Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 1119

25/09/2026


  Krities Afrikaans

LitNet: Jou huilende bruid

Silas en die ysbeer op Tafelberg: ’n selflees-avontuur

Skrywers: Annie Klopper en Zandré Coetzer
Uitgewer: LAPA
ISBN: 9781776359844

Silas se ouma stuur hom elke aand Droomland toe met haar wonderlike stories: van husse met lang ore, Klaas Vakie en Van Hunks en selfs die wensbokke wat op Tafelberg skuil. Wanneer sy ouma eendag weg is, skraap Silas al sy moed bymekaar om haar in Droomland te gaan soek. Met die hulp van die karakters waarvan Ouma hom vertel het, en die bure se dogtertjie, Willemien, probeer Silas sy ouma vind. Maar die Tafelberg in Droomland is besig om onder sneeu te verdwyn, en iets wat brul, begin Silas jaag ... Dit is ’n roerende storie wat vir kinders die moeilike konsep van die dood sal verduidelik. Die boeke is beskikbaar in twee formate: as prenteboek en ’n langer leesboek. Perfek vir kinders van 5 tot 11 jaar oud.

Boeke en skrywers

Die huilende bruid & ander versinsels deur Dominique Botha: ’n resensie

Reinhardt Fourie
Resensies

"In die sketse is daar gesprekke met talle bekende figure, maar ook alledaagse mense, en tussen die verwysings na die Afrikaanse letterkunde en klassieke musiek is daar sprake van kontemporêre popkultuur en hoe die kuns en letterkunde dikwels deur laasgenoemde verdwerg word."

Disabled, but by Kirsten Deane: a review

Jerome Coetzee
Books and writers

"Deane allows her readers to breathe and take note of their bodies (disabled or not). We look forward to what comes after 'but' from Deane’s pen."

Die tusseninners deur Zelda Bezuidenhout: ’n heelpad cool boekbelewenis

Magdel Vorster
Resensies

"Dit herinner aan die skrywer se debuutroman As mens geluk kon proe, ook ’n lekkerleesboek. Nooit vervelig nie en eg, kontemporêr en geloofwaardig."

Absalom, Absalom! by William Faulkner: a discussion

Mphuthumi Ntabeni
Books and writers

"Lastly, I am stupefied as to why it took me so long to read Faulkner, and am happy I began with Absalom, Absalom!. We both seem to be using the historical novel to explore how the violence of the past survives within the lives, memories and identities of later generations. Both our novels treat history as a fragmented, contested inheritance, reconstructed through memory, oral stories, silence and competing perspectives."

Sigeunerliefde deur René van Zyl: ’n resensie

Louise Viljoen (JBay)
Resensies

"Die boek is ’n sintuiglike aanslag. Deurentydse verwysings na en belewenisse van die ou stad, historiese geboue en intieme eetplekke, musiek en tradisionele Spaanse danse en frases het my byna laat vergeet ek lees ’n boek en is nie self daar nie."

Manage your money like a f*cking grownup: an interview with Sam Beckbessinger

Naomi Meyer, Sam Beckbessinger
Books and writers

"Every rand that flows into your hands is a choice. Just make sure that you actually want the things you’re spending money on, and that you’re not just living out someone else’s script of adulthood."

Boekevat met Deborah: Bethulie: my lewe in die kamp deur Rensche van der Walt en Op lig deur Thilde Nel

Deborah Steinmair
Boekrubrieke

"Ek vermoed ek het die hart van ’n hensopper. Ek sukkel om te verstaan waarom mense so moet swaarkry en verdelg word ter wille van abstrakte ideale." Deborah Steinmair resenseer twee boeke vir hierdie aflewering van haar boekrubriek.

Heil die Leser! Bybelfiksie: van antieke aardbewings tot geurige salwings

Nini Bennett-Moll
Boekrubrieke

"Die waarde van Bybelfiksie lê in sy vermoë om die verlede as ’n morele en geestelike landskap te ontsluit. Wanneer skrywers Bybelse figure of historiese tydperke herskep, doen hulle meer as om net die geskiedenis te laat herleef; hulle toon hoe geloof in konkrete omstandighede – oorlog, ballingskap en vervolging – gestalte kry. Die leser word nie bloot ’n toeskouer nie, maar genoop om empatie te ontwikkel met mense wie se keuses, twyfel en standvastigheid vandag nog relevant is."

