Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 1096

17/04/2026


  Krities Afrikaans

LitNet: Jou voorlopige Veldsoirée-program

Parlementpraatjies

Skrywer: Pieter Mulder
Uitgewer: Naledi
ISBN: 9781997476078

Die parlement het eienaardige tradisies en unieke name vir ampsdraers – woorde soos speaker, swepe, ampstaf, ampswag, lesings, afpaar en verdelings. Dit kan verwarrend wees. Hierdie boek verduidelik al hierdie tradisies en nog meer op ’n boeiende – en dikwels vermaaklike – manier. Die hoofstukke is doelbewus lig en humoristies, gevul met ware staaltjies oor amusante situasies en unieke parlementêre persoonlikhede. Die boek is gebaseer op ’n reeks praatjies wat die skrywer op RSG gelewer het.

Voorlopige program: Veldsoirée 2026

Voorlopige program van die 2026 Etienne van Heerden Veldsoirée

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Alle gesprekke is GRATIS. Bespreek vroegtydig verblyf.

Video-uitnodiging: Veldsoirée

Menán van Heerden
LitNetKanaal op YouTube

Jy is genooi: interessante gesprekke met skrywers, akademici en kenners, bakkies, koppies, kaggels en aalwyne. Kyk hierdie kort videotoer deur Menán van Heerden van wat jy te wagte kan wees. Kom gesels, debatteer en luister saam. Kom ervaar die "veld" in "Veldsoirée".

Bespreek nou vir die Veldsoirée

Izak de Vries
Etienne van Heerden Veldsoirée

"Die gesprekke is interessant en dikwels uitdagend, maar die omgewing maak dit moontlik om te vra, te verskil en te gesels. Wat meer is, doodgewone mense sit met elke sessie langs geleerdes en bekendes. Almal luister saam, almal gesels saam. Ons eet saam en les bes vind baie interessante diskoerse ook ná die amptelike verrigtinge in die kroeg plaas."

Neem deel aan die ATKV-Skryfskool by die Veldsoirée

Slegs R380 vir die ATKV-Skryfskool van 2026 én skouers skuur met skrywers

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Dit kos slegs R380 om hierdie skryfskool by te woon, en dit sluit alle kursusmateriaal in. Kursusgangers hoef dus slegs vir hul eie etes en verblyf te betaal.

Uit die argief: Deel in die vreugde van die ATKV-Skryfskool

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée (2025)

Hierdie kort video toon grepe uit 2024 se ATKV-Skryfskool toe Bernard Odendaal en Hans du Plessis die leiers was.

Uit die argief

Die LitNet25-skrywersberaad en die Etienne van Heerden Veldsoirée 2025 in ’n aantal kiekies verbeeld

Izak de Vries
Etienne van Heerden Veldsoirée (2025)

Die Etienne van Heerden Veldsoirée en die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad het van 25 tot 27 Julie 2025 plaasgevind in Nxuba, die Karoodorp wat beter bekend is as Cradock. Die ATKV-Skryfskool was weer deel van die geleentheid.

Menings

Wyngaard Weekliks: Sal Roelf die pyp kan rook?

Heindrich Wyngaard, Roland Henwood, Jaco Kleynhans
Onderhoude

President Cyril Ramaphosa het Roelf Meyer as ambassadeur na die VSA aangewys. Talle Suid-Afrikaners is verheug daaroor, ander nie. Heindrich Wyngaard gesels met die politieke kommentators Roland Henwood en Jaco Kleynhans.

Stemnota: Vuurwapensaak – Malema-hofuitspraak (16 April 2026)

André Duvenhage
LitNetKanaal op YouTube

Julius Malema is Donderdag tronkstraf opgelê in die vuurwapensaak. Wat gaan die impak van die hofuitspraak van 16 April 2026 op Malema en die EFF wees? Luister na politieke ontleder André Duvenhage se kommentaar.

Nuwe Geskiedenis-kurrikulum: Afrika het ook ’n geskiedenis

Johan Wassermann
SA Skoleseminaar | Schools Seminar

"Die opvoedkundige uitkoms daarvan is ’n verstaan van wat Afrika is en hoe bekwaam Afrikane was. Dit is fundamenteel anders as wat elke skoolgeskiedeniskurrikulum nog ooit in Suid-Afrika as kernfokus op die voorgrond geplaas het."

The fear of erasure: On South Africa’s history curriculum and the Afrikaner question

Mphuthumi Ntabeni
SA Skoleseminaar | Schools Seminar

"The bittereinder dying of typhoid in a Bloemfontein camp and the black child buried without a name in a Free State field are not statistics in a structural argument; they are the argument. A curriculum that cannot make a schoolchild feel the weight of those deaths in their own chest has failed at its most essential task."

Die tonge is los oor die DA se nuwe, jong(er) leierskap

Heindrich Wyngaard
Menings

"Die DA se 2026 Federale Kongres en die gepaardgaande leierskapsverkiesings is nou agter die rug – die gesprekke oor die uitkoms daarvan egter nog lank nie. En soos wat in LitNet se jongste Wyngaard Weekliks-videogesprek voorspel word, sou ras- en geografiese verteenwoordiging in die nuwe leierskapsamestelling ’n veelbesproke onderwerp bly – vooraf en agterna."

Hersiene taalbeleid by Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit ’n groot sprong vorentoe

Danie van Wyk
Universiteitseminaar | University Seminar

"Dit is duidelik dat hierdie nuwe en hersiene taalbeleid van die universiteit nie ideologies gedrewe was nie, maar suiwer gevestig is op akademiese konsepte wat tot voordeel van studente en die hele gemeenskap sal strek."

Wanneer die kanonskoot op Vlaeberg al dowwer knal

Cas Wepener
Menings

"Wat ek wel nog raaksien, gegewe kanontyd, wapper soos die ou Bataafse vlag voor die kasteel in Kaapstad in my gedagtes. Kleurvol in rooi, wit en blou simboliseer dit hoe ek, soos alle mense, besig is om al verder weg te trek vanaf kanontyd."

Op dees aarde: Die mens het al eeue lank ’n beste vriend, langer as wat ons gedink het

Elsabé Brits
Rubrieke

"Honde het ontwikkel uit hoogs sosiale voorouers en is gevorm deur duisende jare se interaksie met mense."

Wat kan Winnie the Pooh ons oor families leer?

Merle Danhouse
Seminare en essays

"As ons weer terugkeer na die wêreld van Winnie the Pooh, sien ons iets eenvoudig maar diep: Die karakters is nie perfek nie. Piglet bly bang, Tigger bly impulsief, en Eeyore bly soms hartseer. Maar hulle bly verbind. En dalk lê juis daarin die belangrikste les vir ons families vandag. Gesonde families is nie families sonder probleme nie. Dit is families waar mense aan mekaar bly vashou déúr die probleme. Families waar kinders weet hulle word gesien. Families waar hulle weet hulle word gehoor. Families waar hulle weet hulle behoort."

Gewildste plasings

Gewildste plasings op LitNet: 8 tot 14 April 2026

LitNet
Als oor LitNet

Hier is die tien gewildste plasings op LitNet vir die week 8 tot 14 April 2026.

Boeke en skrywers

Die Akademie se oomblik van waarheid: Wie besluit wat Afrikaanse poësie is?

Jean Oosthuizen
Boeke en skrywers

"Die onmiddellike vonk in die kruitvat was die weglating van Danie Marais se gewilde bundel Ek en jy bestaan nie uit vanjaar se Hertzogprys-toekennings."

Oop boek: Gesprek met Frederick Botha oor Seuns weet

Karen de Wet, Frederick Botha
Skrywersonderhoude

"Skrywers is optekenaars, afloerders, afluisteraars, diewe. Om dit dan te fiksionaliseer is ’n manier om van werklikheid, en uiteindelik van onsself, sin te maak."

Op die spoor van die Stasiemoordenaar: ’n onderhoud met Julian Jansen

Maryke Roberts, Julian Jansen
Skrywersonderhoude

"Daar is in elkeen van ons hierdie 'potensiaal' om misdaad te pleeg, en mens moet gaan bestek opneem oor hoekom ek en jy nog nie ’n 'groot' of opsienbare misdaad gepleeg het nie."

The harm of haram: a review of Haram by Zubayr Charles

Sikhander Coopoo
Books and writers

"That is what Haram does. It does not give you permission. Permission is the wrong word – too small, too transactional. What it gives you is recognition."

Langpadliefde deur Madelie Human: ’n resensie

Louise Viljoen (JBay)
Resensies

"Die verhaal omarm ook hoop, herstel, aanvaarding en vergifnis. En dit is in hierdie pad van die een uiterste na die ander waarin die sukses van die storie lê en wat maak dat die leser nie die boek wil neersit nie."

Skattejag en skadukante deur Malene Breytenbach

Louise Viljoen (JBay)
Resensies

"Die gedagte dat daar in ons hedendaagse tyd nog skeepswrakke gevind word waarop fabelagtige skatte is, het my omtrént gefassineer. Dit is duidelik dat Malene haar huiswerk deeglik gedoen het om die wetlike prosesse waaronder hierdie tipe operasies geskied, weer te gee."

Berta Smit (1926–1997)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

"Iemand het op ’n keer gesê ’n skrywer kies nie ’n tema nie – die tema kies hóm. Dit neem soms jare om vas te stel wat daardie innerlike drang om te skryf laat ontstaan, maar wanneer dit eers ’n naam gekry het, móét dit uit."

Verslag oor die 2026 ATKV-Digskool by die Louwhuis Museum, Sutherland

Gerard Scholtz
Slypskole

"Dit was ’n volgepakte program met intense werkswinkels oor versbou, beeldspraak, ritme en styl. Daar was genoegsame ruimte vir kreatiewe denke en stimulasie."

From South Africa to the States: Beginning a career across continents

Tayla Mocke
Books and writers

"In these digital, transcontinental and often invisible spaces, I’m learning what it means to engage fully – not just as a publicist, but as a professional, a writer, a reader and a South African working at an American press – in a globally connected, book-loving world."

Die avonture van Helga Roets deur Riaan Grobler: ’n lesersindruk

Surene Esterhuizen
Lesersindrukke

"Helga was nog nooit ’n bang vrou nie en besluit om skelm weg te glip en vir oulaas ’n roadtrip te hê, maar die orige Stefaans de Wet besluit om saam met haar te gaan ..."

Donker vuur deur Pieter Stoffberg: ’n lesersindruk

Kruger Uys
Lesersindrukke

"Die slot, wat eerder op herkenning as op afsluiting fokus, beklemtoon die roman se sentrale besorgdheid: dat identiteit, verbondenheid en betekenis broos en dikwels van omstandighede afhanklik is, en meestal deur lyding gevorm word."

Returning signs by Sean MacGinty: a reader’s impression

Michael King
Books and writers

"In observing entropy, there is sufficient chance for acceptance, for continuation, and that is enough."

Uitnodiging: Dave Pepler by NALN

LitNet
Boeke en skrywers

Die Werkgemeenskap Vrystaat van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns en die Vriende van NALN Vereniging nooi álle belangstellendes uit na ’n besonderse gesprek (en ruik-ervaring) oor parfuum.

Uitnodiging na die bekendstelling van Aan die hemeltrans

LitNet
Boeke en skrywers

Tafelberg nooi jou na die bekendstelling van Anton Roodt se Aan die hemeltrans. Ingrid Winterbach sal in gesprek wees met Anton.

Press release: Unheard voices – call for submissions

LitNet
Books and writers

All South African writers who have not had a full-length book published are invited to submit short stories for an anthology to be published in South Africa and the UK by Holland House Books.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 11 tot 17 April 2026

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat onlangs op die redakteur se lessenaar beland het.

Akademies en skole

Tussen twee wêrelde: Verlengde liminaliteit in migranteliteratuur – ’n gevallestudie van Landuit want jy wil mos deur Zirk van den Berg

Marietjie Lambrechts
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Die uitgangspunt is dat migrante dikwels ’n verlengde liminale fase betree wat nie volgens ’n vaste tydraamwerk verloop nie en wat integrasie, identiteit en geborgenheid oor lang tydperke beïnvloed."

Adrianus van Selms (1906–1984) ontsluit die Arabies-Afrikaanse literatuur teen die agtergrond van die ontstaan en ontwikkeling van Afrikaans

Piet Boshoff
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Die vertaalde tekste bied vir Westerlinge ’n toeganklike kennismaking met die Islam. Die rol wat godsdienstige behoefte by die vertaling van oorspronklike tekste speel, word belig."

Wiskunde met LitNet-video: Graad 8-eksponentwette, Wet 1 en Wet 2

Lee-Ann Langeveld
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 8? Kyk na Lee-Ann Langeveld se video om Wet 1 en Wet 2 van die eksponentwette te verstaan.

Indeksblad: Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Eksamentyd? Hersieningstyd? LitNet se video’s kan jou help. Kyk na hierdie 50 video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Gratis hulp vir leerders, onderwysers en ouers!

LitNet
Skole

Klik hier vir nog skakels vir leerders, ouers, onderwysers, navorsers en akademici.

Riglyne vir LitNet Akademies-navorsers

Skeppende KI se uitdagings en oplossings vir akademiese vaktydskrifte

Burgert A Senekal
Universiteitseminaar

"Dit is ’n uitdaging vir vaktydskrifte om KI-geskepte manuskripte te identifiseer, omdat die betroubaarheid van die tydskrif op die spel is. Dit is egter nie genoeg om op die integriteit van skrywers te vertrou of hulle te laat verklaar wanneer hulle KI-hulpmiddels ingespan het nie, want in enige stelsel waar ’n vorm van geldelike beloning aan uitsette gekoppel is, sal mense ’n kortpad na sulke uitsette vind."

Nou op Voertaal

IRV-peiling: Suid-Afrikaners skuif weg van ras en verwerp "volksmoord"-narratief

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die peiling werp ook lig op Suid-Afrikaners se persepsies van rasseverhoudinge. Byna die helfte van respondente meen dit het sedert 1994 verbeter, terwyl ’n beduidende minderheid glo dit het versleg."

AfriForum, Solidariteit, EFF en ActionSA sing in een koor oor Roelf Meyer se aanstelling as ambassadeur in die VSA

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Terwyl talle mense Ramaphosa se besluit verwelkom, het die linkse en regse pole in die Suid-Afrikaanse politieke toneel die aanstelling in ’n vreemde eensgesindheid veroordeel."

DA-leier sê Trump maak die wêreld gevaarlik en is in baie opsigte verfoeilik

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Met plaaslike verkiesings wat later vanjaar plaasvind en die 2029-verkiesing reeds in sig, lyk dit asof die nuwe leier die party wil posisioneer as ’n kragtige, beginselvaste opposisiestem binne die RNE, eerder as ’n stilswyende vennoot."

Elon Musk noem Suid-Afrika se BEE-wette "Apartheid 2.0" in nuwe aanval oor Starlink-lisensie

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die regering het nog nie direk op Musk se nuutste plasings gereageer nie, maar die ANC het vroeër SEB as 'noodsaaklike transformasie' verdedig."

Klassieke musiek tot in die harte van die Klein Karoo se kinders gebring

Maryke Roberts
Muziek

"Gamka Klassiek word aangebied in samewerking met PACT (Prince Albert Community Trust), ’n plaaslike organisasie wat daarop gemik is om jongmense se potensiaal te ontsluit. Hul visie is om die gemeenskappe van Prins Albert te ontwikkel en transformeer deur ’n verskeidenheid programme en platforms te skep vir voorheen benadeelde individue."

’n Gesprek met die gesprekvoerder #3: Yves T’Sjoen oor sy belangstelling in Breyten Breytenbach

Izak de Vries, Yves T’Sjoen
Literatuur

"De veelzijdigheid van het publieke leven van Breytenbach zorgt ervoor dat een onderzoeker vanuit literair, artistiek, cultureel en filosofisch opzicht, natuurlijk ook politiek en linguïstisch, dus vanuit heel diverse en complementaire invalshoeken, het werk kan belichten."

Persverklaring: VECTIS-Taalspel "Leen uit het Afrikaans"

Voertaal
Over taal

Sien asseblief die aankondiging van die 2026-ronde van die taalspel "Leen uit Afrikaans", die spel waarin jy ’n Afrikaanse woord kan instuur wat volgens jou mooier, duideliker of oorspronkliker is as die huidige Nederlandse woord.

Persverklaring: Samespraak – Veronique Jephtas

Voertaal
Cultuur

Kom luister na ’n gesprek met Veronique Jephtas, digter, dramaturg en akteur wie se werk die afgelope jare ’n besondere en dringende dimensie tot die Afrikaanse literêre en teaterlandskap bydra.

Leefstyl

Suidoosterfees 2026: Die poskantoor: ’n onderhoud

Yolanda du Toit, Jeanne-Marié Koekemoer
Suidoosterfees

"Ek hoop ook die produksie skep ’n oomblik van stilwees, ’n ruimte vir refleksie, wat – anders as die oorweldigende stroom van stemme en beelde op ons fone – die geleentheid bied om werklik stil te staan. Hopelik kan dit lig werp op van ons land se mees dringende kwessies. Daar ís ruimte vir vergifnis en daar is baie plek vir hoop."

Suidoosterfees 2026: Eerste vir alles: ’n onderhoud

Yolanda du Toit, Frank Opperman, Margit Meyer-Rödenbeck, Wessel Pretorius
Suidoosterfees

Yolanda du Toit praat met Margit Meyer-Rödenbeck, Frank Opperman en Wessel Pretorius oor die Suidoosterfees-produksie Eerste vir alles.

Persverklaring: Suidoosterfees 2026 se NATi Jong Sterre op pad na "volwaardige kunstenaarskap"

LitNet
Suidoosterfees

Met die fees se tradisionele fokus op die ontwikkeling van jong talent, is die NATi Jong Sterre-program jaarliks ’n hoogtepunt waar nuwe loopbane in die teaterwêreld rigting vind.

Komvandaan: Waar die natuur jou naam onthou – Suidoosterfees 2026 se visuelekunsprogram

LitNet
Suidoosterfees

Toegang tot die uitstallings is gratis. Volledige besonderhede is in die feesprogram op suidoosterfees.com beskikbaar.

Persverklaring: Ek, ouer – ’n nuwe eenvrouvertoning aangebied deur Motorhuis Productions

LitNet
Teater

Mevrou Dominee word onverwags enkelma van ’n kletsende kleuter en al sy kwale. Kom luister hoe Roné (Willa van Schalkwyk) oueralleen die Durbanville-mamma-subkultuur trotseer. Met die nuuskierigheid van ’n antropoloog bestudeer Roné die wêreld van Mom-fluencers, Coco Pops en Collagen Lollies.

Nuwe skryfwerk

Gee haar ’n soen van my

Fazel Dick
Poësie

"Nooit het ek geweet dat iemand so klein
soveel groot leemtes sou vul nie."

Seun op die slagveld

Susanne Pretorius
Poësie

"in ’n hoek die skadu van ’n soldaat
gesig onleesbaar, oë wat stip staar;
die seun op die slagveld agtergelaat"

Witborsduif

Morné du Preez
Poësie

"Vere wit en pronk
vlerke vonk
uitgestrek;"

Word stil en leef

Jacomina Bonthuys
Poësie

"Ek wil skanse om my oprig nou
wat my stilte hier binne my sal laat stol"

Rivier

Jeanne Henning Els
Poësie

"en die
visarend uit sy
woestynboom roep"

Rymstories: "Die Stasiemeester se Vrou"

Etienne van Heerden
Nuwe skryfwerk

"Gereeld kom die trein donderend van die suide aan
Sy fluit skeur turksvyblare oop en split die maan"

Stemkunstenaar Johan Allers lees ’n reeks rymstories deur Etienne van Heerden voor. In hierdie reeks kom telkens ’n figuurstudie ter sprake.

Iets vir almal: LitNet se nuwe WhatsApp-kanale



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2026 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved

Untitled Document