|
|
- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies
|
|
Nuusbrief 1118
17/09/2026
|
Krities Afrikaans
|
LitNet: Gratis Wiskunde-klasse |
 |
|
Skrywer: Ria Winters
Uitgewer: Protea Boekhuis
ISBN: 9781485315674
"Binne sy enge perke is my lewe, soos hier uiteengesit, seker op sy eiesoortige manier volmaak, en in elk geval ’n bron van vol- en genoegdoening, en rede tot dankbaarheid." In hierdie literêre biografie van die Suid-Afrikaanse romanskrywer, historikus en vertaler Karel Schoeman (1939–2017) put Ria Winters uit nuwe argivale bronne, koerantartikels en persoonlike korrespondensie, en plaas sy lewe en werk binne die konteks van die Suid-Afrikaanse geskiedenis.
|  |
|
Riglyne vir LitNet Akademies-navorsers |
 |
Skeppende KI se uitdagings en oplossings vir akademiese vaktydskrifte
Burgert A Senekal
Universiteitseminaar
"Dit is ’n uitdaging vir vaktydskrifte om KI-geskepte manuskripte te identifiseer, omdat die betroubaarheid van die tydskrif op die spel is. Dit is egter nie genoeg om op die integriteit van skrywers te vertrou of hulle te laat verklaar wanneer hulle KI-hulpmiddels ingespan het nie, want in enige stelsel waar ’n vorm van geldelike beloning aan uitsette gekoppel is, sal mense ’n kortpad na sulke uitsette vind."
|
 |
Die etiese gebruik van KI vir akademiese skryfwerk: ’n literatuuroorsig met behulp van NotebookLM
Burgert A Senekal
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence
"Hierdie artikel gebruik KI in die vorm van Google se NotebookLM om ’n breë oorsig oor die etiese en onetiese gebruike van KI vir akademiese skryfwerk te verskaf, soos gegrond in ’n groot hoeveelheid akademiese literatuur oor die onderwerp. Die fokus val op akademiese skryfwerk wat aan vaktydskrifte voorgelê word, nie studente se werkstukke nie, alhoewel dit ook betrekking op laasgenoemde het."
|
 |
Die Buren-periode in Breyten Breytenbach se plaaslike uitgeegeskiedenis, deel 1: Breyten Breytenbach oor samewerking met uitgewers
Francis Galloway
Seminare en essays
"My doktorale navorsing het gefokus op Breytenbach se loopbaan as openbare figuur en skrywer en is later uitgebrei in ’n boekpublikasie. In hierdie monografie doen ek uitgebreid verslag oor die publikasie en resepsie van sy oeuvre tot aan die einde van die 1980’s. In 2012 verskaf ek op LitNet ’n breë kartering van sy uitgeegeskiedenis tot op daardie stadium. Hierin het ek tussen drie plaaslike fases onderskei en dit oorsigtelik toegelig. Vandag meen ek dat daar ook ’n vierde produksieperiode onderskei kan word, veral na 2019, met publikasies buite die hoofstroom en op aanlyn platforms soos LitNet en Versindaba."
|
 |
Hoe ver is eendag? deur Dina Botha: ’n resensie
Louise Viljoen (JBay)
Resensies
"Maar ek moet ongelukkig erken dat ek baie stadig opgewarm het teenoor die manlike hoofkarakter. Keenan Luyt kom aanvanklik net té koud, bombasties, dreigend, manipulerend en onbeskof voor."
|
 |
Inter-review with Karl Luntta, writer of What the trumpeter said and other stories
Elsibe Loubser McGuffog, Karl Luntta
Books and writers
"To me, all short stories start with a grain of experience and a seed of truth gleaned from something that happened to the writer. Some of the incidents and dialogue in the Trumpeter stories incorporate real(ish) events, but only to the extent that these events create a foundation on which to build a satisfying fictional world. I think fiction writers start with a question: 'What if …?'"