Oop boek: Joan Hambidge op 70

Karen de Wet
Boeke en skrywers

"Met ’n kniebuiging na Asindeton, Joan Hambidge se bundel uit 2024, sit ek graag hierdie huldigingsrede, op haar 70ste verjaarsdag opgedra aan haar by Tuin van Digters, ook asindeties in: Groter as lewensgroot. Onblusbare energie, flink skrywerspen, ruim brein, vlymskerp intellek, uitdagende ondersoeker, gerekende resensent, rustelose nomaad, meedoënlose opstuurder, mededeelsame skryfkunsmentor, bedrewe studieleier – klein hartjie, gul skaterlag."

"Die Durbanse poepwedstryd": die vieslikste gedig in Afrikaans, of dalk satiriese verset?

Riana Scheepers
LitNet-skrywersberaad

"Van al die gedigte in Afrikaans, al die duisende gedigte wat subliem mooi is en van voortreflike literêre vakmanskap getuig, is daar een wat my nog al die jare lank bybly – om al die verkeerde redes."

Gerrit Olivier 1954–2026

Ena Jansen
In memoriam

"Gerrit was groot sports, maar ook wys, op ’n manier ouer as sy jare. Hy was tegelyk kalm, altyd radikaal en uitdagend, nie net slim nie, maar ’n denker."

Sjaka S Septembir en die Beatniks: ’n lesersindruk

Amanda Swart
Lesersindrukke

"Daar is verskeie ander ooreenkomste tussen Septembir se karakters en dié van die Beatniks. Almal is outsiders en nonkonformiste; hulle lewe teen die stroom van die alledaagse lewe met besonder baie uitdagings."

Multitudes by Mphuthumi Ntabeni: a reader’s impression

Izak de Vries
Books and writers

"Multitudes is home to many things: It is a collection of layered histories, philosophies, thoughts on architecture, intertexts and a place for love stories to nestle."

A reader’s impression of Multitudes by Mphuthumi Ntabeni

Anschen Conradie
Books and writers

"The inclusion of real historical figures and intertextual references add an evocative depth that will linger in the memory of this reader. Nonfiction teaches by means of facts; fiction, by means of imagination. Multitudes confirms this."

A South African small town (dorp) abecedarius: a reader’s reception of Darryl David’s Doggone days

Neil Viljoen
Books and writers

"Doggone days is an anthology, a florilegium, of vibrant seeing in its colour photos, enhanced by Darryl’s use of the artistic/photographic triangular structure to create powerful vistas, landscapes and portraits."

Oscar Pistorius: The big lie and the right to a fair trial deur Chris Marnewick – ’n lesersindruk

Anschen Conradie
Lesersindrukke

"Indien die publikasie van ingeligte nabetragtings soos hierdie, waarby kritiek onvermydelik ingesluit sal word, onder die mat gevee word – soos wat die heersende opinie volgens sosialemediakommentare verkies – kan daar tereg gevra word: Quis custodiet ipsos custodes?"

Persverklaring: Veer in die hoed vir woordkunstenaars

LitNet
ATKV-Portaal

Met die ATKV-Woordveertjies bekroon die ATKV outeurs wat deur hul woordkuns ’n lewende erfenis bou.

Persverklaring: Pryse vir spanningslektuur en niefiksie, asook die ATKV-Prosaprys

LitNet
ATKV-Portaal

Hartlik geluk aan al die wenners van vanjaar se ATKV-Woordveertjies! Dit is vir die ATKV ’n voorreg om Afrikaans se woordmeesters op hierdie manier te vereer.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 18 tot 25 September 2026

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat onlangs op die redakteur se lessenaar beland het.

Uit die argief

Toyota US Woordfees 2020: Dominique Botha oor Valsrivier op die verhoog

Melt Myburgh
Toyota US Woordfees (2020)

"Elke skeppende poging is ’n soeke na water en soms maak ’n oog oop op ’n fontein, en miskien selfs ’n rivier."

Teken aan: Etienne van Heerden Veldsoirée 2027: 23 tot 25 Julie

Veldsoirée 2026: videoflitse

Menán van Heerden
Etienne van Heerden Veldsoirée

"Bootcamp vir die brein" heet Stefan van Zyl van die SA Akademie se beskrywing van die pas afgelope Etienne van Heerden Veldsoirée in die Oos-Kaapse Karoo. Skrywers, akademici, praktisyne en studente het van 24 tot 26 Julie in Nxuba/Cradock byeengekom om saam te debatteer, te gesels en die "veld" in "Veldsoirée" te geniet. Die Etienne van Heerden Veldsoirée 2026 is aangebied deur LitNet Akademies, ’n maatskappy sonder winsbejag. Videografie en produksie: Menán van Heerden

Die sewende Etienne van Heerden Veldsoirée deur Izak de Vries se lens

Izak de Vries
Etienne van Heerden Veldsoirée

"Ons maak in 2027 weer so. Teken solank 23 tot 25 Julie 2027 in julle dagboeke aan. Ek sal daar wees!"

Akademies en skole

’n Dramateks vir skoolkinders: Die droomdilemma deur De Wet Hugo

De Wet Hugo
Notas, toetse en vraestelle

LitNet is oorval deur navrae van leerders, ouers en opvoeders – en De Wet Hugo het op versoek ’n eksklusiewe dramateks geskryf. Dis geskik vir leerders van graad 4 tot 9. Laai die dramateks van Die droomdilemma gratis hier in PDF af!

Verrykingswiskunde: Die som van ’n reeks opeenvolgende heelgetalle tot ’n vasgestelde mag verhef

Pieta van Deventer
Notas, toetse en vraestelle

"Hierdie leerling wat later roem verwerf het as die Duitse wiskundige Carl Friedrich Gauss (1777–1855), was een van die heel grotes en volgens sommige die grootste wiskundige van alle tye, selfs groter as Archimedes of Eratosthenes."

Wiskunde: Graad 4-vraestel en memorandum, derde kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 4 en benodig jy ’n Wiskunde-oefenvraestel vir die derde kwartaal? Wilhelm du Toit het een vir LitNet opgestel. Laai die vraestel en memorandum gratis hier af.

Graad 5-vraestel en memorandum, derde kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 5 en op soek na ’n Wiskunde-oefenvraestel vir die derde kwartaal? Wilhelm du Toit het ’n vraestel en memorandum opgestel, wat jy gratis in PDF kan aflaai.

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Indeksblad: Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Eksamentyd? Hersieningstyd? LitNet se video’s kan jou help. Kyk na hierdie 50 video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Gratis hulp vir leerders, onderwysers en ouers!

LitNet
Skole

Hier is nog skakels vir leerders, ouers, onderwysers, navorsers en akademici te vinde.

Persverklaring: SA Akademie se Algemene Simposium 2026 – volledige program

LitNet
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Hoe kan KI navorsing en onderrig ondersteun? Wat gebeur wanneer dit onjuiste inligting lewer? En hoe verander dit die manier waarop mense kennis ontwikkel en kreatief werk? Hier is al die inligting oor die SA Akademie se Algemene Simposium 2026, wat op 1 en 2 Oktober gratis bygewoon kan word.

Riglyne vir LitNet Akademies-navorsers

Skeppende KI se uitdagings en oplossings vir akademiese vaktydskrifte

Burgert A Senekal
Universiteitseminaar

"Dit is ’n uitdaging vir vaktydskrifte om KI-geskepte manuskripte te identifiseer, omdat die betroubaarheid van die tydskrif op die spel is. Dit is egter nie genoeg om op die integriteit van skrywers te vertrou of hulle te laat verklaar wanneer hulle KI-hulpmiddels ingespan het nie, want in enige stelsel waar ’n vorm van geldelike beloning aan uitsette gekoppel is, sal mense ’n kortpad na sulke uitsette vind."

Universiteitseminaar: Gedagtes rondom die Universiteit van die Vrystaat (UV) se gewysigde KI-beleid

Burgert A Senekal
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence

"KI is reeds deel van die universiteit en sal nie geheel en al uit tersiêre onderrig verwyder kan word nie. Die vraag is dan hoe om te verhoed dat studente glad nie leer nie en net op KI steun."

Die etiese gebruik van KI vir akademiese skryfwerk: ’n literatuuroorsig met behulp van NotebookLM

Burgert A Senekal
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence

"Hierdie artikel gebruik KI in die vorm van Google se NotebookLM om ’n breë oorsig oor die etiese en onetiese gebruike van KI vir akademiese skryfwerk te verskaf, soos gegrond in ’n groot hoeveelheid akademiese literatuur oor die onderwerp. Die fokus val op akademiese skryfwerk wat aan vaktydskrifte voorgelê word, nie studente se werkstukke nie, alhoewel dit ook betrekking op laasgenoemde het."

Menings

Die ANC en die Verkiesingshof: Niks salf meer te smeer aan ANC nie, sê dié ontleders

Heindrich Wyngaard, Roland Henwood, Oscar van Heerden
Onderhoude

Munisipale verkiesing 2026: Die ANC hou voet by stuk dat dit die Verkiesingskommissie se aanlyn stelsel was wat die party gepootjie het met die registrasie van kandidate. Die politieke ontleders Roland Henwood en Oscar van Heerden sê aan Heindrich Wyngaard dit is nóg ’n teken van ANC-agteruitgang.

Springmielies: Toemaar, die held is nie dood nie

Nini Bennett-Moll
Rubrieke

"Ja, natuurlik sal ek die teaser op Huisgenoot se voorblad onthou. Want Bobby Ewing het 'gesterf' aan die einde van ’n seisoen, net om weer sy opwagting te maak in die stort, ’n volle seisoen later."

Interskole en die Derby: Steeds ’n tradisie tussen trots en druk?

Toyer Hefca
SA Skoleseminaar | Schools Seminar

"Die gevaar ontstaan egter wanneer die uitslag die doel word en die kind die middel."

Wyngaard Weekliks: Wat woel by FW se stigting? word gevra ná Van der Rheede se bedanking

Heindrich Wyngaard, Gert van der Westhuizen, Coetzee Bester
Onderhoude

Die FW de Klerk-stigting se aankondiging dat hulle hulle distansieer van uitsprake deur hul uitvoerende hoof, Christo van der Rheede, het die vraag laat ontstaan: Wat gaan daar aan? Heindrich Wyngaard probeer antwoorde kry by ’n raadslid, Coetzee Bester, en die politieke joernalis Gert van der Westhuizen.

’n Brief ná my beroerte

Jacobus Uys
SêNet-briewe

"Hierdie brief het ten doel inligting vir helpers van gestremdes, terloopse kontakte met gestremdes en les bes gestremdes self om hulself beter te kan begryp en ook hoe hulle self beter kan kommunikeer met die kontakpersone. 'Gestremdes' dui hier op enige gestremde, maar in die besonder met die klem op beroerte-gestremd."

Sion, berg van God en 7 Oktober

Cornelius Henn
SêNet-briewe

"Selfondersoek is nie verraad nie."

Persverklaring: Lourensa Eckard lewer PEN Afrikaans se jaarlikse lesing oor media- en uitdrukkingsvryheid

LitNet
PEN Afrikaans

PEN Afrikaans nooi ons lede, ondersteuners en ander belangstellendes om in te skakel vir ons jaarlikse lesing oor media- en uitdrukkingsvryheid in Suid-Afrika. Dit word vanjaar deur Lourensa Eckard gelewer.

Gewildste plasings

Gewildste plasings op LitNet: 16 tot 22 September 2026

LitNet
Als oor LitNet

Hier is die tien gewildste plasings op LitNet vir die week 16 tot 22 September 2026.

Nou op Voertaal

Konstitusionele Hof is ANC se laaste hoop om 181 kandidate op stembriewe te kry

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die party voer nou aan dat die wet nie uitdruklik vereis dat dié spesifieke knoppie gedruk moet word voordat ’n kandidaat se nominasie as ingedien beskou kan word nie."

Amerika trek die streep: Ramaphosa onder druk oor "Kill the Boer"

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Ontleders waarsku dat die situasie ekonomiese gevolge kan hê as dit nie gou ontlont word nie, veral vir uitvoerders wat van die Amerikaanse mark afhanklik is."

DA eis antwoorde van Ramaphosa oor spesmagte-operasie en moontlike valse hofgetuienis

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die saak strek terug na 29 Desember 2022. Abadiga, ’n Ethiopiese burger wat in 2008 tydelike asiel in Suid-Afrika gekry het en later deur die VSA gesanksioneer is as ’n IS-werwer, en sy lyfwag, het by die Mall of Africa verdwyn."

Afrikanervlugtelinggesin sit gestrand in Suid-Afrika omdat VSA hulle nie meer wil hê

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die storie dien as ’n harde les vir enigeen wat die program oorweeg: Vlugtelingstatus is nie ’n heen-en-weer-kaartjie nie. Wanneer jy eenmaal die land van 'vervolging' vrywillig verlaat en weer daarheen terugkeer, kan die deure permanent toegaan."

Ongekende 136 790 kandidate staan vir 4 November se plaaslike verkiesing

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die oorgrote meerderheid (99,5%) is dus partykandidate. Mans maak 62% van alle kandidate uit (85 263), terwyl vroue 38% (51 527) verteenwoordig."

La venue de l’avenir op die Europese Filmfees: ’n kort bespreking

Izak de Vries
Film

"La venue de l’avenir is ’n ligte film wat fyn kyk na die brose skeidslyn tussen vandag en gister, maar ook na dit wat môre se mense van vandag sou weet."

Carice van Houten smeul in A family op die Europese Filmfees

Izak de Vries
Film

"Om die trauma van ’n egskeiding deur die oë van twee kinders te beleef, soos A family dit aanbied, is besonders."

Stemvurke & Stemvorken. Bruggesprekken met letterkundige academici

Alwyn Roux, Yves T’Sjoen
Academisch

"Stemvurke & Stemvorken verzamelt in beide talen getuigenissen van docenten in zuidelijk Afrika en Europa die zich in lessen en studie toeleggen op (de relaties tussen) Afrikaanse en Nederlandse literatuur."

Leesimpressie: Vergeten plekken, vergeten mensen door Leendert van der Valk

Erik van den Bergh
Literatuur

"Nederlandse slavenhandel bleef tot nu toe in veel gebieden buiten beeld. Relatief veel kennis beschikbaar over de slavenhandel, veel minder over de aantallen en inheemse slaafgemaakten."

Leesimpressie: Een woord voor door Eva Meijer

Erik van den Bergh
Literatuur

"Achteloos is het eerste woord dat verdwijnt. Dit is een roman waarin het Nederlands op mysterieuze wijze langzaam, maar zeker, verdwijnt en wordt vervangen door het Engels."

Leefstyl

Toyota Stellenbosch Woordfees 2026: Moffie – an interview with David Viviers

Yolanda du Toit, David Ralph Viviers
Toyota Stellenbosch Woordfees

"Moffie is a one-person show based on the book by André Carl van der Merwe. I play Nicholas van der Swart, who reflects on his time as a conscript in the SADF during the late ’70s."

Die Hessequa Harmonie-fees 2026: ’n onderhoud met Niël Rademan

Christiaan J de Swardt, Niël Rademan
Feeste

"Ek glo ons is op die regte plek met die fees. Ek en my span werk al jare aan wat daar nou is. Ek sal wel steeds elke jaar die gehore effe wil vergroot en mense wil oortuig dat gesofistikeerde (nie-doef-doef-) musiek en podiumkuns geweldig stimulerend is."

Klankdig, om musiek saam met die tegnologie te skryf: ’n onderhoud met André Nel

Naomi Meyer, André Nel
Musiek

"Mens kan vandag vir ’n KI vra om ’n gedig, ’n lied, selfs ’n hele boek of opera te skryf. En dit word gedoen. Die meriete daarvan is natuurlik ’n hele gesprek werd op sy eie. Maar dis nie wat ek gedoen het nie. Om vir KI te vra om een van my gunstelinggedigte te toonset, sou wees om alle beheer aan iets anders oor te gee. Ek het oor baie jare ’n oor ontwikkel. Ek het die emosie en die siel van die gedig verstaan. Hoe sou ek dit sommer net laat gaan en vir ’n masjien vra om dit te doen?"

Kwesbaarheid, verslawing en die skaakspel van herstel: The fifth step ruk diep

Maryke Roberts
Teater

"In The fifth step ondersoek Ireland die uitmergelende en diep menslike proses van herstel teen die agtergrond van Alkoholiste Anoniem (AA)."

Uitnodiging: Nota van Brel – Moenie weggaan nie!

LitNet
Musiek

Kom geniet tydlose musiek met klavier, viool, tjello, perkussie en kitaar, terwyl Petronel met haar fyn humorsin en engelstem tot in jou diepste menswees sing soos net sy kan.

Nuwe skryfwerk

Elke kraak in die pad

Stefaans Coetzee
Fiksie

"Op pad woonstel toe trap hy op elke kraak in die pad. By die derde kraak draai hy om. Niemand volg hom nie."

Staan op trou

Hannes Stander
Poësie

"’n Fraaie bruid van Alkantrant
Staan op trou met Jan-Jacob Brand"

Die stem van stilte

Johan van der Merwe
Poësie

"wat heers
in heiligheid en stilte
oor siele op reis"

Jaarbegrafnis

Margaret Cordier-Biermann
Poësie

"die witoorlaksman korrel
sy seën op ’n lamppaal uit"

Marlon se eerste tanne

Neo Mehlomakulu
Poësie

"en hier was hy oppie kombuisvloer klaar besig om sy ma met sy vlymskerp eerste tanne
teen sy pa se childhood trauma te protect."

Iets vir almal: LitNet se nuwe WhatsApp-kanale



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2026 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved