Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 1099

08/05/2026


  Krities Afrikaans

LitNet: Waar die natuur jou naam onthou

Seuns weet

Skrywer: Frederick Botha
Uitgewer: Protea Boekhuis
ISBN: 9781485316121

’n Debuutbundel met kortverhale waarin ’n jong, wit, gay Afrikanerman sy ervaring van seksualiteit, geloof, familiebande, vriendskap, outeurskap en die sosiale werklikheid waarin hy hom bevind, ondersoek.

Leefstyl

Komvandaan: Waar die natuur jou naam onthou (Suidoosterfees 2026)

Dominique Botha
Suidoosterfees

"Die woord 'komvandaan' het my dadelik herinner aan ’n gesprek met ’n ou skrywersvriend wat in die buiteland gewoon het, oorspronklik as banneling maar later as ontheemde." Dominique Botha het op 30 April 2026 die Suidoosterfees se kunsuitstalling geopen. Die tema van die fees se kunsprogram vanjaar was "Komvandaan: Waar die natuur jou naam onthou". Carin Bester is die fees se kunskurator.

Suidoosterfees 2026: Moslemafrikaans gevier in Ek en jy, tot laat toe

Izak de Vries
Suidoosterfees

"Gebruik ons dus die stuk, so netjies gedoen in Moslemafrikaans, as ’n leë raam waarin ons, as die gehoor, moet kyk, word die vrae ook aan ons gevra: Sien jy dalk jouself in die raam? Is dit nodig dat jy en jou onsigbare selfbeeld mekaar tot laat toe in die oë kyk?"

Suidoosterfees 2026: Hettema ontbloot – digters, divas en ’n titsel Parys

Yolanda Saayman
Suidoosterfees

"Wat my bybly, is haar eerlikheid en aandagtigheid wat die gehoor onwillekeurig meevoer."

Suidoosterfees 2026: ’n resensie van Wat om te doen as die wêreld brand

Tania Colyn
Suidoosterfees

"Daar is ’n oomblik wanneer die orakel oor die saggeaarde mense in die samelewing praat – die kunstenaars, die skrywers, die mense wat aan ander gee. Sy beklemtoon die feit dat mens eers aan jouself moet gee."

Carmen by die Kunstekaap: ’n onderhoud met Van Wyk Venter

Naomi Meyer, Van Wyk Venter
Teater

"Opera is nie ’n druk-van-’n-knoppie-storie nie. Dis ure in die repetisielokaal, met seer lywe en moeë stemme aan die einde van die dag. Niks kunsmatig daaraan nie."

Pareltjes uit Amsterdam: "Beyond the Manosphere" in die Stedelijk Museum

Johan Allers
Kuns

Johan Allers besoek die Stedelijk Museum en ontdek ’n pareltje in die uitstalling "Beyond the Manosphere – masculinities today".

Variasies op ’n tema: ’n filmresensie

Leon van Nierop
Film

"Variasies op ’n tema wys vir ’n week by uitgesoekte teaters in Suid-Afrika (8 tot 14 Mei) om te kwalifiseer vir ’n Suid-Afrikaanse Oscar-benoeming. Dit is ’n ervaring vir deurwinterde, geduldige rolprentgangers wat unieke rolprentbeelde waardeer en as ander mense uit die teater wil stap."

Gebakte pere op RSG: ’n radiodramaresensie

Leon van Nierop
Leefstyl

"Kortom: Die skrywer moet besluit presies wat sy met die komedie wil sê en of dit maar net as ’n sitkom aangebied word. Wat probeer die bekroonde komedie eintlik by die luisteraar tuisbring in plaas van blote vermaak?"

mAnJE! MaNJe (an epic) is dinkwerk, voelwerk en vatwerk

Dianne Du Toit Albertze
Teater

"Hoe nader mens gaan kyk na die spore en paaie van die dinge wat was, hoe meer besef jy dat dit nie altyd soveel anders is as nou nie."

Uit die argief

Indeksblad: Suidoosterfees 2026

LitNet
Suidoosterfees

Lees nog inhoud oor vanjaar se Suidoosterfees.

Veldsoirée 2026: Al die gesprekke is GRATIS

Voorlopige program van die 2026 Etienne van Heerden Veldsoirée

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Alle gesprekke is GRATIS. Bespreek vroegtydig verblyf.

Video-uitnodiging: Veldsoirée

Menán van Heerden
LitNetKanaal op YouTube

Jy is genooi: interessante gesprekke met skrywers, akademici en kenners, bakkies, koppies, kaggels en aalwyne. Kyk hierdie kort videotoer deur Menán van Heerden van wat jy te wagte kan wees. Kom gesels, debatteer en luister saam. Kom ervaar die "veld" in "Veldsoirée".

Bespreek nou vir die Veldsoirée

Izak de Vries
Etienne van Heerden Veldsoirée

"Die gesprekke is interessant en dikwels uitdagend, maar die omgewing maak dit moontlik om te vra, te verskil en te gesels. Wat meer is, doodgewone mense sit met elke sessie langs geleerdes en bekendes. Almal luister saam, almal gesels saam. Ons eet saam en les bes vind baie interessante diskoerse ook ná die amptelike verrigtinge in die kroeg plaas."

Neem deel aan die ATKV-Skryfskool by die Veldsoirée

Slegs R380 vir die ATKV-Skryfskool van 2026 én skouers skuur met skrywers

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Dit kos slegs R380 om hierdie skryfskool by te woon, en dit sluit alle kursusmateriaal in. Kursusgangers hoef dus slegs vir hul eie etes en verblyf te betaal.

Uit die argief: Deel in die vreugde van die ATKV-Skryfskool

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée (2025)

Hierdie kort video toon grepe uit 2024 se ATKV-Skryfskool toe Bernard Odendaal en Hans du Plessis die leiers was.

Boeke en skrywers

Boekevat met Deborah: Op die spoor van die stasiemoordenaar deur Julian Jansen en 18 years an addict deur Anne Lapedus Brest

Deborah Steinmair
Boekrubrieke

"Ek lees nie genoeg niefiksie nie – daar is eenvoudig nie tyd nie. Ek het vriende wat graag waremisdaad- dokumentêre reekse kyk, maar ek vind dit te ontstellend om met die beeldmateriaal gekonfronteer te word. Ek kan slegs léés oor misdaad, met een oog toegeknyp."

Haram by Zubayr Charles: a review

Paul Kammies
Books and writers

"Haram is not just about the tension of authenticity, but, moreover, about the limits of sin and redemption. Charles writes about the way in which shame silences and stifles the other."

The house of doors by Tan Twan Eng: a review

Mphuthumi Ntabeni
Books and writers

"What you are left with, finally, is an accumulation of atmosphere: lives conducted partly in the open and partly in concealment; stories moving across continents and decades; a writer who converts experience into fiction; and a woman who must inhabit the afterlife of that transformation."

Elize Parker in gesprek met Alwyn Roux oor Weerskyn

Elize Parker, Alwyn Roux
Skrywersonderhoude

"Die projek om weer skyn aan die dinge te gee, is nie sommer maar net ’n tydverdryf nie. Dit is ’n manier van dink oor die wêreld en daardie wêreld weer te gee op papier sodat dit opnuut kan resoneer in die leser se leefwêreld, wat op hulle beurt weer geïnspireer word deur ’n woord, versreël, gedig of digbundel."

Ses dinge djy’t byrie Kaaps Woriboek launch gemiss

Tasneem Daniels
Boeke en skrywers

"Hierie chapel byrie Castle of Good Hope het omtrent gebuzz op Donderdag 23 April 2026 virrie launch vannie langve’wagte, ee’ste ooit drietalige Kaaps Woriboek, geskep dee Quentin Williams vannie Universiteit van die Wes-Kaap (UWK). Omtrent 100 Kaapse ve’teenwoordigers en gebruikers vannie Kaapse taal in education, academics, kuns, media, heritage en community spaces was daa ommie launch te commemorate ennie taal, wat nou in coded form is, te celebrate."

Dalene Matthee-boekefees 2026: ’n onderhoud met Darryl David

Naomi Meyer, Darryl David
Feeste

"Ons is egter stilweg vol vertroue oor die Dalene Matthee Boekefees, want dit bied die suiwerste vorm van literêre toerisme in Suid-Afrika. Benewens Olive Schreiner, watter ander skrywer het ’n monument wat aan haar opgedra is?"

Henriette Grové (1922–2009)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

"My belangstelling in menslike verhoudinge en die wyse waarop mense praat, het tot my belangstelling vir dramas aanleiding gegee. Die daaglikse gesinslewe is so vol dramatiese gegewens dat ek al my stof daaruit kan put."

Einde en begin deur Michèle Meyer is verweef soos ’n epiese gedig. Leeskringe, neem kennis!

Izak de Vries
Leeskringe

"Niks word aan die toeval oorgelaat nie. Elke woord is skynbaar geweeg en word iewers anders in ’n spieëlbeeld weerkaats."

Afrikaanse resensies en boekgesprekke in April 2026

LitNet
PEN Afrikaans

Hier is PEN Afrikaans se oorsig van Afrikaanse resensies wat in April 2026 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Daar is ook skakels na boekbesprekings of -gesprekke en voorlesings wat op die radio of TV uitgesaai is.

Celeste Slabber-Loriston se Die speletjie: ’n lesersindruk

Jannes Erasmus
Lesersindrukke

"Die besonderhede is onskuldig: ’n deur wat nie oopgemaak mag word nie, ’n standbeeld wat jou dophou en ’n gasvrou wie se vriendelikheid iets wegsteek. Die spanning lê in hierdie opstapeling van onverklaarde dinge. Elke toneel skuif die grond effens onder Talia se voete."

The great storybook heist by Kristien Potgieter: a reader’s review

Sumaya Adams
Books and writers

"What truly stood out, though, is just how inclusive this story is. It celebrates diversity in such a natural and beautiful way. It opens the door for important conversations, and teaches children from an early age that we all experience the world differently, and that’s okay."

Persverklaring: Andrew Murray-Desmond Tutu-Prysfonds

LitNet
Boeke en skrywers

Die Andrew Murray-Desmond Tutu-Prysfonds maak graag die wenners van die 2026-pryse en -toekennings bekend.

The Ingrid Jonker Prize for English poetry 2026

LitNet
Books and writers

Poets or their publishers are invited to submit entries for the Ingrid Jonker Prize for English poetry in 2026.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 1 tot 8 Mei 2026

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat onlangs op die redakteur se lessenaar beland het.

Akademies en skole

Epistemiese verwagtinge en werklikhede by aandeelprysopbrengste

Abie Bouwer, Eben Maré
LitNet Akademies (Natuurwetenskappe)

"Twee kern­vrae word gestel: Eerstens, indien aandeelpryse suiwer op beskikbare inligting gebaseer is, hoe behoort die statistiese eienskappe van opbrengsverdelings te lyk? Tweedens, indien empiriese aandeelprysopbrengste hiervan afwyk, wat impliseer dit oor die onderliggende dinamika?"

Wiskunde: Graad 4-vraestel en memorandum, tweede kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

As jy in graad 4 is en nie altyd hou van deel nie, is daar goeie nuus. Met Wilhelm du Toit se gratis oefenvraestel sal jy prettige deelsomme leer en sommer ook kan voorberei vir jou eerste groot Wiskunde-eksamen in die laerskool.

Wiskunde: Graad 5-vraestel en memorandum, tweede kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 5 en het julle hierdie kwartaal in Wiskunde patrone met vuurhoutjies gebou? Daar is voorbeelde hiervan in hierdie gratis oefenvraestel deur Wilhelm du Toit. Laai dit af en berei voor vir jou eksamen hierdie kwartaal!

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Wiskunde met LitNet-video: Graad 10 – gelyktydige vergelykings en substitusie

Lee-Ann Langeveld
Notas, toetse en vraestelle

As jy in graad 10 is en sukkel om gelyktydige vergelykings en substitusie te verstaan, kan Lee-Ann Langeveld se video jou help!

Wiskunde met LitNet-video: Graad 10 – gelyktydige vergelykings en eliminasie

Lee-Ann Langeveld
Notas, toetse en vraestelle

As jy in graad 10 is en sukkel om gelyktydige vergelykings en eliminasie te verstaan, is Lee-Ann Langeveld voor die swartbord om te verduidelik!

Indeksblad: Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Eksamentyd? Hersieningstyd? LitNet se video’s kan jou help. Kyk na hierdie 50 video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Gratis hulp vir leerders, onderwysers en ouers!

LitNet
Skole

Hier is nog skakels vir leerders, ouers, onderwysers, navorsers en akademici te vinde.

Riglyne vir LitNet Akademies-navorsers

Skeppende KI se uitdagings en oplossings vir akademiese vaktydskrifte

Burgert A Senekal
Universiteitseminaar

"Dit is ’n uitdaging vir vaktydskrifte om KI-geskepte manuskripte te identifiseer, omdat die betroubaarheid van die tydskrif op die spel is. Dit is egter nie genoeg om op die integriteit van skrywers te vertrou of hulle te laat verklaar wanneer hulle KI-hulpmiddels ingespan het nie, want in enige stelsel waar ’n vorm van geldelike beloning aan uitsette gekoppel is, sal mense ’n kortpad na sulke uitsette vind."

Menings

KI-miniseminaar: KI en die karakter van oorlog

Abel Esterhuyse
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence

"En soos nou weer bewys in beide die oorloë in Oekraïne en Iran, sal KI nie vergoed vir die koste van impulsiewe menslike besluite nie; en daar bestaan nie so iets soos ’n vinnige oorlog nie."

Wyngaard Weekliks: Wanneer die media in die beskuldigdebank staan

Heindrich Wyngaard, Johannes Froneman, Nathan Geffen
Onderhoude

Die bewerings van bedrog waarby ’n prominente Sondagkoerant-redakteur betrek word, is die vertrekpunt van hierdie Wyngaard Weekliks-gesprek. Ook die onlangse skietery by die Withuiskorrespondentevereniging se galadinee kom ter sprake. Gespreksleier Heindrich Wyngaard se gaste is die mediakenner Johannes Froneman en Nathan Geffen van die GroundUp-nuusplatform.

Wanneer die vinger van beskuldiging na die media as waghond se beweerde "wandade" wys

Heindrich Wyngaard
Menings

"Nie alte gereeld nie, maar van tyd tot tyd beland die media in die spervuur – of kom hulle onder verdenking – en moet ander media-instellings of platforms besluit hoe om die storie oor ’n kollega of mededinger te dek."

Ons raak nie verlore in een groot oomblik nie, maar in baie klein stiltes

Johan Botha
SêNet-briewe

"Want as jy eers begin agterkom dat jy weggeraak het, beteken dit jy is nog daar om dit raak te sien. En dalk is dit die eerste stap terug."

Mimi Coertse – ’n herinnering

Philip de Vos
In memoriam

"En ja, Mimi die mens was ondeund en snaaks en het nooit voorgegee of gespog of vertel hoe bekend sy oorsee en nou hier in Suid-Afrika was nie."

Persverklaring: Nuwe ruimte, nuwe uitdagings wag op SASNEV

LitNet
NeerlandiNet

Vriende van SASNEV, of belangstellendes, kan gerus van hulle laat hoor indien hulle weet van ’n geskikte ruimte.

Uitnodiging: FilosofieKafee – Watter rol speel erekodes in samelewings?

LitNet
Menings

Alle belangstellendes word uitgenooi na die volgende FilosofieKafee-gesprek op Vrydag 8 Mei in Wellington. Marthie Momberg is die spreker.

Gewildste plasings

Gewildste plasings op LitNet: 29 April tot 5 Mei 2026

LitNet
Als oor LitNet

Hier is die tien gewildste plasings op LitNet vir die week 29 April tot 5 Mei 2026.

Nou op Voertaal

Politieke aasvoëls sweef oor Ramaphosa ná die Konstitusionele Hof se Phala Phala-uitspraak

Heindrich Wyngaard
Nuusvinke

"Die Phala Phala-skandaal is ’n klad op sy naam – en daarom is dit noodsaaklik dat hy die geleentheid gegun word om die onsekerhede daaroor en die onbeantwoorde vrae uit die weg te help ruim."

Politieke druk neem toe oor "bankrot" Johannesburg ná nasionale tesourie se waarskuwing

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Onder die moontlike oplossings wat nou bespreek word, is ’n dringende aangepaste begroting, strenger invordering van skuld, drastiese besnoeiings op uitgawes en selfs moontlike administrasie ingevolge artikel 139 van die Grondwet."

Xenofobiespanning neem toe te midde van internasionale druk op Suid-Afrika

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Intussen waarsku ontleders dat sonder doeltreffende beleid, verbeterde dienslewering en ’n duidelike openbare dialoog, die huidige spanning maklik kan eskaleer."

Demokrasie onder beleg: Slegs 17% van Suid-Afrikaners tevrede met huidige stelsel

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die RGN-navorsing dien as ’n belangrike barometer vir openbare sentiment. Dit toon dat Suid-Afrikaners nog waarde heg aan vrye spraak en regverdige verkiesings, maar toenemend twyfel of die stelsel hul belange dien. Defend Our Democracy, ’n breë alliansie van organisasies en burgers, beplan om sulke gesprekke voort te sit en burgers te mobiliseer."

Petrolpryse skiet die hoogte in vanaf 6 Mei te midde van globale spanninge

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Kenners raai motoriste aan om brandstofdoeltreffend te bestuur deur stadiger te ry, onnodige ritte te verminder, saamrygeleenthede te skep en openbare vervoer te oorweeg waar moontlik."

Wiele aan die rol vir 4 November se plaaslike verkiesing

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Met die datum vir Suid-Afrika se volgende plaaslikeregeringverkiesings nou amptelik vasgestel op Woensdag 4 November 2026 skuif die politieke fokus skerp na wat in die komende maande as ’n bepalende toets vir dienslewering, hervorming en koalisiepolitiek beskou word."

Suid-Afrika se viering van vryheid: ’n dag van twee soorte liedere

Heindrich Wyngaard
Nuusvinke

"Maar gewone burgers het lank reeds verby Madiba se eerste twee punte beweeg: Wat hulle betref, het ons die wonde goed laat genees en die verdeeldheid tot ’n gerusstellende mate oorbrug."

Breyten schrijven #35: Postumiteiten voor Breyten. In gesprek met Francis Galloway

Yves T’Sjoen, Francis Galloway
Literatuur

"Ysterkoei bly ’n sleutelteks in Breytenbach se oeuvre omdat dit ’n werk is waarin sy digterskap hom feitlik onmiddellik in sy volle omvang aangemeld het, soos later deur verskeie navorsers aangetoon is."

Leesimpressie: Ongedocumenteerd verzet door Tonya Sudiono

Erik van den Bergh
Literatuur

"Mooi uitgegeven, veelzijdige bundel met 22 korte artikelen geschreven door ongedocumenteerde mensen, journalisten en/of activisten."

Leesimpressie: Vrouwen die oorlog zien door Victoria Amelina

Erik van den Bergh
Literatuur

"Postuum verschenen, onvoltooid dagboek van Oekraïense schrijfster/onderzoeker Victoria Amelina (1986–2023)."

Leesimpressie: Geen woorden voor door Désanne van Brederode

Erik van den Bergh
Literatuur

"Gevarieerde reflecties in de vorm van een brief aan de nieuwe Syrische leider Al Sharaa."

Uitnodiging: Samespraak: in gesprek met Veronique Jephtas en Simone Atangana Bekono

Voertaal
Literatuur

Samespraak tree in gesprek met Simone Atangana Bekono en Veronique Jephtas oor skryf as daad van weerstand, geslagsgebaseerde geweld en die politiek van taal in Afrikaans, Kaaps en Nederlands.

Nuwe skryfwerk

Gyrfalcon

Salomé Borngräber
New writing

"daring the shimmery beams to a race
as he finds solace in this barren place."

Die hawemuur

Johan van der Merwe
Poësie

"Ons staar na die see
sonder ’n woord,
want alles
is reeds gesê."

Seemeeu

Carlie Schiel
Poësie

"tot die Wil haar elders
heen laat beur."

Die swart hond het nie ’n naam nie

Tania Colyn
Poësie

"Die swart hond lek die trane van my wange af
sy staan met afwagting en swaai haar stert
buite daardie deur van jou herinnering."

Droogte

Anton van Rensburg
Poësie

"As God in sy toorn hulle witwarm brand,
knak klein koppies krakerig af na die sand."

Iets vir almal: LitNet se nuwe WhatsApp-kanale



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2026 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved

Untitled Document