Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 801

29/05/2020


  Krities Afrikaans

LitNet: Nou’s ons almal Sweeds

Pasverskyn

Somtotaal


Skrywer: Anchien Troskie
Uitgewer: Human & Rousseau
ISBN: 9780798180856

Ester Labuschagne en Nonthando Majolo het saam grootgeword op ’n afgeleë plaas in die Oos-Kaap. Boesemvriendinne gewees – tot een dag van verraad. En nou, soveel jare later, met Nonthando se dogter Mila self al ’n volwasse vrou, kom spook die verlede by Ester.

Menings

Now we are all Swedes

Steven Robins
Opinion

"On 18 May, I had the opportunity of participating in an insightful FB discussion on a topic we are all obsessed with – COVID-19. Our discussion focused on the much celebrated 'Swedish way' of dealing with the virus. At the time, South Africa was under a strict level four lockdown, while Swedes seemed to be going about business as usual. Towards the end of May, most countries in the world were easing their lockdown regulations – it seemed that we were now all becoming Swedes."

Danny Titus groet die ATKV

Melt Myburgh, Danny Titus
Onderhoude

"Afrikaans is vir té lank gesien as ’n witmanstaal, en wit mense het hulleself té lank as Europeёrs beskou. 'Daar was selfs Europeans Only en Non-Europeans Only-bordjies,' verduidelik hy. 'Vandag is almal ewe skielik van Afrika.'"

’n Manifes vir Afrikaans

Johannes Comestor
Menings

"Afrikaans word nie net aan universiteite deur verengelsing bedreig nie; dit geld ook vir skoolonderrig. En Afrikaans word nie slegs in die onderwyssektor afgeskaal nie, maar in alle staats-, openbare en selfs privaat sektore. In ’n poging om die situasie te beredder, word ’n konsep-Afrikaansmanifes hiermee as ’n werks- of gespreksdokument voorgelê."

LitNet Akademies-resensie-essay: Verset en opbou deur JC Steyn

Hein Willemse
Uit die argief

"Die geskiedenis van Afrikaans is metonimies die geskiedenis van die Afrikaner. Die gang van Afrikaans word so nou met dié van Afrikanernasionalisme verbind dat Steyn die een nie van die ander kan onderskei nie. Ontwikkelings buite die dampkring van Afrikanernasionalisme word nêrens in berekening gebring nie."

Is alles oraait byrie hys?: ’n Onderhoud met die stigter van Vannie Kaap

Veronique Jephtas, Bernie Fabing
NB-Uitgewersportaal

Met ’n Instagram-following van 181 000 en meer as 380 000 likes op hul Facebook page is Vannie Kaap, in hul woorde, ’n sosiokulturele beweging. As jy al gevra het of alles oraait by die huis is, het jy al Vannie Kaap se memes iewers gewaar. In Maart 2020 het die stigter van Vannie Kaap ’n memeboek by Kwela uitgegee getiteld, natuulik, Is alles oraait byrie hys?

Hey, BBC Future! England made the South African bed, but now refuses to sleep in it?

Frederik Rudolph van Dyk
Opinion

"How your writer then gets to the conclusion, as voiced in the title – that the [Afrikaans] language may be under threat of extinction – is wholly unclear. If the language is under threat, then so are all other South African languages."

Risky reopening of schools

Giséle Lavita
SA Skoleseminaar | Schools Seminar

"While some provinces may be ready to open schools, others may not be as equipped. Many provinces fear that they may not be able to deliver the required supplies to all schools by the end of May, as they have been struggling with the delivery of sanitisation supplies."

Michel Houellebecq en die virus

Johan Schoeman
Menings

"Houellebecq dui aan dat die belewenis van die pandemie tegelyk angswekkend en mateloos vervelig is. Die historiese prosesse wat die afstand tussen mense vergroot, is volgens hom niks nuut nie – menslike verhoudings gee trouens lank al blyke van uitgedien wees."

Nou in die verlede: Gedenk Kerkstraat, 20 Mei 1983

Jako Bezuidenhout
Rubrieke

"Vandeesweek gedenk ons een van die dodelikste terreuraanvalle op Suid-Afrikaanse bodem."

Municipalities bringing power to the people

Giséle Lavita
Opinion

"In terms of the amendments, municipalities will apply to the minister of mineral resources and energy to establish new energy generation capacity in terms of the integrated resource plan found in the electricity regulations on new generation capacity."

Ons voer gesprek, daarom leer ons

Gert van der Westhuizen
Menings

"Dis wat jy sien: gesprekke van aanhouding, na binne gekeer, verwyder van strate, en weggehou van malls en kuierplekke."

Tell me your story

Hendrik-Jan de Wit
NeerlandiNet

"De tentoonstelling Tell me your story, 100 years of storytelling in African American art is van 1 juni tot 30 augustus 2020 te zien in kunsthal KAdE te Amersfoort."

LitNet Akademies

’n Kritiese beskouing van Winfried Lüdemann se teoretisering oor ’n musikale versoeningsdialoog

Etienne Viviers
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Gevolglik konsentreer hy daarop om ’n metodologie (of selfs ’n bloudruk) te ontwikkel wat die handhawing en eerbiediging van ’n diverse kultuurlandskap kan aanmoedig en ondersteun, sodat – ten minste waar musiek ter sprake is – Suid-Afrika se kulture in harmoniese en vredeliewende naasbestaan kan leef."

Skole

Graad 9: Afrikaans Huistaal – Aanlyn resensieles

Marné Pedro, Michele van der Merwe
Skole

Wil jy leer hoe om ’n goeie fliekresensie te skryf? Hier is ’n aanbieding met riglyne wat Marné Pedro en Michele van der Merwe vir LitNet saamgestel het, sowel as ’n klankopname vir elke skyfie.

Word ’n aanlyn resensent: ’n multimediagids vir die onderwyser tot ’n resensieles

Marné Pedro, Michele van der Merwe
Skole

Hierdie artikel dien as toeligting vir onderwysers om leerders te help rondom die skryf van sinvolle filmresensies.

Graad 11: Wiskunde – funksies

Lee-Ann West
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 11? Wil jy meer leer oor funksies – soos parabole, hiperbole en grafieke – in wiskunde? Laai gratis notas deur Lee-Ann West hier af.

Die aap is uit die mou: Pharos se skoolwoordeboeke sal iets vir elke kind beteken

Naomi Meyer, Annemie Stoman, Delana Fourie
Onderhoude

"’n Kind in graad 1 kan nie ’n literêre werk lees nie, want hy het nog nie die vaardigheid daarvoor nie. Net so kan jong leerders nog nie ’n gesofistikeerde leksikografiese naslaanwerk (oftewel standaardwoordeboek) ten volle ontsluit nie."

Nou op Voertaal

LitNet Akademies internasionaal

Ingrid Glorie
Academisch

In die eerste van ’n reeks onderhoude wat Ingrid Glorie met Europese akademici voer oor hul navorsing wat aansluit by geakkrediteerde navorsingsartikels wat in LitNet Akademies gepubliseer word, gesels sy met Eliane Segers, hoogleraar Leren en Technologie, Radboud Universiteit Nijmegen, Nederland. Lees ook op LitNet Akademies: “’n Kritiese blik op 21ste-eeuse onderrig en leer deur ’n onderwyser- en leerderbril” (Marné Pedro en Michele van der Merwe 2020).

Eliane Segers, hoogleraar Leren en Technologie: "Zo’n apparaat alleen is niet genoeg. Het hangt ervan af wat je een kind ermee laat doen."

Ingrid Glorie
Academisch

Wat is de stand van het gebruik van digitale middelen in het Nederlandse onderwijs? Hierover gaat Voertaal in gesprek met Eliane Segers (Radboud Universiteit in Nijmegen).

Openbare online collegereeks door prominente geesteswetenschappers van de Universiteit van Amsterdam

Voertaal
Kalender

Nu we allen thuis zitten en de stad verlaten oogt, hebben emeritus hoogleraren Marita Mathijsen en Selma Leydesdorff het initiatief genomen om via een online lezingenreeks een proef van al het moois en verrassends wat onze faculteit in huis heeft, zichtbaar te maken voor een breed publiek. In de maanden juni en juli verbinden tien prominente hoogleraren uit diverse geesteswetenschappelijke disciplines de actualiteit met hun kennis en expertise.

Groter vryhede wink van Maandag vir Suid-Afrikaners

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Van Maandag af kan Suid-Afrikaners na hartelus weer enige tyd van die dag in die buitelug gaan oefen of gaan stap mits dit nie in groepe is nie. Hulle mag ook weer sekere dae van die week ’n koue bier of ander alkoholiese drank gaan koop om mee te ontspan, maar mag dit net in hulle eie huise drink."

Reimagining a post-COVID-19 future

Mike van Graan
Nuusvinke

"Theatre has faced many existential challenges: Will it continue to exist after the introduction of radio? Will it survive television? Will it find a way to outlast online streaming platforms that bring high-class production values directly into people’s homes? Will it survive a lengthy period in which COVID-19 denies it the direct encounter between performers and audiences?"

Oop kerke kry die wind van voor

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Daar bestaan gemengde reaksie onder gelowiges oor president Cyril Ramaphosa se aankondiging dat kerke van 1 Junie onder streng voorwaardes weer eredienste mag hou. Die meeste geloofsleiers het die besluit verwelkom. Baie mense dink egter nie dit is ’n goeie plan nie."

Woedende rokers wil vuurmaak onder regering

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die land se rokers is woedend omdat hulle steeds nie sigarette of tabak mag koop nie."

Winter gooi sy sneeukombers oor groot dele van die land

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Volgens die weerdiens kan die land hom gereedmaak vir ’n yskoue begin van die winterseisoen."

Podium Aan Huis – "Cultuurliefhebbers dragen dit initiatief een warm hart toe"

Cliffordene Norton, Herlinde De Vos
Theater

"Zo is Podium Aan Huis geboren, als een tijdelijk platform met een divers aanbod aan podiumvoorstellingen uit Vlaanderen en Brussel voor jong en oud. Cultuurconnect, digitaal steunpunt voor de cultuur- en gemeenschapscentra en initiatiefnemer van Podium Aan Huis, is meteen begonnen met zoeken naar oplossingen en manieren om opnieuw de link te leggen met het publiek dat nu noodgedwongen thuis zit. Zo kwamen we op de idee om opnames van podiumvoorstelingen te bundelen en online ter beschikking te stellen van het publiek."

Een lastpak in dienst van de Oranje Vrijstaat (en Nederland): Hendrik Muller (1859–1941)

Guido van den Berg
Literatuur

"Wie was deze Hendrik Pieter Nicolaas Muller, over wie reeds vlak na zijn overlijden een biografie verscheen, geschreven door de Zuid-Afrikaan F.J. du Toit Spies (’n Nederlander in diens van die Oranje Vrijstaat)?"

Cola Debrot-lezing door Tessa Leuwsha: "Wij hebben helden, wij bestaan!"

Voertaal
Kalender

De Werkgroep Caraïbische Letteren organiseert ieder jaar de Cola Debrot-lezing om aandacht te vragen voor de Caraïbische literatuur. Deze keer gebeurt dat vanwege de coronacrisis in een andere setting: niet voor een volle zaal, maar online. Tessa Leuwsha vertelt in haar lezing Wij hebben helden, wij bestaan! hoe zij in Nederland en Suriname haar eigen helden ontdekte.

ZURi and iMANi – founded with an unafraid spirit

Cliffordene Norton, Joy Ezeka
Interviews

"Most of the African prints sold globally and in the African markets are not designed by Africans or manufactured in Africa – even though patterns and motifs are inspirations gleaned from African sources. Also, designs from Africa have often been misinterpreted, or recognised or defined as tribal art, with their creativity reduced to a certain stylistic representation and use of colours, materials and patterns."

"It was a sort of homecoming"

Cliffordene Norton, Sharmini Aphrodite
Literatuur

"The setting is inspired by trips that I would take to my grandparents’ home in rural Sabah: the jungles, the starlight, the silence. I’m also someone who feels constantly caught in a state of in-between – in between languages, and locations, primarily – and the story was a response to that." Sharmini Aphrodite’s short story has been shortlisted for the Commonwealth Short Story Prize.

Boeke en skrywers

Inskrywings ingewag vir die Helgaard Steyn-toekenning vir Afrikaanse skryfkuns

LitNet
Boeke en skrywers

Inskrywings word nou ingewag vir die Helgaard Steyn-toekenning in skryfkuns vir 2020. Afrikaanse boeke deur Suid-Afrikaanse skrywers wat in die tydperk 2016 tot 2019 uitgegee is, word in aanmerking geneem.

Persverklaring: Kortlyste vir Media24 Boeke Literêre Pryse vir 2020 bekend

LitNet
Boeke en skrywers

Media24 Boeke kondig met trots die kortlyste aan vir die Media24 Boeke Literêre Pryse vir 2020.

Skrywersonderhoud: Johan Jack Smith oor die Eugène Marais-prys

Naomi Meyer, Remona Voges, Johan Smith
Skrywersonderhoude

"Ek dink dis fantastiese motivering om weer, en beter, te skryf. Ek het gaan kyk na vorige skrywers, en het gedink: 'Bliksem, jy bevind jouself nou in goeie geselskap.'"

Korona-kortverhaalfees: Marianne Vorster-Meyer oor "Sewentig maal sewe"

Marianne Vorster-Meyer, Melt Myburgh
Skrywersonderhoude

Marianne Vorster-Meyer oor die ander skrywer in die huis (Deon Meyer): "Hy is ’n fenomenale mentor wie se raad jy altyd onthou, bloot omdat hy dit so subtiel doen. Gelukkig weet ek hoe min ek weet. Ek luister en leer met my ego diep in my sak."

Legkaart van ’n jong lewe deur Dolf van Niekerk: ’n resensie

Johan Anker
Resensies

"Dit word ’n eie reis na ’n verlede met ’n ryke verskeidenheid van belewenisse en die blywende indrukke wat nog steeds vorm gee aan ’n groeiende bewussyn op hierdie pad."

Lesersindruk: Sylvester, ramkat van die Groot-Karoo, saamgestel deur Wendy Maartens

Anke Theron
Lesersindrukke

"Hierdie lekker storieboek is goed nagevors en bevat ’n ryk skat van verhale vir alle ouderdomme."

Lesersindruk: Grensgeval deur Marita van der Vyver

Barend van der Merwe
Lesersindrukke

"Grensgeval is ’n eenvoudige verhaal oor ’n komplekse wêreld met ’n tydlose boodskap."

Leefstyl

"Toneelspel is vir my soos dagga vir Snoop Dogg" – ’n onderhoud met Beer Adriaanse

Remona Voges, Beer Adriaanse
kykNET Portaal

"Vir my is humor die enigste lens waardeur die klug van die mensdom sin maak. Die ander lense sal my ’n vroeë dood laat sterf."

Hoop in die donker: ’n onderhoud met André van der Merwe

Naomi Meyer, André van der Merwe
Musiek

"Ek glo aan die einde van hierdie tydperk sal koorsang (soos baie kunsvorme) selfs sterker as voorheen terugkeer."

Die Heuwels Fantasties oor 2021, die virus en ou versus nuwe liedjies

Henry Cloete, Pierre Greeff, Hunter Kennedy
Musiek

"Ek glo nie mens kan met tegnologie die adrenalien-spike van ’n live show namaak nie. So ek glo stelselmatig sal dinge terugkeer normaal toe. Hoe lank dit gaan vat? Who knows? Soos gewoonlik sal ons aanpas."

Musiekonderhoud: Petronel Baard gesels oor haar nuwe liedjie en aanlynkonsert

Remona Voges, Petronel Baard
Musiek

"Aanlyn is tog ook anders. Dit is ’n bietjie meer van ’n 'lucky packet' en jy kan ander tegnieke gebruik as in die teater in jou aanbieding. Interesting times indeed!"

Niks kom by tuisgemaakte malvalekkers nie

Karen Hart
Kos en wyn

"Malvalekkers is vir my feetjiekos, sagte kussinkies van genot – hopeloos te veel suiker en net te lekker om nié toorkos te wees nie."

kykNET ryg die ATKV-Mediaveertjies in

LitNet
kykNET Portaal

kykNET het vanjaar met 14 van die 15 toekennings in die KYK-kategorie van die ATKV-Mediaveertjies weggestap.

Persverklaring: PJ Powers en die Tygerberg-kinderkoor: "World in Union"

LitNet
Suidoosterfees

Die musiekvideo, geloods in samewerking met die Suidoosterfees en die Cape Town Music Academy, bring hulde aan COVID-19- essensiële werkers en die globale spanpoging om die pandemie hok te slaan. Die video huldig ook landsburgers se pogings tot selfisolasie en die gedissiplineerde wyse waarop hulle die inperkingsreëls in dié uitdagende tyd gehoorsaam.

Press release: The 7th South African International Ballet Competition to pivot online

LitNet
Lifestyle and entertainment

The South African International Ballet Competition (SAIBC) is pivoting! The highly anticipated event that was scheduled to take place at the Artscape Opera House from 13 to 18 July 2020 has taken a leap into the online space and will now be held virtually.

Portale

ATKV vereer joernalistieke uitnemendheid

LitNet
ATKV-Portaal

Die ATKV-Mediaveertjies, reeds vir meer as ’n dekade die mees vooraanstaande Afrikaanse mediatoekenningsgeleentheid, het vanjaar ’n splinternuwe baadjie aangetrek met ’n nuwe beoordelingsformaat asook die aanlyn bekendmaking van die wenners.

PEN Afrikaans Vertaalfonds befonds vertalings van romans deur Harry Kalmer en Jaco Jacobs

PEN Afrikaans
PEN Afrikaans

PEN Afrikaans kondig met trots die jongste suksesvolle aansoeke by die PEN Afrikaans Vertaalfonds aan. Die PEN Afrikaans Vertaalfonds bestaan te danke aan die ruim ondersteuning van die Trust vir Afrikaanse Onderwys en ter wille van die bevordering van die Afrikaanse letterkunde in die buiteland.

Elders gesien

Seen on Facebook: COVID-19 – a few observations

Emile Joubert
Elders gesien

"Corona is more than a political-economic-social issue about which everyone has an opinion. It is a truly unpleasant disease no-one wants to get, and I don’t wish anyone to have."

Elders gesien: ’n Nuwe normaal?

Renette Symington
Elders gesien

"Ek weier om te aanvaar dat ek nie by my ouma en oupa kan kuier, of die kinders in my klas kan druk nadat ek hulle nege weke lank nie gesien het nie."

Elders gesien: "Troosgoed vir ’n bang gemoed"

Leana Lategan
Elders gesien

"Aangesien ek kwalik iets anders het om daardie tyd van die nag te doen, trek ek die Google-verseboek nader. ’n Paar minute later lees ek vir haar Jan FE Celliers se lang en pragtige verhalende gedig 'Die brand' voor."

Elders gesien: Stelwerk

Clinton V du Plessis
Elders gesien

"Die aarde is branding
en oral is klip, het jy juis gewaarsku.
Ook digters sal brand, soos fakkels in ’n donker land."

Kwarantynketting

Kwarantynketting: "Burying Grandmother ‒ A lockdown diary" by Tanaka Chidora

Tanaka Chidora
Kwarantynketting

"I remember writing about Grandmother and Grandfather in one of my poems in Because sadness is beautiful?. The two loved dancing. The dancing started with casual humming of a traditional tune soon after supper. The dancing would go on late into the night, so late that it would take the first cock’s crow to remind us that it was time to sleep."

Nuwe Skryfwerk

Korona-kortverhaalfees: Sewentig maal sewe

Marianne Vorster-Meyer
Fiksie

"Vandag verg dit inspanning om haar gewone dagtake af te handel. Sy bly wonder hoe hy dit regkry om te hoor wat vir Kasper pla. As sy net kan skelm kyk wat hy doen."

Onthou

Melandi Loots
Poësie

"Ons liefwees
hang soos oomblik-bloeisels
aan ’n Namakwalandse vrugteboom"

En ek is lief vir jou

Anton Bosch
Poësie

"want nou is elke oomblik saam met jou
’n kosbare juweel in hierdie lewenskroon"

As dit nie vir Oom Krisjan was nie

Adriaan Swanepoel
Fiksie

"Ek onthou die boksgeveg tussen Johnny Ralph en Freddie Mills nog baie goed. Dit was die aand toe Oupa Johannes dood is."

Soms gaan kuier ek nog by hom

Enrique Grobbelaar
Fiksie

"Maar woorde is soos die episodes van ’n sepie: jy kan ’n paar mis, maar nog steeds die draad later optel. Iemand het die woord op ’n halsband graveer en om sy nek kom hang. Dit skaaf ’n bietjie."

Dit was aand

Anzé Bezuidenhout
Poësie

"die dag was goed
in die tyd voor klippe
skedels kon breek"

Middagete

Jaco Fouché
Poësie

"Dis Soetkloof se patat, julle ry verby die lande
op pad die berg in waar die seun hom daardie jaar doodgeval het."

Hoekom?

Jannie Pretorius
Poësie

"Duisende muggies speel:
stapelgek, uitbundig
en paaldans op en af"

Dan eers sal die klippe uitroep

Berdehan Brand
Poësie

"want tobies
sal éérs die fynskrif lees
voordat die aarde weer kan asemhaal"

 

Swartryp

Berdehan Brand
Poësie

"Gegewe die apokalips van voordag-ryp
sal die wingerde nou vroeër verwinter"

Sandkiaat kandelaar

Morné du Preez
Poësie

"Helderlig-druppeltjieblou
jou stilte om my vingers gevou
skiet my uit jou sonsopkoms,
bittersoet-vryevoet"

Sigeunerhart

Anzé Bezuidenhout
Poësie

"my hart is ’n sigeuner
wat van bont lappies hou"

Wie rus in Wuhan?

Abigail Cloete
Poësie

"Kyk, hy kom gekroon met ’n sekelmaan in hand
Hy strek sy koue hand uit ver verby grens, see en sand"

Netreg

Zebulon Kochk
Poësie

"As bendes op bene kom
in die dorpie van Netreg
spoel liggaampies in sakke weg"

Waar was jy?

Petro Viljoen
Poësie

"Jy was by jou kerk, online het wonderlik gewerk.
Die gemeente was bymekaar, almal om elektronika geskaar."

Op vlug

Ferdi Wheeler
Fiksie

"Parkstasie, Johannesburg, wemel van die malende menigte wat wag om aan boord die ronkende busse te gaan, maar, anders as die ronddraaiendes, stap sy in ’n reguit lyn tussen hulle deur. Haar lyf is gespanne en die kennetjie is vorentoe gestoot. Sy systap die dralende skare met die geringste voetwerk."



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 886 5169


© 2020 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved