Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 1108

10/07/2026


  Krities Afrikaans

LitNet: Finale Veldsoirée-program

My skaduwee loop los

Skrywer: Zirk van den Berg
Uitgewer: Queillerie
ISBN: 9780795803376

Op sy ma se begrafnis in die Kaap maak André Verreyne die verbysterende ontdekking dat hy ’n identiese tweelingbroer het van wie hy in die wieg geskei is. Hy het net enkele dae om sy broer te probeer opspoor voordat hy moet terugvlieg Nieu-Seeland toe vir sy dogter se troue. Gou begin ’n prentjie vorm van ’n persoon wat héél anders as André self is. Hoe meer hy oor sy broer uitvind, hoe meer begin hy sy eie lewenskeuses bevraagteken.

Etienne van Heerden Veldsoirée

’n Gedetailleerde program van die Etienne van Heerden Veldsoirée

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Hier is die finale, gedetailleerde program van die Etienne van Heerden Veldsoirée.

Video-uitnodiging: Veldsoirée

Menán van Heerden
LitNetKanaal op YouTube

Jy is genooi: interessante gesprekke met skrywers, akademici en kenners, bakkies, koppies, kaggels en aalwyne. Kyk hierdie kort videotoer deur Menán van Heerden van wat jy te wagte kan wees. Kom gesels, debatteer en luister saam. Kom ervaar die "veld" in "Veldsoirée".

Bespreek nou vir die Veldsoirée

Izak de Vries
Etienne van Heerden Veldsoirée

"Die gesprekke is interessant en dikwels uitdagend, maar die omgewing maak dit moontlik om te vra, te verskil en te gesels. Wat meer is, doodgewone mense sit met elke sessie langs geleerdes en bekendes. Almal luister saam, almal gesels saam. Ons eet saam en les bes vind baie interessante diskoerse ook ná die amptelike verrigtinge in die kroeg plaas."

Neem deel aan die ATKV-Skryfskool by die Veldsoirée

Slegs R380 vir die ATKV-Skryfskool van 2026 én skouers skuur met skrywers

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Dit kos slegs R380 om hierdie skryfskool by te woon, en dit sluit alle kursusmateriaal in. Kursusgangers hoef dus slegs vir hul eie etes en verblyf te betaal.

Uit die argief: Deel in die vreugde van die ATKV-Skryfskool

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée (2025)

Hierdie kort video toon grepe uit 2024 se ATKV-Skryfskool toe Bernard Odendaal en Hans du Plessis die leiers was.

Uit die argief

’n Soirée saam met my suster

Elmarié Dercksen
Etienne van Heerden Veldsoirée (2023)

"Vir kop oopskiet. Vir dapper dink. Ter wille van oorlewing. Almal welkom."

Boeke en skrywers

LitNet Akademies-resensie-essay: Ek is nie Danie deur Danie Marais

Louise Viljoen
Resensies

"Dit is asof die gedigte wat uit die oeuvre gelig is, sekere aspekte van Marais se digkuns uitlig, asof die ribbes van sy poësie hier blootgelê word. En om my metafore nog verder te meng: Dit is asof die sop afgekook is en kragtiger geword het, asof die gedigte ’n groter intensiteit en skerper byt kry in hierdie nuwe konteks."

Jan Spies (1936–1996)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

"Ek het besef: As ek iets te sê had, sal dit moet kom uit die wêreld waar ek grootgeword het. Daar waar ek my wortels in die grond het, daar moet ek die watertjie opsuig. Ek het nie ander grond nie en ek het ook nie ander water nie."

PenAfrican: Land by Maggie O’Farrell – a book review

Mphuthumi Ntabeni
Books and writers

"Land is among the finest historical novels of recent years: intellectually ambitious, emotionally resonant, politically alert and written with extraordinary grace. It confirms Maggie O’Farrell as one of the most accomplished novelists writing in English today."

Boekevat met Deborah: Seuns weet deur Frederick Botha en Grensloos deur Wilna Adriaanse

Deborah Steinmair
Boekrubrieke

"Dis ’n lieflike debuut, weerloos, broos en bittersoet." En: "Dis van meet af aan hoogs spannend, en dis veral Adriaanse se vermoë tot karakterisering wat die leser vasgenael hou." Lees Deborah Steinmair se boekrubriek.

Afrikanerman deur Mart-Marié Uys: ’n resensie

Carla van der Spuy
Resensies

"Jy kan die Afrikanerman nie in ’n boksie druk nie. Nie hoe hy lyk nie en ook nie hoe hy dink nie. Daar is geen stereotipes nie. Die Afrikanerman behoort tot ’n diverse groep. Maar die oorgrote meerderheid sit met dieselfde trauma, bekommernisse en toekomsvooruitsigte wat hul gemoedsbeswaard maak."

Oop boek: Steierwerk deur Johan Myburg

Karen de Wet, Johan Myburg
Skrywersonderhoude

"Wat poësie bied, is die moontlikheid om helder uitdrukking te gee en terselfdertyd ruimte te laat vir die ongesêde en die onsegbare. En bowenal die spel met taal en vorm. Daarby die toorkrag wat ter sprake kom in dié spel."

Frederick Botha beantwoord vrae oor Seuns weet

Naomi Meyer, Frederick Botha
Skrywersonderhoude

"Om te hoor dat lesers hulself in jou werk herken, daarmee kan identifiseer, en op ’n manier selfs getroos word daardeur, is ’n wonderlike gevoel."

Die Johann Rossouw-gespreksreeks: ’n onderhoud met Ria Winters, skrywer van Daardie lewe

Johann Rossouw, Ria Winters
Skrywersonderhoude

In hierdie bydrae tot die Johann Rossouw-gespreksreeks-artikels, vind ’n videogesprek met Ria Winters plaas. Die gesprek handel oor haar boek oor Karel Schoeman, Daardie lewe. ’n Gesprek omtrent dié boek vind ook op Vrydagoggend 10 Julie 2026 by die Vrystaat Kunstefees se literatuurfees plaas.

Van vetplantsmokkel tot skinderstories, Storm van der Merwe pak nuwe raaisels in Kanniedood: in gesprek met Irna van Zyl

Maryke Roberts, Irna van Zyl
Skrywersonderhoude

"Ek probeer skep vir Storm met elke boek ’n geloofwaardige krisis wat haar op die een of ander manier bedreig, hetsy persoonlik, professioneel of emosioneel."

PEN Afrikaans-gesprekke – waarna uitgewers op soek is: ’n onderhoud met Stevlyn Vermeulen

Naomi Meyer, Stevlyn Vermeulen
PEN Afrikaans

"As jy goed kan skryf en iets vernuwends het om te sê: Skryf!"

Die leeskrisis: ’n uitdaging wat ons almal raak

Merlyn van der Rheede
SA Skoleseminaar | Schools Seminar

"Ons praat graag oor die swak matriekuitslae van Suid-Afrikaanse leerders. Maar die werklike krisis begin lank voordat leerders matriek skryf. Dit begin wanneer ’n kind nie kan lees nie."

Waarheen verdwyn bladsy 44? Huisgenoot, die kortverhaal en die toekoms van die Afrikaanse letterkunde

Stefaans Coetzee
Menings

"Miskien is dit waarom die verdwyning van bladsy 44 my so diep geraak het. Nie omdat daar een minder kortverhaal was om te lees nie, maar omdat dit my laat besef het hoe maklik ’n letterkunde die klein ruimtes kan verloor waar sy grootste vernuwing begin."

Op soek na ’n boek: Weet iemand waar om Blomme en bloed in die hande te kry?

Albert van Dyk
SêNet-briewe

"Ek is op soek na die boek Blomme en bloed, die verhaal van Langebaan, wat geskryf is deur André Groenewald."

Geskep vir meer: ’n onderhoud met Johan Botha

Naomi Meyer, Johan Botha
Skrywersonderhoude

"Vir baie jare werk ek met mense wat worstel met hul identiteit, selfbeeld, emosionele seer en die vraag: Wie is ek werklik?"

