"Maar, soos akademici uitwys, ’n monument vir ’n taal is iets ongewoons. Dis wêreldwyd ’n rariteit, ’n vreemde volstruis van ’n ding, om ’n taal in en deur beton, eerder as in boeke of operas, te vier." Hierdie toespraak is gelewer by die ATM se 50ste-verjaardag-dinee.

"In Suid-Afrika het 35,5% van alle vroue van 18 jaar of ouer al fisieke en/of seksuele geweld in hulle lewe ervaar. 42% van kinders het een of ander vorm van mishandeling – seksuele, fisieke, emosionele mishandeling of verwaarlosing – ervaar deur ’n volwassene wat veronderstel was om vir hulle te sorg. Dalk weet jy dit en gee ’n diep sug. Dis net syfers. Maar kom ons kyk ’n bietjie dieper na dit waaraan ons al 'gewoond geraak het'. Daardie 35,5% vroue is soveel: 7 847 438."

"Die oorweldigende indruk waarmee ek wegstap van die hospitale? As die Nasionale Gesondheidsorg-wetgewing nie werk nie, kan die skuld nie aan die deur van personeel op voetsoolvlak gelê word nie. Hulle werk hard."

"South Africa can learn from other countries and cities. Megacities as diverse as Bangkok, Beijing, Buenos Aires, Cairo, Dhaka, Jakarta, Calcutta, Lagos, London, Manila, Mexico City, New Delhi and Shanghai already use groundwater to varying degrees for water supply."

"Hy het besef dat Afrikaans, as gevolg van apartheid, aansienlike politieke bagasie dra, maar dit was nie voldoende rede om die taal oorboord te gooi nie. Dit was volgens hom eerder ’n uitdaging om ’n taal met soveel bekoring en uitdrukkingsvermoë te herbedink en op tersiêre vlak te laat herleef in ’n tyd van onvastheid en oorgang."

Hierdie lesing is op Vrydag 25 Julie 2025 te Cradock/Nxuba gelewer tydens die jaarlikse Etienne van Heerden Veldsoirée as deel van die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad. In sy bydrae som Burgert Senekal twee veel langer akademiese artikels op wat in LitNet Akademies gepubliseer is. Wees gewaarsku dat die video kru woorde bevat.

"Die verskil tussen iemand wat tydelik lui is en nie sy rommel opruim nie, en dié wat aan opgaarversteuring ly, lê in die vrees om enige iets, ongeag die waarde daarvan, weg te gooi. Opgaarders 'rou' oor die weggooi van dinge, ook rommel. Dit lei tot die oormatige opeenhoping van onder meer gemors, wat die uitgange van kamers en leefruimtes blokkeer en dié mense se daaglikse funksionering benadeel."

"Ingrid Jonker is een van die mees gevierde, prominente en tragiese digters in die Afrikaanse literatuur. Haar bestaan in hierdie wye en droewe land was kort, té kort, maar haar invloed reik steeds verder en dieper in die kollektiewe bewussyn van mense wat haar en haar gedigte waardeer en bewonder."

"Hoe aangenaam om Topsy Smith, wat ongeveer 200 boeke die lig laat sien het, uiteindelik in die oë te kan kyk en sy vriendelike glimlag te kan ervaar. Hy is natuurlik veral bekend vir sy jeugboeke, in die besonder die Trompie- en Saartjie-reekse, laasgenoemde onder die skuilnaam Bettie Naudé."

"In die Suid-Afrikaanse kulturele en politieke lewe het ’n groot man sy finale buiging gemaak."

"Tot aan die einde van sy lewe het hy ook die huidige stand van Suid-Afrika onder die vergrootglas geplaas en het hy nie doekies omgedraai om korrupsie, armoede, werkloosheid en al die ander uitdagings wat ons as land ervaar, op die naam te noem nie."

Rolspelers uit Afrikaanssprekende gemeenskappe kom hierdie naweek byeen om gesprek te voer oor onderlinge struwelinge wat deur hedendaagse kwessies veroorsaak word. Dit sluit in die Afrikaner-verklaring van voor die Mei 2024-verkiesing, die Afrikaans Amptelik 100-veldtog, tot die meer onlangse "Nie in ons naam nie"-brief.

"Die uitdaging is dus om Afrikaans te handhaaf, byvoorbeeld in skole en by universiteite waar die voertaal Afrikaans is. As Afrikaanssprekendes nie hul taal gaan handhaaf nie, gaan niemand dit vir hulle doen nie."

"Politieke partye wat mekaar gereeld in die hare vlieg, nieregeringsorganisasies, belangegroepe uit wit en bruin geledere, kunstenaars en individue wat sterk voel oor Afrikaans het Saterdag net een boodskap in die Paarl vir die Minister gehad: Los Afrikaans uit."

Hier is die tien gewildste plasings op LitNet vir die week 12 tot 18 November 2025.

"Iets wat my geval van liefdesverhale, besluit ek, is die goeilikheid. Is dit ’n woord, die juiste woord? Daar is ’n gapende vallei tussen lig en donker en die goeie mense is van goedheid aanmekaargesit, selfs al het hulle in hul prille jeug growwe flaters begaan. Verlossing is moontlik en die leser glo dat die goeie gaan seëvier."

"Bettina Wyngaard herinner my met hierdie boek dat misdaadfiksie nie net oor bloed en spanning gaan nie – dit gaan oor mense. Oor die lyding wat soms in stilte gebeur. En dat hoop nie altyd lyk soos goud nie, maar eerder soos mense wat bereid is om alledaagse mense teen die ergste van ons samelewing te beskerm."

"Ek dek twee heeltemal uiteenlopende genres in die rubriek: eerstens, die meedoënlose joernalistieke beriggewing oor ’n grusame moord op ’n vrou; en dan, ’n Romanza waarin die leser ontvlug en weer aan die liefde wil glo. Al is dit suiwer fiksie."

"Die held, ’n oudhede-versamelaar, bied aan om die heldin te help om ’n ou, waardevolle viool op te spoor. Deur die loop van die storie word familiegeheime, -vetes en -skandes opgediep."

"Die milieu word baie goed beskryf – van die bibbernagte, die helder sterreprag en kampe waarin skaap aangehou word. Dit het vir my gevoel ek was daar op die plaas en het saam weggelê aan skaaptjoppies en Jan Ellis-poeding."

"Ek sien in my geestesoog hoe Karsten in sy stoel agtertoe leun nadat hy die laaste paragraaf getik het en tong-in-die-kies bydink: Trou is nie perdekoop nie."

"Anna-Bet vertel, met ’n oog vir detail en ’n tong in die kies, van grootmensskap, braaibroodjies, familie-erfstukke, middernagtelike WhatsApps en hoenders wat beter ouers is as jy. Hierdie bundel is vir elkeen wat al in ’n sweetpakbroek op ’n stoep gesit en wonder het: Is dit nou hoe dit eindig?"

"Die hoofvereiste is dat die skrywer te alle tye getrou en eerlik aan homself moet bly." Lees oor die lewe en werk van Theunis Engelbrecht in die ATKV|LitNet-Skrywersalbum, saamgestel deur Erika Terblanche.

"With less of his characteristic reserve and more rampant enjoyment, Sole shapeshifts in this collection, appearing as an old man, as a trogon, as a bee, as the sun, as the beloved – with a sideways wink between author and reader."

"At the heart of the novel lies a painful paradox: Education, once a promise of progress, has become a burden in a country where opportunity has collapsed."

"Vir lesers wat hou van waremisdaad, historiese fiksie en stories wat diep delf in die menslike psige, is Hell of a country ’n onmisbare boek."

"Michael Green se stories is feitelik korrek. Elkeen is uitstekend nagevors en die lang bronnelyste agterin beide boeke wys hoeveel leeswerk ingegaan het in hierdie pittige vertellinge. Green was self ’n kranige rugbyspeler en sy liefde vir die sport het nooit opgehou nie."

"Juis daarom gaan steek ek graag kers op by individue wat hierdie beginsels en vaardighede op die oog af onder die knie het. Hulle wat die pad stap op ’n manier wat moeiteloos lyk, asof sukses na hulle toe aangetrek word."

"Die boek verduidelik wat 'deep fakes' kon doen in die hande van ’n klein groepie spioene wat geweldig baie geld van hul base gekry het. Vandag is daardie tegnologie op jou buurman, en elke tweede kroek, se selfoon."

"Vandag is dit die omslag. Volgende week dalk die inhoud. En dan? Dan staan die Afrikaanse skrywer en die grafiese kunstenaar al twee in dieselfde UIF-tou."

The 20th edition of the South African Literary Awards (SALA) honoured 49 South African writers, translators and other literary practitioners across 16 categories at a prestigious ceremony in Johannesburg on 11 November 2025.

Hier is die boeke wat onlangs op die redakteur se lessenaar beland het.

"In hierdie artikel lewer ons verslag oor ’n studie oor moedertaalsprekers van Afrikaans in die Grondslagfase se verwerwing van die begrip en stel van w-vrae (d.i. vraagkonstruksies wat byvoorbeeld wie of waarom as vraagwoord bevat)."

"Die doel van hierdie artikel is dan om te fokus op musiek en dans soos Rumi dit beleef het, die funksie daarvan in die Soefi-ritueel – die samā’-byeenkoms – asook uitgesoekte gedigte met toeligtende aantekeninge wat aantoon hoe Rumi musiek en dans benut ten einde geestelike vervoering uit te druk."

Is jy in graad 6 en wonder jy hoe laat dit in ’n ander land sal wees as dit eksamentyd in Suid-Afrika is? Hierdie gratis oefenvraestel en memorandum deur Wilhelm du Toit gaan jou nie met daardie vraag kan help nie, maar dit gaan jou wel help voorberei vir jou Wiskunde-eksamen binnekort. Daar is voorbeeldsomme soos: Sal die VSA se tyd voor of na Suid-Afrika s’n wees? Berei sommer nou voor vir die eksamen en behaal bobaas punte wat jou plek in die hoërskool sal help kry!

Is jy in graad 9 en skryf jy nog eksamen? Hier is ’n gratis oefenvraestel en memorandum deur Lee-Ann West waarmee jy kan voorberei en sommer briljante punte sal kan behaal!

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Eksamentyd? Hersieningstyd? LitNet se video’s kan jou help. Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

"Terwyl Johannesburg dus vir die leiers se aankoms gereed maak, staan die G20 voor ’n kruispad. Kan dit eenheid vind te midde van verdeeldheid? Suid-Afrika se ubuntu-gees sal die toets wees."

"Die vlug word gekoppel aan Al-Majd Europe, ’n obskure Jerusalem-gebaseerde organisasie waarvan daar weinig bekend is. Hulle werk glo saam met Israeliese owerhede, insluitend hulle weermag se sogenaamde Vrywillige-emigrasie-buro."

"Sy woorde het wye reaksie uitgelok, met berigte wat beklemtoon hoe dit die interne ANC-stryd vererger, maar ook ’n invloed het op die RNE."

"Intussen sit inwoners met leë krane en groeiende woede. Die bal is nou in burgemeester Morero en die ANC-beheerde raad se baan."

"Vir die wynliefhebber wat verder wil kyk as die alledaagse, is Project Z ’n uitnodiging om die onbekende hoekies van die Kaapse wynlande in ’n glas vol karakter, konteks en kreatiwiteit te ervaar."

"Een bijzonder mooi uitgegeven, aangrijpend fotoboek met betrokken teksten over Ellis Island."

"Kleurrijke, amusante en onbevangen reisnotities van de boottocht die de Engelsman Davies met enkele vrienden in het voorjaar van 1886 ondernam. Hij doorkruiste Nederland per motorboot, met een kort uitstapje naar Vlaanderen."

Hierdie referaat gaan op 5 Desember 2025 by Het Gentse Centrum voor het Afrikaans en de studie van Zuid-Afrika (Universiteit van Gent, België) gelewer word. Jolyn Phillips ondersoek die verhouding tussen haar Afrikaanse epos Bientang en die rolle van ’n digter-navorser wat met argief- en inheemse kennis omgaan.

"The world of Cats is truly immersive, and the illusion of talented humans portraying these delightful feline characters will hopefully be more than enough to hold the audiences’ attention for a few hours of theatrical magic."

"What would Nick Cave do?" Conrad Jamneck, beloved festival director and sound engineer, delves into his lifelong relationship with Nick Cave’s music and writing. A Nick Cave affair – produced by Jamneck and featuring James Smith, Jake Gunn, Anjulie Nock and a special appearance by Andra – will be performed at the PJ Olivier Art Centre in Stellenbosch on 21 November 2025.

"Ek moes terugdink aan my jeug vanaand. Koebaai ou Koba is ’n klug, en hierdie ensemble het alles uitgehaal om ’n klug daarvan te maak."

"Slegs 100 gaste kan jaarliks akkommodeer word, omdat die dorp se akkommodasie beperk is."

"Wanneer Rwothomack se eerste woorde oor die teater val, word die gehoor onmiddellik ingetrek in ’n wêreld waar onskuld, geweld en menslikheid mekaar op die rand van oorlog ontmoet."

"Dan is daar ook die alleenheid wat volg – van skrywer-wees, hopeless romantic of net lone wolf – daardie isolasie en verlatenheid wat hier doeltreffend en roerend tot lewe kom." Dianne Du Toit Albertze bied ’n retrospektiewe blik op Ek is nie Danie, wat vanjaar vier Woordtrofees ingepalm het.

"Ek het die heropvoering van Boklied by die Toyota Stellenbosch Woordfees bygewoon met ’n klein groep gehoorlede, wat al minder geraak het met elke pouse." Dianne Du Toit Albertze skryf indrukke oor hierdie stuk wat vanjaar weer by die Woordfees op die planke was.

"Hulle dubbeltroue was nie net ’n viering van liefde nie, maar ’n bewys dat wanneer harte reg ontmoet, selfs die buitengewone heeltemal natuurlik voel."

"En dis presies hoekom ek hom liefhet – vir altyd, selfs met halfgebakte hare en nat handdoeke."

"Ek en my man is nou al gelukkig verby die sewe-sakke-sout-tydperk, maar ons giggel steeds oor die volgende gebeurtenis."

"Ons het ’n bottel sjampanje gaan koop, ’n wegneemete en by die see ons troue gevier!"

"Jy herken nie die woorde wat hulle uitruil nie, maar wel die geluid van swaar skêre wat materiaal knip en ’n klappertand naaimasjiennaald."

Kom kuier vir die donkies en geniet ’n ligte ete by die koffiewinkel. Daar is ook unieke geskenke en allerlei boeke, alles ten bate van die donkies!

"Tafelberg kyk
grys uit oor die
Moederstad"

"Tyd stap aan
Gee my nog tyd
Tyd saam met jou"

"en Ma se voetspore steeds verweef
tussen die ou vaders wat buk en knik,
haar spore wat in die aandstonde rinkink"

"Ek tel die stukke van ons storie soos skulpe al langs die waterlyn op
hier het ek vir jou lief geword, voor al die smart"