nie. Net soos ’n kind ’n gebrekkige Afrikaanse woordeskat aan moedersknie leer – al verskil is hier dink jy, Dirk en RSG dis ’n variant van Afrikaans en moet aangemoedig word.

Ek het ook gesê mens moet daardie twee tale magtig wees om te verstaan wat ’n persoon, wat daardie tale meng, sê. Is dit ’n beskuldiging? Terloops, die verduideliking hiervoor is, wel, triviaal soos hulle in wiskunde sê, gewone logika.
In die kommentaar waarna ek verwys sê jy (weer eens), “ … dat dit nie nodig is om ʼn taal 'magtig' te wees om van sy woorde se betekenisse te ken nie.” Soos jy sê, VAN sy woorde en betekenisse. Laat ek maar wéér verduidelik: Die mengeltaal onder bespreking bevat soveel Engelse woorde dat ’n mens wat nie Engels magtig is nie dit nie sal verstaan nie. Dit is slegs omdat Engels hier in SA in almal se kele afgedruk word dat almal dit verstaan. Dit is juis my punt; jy moet Engels ken om Kaaps te verstaan.

Toets dit aan die omgekeerde (noem dit ‘spaaK’): Ruil die Engels en Afrikaans onderling om in die radioverslag (RSG Vrydagoggende) van ’n ene mnr Solms en die gemiddelde Engelssprekende, selfs in SA, gaan dit nie verstaan nie; daar sal net te veel Afrikaanse woorde in wees.

Dit sluit aan by ’n punt wat ek ook reeds gemaak het, naamlik die taal van die heerser en die taal van die onderdaan. Deur hierdie mengeltaal (nie net deur die bruines nie, maar ook baie wittes [veral die aartie-faarties]) te gebruik bevestig ons eintlik ’n soort van ’n klaasskap want die dominante groep se taal is die een wat die onderdaangroep(e) s’n binnedring, nooit andersom nie. Miskien is dit die rede hoekom ek so renons in mengeltaal het en die bruines nie; hulle beskou die Engelse as ‘bevryders’, ek nie.

Jy sê jy het, toe jy gesê het ek kla oor 'usually' eintlik die hele gewraakte sin bedoel. Jammer ek het dit verkeerd vertolk maar hoe anders, want jy sê “ ... dan sal jy mos nie omgee vir so ʼn Engelse woord of twee binne Afrikaanse konteks nie? Tog gaan jy al maande gal af oor iemand wat 'usually' gebruik het, terwyl hy Afrikaans gepraat het.”? As jy, in plaas van ‘usually’ gesê het ‘ ’n paar Engelse woorde’ sou ek gedink het jy bedoel die hele gewraakte sin. Of, natuurlik, as jy gesê het ek kla oor ‘usually’, ‘goals’, ‘set’ en ‘achieve’ sou ek geweet het jy bedoel die gewraakte sin maar dan het jou stelling van ‘ ’n Engelse woord of twee’ nie gegeld nie.

Jy hou ook aan dat dit ‘bo [my] vuurmaakplek’ is om die begrip ‘ooreenkoms tussen hoorder en spreker’ te verstaan. Ek stry nie dat ek dom is nie maar jou stelling is irrelevant want ons praat oor mengeltaal, nie kommunikasie nie.

Jy wil ook weet wat ‘graadverskil’ is: As iemand ’n blikkie boontjies in ’n supermark mark steel dan steel hy, net soos ’n hooggeplaaste wat R3m by sy firma steel. Albei het gesteel maar daar is ’n graadverskil; laasgenoemde gaan ’n groter straf kry.

Ek stem saam, moedertaal is die taal wat jy aan moedersknie leer en as die moeder en die vader die taal verkeerd praat, gaan die kind die taal verkeerd leer.

Groetnis
Jan Rap