|
|
- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies
|
|
Nuusbrief 1089
27/02/2026
|
Krities Afrikaans
|
 |
|
Author: Michiel Heyns
Publisher: Human & Rousseau
ISBN: 9780798185813
Danny Marais is the twin brother of the beautiful, talented Charlie. The wildest beauty is an account of their early childhood to their eventual enlistment in the First World War. From their placidly peaceful Stellenbosch schooldays to, ultimately, the battle of Delville Wood, Danny keeps a loving but half-resentful eye on his brother.
Though set largely in wartime, the novel is an intimate account of a small group of friends and family, inter alia the loving parents left behind in Stellenbosch. Then there is Danny’s life-changing encounter in the darkened streets of wartime London with a wryly cynical, battle-scarred officer. In the midst of the greatest conflict in history, facing the wild beauty of 'the abyss of unmeaning', Danny discovers the power of love, between friends, family and even foes.
|  |
|
 |
Smaakmakers 2026: Dit smaak my ons ken nie altyd die kriteria nie
Marion Erskine
SêNet-briewe
"Maar vanoggend sit ek met ’n ander gevoel. Nie bitterheid nie. Eerder nadenke. ’n Vraag wat my nie wil los nie. Dit smaak my ons vra te min: Wat is die kriteria? Nie net van gisteraand se 'Boeke'-kategorie nie, maar rakende kompetisies oor die algemeen."
|
 |
Tafelpote saag
Daniël Lötter
Elders gesien
"Vir my is die Afrikaanse boekebedryf ’n heerlike, gesellige ou tafel waarby almal kan aansit en ’n feesmaal van ons kulturele erfenis geniet. En die vier pote van die tafel is: Die skrywer, die uitgewer, die resensente en smaakmakers (wat ’n vreemde woord! Ek verkies eerder: 'beïnvloeders') en die lesers. As een van hierdie vier pote afgesaag word, kantel die tafel en die sop beland in jou skoot. Ek is lankal bekommerd oor ’n sagery aan ons tafelpote."
|
 |
Wat sê Bettina: Is Begroting 2026 rede tot hoop?
Bettina Wyngaard
Rubrieke
"Die grootste verrassing van die begrotingsrede is egter dat meer belasting ingesamel is die afgelope jaar en geprojekteer word vir die komende jaar, met die gevolg dat die beplande R20 biljoen belastingvermeerdering (beide persoonlik en besigheid) geskrap kon word."
|
 |
Aan Anderson Cooper: Insake die verslag oor Afrikaners
Barend van der Merwe
SêNet-briewe
"Ongelukkig laat die uitbeelding van die Afrikaners in die verslag egter veel te wense oor, en vind ek dit ietwat stereotiperend. Let asseblief daarop dat die oorgrote meerderheid Afrikaners stedelinge is."
|
 |
VVA-Leeskonferensie 2026: "Die wysie van die taal"
Marzahn Botha
SA Skoleseminaar | Schools Seminar
"'Want ’n kind wat lees, is ’n bevoorregte kind,' verkondig die digter, Antjie Krog, wyd en syd. Dit was die boodskap op die onlangse Vriende van Afrikaans- (VVA-) Leeskonferensie wat verlede Donderdag as deel van die Adam Small-fees se skoleprogram by PC Petersen Primêr in Kylemore vir onderwysers en opvoeders van veral die voorskoolse kind aangebied is." Lees Marzahn Botha se berig oor die opwindende konferensie en kyk ook foto’s van die geleentheid.
|
 |
KI laat die skeidslyn tussen taal en wiskunde vervaag
Koos Holtzhausen
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence
"Die debat tussen voorstanders en kritici van KI sal waarskynlik nog lank voortduur, maar een ding is reeds duidelik: Die grens tussen taal en wiskunde is nie meer ondeurdringbaar nie. Uit die skynbaar betekenislose opeenvolging van 0’e en 1’e ontstaan sinne, verhale en denke. Die masjien wat gebou is om te tel, het begin praat. En in daardie stem hoor ons nie net die krag van berekening nie, maar ook iets van onsself."
|
 |
Jan Bethesda Vermaak: ’n huldeblyk
Johann Vermaak
In memoriam
"Hy het ook ’n merkwaardige geheue gehad. Hy kon elke leerling wat hy onderrig het, se gesig en naam onthou – selfs 20 of 30 jaar later, wanneer hulle hom iewers in die wêreld raakloop."
|
 |
Elders gesien: Jan Vermaak is oorlede
Marieta Nel
In memoriam
"Jan, ek sal nooit jou passie vir Afrikaans, wonderlike musiek en vonkel in die oog as jy kom inspeksie doen het, vergeet nie."
|
Skryf nou in: Word LitNet se gesig op sosiale media |
Riglyne vir LitNet-bydraers |
 |
LitNet-gids: Kopiereg rondom multimediavideo’s
Naomi Meyer
Menings
"Indien die gedeelte wat gebruik word, die 'kern' of 'hart' van die oorspronklike werk verteenwoordig, word dit as ’n substansiële deel beskou en is skriftelike toestemming van die kopiereghouer verpligtend. Erkenning van die bron is nie ’n plaasvervanger vir wetlike toestemming nie. As daar twyfel bestaan, moet toestemming altyd verkry word, of daar moet van gelisensieerde kopieregvrye bronne gebruik gemaak word."
|
Riglyne vir LitNet Akademies-navorsers |
 |
Skeppende KI se uitdagings en oplossings vir akademiese vaktydskrifte
Burgert A Senekal
Universiteitseminaar
"Dit is ’n uitdaging vir vaktydskrifte om KI-geskepte manuskripte te identifiseer, omdat die betroubaarheid van die tydskrif op die spel is. Dit is egter nie genoeg om op die integriteit van skrywers te vertrou of hulle te laat verklaar wanneer hulle KI-hulpmiddels ingespan het nie, want in enige stelsel waar ’n vorm van geldelike beloning aan uitsette gekoppel is, sal mense ’n kortpad na sulke uitsette vind."
|
Iets vir almal: LitNet se nuwe WhatsApp-kanale |
Veldsoirée 2026: 24–26 Julie |
Gratis vraestelle: graad 1–12 |
LitNetKanaal op YouTube: gratis Wiskunde-video’s |
 |
Kinderboeke op LitNet
LitNet
Boeke en skrywers
Ouers, onderwysers, oumas en oupas: Vind alles hier oor die jongste kinderboeke en die mense wat hulle skryf. |
Gewildste plasings op LitNet |
 |
Adam Small (1936–2016)
Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum (2016)
"Ek twyfel nie aan die toekoms van Afrikaans nie, solank daar mense is wat Afrikaans praat, sal die taal bestaan." Adam Small is op 25 Junie 2016 oorlede.
|
 |
Adam Small-fees vier verskeie ander hoogtepunte
Maryke Roberts
Feeste
"Small sou vanjaar 90 jaar oud gewees het en is 10 jaar gelede oorlede. Die vierdagfees het Saterdag ’n hoogtepunt bereik, met Internasionale Moedertaaldag wat ook gevier is."
|
 |
Video-oorsig: Adam Small-fees 2026 (Pniël, Wes-Kaap)
Menán van Heerden
LitNetKanaal op YouTube
Die 2026-Adam Small-fees het 20–22 Februarie in Pniël, op pad na Franschhoek vanaf Stellenbosch, plaasgevind. Hierdie kort video-oorsig dek die Saterdag-program, wat op Internasionale Moedertaaldag geval het. Vanjaar was dit ’n spesiale viering, aangesien 2026 die jaar is waarin Adam Small 90 jaar oud sou geword het en hy 10 jaar gelede oorlede is. Daar is vanjaar ook hulde gebring aan die digter Diana Ferrus, wat in Januarie 2026 oorlede is.
|
 |
Pareltjes uit Amsterdam: Paul Kruger in die Rijksmuseum
Johan Allers
Leefstyl
In hierdie pareltje wandel Johan Allers weer deur die Rijksmuseum se argiewe. Hy ondersoek veral materiaal wat fokus op Paul Kruger en die Suid-Afrikaanse Oorlog, ook bekend as die Anglo-Boereoorlog.
|
 |
Cape Town Ballet’s Dracula at the Artscape: an interview with Jerome Barnes
Naomi Meyer, Jerome Barnes
Lifestyle and entertainment
"To get into this role as a dancer, I really have to take my head and body into the world of Dracula and make myself believe in him. This is why the rehearsal process is so crucial, as it takes a couple of weeks to find that depth. I merge with the character slowly but surely, and at times I catch myself feeling a slight emotional imbalance, because I’m diving so deep and adding layers to the character, as we build up to opening night on 13 March."
|
 |
Persverklaring: kykNET Fiëstas-toekennings – hier is die benoemdes
LitNet
Feeste
Met ’n nuwe tuiste by Tribuo, maar nog steeds met kykNET as naamborg, is twee dinge duidelik. Eerstens is die kykNET Fiësta-toekennings hier om te bly. Tweedens het die afgelope feesjaar weer bewys dat die werk wat in Suid-Afrika geskep word, tuis op enige wêreldverhoog sal wees.
|
 |
Press release: The Iphulo drama festival
LitNet
Lifestyle and entertainment
The Iphulo drama festival productions started on 23 February and will run until 27 February, offering three days of wonderful theatrical performances.
|
 |
Persverklaring: Waar lig kuns word
LitNet
Kuns
Spier Light Art keer vir die agtste keer terug en omskep die historiese Stellenbosse wynplaas in ’n nagtelike landskap van kontemporêre kuns. Soos die nag daal, gloei, glinster en verskuif kunswerke oor die terrein en nooi besoekers uit om lig as beide medium én betekenis te ervaar.
|
 |
Adam Small en die jeug: "(Hulle) praat oor afstande, jare, drome en die dood heen."
Steward van Wyk
Boeke en skrywers
Die 2026-Adam Small-fees het 20–22 Februarie in Pniël plaasgevind. Vanjaar was dit ’n spesiale viering, aangesien 2026 die jaar is waarin Adam Small 90 jaar oud sou geword het en hy 10 jaar gelede oorlede is. Steward van Wyk het die gedenklesing op Saterdag 21 Februarie gelewer. Hy het die teksweergawe van sy lesing aan LitNet verskaf.
|
 |
PenAfrican: Grief made flesh – on Hamnet and the burden of adaptation
Mphuthumi Ntabeni
Books and writers
"There are seasons in which grief is not a mere abstraction, but a habitation. In such seasons, one reads and watches everything differently – as I recently reread Maggie O’Farrell’s book Hamnet and watched the movie of the same title, with different eyes. It became a revelation of what happens when private loss hardens into art."
|
 |
Die grafdigter deur Gerda Taljaard: ’n resensie
Willie Burger
Resensies
"Die grafdigter is ’n vaardig gestruktureerde roman met relevante temas, maar die verhouding tussen die storiewêreld en die insigte wat die roman bied, is ongemaklik."
|
 |
’n Resensie van Huisgenoot: Het jy geweet?
Magdel Vorster
Resensies
"Dit is ’n boek om deur te blaai en te lees wat jou oog vang, of waarin jy belangstel. Die lekkerte lê, soos met baie kleurvolle publikasies soos hierdie een, onder andere in die lukraak feite wat raakgelees word."
|
 |
En toe kom jy deur Nerine le Roux: ’n resensie
Louise Viljoen (JBay)
Resensies
"Ek waardeer die feit dat hierdie ’n skoon storie is. Ja, daar is heerlike fisieke aangetrokkenheid tussen Samantha en Zak, maar dis nie ’n blatante gegryp, gevroetel, gevat en gevry nie."
|
 |
WJ du P Erlank (Eitemal) (1901–1984)
Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum
"Onthou dit, Jaffie, die groot dinge begin nooit by die slimmerige en die hoë mense nie; hulle word te vasgevat deur hul slimmigheid ... maar ’n klompie van die eenvoudige vaallyf-eseltjies wat baie swaargekry het, omdat hul base arm was, het die woorde opgevang in hul oorpype, en hul harte het dit geglo." (Uit Jaffie: ’n eselromannetjie)
|
 |
Kleurvol deur Erika Barnes: ’n lesersindruk
Surene Esterhuizen
Lesersindrukke
"Ek hou daarvan dat Erika Barnes in vrye vers skryf. Ek hou daarvan dat sy nie onverstaanbare simboliek gebruik sodat ’n mens moet wonder wat sy wil sê nie."
|
Op die redakteur se lessenaar |
 |
Lewenswetenskappe: Graad 10-vraestel en memorandum, eerste kwartaal
LitNet
Notas, toetse en vraestelle
As jy in graad 10 is en binnekort ’n Lewenswetenskappe-toets skryf, sal hierdie gratis oefenvraestel en memorandum deur Rouxlyn Botha jou met jou voorbereiding kan help. Volgende keer as jy in die natuur is en ’n blaar so geel sien verkleur soos hierdie een in die foto, sal jy boonop die rede daarvoor verstaan.
|
 |
Lewenswetenskappe: Graad 12-vraestel en memorandum, eerste kwartaal
LitNet
Notas, toetse en vraestelle
Is jy in matriek en raak jy emosioneel as jy aan die eindeksamen dink? Blameer sommer ’n ui as jy in trane wil uitbars! Hierdie gratis oefenvraestel deur Rita Engelbrecht sal jou met jou Lewenswetenskappe-voorbereiding kan help. Hersien die kwartaal se werk, en natuurlik is daar ook ’n voorbeeldvraag oor die uieplant in die vraestel. Daar sal sommer trane van blydskap vloei as jy jou punte sien!
|
 |
Sterre en stofspore
Marie Greyvenstein
Poësie
"Die hemelruim se eie verhaal
in ’n kosmiese, eeue-oue taal."
|
 |
Sonnetkrans: Die Oeroue
Etienne Lombard
Poësie
"Die berge staan as bewakers in die nag,
die teenwoordigheid wat wag in elke vlug"
|
 |
Herbeleef
Sanette Scheepers
Poësie
"Versamel
ons onthou
en sê-goed
soos stokkies en riete"
|
 |
Rymstories: "Die Ongeluksvoël"
Etienne van Heerden
Skryfwerk
"Jakkals verlang na wolf se vrou
Is gemis muskeljaat wat in sy vanghok grou?"
Stemkunstenaar Johan Allers lees ’n reeks rymstories deur Etienne van Heerden voor. In hierdie reeks kom telkens ’n figuurstudie ter sprake.
|

Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf. |
|