|
 |
Alta Cloete (1956–)
Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum
"As skrywer soek ek saam met my lesers na ’n bietjie ontvlugting uit die harde werklikheid, daardie stukkie romanse wat my weer krag vir die vuil skottelgoed, die hondehare op die teëls, die eise van my gesin en die ellendes op die nuus gee."
|
 |
Fotobeeld: Joan Hambidge by die 15de Tuin van Digters gehuldig – en meer
Engela Duvenage
Boeke en skrywers
"Tuin van Digters, alom bekend as die Tuiste van Afrikaanse Digkuns, is vanjaar vir die 15de keer aangebied. Dit is van 11 tot 12 September 2026 by die Breytenbach Sentrum op Wellington aangebied – en nie eens reënweer op die Saterdag kon deelnemers en besoekers se meelewing vir die Afrikaanse digkuns keer nie."
|
 |
Open Book Festival 2026: a home for the word
Jerome Coetzee
Books and writers
"Cape Town can be proud of many attractions, but the Open Book Festival is a gem that is a rare example of what the rainbow nation and ubuntu are. This festival is the highlight of our year not only as writers, readers and artists, but as a community. Even if it is your first time attending, you know that you will find your way into the literary community and meet new people."
|
 |
Riaan Manser: avonturier, skrywer, spreker, maar ook ’n omgeemens
Izak de Vries
Boeke en skrywers
"Ek hoor ook hoe Manser sê: 'Ek so bly oor wat julle hier doen. Weet julle hoekom? Ek gaan een van die dae ophou om die ou te wees wat baie praat oor die omgewing, maar dan gaan julle dit moet doen. Julle is die mense wat my werk moet voortsit.'"
|
 |
Gerrit Olivier: ’n persoonlike huldeblyk
Willie Burger
In memoriam
"Die laaste drie dekades van die vorige eeu was ’n opwindende tyd vir letterkunde. Dit was ’n tyd toe skrywers en digters en letterkundiges soos Gerrit ’n groot invloed gehad het, ook in die breër intellektuele lewe. Dit is droewig om te ervaar hoedat die Grotes van daardie tyd een-een wegraak, en hoe daardie opwindende tyd daarmee saam verlore raak."
|
 |
Gerrit Olivier is nie meer by ons nie
John Miles
In memoriam
"Ek wil een aktiwiteit van Gerrit uitsonder wat van kritieke waarde was vir die meer normale gang van nuwe skryfwerk: sy leidende rol as redakteur van die tydskrif Stet wat deur Taurus geborg is."
|
Op die redakteur se lessenaar |
Teken aan: Etienne van Heerden Veldsoirée 2027: 23 tot 25 Julie |
 |
Veldsoirée 2026: videoflitse
Menán van Heerden
Etienne van Heerden Veldsoirée
"Bootcamp vir die brein" heet Stefan van Zyl van die SA Akademie se beskrywing van die pas afgelope Etienne van Heerden Veldsoirée in die Oos-Kaapse Karoo. Skrywers, akademici, praktisyne en studente het van 24 tot 26 Julie in Nxuba/Cradock byeengekom om saam te debatteer, te gesels en die "veld" in "Veldsoirée" te geniet. Die Etienne van Heerden Veldsoirée 2026 is aangebied deur LitNet Akademies, ’n maatskappy sonder winsbejag. Videografie en produksie: Menán van Heerden
|
 |
Dit is die patriargie in ons samelewing wat reeksmoordenaars baar
Heindrich Wyngaard, Bafana Khumalo
Onderhoude
Die land is geskok oor die liggame van tot op hede nege vroue wat in Ekurhuleni ontdek is nadat hulle vermoedelik die slagoffers van ’n reeksverkragter en -moordenaar was. Heindrich Wyngaard praat hieroor met die organisasie Sonke Gender Justice se Bafana Khumalo.
|
 |
Erfenis-tameletjie, |UMIS !GOMSIB
Jeffrey Hartzenberg
Menings
"In erfenis het taal ook baie waarde, en ons Khoi-mense het ook daai trauma en geweld ervaar waar ons GOWAS (taal) van ons geneem is, met veral kerke wat ook ’n rol in dié aspek gespeel het."
|
 |
Die aarde is jou verhoog
Cornelius Henn
SêNet-briewe
"Mense wat onder eng staatsateïsme grootgeword het, was onvoorbereid op hierdie geestelike aanslag en het hulle blindelings gevolg. Die lyne tussen droom en waansin het vervaag."
|
 |
LitNet se skolemateriaal: RSG-onderhoud
Menán van Heerden
Onderhoude (Maart 2026)
Ouers, leerders, onderwysers, oumas en oupas: RSG Kompas se Hazel Janse van Rensburg gesels met LitNet se Menán van Heerden oor LitNet se skolemateriaal, insluitend gratis vraestelle en wiskundevideo’s. Luister na die potgooi.
|
 |
Breyten schrijven #50: Conversation with Denis Hirson
Yves T’Sjoen, Denis Hirson
Literatuur
"In translating Breyten’s work I was, among other things, crossing a heavy old linguistic buffer zone inside myself. I was also translating the work of a man who was in the same jail where my father had spent nine years as a political prisoner."
|
 |
Aardklop Kunstefees 2026: Goed genoeg met Gerridene Berg
Yolanda du Toit, Gerridene Berg
Aardklop
"Aardklop vier verhale – die stories wat ons laat lag, onthou, dink en anders na onsself laat kyk. Goed genoeg is juis só ’n uitnodiging tot ’n eerlike gesprek oor vrouwees in al sy fasette."
|
 |
ATKV-Crescendo: Mark Pekeur vind sy plek in die kollig met Meer as jy
Marzahn Botha
ATKV-Portaal
"Daar is ’n verskil tussen ’n sanger wat ’n stel liedjies op ’n verhoog sing en ’n kunstenaar wat voor ’n gehoor begin wys wie hy werklik is. By die bekendstelling van sy debuut-EP Meer as jy het die 22-jarige Mark Pekeur Vrydagaand 28 Augustus by die Daisy Jones Teater op Summerhill-landgoed buite Stellenbosch gewys dat hy besig is om daardie tweede soort kunstenaar te word."
|
 |
Landmyn: ’n filmresensie
Leon van Nierop
Film
"Die tempo is begryplik stadig en deeglik, en Scheepers se liefde vir die teater skemer deur in sy regie, amper asof hy vir die verhoog regisseer."
|
 |
Elders gesien: Jean-Pierre Melville se Le cercle rouge
Naòmi Morgan
Film
"Daar is byna niks wat jou aandag aftrek van die manier waarop die tonele aanmekaarskakel nie – min dialoog, net die nodigste musiek, en die idee dat jy na ’n diefstal kyk, maar dat dit oor iets anders gaan."
|
 |
Skuil in stilte
Johan van der Merwe
Poësie
"want slegs die dwaas
in sy eie geraas
dink hy weet
terwyl hy niks weet nie."
|
 |
Die lewe duur voort
Marne Marais
Poësie
"Hoeveel jare is oorgenoeg as jy nog baie jare oor het?"
|
 |
Lelies
Jo-Ann Scholtz
Poësie
"Die blompot
vieslik vol
leë beloftes"
|
 |
Waar stilte woon
Leigh-shaun Crotz
Poësie
"En wanneer jou laaste vrees moeg word vir sy eie vlug, sal jy miskien ontdek:
die donker was nooit jou eindbestemming nie."
|
 |
Om die son te sien opkom
Karli Durr
Fiksie
"Wanneer ek deur die stoepvenster kyk, skitter die somerson reeds ’n entjie bo die see en berge. Ek vee oor my wang en my vingerpunte word nat."
|
Iets vir almal: LitNet se nuwe WhatsApp-kanale |

Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf. |
|