Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 1107

03/07/2026


  Krities Afrikaans

LitNet: Etiese KI?

Wild things never die

Author: Sally Andrew
Publisher: Umuzi
ISBN: 9781415211281

Tannie Maria is wrestling with a fear of the dark and Henrietta has PTSD. But this doesn’t stop the intrepid agony aunt – and her hen – from going undercover with Maria’s fiancé, detective Henk Kannemeyer, to the Karoo Wilderness Reserve. Their mission: Save the vetplantjies! At the luxury game lodge, they spy on guests and support the Anti-Poaching Unit in a battle against dangerous gangsters. Jessie attends the Succulent Symposium, which is tackling the poaching problem internationally. Then, there is a murder ...

Menings

Die etiese gebruik van KI vir akademiese skryfwerk: ’n literatuuroorsig met behulp van NotebookLM

Burgert A Senekal
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence

"Hierdie artikel gebruik KI in die vorm van Google se NotebookLM om ’n breë oorsig oor die etiese en onetiese gebruike van KI vir akademiese skryfwerk te verskaf, soos gegrond in ’n groot hoeveelheid akademiese literatuur oor die onderwerp. Die fokus val op akademiese skryfwerk wat aan vaktydskrifte voorgelê word, nie studente se werkstukke nie, alhoewel dit ook betrekking op laasgenoemde het."

US se nuwe taalbeleid: Meertalige toekoms of die verdere verengelsing van Stellenbosch?

Jean Oosthuizen
Universiteitseminaar | University Seminar

"Waar Afrikaans en Xhosa gereeld gekwalifiseer word met frases soos 'waar uitvoerbaar', 'waar moontlik' en 'waar hulpbronne beskikbaar is', geld soortgelyke voorwaardes selde vir Engels. Dit het gelei tot die persepsie dat Engels in werklikheid die verstektaal bly, terwyl die ander twee tale aanvullende rolle vervul."

Solidariteit en AfriForum Afrikaanse Onderwysberaad: ’n beraad wat uitsluit?

Danie van Wyk
SA Skoleseminaar | Schools Seminar

"As daar dus oor die toekoms van Afrikaanse onderwys beraadslag word, en oor die toekoms van gehalte- Afrikaanse onderwys, moet dit ’n nasionale gesprek wees wat nie slegs tot die Voortrekkermonument beperk word nie. Soos die viering van die 100ste herdenking van Afrikaans as ’n amptelike taal, so sal daar ook ’n nasionale gesprek oor die toekoms van Afrikaanse onderwys beplan en gehou moet word, want Afrikaans is inderdaad groot en vind ’n tuiste in van die kleinste gehuggies tot die grootste stede en dorpe, in die noorde – en in die Wes-Kaap."

Die dilemma van die SANW: vasgevang tussen politieke verwagtinge en ’n minuskule begroting

Theo Neethling
Menings

"Die probleem is dat die Suid-Afrikaanse regering van die SANW verwag om konvensionele verdedigingsverantwoordelikhede na te kom, vredesondersteuningsoperasies uit te voer, grense te beveilig, binnelandse polisiëring te ondersteun en staatsinstellings by te staan – ten spyte van gebrekkige geldelike hulpbronne en verswakkende militêre gereedheid."

Agterstories: Schole en die sigblad

Johan Fourie
Rubrieke

"Wat in dié spanning verlore kan raak, noem Thom schole: die Griekse stamwoord van scholarship, of akademieskap. Dit beteken vrye tyd, of vryheid van noodsaak – die tyd en ruimte wat ’n mens nodig het om te dink. ... In ’n tyd van masjiengegenereerde teks is dit dalk die waardevolste ding wat ’n universiteit kan leer: om ’n fragment te beoordeel, en die egte artikel van ’n namaaksel te onderskei."

Steenhuisen is straks ’n slagoffer van die DA se ingesteldheid as “merietegedrewe party”

Heindrich Wyngaard
Menings

"In die Afrikaanse media, waar die nuus van Hill-Lewis se beplande kabinetskuiwe eerste bekendgemaak is, was die verslaghoek dié dat dit blykbaar die 'taaiste besluit ooit' vir die nuwe leier was. In die Engelse media was daar ’n ander soort aanslag, naamlik dat verdeling in die party – weens die leier se 'eensydige' skuiwe – na die oppervlak gebring is."

Kliniese regsopleiding, akademiese regsopleiding – en toegang tot die reg

Naomi Meyer, Riette du Plessis
Onderhoude

"Gespesialiseerde regsklinieke, byvoorbeeld in omgewingsreg en vlugtelingreg, asook in beleidsklinieke, behels soms intensiewe navorsing wat ook voordelig is vir die klinikus, wat inderdaad ook ’n akademikus is, ten opsigte van hul akademiese publikasievereistes." Riette du Plessis praat oor haar artikel wat onlangs in LitNet Akademies (Regte) verskyn het.

Wysiging op wysiging van die Wysigingswetsontwerp op Outeursreg?

Naomi Meyer, André Myburgh
Kopiereg-wetsontwerp

"Die gevolge van die hof se besluit is dat onsekerheid oor die grondwetlikheid van ’n menigte bepalings van die wetsontwerp sal voortduur na hul aanname en inwerkingtreding, en skeppers en eienaars van kopieregwerke sal hul keer op keer tot die howe moet wend om die regte in hul werk te beskerm."

Amendment of the amendment of the Copyright Amendment Bill?

Naomi Meyer, André Myburgh
Interviews

"The consequences of the Court’s decision are that uncertainty over the constitutionality of numerous provisions of the Bills will persist after its adoption and entry into force, and creators and owners of copyright works will have to turn to the courts time and again to protect the rights in their works."

Wissen und glauben – en wie het vir God gemaak?

Gerrit van Wyk Kruger
Seminare en essays

"Die Godsbegrip behels (wetenskaplik in die eerste plek, naas die gebruiklik-teologiese in die tweede plek), geen antropomorfies gelyke Persoon nie, maar ’n definieerbare matematiese Beginsel in terme van die getal en sy verhoudinge."

"Moenie bly ná die eerste klap nie"

Leona Conradie
SêNet-briewe

"Ek dink nie mense praat genoeg oor hierdie realiteit nie." Leona Conradie skryf ’n openhartige brief oor geslagsgebaseerde geweld.

Van Bloedrivier tot 7 Oktober 2023: die gedagtegang van slagofferindentifikasie en morele toestemming in Afrikaner-Sionistiese narratiewe

Cornelius Henn
SêNet-briewe

"Hierdie patroon is egter nie uniek aan Afrikaners of aan die Israeliese konteks nie. In die Israel-Palestina-konflik self gebruik beide kante mededingende slagofferskap."

Algemene bestuurder: Gasvryheid. ’n Vakature by The Story of Emily-besienswaardigheid, Verenigde Koninkryk

LitNet
Leefstyl

Die algemene bestuurder sal verantwoordelik wees vir oorkoepelende leierskap, prestasie, volhoubaarheid en die openbare beeld van die besigheid. 

Uit die argief

Goue lint, my storie begint: Kunsmatige intelligensie (KI) en kinderboekillustrasies

Anke Theron, Tumi K Steyn, Linki Brand
Kinderboeke

In hierdie aflewering bespreek Anke Theron en twee kinderboekillustreerders, Linki Brand en Tumi K Steyn, die impak van KI op kinderboekillustrasies.

Gewildste plasings

Gewildste plasings op LitNet: 24 tot 30 Junie 2026

LitNet
Als oor LitNet

Hier is die tien gewildste plasings op LitNet vir die week 24 tot 30 Junie 2026.

Nou op Voertaal

Suid-Afrikaners verstom oor Zuma se kuier saam met  voortvlugtige Gupta in Indië

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Of die besoek bloot geestelik van aard was of dieper motiewe gehad het, een ding is seker: Jacob Zuma se bande met die Gupta-familie bly ’n politieke mynveld wat nog ver van ontlont is."

Positiewe nuus vir krities bedreigde Afrika-pikkewyn: Boulders-kolonie toon verrassende groei

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die aantal broeipare het die afgelope jaar merkbaar toegeneem, ’n ontwikkeling wat bewaringsorganisasies en politici versigtig verwelkom, al waarsku kenners dat die spesie se langtermynvooruitsigte steeds uiters broos bly."

Politieke storm en nuwe uitdagings vir RNE met kabinetskommeling en Dina Pule se terugkeer

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Hoewel die DA die kabinetsveranderinge as ’n geleentheid beskou om sy bestuursvermoë te bewys, het Ramaphosa se besluit om Dina Pule terug te bring na die kabinet, die politieke fokus onmiddellik verskuif."

Suid-Afrika in spanning terwyl antiimmigrasie-betogings vandag afskop

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) het duisende ekstra lede ontplooi, met spesiale eenhede in sensitiewe gebiede."

Interview met Lynthia Julius tijdens Poetry International Rotterdam: "Literatuur in het Gariepafrikaans is deel van onze canon."

Steven Van De Putte, Lynthia Julius
Literatuur

"Nederland is niet de Noord-Kaap. Het is niet Namakwaland. Jullie leven in een ontwikkeld land. En toch worden jullie hier met dezelfde problemen geconfronteerd als in een derdewereldland."

Breyten schrijven #40: Postumiteiten voor Breyten. In gesprek met Alfred Schaffer

Yves T’Sjoen, Alfred Schaffer
Literatuur

"Het is een auteur die, denk ik, zeker verschillende revivals zou kunnen beleven in de komende decennia, zoals het werk en de figuur van Herman Gorter nu weer opleeft onder veel jonge Nederlandstalige dichters."

Leesimpressie: Meester van de trommels door José Eduardo Agualusa

Erik van den Bergh
Literatuur

"Een stevige duik in de Angolese cultuur en geschiedenis; Leila Pinto vertelt het liefdesverhaal van haar grootouders en schetst de geschiedenis van het oude Koninkrijk Bailundo."

Leesimpressie: Rivier van bloed door Michel Krielaars

Erik van den Bergh
Literatuur

"Veelomvattende notities over de Russische geschiedenis en cultuur aangevuld met reisimpressies. Veel aandacht voor literatuur, maar ook over theater, film en muziek. Ook herinneringen aan correspondentschap voor de NRC in Rusland."

Kombineer kuns met jou kos- en wynontdekkings

Maryke Roberts
Reisgogga

"Volgende keer as jy Kaap toe kom en meer as net pragtige uitsigte en goeie kos en wyn soek, is die nuwe kunservaring van The Living Journey Collection – ’n versameling van agt boetiekhotelle in Kaapstad, die wynlande en Hermanus – die antwoord."

Veldsoirée 2026: Al die gesprekke is GRATIS

Voorlopige program van die 2026 Etienne van Heerden Veldsoirée

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Alle gesprekke is GRATIS. Bespreek vroegtydig verblyf.

Video-uitnodiging: Veldsoirée

Menán van Heerden
LitNetKanaal op YouTube

Jy is genooi: interessante gesprekke met skrywers, akademici en kenners, bakkies, koppies, kaggels en aalwyne. Kyk hierdie kort videotoer deur Menán van Heerden van wat jy te wagte kan wees. Kom gesels, debatteer en luister saam. Kom ervaar die "veld" in "Veldsoirée".

Bespreek nou vir die Veldsoirée

Izak de Vries
Etienne van Heerden Veldsoirée

"Die gesprekke is interessant en dikwels uitdagend, maar die omgewing maak dit moontlik om te vra, te verskil en te gesels. Wat meer is, doodgewone mense sit met elke sessie langs geleerdes en bekendes. Almal luister saam, almal gesels saam. Ons eet saam en les bes vind baie interessante diskoerse ook ná die amptelike verrigtinge in die kroeg plaas."

Neem deel aan die ATKV-Skryfskool by die Veldsoirée

Slegs R380 vir die ATKV-Skryfskool van 2026 én skouers skuur met skrywers

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Dit kos slegs R380 om hierdie skryfskool by te woon, en dit sluit alle kursusmateriaal in. Kursusgangers hoef dus slegs vir hul eie etes en verblyf te betaal.

Uit die argief: Deel in die vreugde van die ATKV-Skryfskool

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée (2025)

Hierdie kort video toon grepe uit 2024 se ATKV-Skryfskool toe Bernard Odendaal en Hans du Plessis die leiers was.

Akademies en skole

Levinas en die postkolonie: van abstrakte alteriteit tot konkrete geregtigheid

Benda Hofmeyr
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Hierdie probleme sluit in dat Levinas se opvatting van ’n abstrakte alteriteit geen rekenskap gee van verskille nie; sy onmiskenbare Eurosentriese vooroordeel en rassistiese vooringenomenheid; en uiteindelik die skynbare onversoenbaarheid van etiek en politiek in sy denke."

Van taalaanleer na tolkaanleer (deel 2): Die skep van kognitiewe en metakognitiewe tolkaanleerstrategieë vir prosesgerigte tolkopleiding

Kanja van der Merwe, Elbie Adendorff
LitNet Akademies (Opvoedkunde)

"Vir die doeleindes van dié artikel word die nuutgeskepte kognitiewe en metakognitiewe tolkaanleerstrategieë as onderskeidelik direkte en indirekte strategiesoort onder die loep geneem."

’n Wêreldoorsig van kliniese regsopleiding: Latyns-Amerika en Noord-Amerika

Riette du Plessis
LitNet Akademies (Regte)

"Hierdie bespreking sal, soos in die voorgaande studies, aantoon dat kliniese regsopleiding in Latyns-Amerika steeds marginaal is in universiteitskurrikula in die meeste jurisdiksies."

Persverklaring: Aansoeke vir SA Akademie se 2027 nagraadse beurse open op 1 Julie 2026.

LitNet
Akademies en skole

Aansoeke vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns (SA Akademie) se 2027 magister- en doktorale beursprogram open op Woensdag 1 Julie 2026. Die beursprogram ondersteun nagraadse navorsing in enige vakrigting, mits die verhandeling of proefskrif oorspronklik in Afrikaans geskryf en vir eksaminering aan ’n Suid-Afrikaanse universiteit ingedien word.

Graad 11: Afrikaans Huistaal-vraestel 1 en memorandum

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 11 en veroorsaak enige gesprekke oor suiker dat jy gedurende die skoolvakansie wil begin soetgoed bak? Hier is goeie nuus. Hier is ’n vraestel en memorandum waarmee jy vir volgende kwartaal se Afrikaans Huistaal-eksamen kan voorberei. Dis in PDF beskikbaar – en dit is gratis. Die vraestel bevat lekker voorbeeldvrae wat met suiker te doen het; dit gaan nie eens soos werk voel om die vrae uit te werk nie. Goeie redes om die vraestelle vir volgende kwartaal in gedagte te hou terwyl jy in die kombuis doenig is! 

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Indeksblad: Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Eksamentyd? Hersieningstyd? LitNet se video’s kan jou help. Kyk na hierdie 50 video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Gratis hulp vir leerders, onderwysers en ouers!

LitNet
Skole

Hier is nog skakels vir leerders, ouers, onderwysers, navorsers en akademici te vinde.

Riglyne vir LitNet Akademies-navorsers

Skeppende KI se uitdagings en oplossings vir akademiese vaktydskrifte

Burgert A Senekal
Universiteitseminaar

"Dit is ’n uitdaging vir vaktydskrifte om KI-geskepte manuskripte te identifiseer, omdat die betroubaarheid van die tydskrif op die spel is. Dit is egter nie genoeg om op die integriteit van skrywers te vertrou of hulle te laat verklaar wanneer hulle KI-hulpmiddels ingespan het nie, want in enige stelsel waar ’n vorm van geldelike beloning aan uitsette gekoppel is, sal mense ’n kortpad na sulke uitsette vind."

Universiteitseminaar: Gedagtes rondom die Universiteit van die Vrystaat (UV) se gewysigde KI-beleid

Burgert A Senekal
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence

"KI is reeds deel van die universiteit en sal nie geheel en al uit tersiêre onderrig verwyder kan word nie. Die vraag is dan hoe om te verhoed dat studente glad nie leer nie en net op KI steun."

Boeke en skrywers

’n Nuwe skatkis! Spienekelientjies, saamgestel deur Antjie Krog: ’n resensie

Alet Mihalik
Resensies

"Wanneer ’n kind ’n rympie aanleer, versterk dit die neurologiese 'paadjies' wat verband hou met sekwensie of opeenvolging, wat nodig is vir  memorisering van die alfabet, vermenigvuldigingstafels, ens."

Die blou huis deur Erika Murray-Theron: ’n onderhoud

Carla van der Spuy, Erika Murray-Theron
Skrywersonderhoude

"Op byna 85 het Erika Murray-Theron – skrywer van 12 boeke, waaronder nege romans, niefiksie en kortverhale – haar eerste kinderboek, Die blou huis, bekendgestel. Dis dan ook nie juis ’n verrassing nie, want sy is die ouma van 10 kleinkinders!"

Die onsigbare deur PJO Jonker: ’n lesersindruk

Elsabé Welman
Lesersindrukke

"Vanaf die eerste bladsy het Jada, Erfdeel en Jonker se manier van skryf deel van my geword – hierdie is nie ’n gewone liefdesverhaal nie. Nie ’n spannings- of speurroman nie. Die boek het sy eie stasie."

The boy and the whale shark by Cayla Lewis: a reader’s impression

Sumaya Adams
Books and writers

"The whale shark becomes more than just an animal encounter; it feels like a quiet symbol of acceptance and calm strength."

Mad Monkey and the wildfire by Bookey Peek: a reader’s impression

Sumaya Adams
Books and writers

"The story is filled with exciting moments, but it also takes time to explore the emotional impact of losing a home and being forced into unfamiliar surroundings."

Leela Verity’s Spirit @ rest: an interview

Naomi Meyer, Leela Verity
Interviews

"Blaise Pascal put it beautifully when he said (paraphrased) that we have a God-shaped hole in our souls that only God can fill."

Afrikaanse resensies en boekgesprekke in Junie 2026

PEN Afrikaans
PEN Afrikaans

Hier is PEN Afrikaans se oorsig van Afrikaanse resensies wat in Junie 2026 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Daar is ook skakels na boekbesprekings of -gesprekke en voorlesings wat op die radio of TV uitgesaai is.

Johan Allers die storieverteller

Stefaans Coetzee, Johan Allers
Onderhoude

"Hy wil nie mense in kampe verdeel nie, daarom praat hy met almal. Van Julius Malema se bondgenote tot mense in Solidariteit en AfriForum."

Persverklaring: LAPA-Jeugromankompetisie 2027

LitNet
Boeke en skrywers

Die LAPA-Jeugromankompetisie lok elke twee jaar van ons land se bekendste en gewildste skrywers vanuit alle genres en ouderdomsgroepe. Met verhoogde prysgeld vir die volgende kompetisie, hoop ons om sommer ’n hele klomp nuwe storievertellers aan te spoor om die pen op te neem en kreatief te raak. Dalk is dit die begin van jou éie roemryke skrywersloopbaan ...

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 27 Junie tot 3 Julie 2026

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat onlangs op die redakteur se lessenaar beland het.

Leefstyl

Karoo Writers Festival 2026: a photographic overview

Izak de Vries
Lifestyle and entertainment

"Writers, educators and book lovers from all over the country got together from 18 to 20 June 2026, celebrating the power of storytelling. The setting was Die Tuishuise and Victoria Manor in the renowned 'story street', so lovingly restored by Sandra Antrobus."

How Louw can you go? by Toyota Innibos Laeveld Nasionale Kunstefees 2026: ’n onderhoud met Magda en Erhard Louw

Yolanda du Toit, Magda Louw, Erhard Louw
Feeste

"Nee, ek dink nie daar is ’n ideale ouderdom vir die publiek om dit te sien en te waardeer nie. Maar ek het agtergekom aan die begin was dit meer middeljarige mense, omdat hulle meer met die karakters vereenselwig het. By die laaste Woordfees het tieners kom kyk ... Daar het ek besef hoe jonk of oud, ons almal vereenselwig met liefde en vrees. Dis ’n menslike tema en uitdaging."

Pampelmoesmampoer by Toyota Innibos Laeveld Nasionale Kunstefees 2026: ’n onderhoud

Yolanda du Toit, Ignatius van Heerden, Johan van der Merwe
Feeste

"Gehore word in groepe verdeel, wat dan roteer om die drie verskillende stories te ervaar, voordat almal bymekaarkom om die einde van die toneelstuk saam te ervaar."

Heine tref ’n aar met haar tuinvurk in Die potplant

Dianne Du Toit Albertze
Teater

"Die teks is pittig met sterk oomblikke van ironie, parodie, absurditeit en hekelry. By tye is ek herinner aan die werk van Hennie Aucamp, veral dié met ’n lighter touch, soos ’n Bruidsbed vir tant Nonnie, of die donkerkomiese lied van Amanda Strydom, 'Fanie en Bettie'."

Persverklaring: Kom kuier saam! Vrystaat Kunstefees Literatuurfees 7–11 Julie 2026 in die ATKV-Boeke-oase!

LitNet
Feeste

Gratis bywoning vir lede van die ATKV en Vriende van NALN-vereniging by alle Literatuurfees-geleenthede.

Press release: Stellenbosch International Chamber Music Festival 2026

LitNet
Lifestyle and entertainment

Enjoy performances, public master classes, lectures and more at the SU Konservatorium, Stellenbosch, from 3 to 12 July 2026. With the Stellenbosch International Chamber Music Festival (SICMF) just around the corner, and the evening concerts selling well at Webtickets, patrons have been asking what else they can attend as day visitors to the festival. More information available here.

Nuwe skryfwerk

In die leegtes

Johan van der Merwe
Poësie

"En intussen reis ons aan,
deur die leegtes"

Helmgebore Jan

Hannes Stander
Poësie

"Helmgebore Jan in ’n park
Plaas sy karavaan in die mark"

Ons laaste probeer het misluk

Fazel Dick
Poësie

"dalk moes hierdie huis ineenstort,
die balke kraak
en die mure stof word in ons hande"

Op ’n tyd was jy (daar)

Martin Labuschagne
Poësie

"het jou versuip
in die Groot Vergetelheid."

Oesnag

Johanna Nel
Poësie

"Oesmaan saai goue strepe
oor windverweerde lande."

Iets vir almal: LitNet se nuwe WhatsApp-kanale



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2026 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved