Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 1125

06/11/2026


  Krities Afrikaans

LitNet: Jou 824 bladsye nuwe Afrikaanse navorsingsverslae

Daardie lewe: Karel Schoeman

Skrywer: Ria Winters
Uitgewer: Protea Boekhuis
ISBN: 9781485315674

"Binne sy enge perke is my lewe, soos hier uiteengesit, seker op sy eiesoortige manier volmaak, en in elk geval ’n bron van vol- en genoegdoening, en rede tot dankbaarheid." In hierdie literêre biografie van die Suid-Afrikaanse romanskrywer, historikus en vertaler Karel Schoeman (1939–2017) put Ria Winters uit nuwe argivale bronne, koerantartikels en persoonlike korrespondensie, en plaas sy lewe en werk binne die konteks van die Suid-Afrikaanse geskiedenis.

Akademies en skole

LitNet Akademies: Jongste uitgawe nou beskikbaar

LitNet
LitNet Akademies

LitNet Akademies 23(2) bevat 824 nuwe bladsye geakkrediteerde navorsingsverslae in Afrikaans. Die PDF-weergawe van die uitgawe is hier beskikbaar.

LitNet Akademies: Volledige joernaaluitgawes

LitNet
LitNet Akademies

Die volledige joernaaluitgawes van LitNet Akademies is gratis hier beskikbaar.

Aspekte van Rapport as hibriede massakoerant – historiese aanloop, sukses en tydgenootlike kritiek

Johannes Froneman
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Hierdie mediahistoriese artikel gee ’n oorsig van een kenmerkende aspek van Rapport en sy voorgangers, wat as populisties getipeer kan word. Die verskynsel word beskou aan die hand van tersaaklike literatuur, onderhoude en ’n kwalitatiewe inhoudsontleding ..."

Afrikaans Huistaal: Graad 12-leesbegrip, eksamenvoorbereiding

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Matrieks! LitNet kan jou help met jou belangrike eksamenvoorbereiding. Laai Cecilia Klopper se gratis oefenvraestel en memorandum hier af.

Afrikaans Eerste Addisionele Taal: Graad 11-oefenvraestel en memorandum, 2026

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 11 en wil jy soos Garfield hier aan die einde van die jaar begin ontspan? Berei eers voor vir jou Afrikaans Eerste Addisionele Taal-eksamen deur hierdie gratis oefenvraestel en memorandum deur Faeed Amardien af te laai. Nadat jy eksamen geskryf het, lê die luilekker vakansie voor!

Wiskunde: Graad 7-vraestel 1 en memorandum, vierde kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 7 en behandel julle priemfaktore in Wiskunde? Hier kan jy Wilhelm du Toit se gratis oefenvraestel en memorandum aflaai om jou met jou eksamenvoorbereiding te help.

Wiskunde: Graad 7-vraestel 2 en memorandum, vierde kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 7 en wil jy voorberei vir jou Meetkundevraestel hierdie kwartaal? Wilhelm du Toit se gratis vraestel en memorandum sal jou help. Laai dit hier af!

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Indeksblad: Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Eksamentyd? Hersieningstyd? LitNet se video’s kan jou help. Kyk na hierdie 50 video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Gratis hulp vir leerders, onderwysers en ouers!

LitNet
Skole

Hier is nog skakels vir leerders, ouers, onderwysers, navorsers en akademici te vinde.

Riglyne vir LitNet Akademies-navorsers

Skeppende KI se uitdagings en oplossings vir akademiese vaktydskrifte

Burgert A Senekal
Universiteitseminaar

"Dit is ’n uitdaging vir vaktydskrifte om KI-geskepte manuskripte te identifiseer, omdat die betroubaarheid van die tydskrif op die spel is. Dit is egter nie genoeg om op die integriteit van skrywers te vertrou of hulle te laat verklaar wanneer hulle KI-hulpmiddels ingespan het nie, want in enige stelsel waar ’n vorm van geldelike beloning aan uitsette gekoppel is, sal mense ’n kortpad na sulke uitsette vind."

Universiteitseminaar: Gedagtes rondom die Universiteit van die Vrystaat (UV) se gewysigde KI-beleid

Burgert A Senekal
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence

"KI is reeds deel van die universiteit en sal nie geheel en al uit tersiêre onderrig verwyder kan word nie. Die vraag is dan hoe om te verhoed dat studente glad nie leer nie en net op KI steun."

Die etiese gebruik van KI vir akademiese skryfwerk: ’n literatuuroorsig met behulp van NotebookLM

Burgert A Senekal
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence

"Hierdie artikel gebruik KI in die vorm van Google se NotebookLM om ’n breë oorsig oor die etiese en onetiese gebruike van KI vir akademiese skryfwerk te verskaf, soos gegrond in ’n groot hoeveelheid akademiese literatuur oor die onderwerp. Die fokus val op akademiese skryfwerk wat aan vaktydskrifte voorgelê word, nie studente se werkstukke nie, alhoewel dit ook betrekking op laasgenoemde het."

Repliek: KI-verklikkers en gehallusineerde bronne: Hoe beveg ons die onetiese gebruik van kunsmatige intelligensie (KI) in akademiese publikasies?

Burgert A Senekal
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence

"As deel van die gesprek rondom die onetiese gebruik van kunsmatige intelligensie (KI) skryf Johann Rossouw onlangs op Netwerk24 dat daar ’n register saamgestel moet word van skrywers wat KI op ’n onetiese wyse gebruik 'sodat sodanige bedrieërs nie toegelaat word om die Afrikaanse openbare gesprek en letterkunde vir niks anders nie as openbare aansien en erkenning te probeer misbruik' nie. … Ek skryf die huidige artikel aanvullend tot Rossouw se stuk en met die vraag oor hoe om so iets te realiseer."

Uit die argief

10 redes om in LitNet Akademies te publiseer

LitNet
Akademies en skole (2019)

Rede #10: Die materiaal wat jy skep, gaan talle Afrikaanssprekende studente help om hul vakgebied beter en makliker te begryp.

Menings

Stemnota: Munisipale verkiesing 2026 – ’n voorlopige bestekopname

André Duvenhage
Menings

Politieke ontleder André Duvenhage verskaf voorlopige syfers van hierdie 4 November-verkiesing.

Stemnota: VSA-middeltermynverkiesing 2026 – Wat is die impak op SA?

André Duvenhage
Menings

Die VSA se middeltermynverkiesing het op 3 November plaasgevind. Die Demokrate het beheer oor die Senaat en die Huis van Verteenwoordigers verkry. Politieke ontleder André Duvenhage lewer kitskommentaar oor hierdie verkiesing.

Die ewige anatomie van protes: dieselfde woede, nuwe wapens

Marion Erskine
Menings

"Wanhoop alleen bring nie noodwendig mense op straat nie. Om te protesteer moet daar ironies genoeg nog ’n bietjie hoop oor wees. Nie noodwendig hoop in die regering nie, maar hoop in mekaar."

Om sin te maak van universiteite wat brand

Andries 'Roof' Bezuidenhout
LitNet-skrywersberaad

"Inkabi, so leer mens nuwe woorde – die sluipmoordenaar as os, iemand gekastreer van medemenslikheid en empatie, iemand wat bevele gedwee uitvoer."

People power: an interview with Zolani Mahola

Naomi Meyer, Zolani Mahola
Lifestyle and entertainment

"I performed at a free concert at Greenmarket Square yesterday, the day after voting day. The timing feels particularly significant to me. Having grown up in South Africa, I understand that the right to vote is something we cannot take for granted."

Elders gesien: Tanya Viviers, jou lewe is te kosbaar om ooit vergeet te word

Marion Erskine
In memoriam

"Tanya, dankie vir die mens wat jy was. Vir jou passie, jou warmte en jou opregte menswees. Jou hart was te groot vir jou lyf, jou gees te groot vir jou ribbekas. En jou lewe te kosbaar om ooit vergeet te word."