’n Manuskrip is nog nie ’n boek nie

Chrisanth Isaacs
Menings

"Teen die tyd dat ’n boek op ’n winkelrak beland, het ’n hele span reeds daaraan gewerk: redakteurs, proeflesers, ontwerpers, bemarkers, verkoopsmense en boekhandelaars."

PEN Afrikaans se resensiekursus 2026: Inskrywings ingewag

PEN Afrikaans
Boeke en skrywers

"Die kursus is daarop gemik om die Afrikaanse kunskritiek en resensiekunde te bevorder, en sluit praktiese leiding oor resensering in."

Persverklaring en uitnodiging: The Bookshelf Event, 30 Julie 2026

LitNet
Boeke en skrywers

Debbie Loots, Annemarie van Niekerk en Lidia Rauch sal met Jonathan Amid in gesprek wees. Hier is nog inligting.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 4 tot 10 Julie 2026

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat onlangs op die redakteur se lessenaar beland het.

Menings

Wyngaard Weekliks: Die regte mense met die regte vaardigheid sal munisipaliteite regruk

Heindrich Wyngaard, Harlan Cloete
Onderhoude

Munisipaliteite se geldbestuur en dienslewering kan reggestel word indien mense met die nodige kundigheid én toegewydheid aangestel word, sê Harlan Cloete, ’n politieke kommentator. Hy praat met Heindrich Wyngaard oor die ouditeur-generaal se jongste bevindings oor plaaslike regering.

Operasie 2026 Munisipale Verkiesing: Nasionale tesourie gryp in om goeie bestuur aan te spoor

Chris Heymans
Menings

"Dit is nie die eerste keer nie, maar met die eerste oogopslag het hierdie optrede wel potensiaal om die aanspreeklikheid, deur middel van aansporings, binne die stelsel te verskerp."

Illegal immigrants? The post-deadline hangover

Sihle Khumalo
Opinion

"With all this planned weekly rolling mass action, there is one question that is getting louder and louder: Who is funding these 'leaders' and organisations?"

When the stick becomes a slogan: Zulu cultural weapons and the politics of theatre

Bhekisisa Mncube
Opinion

"The tragedy is that the theatre works. A crowd with placards may be ignored. The image of a crowd with sticks and spears travels. The image circulates. The message hardens. Migrants see it."

Motorrepubliek: Elektriese motors, stroomop in die duurste stilte

Braam Peens
Motors

"Die mensdom het aangedring op veiliger voertuie. En is terugbetaal met isolasie. Ons fantaseer oor ekstra gerief. Toe kry ons steriliteit."

Systemic functional linguistics- (SFL-) framed analysis of the married couple’s medical consultation

Janine Maske
SêNet-briewe

"Among my aging peer group within the sisterhood, one truth is universally acknowledged: A retired man’s visit to the doctor proceeds far more effectively when his wife accompanies him."

Navo 3.0: Oorlog en die strategiese werklikheid

Cornelius Henn
SêNet-briewe

"​Om hierdie nuwe makro-ekonomiese realiteit te navigeer, kan Suid-Afrikaanse strateë baat vind by ’n egte, tradisionele Afrikaïese metafoor: die dinamika van ’n hardekoolbraaivleisvuur."

Akademies en skole

Ekokritiek: nuwe moontlikhede vir teksontleding op hoërskoolvlak

Schalk J Lubbe, Susan Meyer, Elize Vos
LitNet Akademies (Opvoedkunde)

"Ten spyte van die vele voordele wat letterkunde vir leerders inhou en die dringendheid om Afrikaans EAT as vak uit te bou in ons multitalige land, is daar nie ’n goedgekose benadering tot letterkunde om die EAT-onderwyser in die onderrig-en-leer-proses te ondersteun nie."

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Indeksblad: Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Eksamentyd? Hersieningstyd? LitNet se video’s kan jou help. Kyk na hierdie 50 video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Gratis hulp vir leerders, onderwysers en ouers!

LitNet
Skole

Hier is nog skakels vir leerders, ouers, onderwysers, navorsers en akademici te vinde.

Riglyne vir LitNet Akademies-navorsers

Skeppende KI se uitdagings en oplossings vir akademiese vaktydskrifte

Burgert A Senekal
Universiteitseminaar

"Dit is ’n uitdaging vir vaktydskrifte om KI-geskepte manuskripte te identifiseer, omdat die betroubaarheid van die tydskrif op die spel is. Dit is egter nie genoeg om op die integriteit van skrywers te vertrou of hulle te laat verklaar wanneer hulle KI-hulpmiddels ingespan het nie, want in enige stelsel waar ’n vorm van geldelike beloning aan uitsette gekoppel is, sal mense ’n kortpad na sulke uitsette vind."

Universiteitseminaar: Gedagtes rondom die Universiteit van die Vrystaat (UV) se gewysigde KI-beleid

Burgert A Senekal
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence

"KI is reeds deel van die universiteit en sal nie geheel en al uit tersiêre onderrig verwyder kan word nie. Die vraag is dan hoe om te verhoed dat studente glad nie leer nie en net op KI steun."

Die etiese gebruik van KI vir akademiese skryfwerk: ’n literatuuroorsig met behulp van NotebookLM

Burgert A Senekal
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence

"Hierdie artikel gebruik KI in die vorm van Google se NotebookLM om ’n breë oorsig oor die etiese en onetiese gebruike van KI vir akademiese skryfwerk te verskaf, soos gegrond in ’n groot hoeveelheid akademiese literatuur oor die onderwerp. Die fokus val op akademiese skryfwerk wat aan vaktydskrifte voorgelê word, nie studente se werkstukke nie, alhoewel dit ook betrekking op laasgenoemde het."

Leefstyl

Vrystaat Kunstefees 2026: Veelsydige Nico Scheepers bring twee stukke Vrystaat Kunstefees toe

Maryke Roberts, Nico Scheepers
Feeste

"Ek dink wat my die meeste interesseer – en dit is waarskynlik hoekom film- en TV-tekste langer neem om te skryf – is dat dit ’n samewerkende (collaborative) medium is. Die feit dat jy met mense werk, en die hele tyd met interessante nuwe mense te doen kry, is ongelooflik lekker. Dit is wat teater so maklik maak om so baie mee te doen."

Vrystaat Kunstefees 2026: ’n onderhoud met die bestuurder van die feesmark

Jannes Erasmus, Peter Taljaard
Feeste

"Die mark vertel ’n eie unieke storie en sy mense dra by tot die kleur en gevoel wat aansluit by die groter artistieke visie van die fees. Die Kunstemark weerspieël die soort artistieke én kommersiële gehalte waarmee die Vrystaat Kunstefees hom wil vereenselwig."

Sue Diepeveen balanseer rol van aktrise, vervaardiger en teatereienaar

Maryke Roberts, Sue Diepeveen
Feeste

"Hoewel Sue dikwels agter die skerms staan om ander te laat skitter, loop haar eie akteursbloed steeds dik. Met haar splinternuwe solovertoning, Ms B-haved, stap sy vanjaar self weer in die kollig by die Vrystaat Kunstefees."

Stellenbosch International Chamber Music Festival 2026: an interview with Nina Schumann

Naomi Meyer, Nina Schumann
Lifestyle and entertainment

"Chamber music is the great equaliser. When students play together in a group, their background, socioeconomic situation and skin colour become irrelevant. It is a wonderfully uplifting experience for all. We need more of this in South Africa."

LifeCycles at the National Arts Festival: a review

Izak de Vries
Lifestyle and entertainment

"LifeCycles was proof that our local is often very lekker and more than capable of matching performances from all over the world. We have great artists."

Wolf at the National Arts Festival: a review

Izak de Vries
Lifestyle and entertainment

"Those acrobats would tumble from the top of a human pyramid into the arms of waiting compatriots, only to be flung across the stage into the hands of another pair that had miraculously appeared at the right moment."

Beter as gister: ’n TV-resensie

Leon van Nierop
TV

"Die pad na volwaardige vaderskap is moeilik, pynlik, soms snaaks, en dikwels ontroerend. Beter as gister vang al hierdie emosies vas – veral in sy treffende titelsekwensie."

Press release: Winners announced for the 61st Cape Town Theatre Awards

LitNet
Lifestyle and entertainment

The winners of the 61st Cape Town Theatre Awards were announced at an intimate, elegant ceremony at The Baxter on Sunday (5 July), powered by CapeTalk.

Press release: Amanene The Gents to perform Isiqalo: The beginning – "Hamba Nam Ndipheleke" on 17 July

LitNet
Lifestyle and entertainment

More than just a concert, Isiqalo is a powerful fusion of a cappella music, storytelling, movement, African tradition, and contemporary theatre. The production explores themes of identity, resilience, hope, heritage and the courage to embrace new beginnings.

Nou op Voertaal

Tesourie vries R13,5 miljard by 69 munisipaliteite: "Era van finansiële laksheid is verby"

Jean Oosthuizen
Voorblad

"In een van die ingrypendste optredes nóg teen finansiële wanbestuur in plaaslike regerings het die nasionale tesourie vandeesweek die toelae van 69 munisipaliteite landwyd tydelik teruggehou."

Malema kap Zimbabwe se grondwetwysiging terwyl Pretoria swyg

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Malema het gewaarsku dat die regerende Zanu-PF politieke oorlewing bo die belange van die bevolking verkies."

Madlanga-kommissie plaas Malema onder groter druk met nuwe bewerings

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Malema het vroeër gesê Khan is bloot ’n kennis uit sy ANC-dae en het enige onregmatige samewerking ontken."

DA versoek onmiddellike leefstyloudit van nuwe minister Dina Pule

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Corruption Watch het dit ’n 'klap in die gesig' genoem vir almal wat goeie bestuur voorstaan en gewaarsku dat dit vertroue in die regering ondermyn. Ander partye, soos ActionSA en die MK-party, het soortgelyke kommer uitgespreek."

Breyten schrijven #41: Postumiteiten voor Breyten. In gesprek met Marilet Sienaert

Yves T’Sjoen, Marilet Sienaert
Literatuur

"In hierdie konteks is dit interessant om te onthou tot watter mate Breytenbach totaal outodidakties was. Hy het na Europa vertrek lank voor hy sy studies aan die Universiteit van Kaapstad se Michaelis-kunsskool voltooi het."

Leesimpressie: Zee nu door Eva Meijer

Erik van den Bergh
Literatuur

"Krachtig stromende en beeldende roman over de zee die oprukt en Nederland van de kaart veegt."

Leesimpressie: Fascisme en populisme door Antonio Scurati

Erik van den Bergh
Literatuur

"Glashelder, goed geschreven betoog over fascisme, populisme en democratie. De tekst is gebaseerd op Scurati’s rede op de Rencontres internationales de Genève in 2022."

Nuwe skryfwerk

Fluit

Stefaans Coetzee
Fiksie

"Buite kners die grassnyer. Die tuinier fluit."

Saam-saam eensaam

Martin Labuschagne
Poësie

"by die oop graf van ’n rou einde
het ons getreur"

Nolsie se lament

Cornelius Henn
Poësie

"’n Hele lewe saamgepers
in hierdie een onbuigbare klip"

As die aarde te swaar word

Hendie Grobbelaar
Poësie

"Eendag sal die aarde te swaar word vir sy eie as
en afval en rol"

Leatitia de Waal

Hannes Stander
Poësie

"Laetitia Deborah de Waal
Het pille vir vetsug gaan haal"

Rymstories: "Die Swawelvanger"

Etienne van Heerden
Nuwe skryfwerk

"Hy wil, inhalig, die dun winde van die swawel
Die aarde se ronde wang, die kantel die salig
Van die vlakte in sy palm vang."

Stemkunstenaar Johan Allers lees ’n reeks rymstories deur Etienne van Heerden voor. In hierdie reeks kom telkens ’n figuurstudie ter sprake.

Iets vir almal: LitNet se nuwe WhatsApp-kanale



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2026 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved