|
|
- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies
|
|
Nuusbrief 1120
02/10/2026
|
Krities Afrikaans
|
 |
|
Skrywer: Jean Meiring
Uitgewer: Protea
ISBN: 9781485316220
In Boei word 85 boekresensies oor twee dekades heen saamgebind. Hierdie bundel toon die reikwydte van Meiring se kritiese stem: van biografieë en geskiedskrywing tot romans, poësie en politieke denke. Boei is ’n pleidooi vir aandagtige lees in ’n tyd van vervlakking, en ’n bewys dat die goeie resensie self ’n literêre daad kan wees.
|  |
|
 |
Commendatio: Netwerk24 kykNET Rapport-prys vir fiksie 2026
Deborah Steinmair
Boeke en skrywers
"Hierdie genre-tergende roman se hoogste bereiking is die aweregse manier waarop Krog daarin slaag om haar ma, die skrywer Dot Serfontein, se murg en hartstog met die leser te deel, dikwels in haar ma se taal."
|
 |
Commendatio: Jan Rabie-Rapportprys 2026
Danie Marais
Boeke en skrywers
"De Villiers skryf ’n wêreld oop waarmee die meeste Afrikaanse lesers nie vertroud sal wees nie en wat op die rand van verdwyning staan."
|
 |
Scorpio rising: an interview with Deon Meyer
Naomi Meyer, Deon Meyer
Books and writers
"The problem was that Benny had no intention of sticking to his minor role. Every time he walked onto the page and into a scene, he lit it up and made things happen."
|
 |
Mike Nicol, die man agter die woorde
Stefaans Coetzee, Mike Nicol
Skrywersonderhoude
"Hy wil weet wat gaan gebeur, want terwyl hy lees, probeer hy uitwerk hoe die skrywer die boek aanmekaar gesit het."
|
 |
The glass island by Patricia Schonstein: an interview
Naomi Meyer, Patricia Schonstein
Books and writers
"I give a lot to my readers, treating them as guests who enter my imagined spaces, in the way I would welcome them into my voorkamer, reading to them while offering biscotti and Turkish coffee."
|
 |
Elders gesien: Strokiesprentdag in die VSA
Riaan Strauss
Boeke en skrywers
"Lees jou kind of kleinkind graag strokiesprente? Laat hulle, want dit gee hulle ’n visuele brug na ’n lewenslange liefde vir boeke, waar prentjies en teks saamspan om die verbeelding te help groei."
|
Op die redakteur se lessenaar |
 |
Binnerym van bloed deur Antjie Krog: ’n resensie
Ihette Senekal
Resensies (2025)
"Dit is ’n roman wat gelees en weer gelees moet word, om telkens nuwe gewaarwordinge te beleef. Dit bly egter onteenseglik dat indien dit so sou wees dat hierdie publikasie die laaste is uit Krog se pen, dit ’n hoë noot is om ’n formidabele oeuvre mee af te sluit."
|
 |
In gesprek met Johannes de Villiers oor Op pad na ’n klooster in die sneeu
Maryke Roberts, Johannes Bertus de Villiers
Skrywersonderhoude (2025)
"Ek het in kloosters gewoon, talle geestelike begeleiers gehad, aan die voete van wysgere in die VSA, Birma, Frankryk en Spanje geleer. Al daardie dinge en insigte dam oor die jare heen in jou kop op. Toe ek gaan sit en skryf, was dit soos om ’n sluis oop te trek en het baie daarvan op die bladsye uitgespoel."
|
 |
Boekevat met Deborah: Die dood van Rachel April en Die boekengel
Deborah Steinmair
Boekrubrieke (2025)
In hierdie week se aflewering skryf Deborah oor Die dood van Rachel April deur PP Fourie as "’n heerlike literêre riller oor die kunswêreld en die leefwêreld van voorheen benadeelde jongmense in ’n nuwe bedeling, oor identiteit en tuishoort". Sy skryf ook oor liefdesverhale waarvoor mens nie jou neus hoef op te trek nie, soos Die boekengel deur Malene Breytenbach, al weet mens reeds "die sluimerende liefde [gaan] bot soos ’n roos".
|
Toyota Stellenbosch Woordfees: 3–11 Oktober 2026 |
 |
Krapp se laaste band: ’n onderhoud met Carel Nel
Maryke Roberts, Carel Nel
Toyota Stellenbosch Woordfees
"Wat my na hierdie rol aangetrek het, is juis dat dit op die oog af so eenvoudig lyk, maar hoe meer jy daarin delf, hoe meer ontdek jy. Ek dink dit is van die dinge wat Beckett vir my meesterlik maak."
|
 |
Menopouse in die kollig: ’n onderhoud met Antoinette Louw
Maryke Roberts, Antoinette Louw
Toyota Stellenbosch Woordfees
"Ek ontdek ’n vryheid in my kreatiwiteit wat ek nie voorheen gehad het nie, omdat ek minder omgee wat ander dink. Dis ’n ongelooflike gevoel. En ek kan meer dimensie gee, meer eerlik, omdat ek vryer is. Die tragedie en ironie is dat rolle vir ouer vrouens al hoe minder word."
|
 |
’n Onderhoud oor die klankbaan van ’n Middel
Naomi Meyer, Wesley West
Toyota Stellenbosch Woordfees
"Somtyds sal ek ’n melodie hoor, of aan ’n idee dink, iets wat nog nie probeer is nie. Daardie nuuskierigheid van 'ek wonder hoe dit sal klink as ek ’n vioolopname saam met ’n synth-lyn deur ’n elektriese kitaar-amp sit', is wat my altyd fassineer en opgewonde maak."
|
 |
Ervaar die helende kragte én hemelse geure van laventel
Maryke Roberts, Ingrid de Waal
Toyota Stellenbosch Woordfees
"Hang dit onderstebo direk nadat dit gesny is, dan bly die stele mooi reguit. In ’n trek; nie in direkte sonlig nie – die son bleik die blomme. Dan kan jy jou bossie vir ’n jaar behou en uitstal."
|
 |
Persverklaring: Reinet Nagtegaal-teksprys 2027: Die inskrywings is oop
LitNet
Toyota Stellenbosch Woordfees
Die wenner ontvang R120 000, mentorskap en ondersteuning met die afronding van hulle teks, asook ’n moontlike speelvak op die 2027-Toyota Stellenbosch Woordfees se Spier Toneel-program. Die tweede- en derdeplekwenner ontvang onderskeidelik R60 000 en R30 000.
|
Riglyne vir LitNet Akademies-navorsers |
 |
Skeppende KI se uitdagings en oplossings vir akademiese vaktydskrifte
Burgert A Senekal
Universiteitseminaar
"Dit is ’n uitdaging vir vaktydskrifte om KI-geskepte manuskripte te identifiseer, omdat die betroubaarheid van die tydskrif op die spel is. Dit is egter nie genoeg om op die integriteit van skrywers te vertrou of hulle te laat verklaar wanneer hulle KI-hulpmiddels ingespan het nie, want in enige stelsel waar ’n vorm van geldelike beloning aan uitsette gekoppel is, sal mense ’n kortpad na sulke uitsette vind."
|
 |
Die etiese gebruik van KI vir akademiese skryfwerk: ’n literatuuroorsig met behulp van NotebookLM
Burgert A Senekal
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence
"Hierdie artikel gebruik KI in die vorm van Google se NotebookLM om ’n breë oorsig oor die etiese en onetiese gebruike van KI vir akademiese skryfwerk te verskaf, soos gegrond in ’n groot hoeveelheid akademiese literatuur oor die onderwerp. Die fokus val op akademiese skryfwerk wat aan vaktydskrifte voorgelê word, nie studente se werkstukke nie, alhoewel dit ook betrekking op laasgenoemde het."
|
 |
Is jy veilig aanlyn? ’n LitNet Akademies (Regte)-onderhoud
Naomi Meyer, Gretchen Jansen
Onderhoude
"Praktiese stappe soos sterk, unieke wagwoorde en tweefaktor-verifikasie bly ook belangrik. Maar hoewel hierdie stappe ons persoonlike risiko kan verminder, kan individuele optrede nie alleen ’n veilige digitale omgewing skep nie. Organisasies en reguleerders het ook ’n belangrike rol om te speel."
|
 |
Agterstories: Wie betaal om die ligte aan te hou?
Johan Fourie
Rubrieke
"Ek en my seun sal in Desember weer daardie paadjie stap en die vuurtoring se lig sal oor die water blink soos dit sedert 1849 maak. Iemand betaal steeds om dit aan die draai te hou. Wie dít behoort te wees, is die een deel van die vraag wat nooit verdwyn nie."
|
 |
Voertuigbandslytasie en besoedeling: ’n komplekse omgewingsvraagstuk
Handré Brand
Seminare en essays
"Teen die agtergrond van die sterk afname in spoorverkeer en die gelyktydige toename in ligte- en swaarvoertuigverkeer op die Suid-Afrikaanse padverkeerstelsel, ontstaan vrae soos: Watter impak het die slytasie van voertuigbande op die omgewing?"
|
 |
VSA-ambassadeur lig self die sluier oor vyf eise aan Suid-Afrika
Jean Oosthuizen
Voorblad
"Die Amerikaanse ambassadeur sê Washington wil steeds ’n konstruktiewe verhouding met Suid-Afrika hê en sien groter handel, belegging en werkskepping as belangrike terreine vir samewerking. Hy doen egter ’n beroep op Pretoria om, soos hy dit stel, 'ideologie' opsy te skuif en Suid-Afrika se belange eerste te stel."
|
 |
Die Namakwaland is meer as net twee maande se blomme
Maryke Roberts
Reisgogga
"By Namaqua Flower Beach Camp ontdek jy dat die ware magie van Namakwaland nie net in die blomme lê nie, maar in die landskap self, die mense wat die kamp met soveel sorg bestuur en die ervaring van algehele afsondering."
|
 |
Leesimpressie: Marseille 1940 door Uwe Wittstock
Erik van den Bergh
Literatuur
"Veelomvattende en gedegen beschrijving van pogingen van honderden ballingen uit Duitsland en Oostenrijk, veelal Joodse schrijvers, kunstenaars en wetenschappers, om via Marseille te ontsnappen aan de Gestapo."
|
 |
Emily100: met ’n Emily-bril
Milan Murray
Leefstyl
"Ek vermoed dat ek op 31 Oktober ’n paar vroue in my kombi gaan laai. Ons sal wit aantrek en biltong pak vir die langpad Bloemfontein toe. Met elke tree van die prosessie sal ons stil-stil ons eie oorlog voer en met die loslaat van die duiwe elkeen haar eie opstand van stapel stuur." Lees meer oor die Emily100-eeufees in Oktober vanjaar.
|
 |
Momentum Aardklop 2026: #op’it ... soos’it hoort!
Christiaan J de Swardt, Alexa Strachan
Aardklop
"Besoek sommer nou al ons webwerf en hou ons spesiale aanbiedinge en promosieveldtogte dop. Maar koop sommer ’n weekkaartjie vir die feesterrein. Dit is nou wragtig sakpas."
|
 |
Motorrepubliek: Die prys van iets beters
Braam Peens
Motors
"Die goedkoop motor is vandag byna ’n museumartefak, vervang deur die bekostigbare paaiement as bemarkingskonsep ter ondersteuning van ’n leefstylkeuse."
|
 |
Persverklaring: ATKV eer Kunstekaap by Tienertoneelfinaal
LitNet
ATKV-Portaal
Die ATKV het ’n besonderse verhouding met die Kunstekaap en die organisasie is al jare lank ’n rolspeler in die Kunstekaap se visie vir jeugontwikkeling, ontwikkeling van gehore en die skep van toegang tot die kunste.
|
Teken aan: Etienne van Heerden Veldsoirée 2027: 23 tot 25 Julie |
 |
Veldsoirée 2026: videoflitse
Menán van Heerden
Etienne van Heerden Veldsoirée
"Bootcamp vir die brein" heet Stefan van Zyl van die SA Akademie se beskrywing van die pas afgelope Etienne van Heerden Veldsoirée in die Oos-Kaapse Karoo. Skrywers, akademici, praktisyne en studente het van 24 tot 26 Julie in Nxuba/Cradock byeengekom om saam te debatteer, te gesels en die "veld" in "Veldsoirée" te geniet. Die Etienne van Heerden Veldsoirée 2026 is aangebied deur LitNet Akademies, ’n maatskappy sonder winsbejag. Videografie en produksie: Menán van Heerden
|
 |
Afrikaners have PoepMed, a drama in one act
Izak de Vries
New writing
"This two-hander is written to be performed on 27 September 2026 in front of the White House just after 3 000 white crosses have been planted. The play is dedicated to Donald Trump, the great leader who inspired this."
|
 |
Die karwag
Edna Tolmay
Fiksie
"'Wie gee jou die reg om hier te parkeer?' skree Daan Botha. 'Betaal jy my miskien per maand?'
'Die kinders kry so warm, Meneer.'
'Vat jou gebroedsels en skoert.'"
|
 |
Ontvoer
Stefaans Coetzee
Fiksie
"Dan, sy: 'My kennis sê ek moet wegbly – maar my hart vra of jy my gaan innooi vir koffie.'"
|
 |
Dooie dinge
Johan van der Merwe
Poësie
"Ons hou soms vas
aan dooie dinge
om dit te laat herlewe"
|
 |
Nooi Du Plooy
Hannes Stander
Poësie
"Daar was ’n ene San du Plooy
Op veertig steeds ’n oujongnooi"
|
Iets vir almal: LitNet se nuwe WhatsApp-kanale |

Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf. |
|