Seen elsewhere: Emily Hobhouse, a remarkable woman

Sarah Ripley Forsyth
Opinion

"Emily Hobhouse (1860–1926). A remarkable woman, and an enduring part of South African history."

Boeke en skrywers

ID du Plessis (1900–1981)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

"My belangstelling lê in die soeke na en vind van ’n formule wat ons in staat sal stel om in ’n veelvolkige land gelykberegtiging in die politiek te kry. En ek hoop om op die regte tyd en die regte plek, sover dit vir my moontlik is, my bydrae te lewer."

Zara deur Valda Jansen: ’n resensie

Deborah Steinmair
Resensies

"Waarin Jansen slaag, is iets uitsonderliks, iets ragfyn en breekbaar: Sy konstrueer – uit, spore, vere, ’n tongklap, ’n dans, stof in die wind – ’n huis van takke, ’n skuiling, ’n vuurmaakplek, ’n blywende monument aan ’n merkwaardige vrou."

Spud. Two for the Road deur John van de Ruit voltooi die sirkel: ’n resensie

François Verster
Resensies

"Boek ses laat my aan die Simba-advertensie dink, toe die aartappel uiteindelik ’n Simba chippie geword het."

Heil die Leser! Naledi se ster skyn al helderder

Nini Bennett-Moll
Boekrubrieke

"’n Sorgvuldige vertaling van ’n keur uit die ouer Italiaanse kortkuns vul nie net ’n literêre gaping vul nie, maar verryk ook die Afrikaanse leeservaring met die Italiaanse skrywers se vertelkunsvermoë om die alledaagse en die metafisiese saam in bondige verhale te verweef."

PenAfrican: Mbuyiseni Ndlozi’s Love and violence

Mphuthumi Ntabeni
Books and writers

"Ultimately, Love and violence asks whether a society formed by the violence of domination can imagine a freedom that goes beyond the reproduction of that violence and the formation of new wounds. The answer lies in the difficult task of becoming human without denying the humanity of others."

Kortliks met Stefaans: MS Burger se Bloedfamilie

Stefaans Coetzee
Boeke en skrywers

"Een van Burger se sterkste eienskappe is haar onverskrokke hantering van die liggaam. Seksualiteit, wonde, bloed, geweld en liggaamlike ongemak word nie versag om die leser gemaklik te laat voel nie."

Trisa Hugo se "oop deure" is meer as ’n boektitel

Stefaans Coetzee, Trisa Hugo
Skrywersonderhoude

"Sy glo dat die waarde van ’n lewe nie net lê in wat ’n mens self bereik nie, maar ook in wat jy vir ander mense moontlik maak."

Die Nasionale Vrouemonument Gedenkboek: Verlede – Hede – Toekoms deur Marthinus van Bart: ’n lesersindruk

Sebastian Pistor
Lesersindrukke

"Dié luukse hardebandboek van A4-formaat is op glanspapier gedruk en bied ’n grondige ontleding van die talle fasette van die NVM. Dit bevat heelwat foto’s, volkleur en monochroom, grafika en illustrasies."

Ék is sý deur Natalie le Roux: ’n lesersindruk

Elsabé Welman
Lesersindrukke

"Sy het geglo dat die gebruik van antidepressante sonde is, maar het mettertyd besef dat God ook medikasie kan gebruik om mense te help."

Anderkant die water deur Ronel du Plessis: ’n lesersindruk

Anne-Marie Burger
Lesersindrukke

"Ronel het haar vreugdes en seerkry op so ’n eerlike en opregte wyse gedeel dat ek saam met haar gevoel het, en nie as gevolg van haar pyn nie."

Die gawe van groen: ’n onderskatte erotiese fabel

Izak de Vries
Lesersindrukke

"Mag Die gawe van groen meer en meer gelees word – en mag dit ons almal help om meer te praat oor die gawes van seks, liefde en luister."

My lewe in ’n hartklop: ’n onderhoud met Henry du Plessis

Naomi Meyer, Henry du Plessis
Skrywersonderhoude

"Wanneer ek terugdink aan 2017, besef ek hoe vinnig ’n mens se lewe kan verander sonder dat jy dit eers agterkom. Ek was agtien jaar oud, op skool en het rugby gespeel. Ek was maar altyd ’n maer seun, maar ek het nooit gedink dat daar iets ernstigs met my gesondheid verkeerd kon wees nie."

Uitnodiging: Etienne van Heerden by NALN

LitNet
Boeke en skrywers

Vir die geleentheid sal Etienne in gesprek wees met Johannes de Villiers.

Press release: It is time to be #ReadingAfrica again!

LitNet
Books and writers

This year, #ReadingAfricaWeek follows the roads, oceans, and page breaks that African literature has always travelled. Click here for more information!

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 30 Oktober tot 6 November 2026

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat onlangs op die redakteur se lessenaar beland het.

Leefstyl

Die kandidaat deur Hoërskool Stellenbosch: ’n onderhoud met 2026 se ATKV-Tienertoneelwenners

Naomi Meyer, André Gerber, Andrea Staude
ATKV-Portaal

"My mederegisseur het gesê: Jou teks is soos ’n instruction manual. En jy weet, jy kan nie vir die gehoor die instruction manual gee nie – jy moet dit vir die akteurs gee, want hulle moet die instruksies kan volg om die wêreld op ’n geloofwaardige vlak te kan skep."

Toyota Stellenbosch Woordfees 2026: Koekies met impak

Elizna Swanepoel
Toyota Stellenbosch Woordfees

"Dis meer as jy wat net ’n koekie koop; jy ondersteun 60 gesinne, jy’s trots Afrikaans, jy weet jy is waardevol."

Toyota Stellenbosch Woordfees 2026: Marinda Engelbrecht sprinkel en sprankel

Elizna Swanepoel
Toyota Stellenbosch Woordfees

"'Oeg, die Woordfees was ’n groot lekkerte. ’n Mens voel jy is nou op heilige grond as jy optree by die Woordfees,' sê Marinda."

Athol Fugard and the Serpent Players: a political documentary seen through the lens of protest theatre

Izak de Vries
Books and writers

"Fugard and the Serpent Players are like our spiritual guides. Their presence helps us see and hear many more wonderful people who have touched our great country."

Here we are: Bretten-Anne Moolman and Bianca Whitehead at the GFI Art Gallery

Izak de Vries
Lifestyle and entertainment

"The GFI Art Gallery in Park Drive, Gqeberha, is currently hosting a two-hander. Bretten-Anne Moolman, who works on various canvasses, and Bianca Whitehead, a ceramic artist, are exhibiting recent works under the title Here we are."

Persverklaring: Teksmark Oudtshoorn bring 12 nuwe teksidees na die Klein Karoo

LitNet
KKNK

Bywoning van die sessies is gratis, maar spasie in Die Neelsie-teater is beperk. Belangstellendes word aangemoedig om vooraf aanlyn te registreer om enige van die sessies by te woon.

Persverklaring: Toyota Stellenbosch Woordfees 2026 – wenners van die Woordtrofees bekend

LitNet
Toyota Stellenbosch Woordfees

Die wenners is Maandagaand 2 November tydens ’n geleentheid by die Adam Small-teaterkompleks in Stellenbosch bekroon.

Persverklaring: 2026-wenner van die Helgaard Steyn-Prys vir musiekkomposisie aangekondig

LitNet
Musiek

Hy put ook inspirasie uit sy navorsing oor verskeie musikale tradisies, insluitend die vroeë Europese musiek, die Italiaanse madrigaal, die Ethiopiese Mezmur (Ortodokse kerkmusiek) en die Shaabi-musiek van Egipte (populêre musiek met volkstradisies as kerninvloed).

Press release: Tickets now on sale for the Cape Town International Piano Competition

LitNet
Lifestyle and entertainment

From more than 200 entries worldwide, thirty extraordinarily gifted young pianists, representing fourteen countries, have been selected to take the stage in Cape Town, where they will share twelve unforgettable days of music-making.

Teken aan: Etienne van Heerden Veldsoirée 2027: 23 tot 25 Julie

Veldsoirée 2026: videoflitse

Menán van Heerden
Etienne van Heerden Veldsoirée

"Bootcamp vir die brein" heet Stefan van Zyl van die SA Akademie se beskrywing van die pas afgelope Etienne van Heerden Veldsoirée in die Oos-Kaapse Karoo. Skrywers, akademici, praktisyne en studente het van 24 tot 26 Julie in Nxuba/Cradock byeengekom om saam te debatteer, te gesels en die "veld" in "Veldsoirée" te geniet. Die Etienne van Heerden Veldsoirée 2026 is aangebied deur LitNet Akademies, ’n maatskappy sonder winsbejag. Videografie en produksie: Menán van Heerden

Die sewende Etienne van Heerden Veldsoirée deur Izak de Vries se lens

Izak de Vries
Etienne van Heerden Veldsoirée

"Ons maak in 2027 weer so. Teken solank 23 tot 25 Julie 2027 in julle dagboeke aan. Ek sal daar wees!"

Gewildste plasings

Gewildste plasings op LitNet: 28 Oktober tot 3 November 2026

LitNet
Als oor LitNet

Hier is die tien gewildste plasings op LitNet vir die week 28 Oktober tot 3 November 2026.

Nou op Voertaal

Finale uitslae Sondag verwag: ANC se steunverlies weerspieël internasionale tendens

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Wat nou volg, is die werklike toets. In dosyne munisipaliteite gaan koalisies aan die orde van die dag wees."

Sitrusboere en landbouwerkers betaal vir Agoa-besluit terwyl dit ANC-teikens mis

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Tog raak die Agoa-uitsluiting nie Julius Malema of ANC-politici se salarisse of pensioene nie."

Demokratiese blou golf in VSA bring gemengde nuus vir Suid-Afrika

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die goeie nuus is dat hy [Trump] nie meer ongehinderd kan optree nie. ’n Demokratiese Kongres is histories meer geneig tot multilaterale samewerking, handelsdialoog en ’n minder ideologiese benadering tot Afrika."

Suid-Afrikaners gereed vir deurslaggewende plaaslike verkiesing – spesiale stemming reeds aan die gang

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Ramaphosa het erken dat korrupsie, bevoorregting en swak bestuur in munisipaliteite die publiek se vertroue in demokratiese instellings ondermyn het."

’n Herfsoggend in Utrecht saam met Antjie Krog

Chrisna van Rensburg
Literatuur

"As ek moes geraai het wat Antjie met hierdie kinderboek sou vermag, sou ek die pot heeltemal misgesit het. Van meet af aan het sy ons met haar voorlesings van die rympies uit die versameling betower."

Eetbare seewiere en wyn is pasmaats van ’n heel ander aard

Maryke Roberts
Culinair

"In ’n era waarin gesondheidstendense kom en gaan, en die soeke na volhoubare kosbronne dringender as ooit is, lê een van die wêreld se rykste superkosskatkamers reg voor ons oë – of beter gesê, onder ons voete langs ons ryk kuslyne."

De grenzeloze rivier door Mathijs Deen

Erik van den Bergh
Literatuur

"Veelzijdige zoektocht naar de geschiedenis van de Rijn, geschreven vanuit de verwachting de rivier 'te kunnen beschrijven als een oeroud maar toch sterfelijk personage'."

Nuwe skryfwerk

Die ou grote

Hannes Stander
Poësie

"Daar was ’n heng’laar in die Strand
Hy vang ’n grote selakant"

Waarde

Chris Botha
Poësie

"alles van waarde is weerloos
sê die digter"

Breek die bande

Catherine Janse van Rensburg
Poësie

"Dis vrouwees.
Stil, hard, kaal,
maar nie broos nie."

Winterseer

Anita van der Walt
Poësie

"alleen is sy gevoel
in ’n besige bebosde woud"

Hier lê ôs

Marquen Carstens
Poësie

"Hier lê ôs dooies.
Hier lê ôs onthou."

Iets vir almal: LitNet se nuwe WhatsApp-kanale



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2026 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved