"Dit is geen geheim nie dat bruin mense die mees diverse en gemengde groep in die land is met wortels wat tot diep in Afrikanerbloedlyne strek – en dit kan nie ontken word nie. Ons het meer gemeen met die (wit) Afrikaner as wat ons van mekaar verskil. Ons deel dieselfde taal, dieselfde godsdiens, kultuur en tot ’n groot mate tradisies. Afgesien van hierdie feite en raakpunte, pas ons nie binne die definisie van wat of wie ’n Afrikaner is nie."

Hierdie lesing is op Saterdag 26 Julie 2025 te Cradock/Nxuba gelewer tydens die jaarlikse Etienne van Heerden Veldsoirée as deel van die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad. In sy bydrae som Bernard Odendaal ’n veel langer LitNet Akademies-artikel op wat in 2024 gepubliseer is.

"Sowat twee uit elke vyf mense leef steeds sonder veilige sanitasie, met die gevolg dat kindersterftes steeds drasties van land tot land verskil. Juis daarom stel die World Toilet Organisation op 19 November 2001 World Toilet Day in – om toilette te vier en bewusmaking te skep van die miljoene mense wat nog altyd sonder veilige rioolstelsels leef. Om te verstaan hoekom sanitasie só ’n verskil maak, moet ons kyk hoe mense deur die eeue hul afval bestuur en wat gebeur wanneer hulle dit regkry."

"Trump se harde opmerkings oor Suid-Afrika is dalk onwelkom, maar dit hou ons ’n ongemaklike waarheid voor: Die land se wêreldposisie is nie meer wat dit was nie."

"Onlangse studenteprotes het verskillende vorme aan verskillende universiteite aangeneem, terwyl die protes aan Fort Hare-universiteit en die Universiteit van die Vrystaat stellig die meeste aandag getrek het weens die vlakke van geweld en saakbeskadiging – veral op die Alice-kampus van Fort Hare en die QwaQwa-kampus van die UV."

"Ek praat van 3I/ATLAS, die voorwerp wat onlangs in ons sterrestelsel gearriveer het van iewers in die buitenste ruimte, en nou sterk op pad is om in Desember rakelings verby die aarde te beweeg."

"Die onlangse kabinetskommeling deur president Cyril Ramaphosa wat geïnisieer is deur die Demokratiese Alliansie se leier John Steenhuisen, of liewer dié party se Federale Uitvoerende Komitee, maak nie vir my sin nie, omdat dit nie gedryf is deur die onderskeie ministers se passie vir hul ministeriële posisies nie."

"Ek wil fokus op die dagboek wat Sol Plaatje, ’n intellektueel, joernalis, taalkundige, politikus en skrywer, tydens die beleg van Mafeking in die Anglo-Boereoorlog bygehou het."

"Omdat MER se bemoeienis met die Afrikaanse saak dekades voor my politieke en literêre bewuswording gebeur het, het ek haar meesal deur Hennie Aucamp leer ken. Sy was vir Hennie ’n belangrike rigtinggewer."

"Dit was ’n voorreg om Neville Alexander te ken. Sy afkeer van vertoon, sy medemenslikheid, sy ewigdurende stryd om gewone mense se potensiaal bloot te lê en sy beginselvaste antirassigheid is navolgenswaardig."

Hier is die tien gewildste plasings op LitNet vir die week 5 tot 11 November 2025.

"Skubaduiktoerisme kan bewaringsveldtogte positief beïnvloed, inkomste genereer en plaaslike gemeenskappe ondersteun; daarom is dit belangrik om te verstaan hoe hierdie entrepreneurs funksioneer, netwerke vorm en finansieel lewensvatbaar bly."

"Ons evalueer die impak van IKT op onderwyserpedagogiek en taalonderrig binne voorgeskrewe raamwerke, insluitend die TPEIK-raamwerk en VVVH-model. Die ondersoek is tersaaklik, aangesien dit die belyning tussen tegnologie, pedagogiek en kurrikulumvereistes in ’n postpandemiese konteks ondersoek."

In hierdie video gesels Inge Engelbrecht oor onder meer die koortjie, musiek-erfenis op Genadendal, haar PhD wat deels in Kaaps geskryf is, en Suid-Afrika se diverse stemme en klanke. In LitNet Akademies se SteedsDink-video’s vertel Afrikaanse akademici van die interessante navorsing waarmee hulle besig is.

In hierdie video gesels Inge Engelbrecht oor haar navorsing oor die koortjie, KI en musiek, en haar werksaamhede by die Universiteit van Fort Hare in die Oos-Kaap.

Is jy in graad 8 en skryf jy binnekort Wiskunde-eksamen? Hier’s ’n gratis oefenvraestel en memorandum deur Lee-Ann Langeveld om jou werk mee te oefen.

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Eksamentyd? Hersieningstyd? LitNet se video’s kan jou help. Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

"Die Woordfees-week het so vinnig viby my oë gegaan dat alles maar nou ees inskop en dat ek voel ek’t iets geaccomplish wat ek nooit gedink het ek sou doen nie – om te act." 

"Terug na Liefde by die Dam. Pierre Greeff, Jana de Beer en die res van die span van 200, baie dankie vir ’n heuglike dag van musiek en plesier. Julle mag maar."

"Die krui self het soveel gesondheidsvoordele en jy kan so ’n ekstra paar jaar by jou leeftyd voeg deur dit mildelik in jou kos te gebruik. Een van my gunstelingmaniere om salie te 'brand' is in geskroeide botter oor sagte gnocchi-kussinkies."

Oudkorrespondent Johan Allers woon al vir langer as drie dekades in Amsterdam. Nou afgetree, spring hy gereeld op sy fiets op soek na nuwe en ou pareltjes uit Amsterdam. In die volgende video besoek hy Het Scheepvaartmuseum in Amsterdam.

"Frankenstein in Guillermo del Toro se veilige hande is ongetwyfeld die mees sorgsame en briljante weergawe van Mary Shelley se onsterflike roman van meer as 200 jaar gelede."

"Toe die kapeldeure oopgaan, is daar ’n skielike wind wat my sluier afgepluk het. Ek gee een groot gil van skrik en bars toe uit van die lag. My ma hol agterna om dit te vang."

"My familie kuier, natuurlik met voggies in die hand, altyd ’n hond uit ’n bos met enige samekoms."

"Wat nou? Ons kan tog nie met ’n trekker inry dorp toe nie!"

Die wenners van die Woordtrofees vir 2025 is op 13 November tydens ’n toekenningsgeleentheid in die US Konservatorium op Stellenbosch bekroon.

Op 16 November vanjaar vier een van Suid-Afrika se gewildste en baanbrekersepies ’n volle tien jaar van topgehaltevermaak op die kassie. Wie sou destyds kon raai dat die karakters van hierdie sepie wat so eg Kaaps is, so ongelooflik diep in kykers se harte sou kruip?

Desembersterre deur Helena Hugo, met Lizelle Pike, Dihan Keun, Botha Enslin, Mia‑Anne O’Kennedy, Sean Brebnor en Rian Terblanche in die rolverdeling en Estel de Beer as regisseur, is op 13 November op RSG uitgesaai en is nou as potgooi en op Spotify beskikbaar.

Met net minder as twee maande oor word aspirantliedjieskrywers nou aangemoedig om hul oorspronklike liedjies in te skryf vir oorweging vir deelname aan die ATKV-Crescendo-mentorskapprogram 2026.

"Die belangrikste temas sluit in ekonomiese herstel ná die pandemie, finansiering vir klimaatsaksie en voedselsekerheid, digitale gelykheid, en die verbetering van Afrika se kredietgraderings. Organisasies soos TrustAfrica en burgerlike netwerke neem deel aan voorafvergaderings wat daarop gemik is om burgerlike stemme te laat hoor."

"Inwoners voel in die steek gelaat deur die polisie, wat selde teenwoordig is, en gemeenskappe word gyselaars in hul eie huise."

"Die sage het sosialemediaverontwaardiging ontketen, met gebruikers wat beide werkloosheid en politieke manipulasie blameer. MK-woordvoerder Nhlamulo Ndhlela het ontwykend reageer op die media se navrae."

"Maar sy voete het skaars grond gevat toe hy ná die naweek van oorsee af terugkeer, toe word hy gekonfronteer met Delport-hulle se onverwagse oorlopery."

"Met gemeenskappe in die Wes-Kaap wat reeds onder hoë misdaadvlakke gebuk gaan, sê waarnemers dat selfs kortstondige ontsnappings die gevoel van onveiligheid versterk."

"Meerlust Wine Estate – in the heart of the Stellenbosch wine district – has many reasons to celebrate in 2025: It has been producing estate wine for half a century, the Rubicon red Bordeaux blend celebrates its 45th anniversary, and a new book has just been released on the history of the farm."

"Zeer betrokken mix van persoonlijke ervaringen en historische beschouwingen waarbij niets heel blijft van het Rusland van Poetin."

"Aansprekende debuutroman van Hanan Faour over leven in verschillende culturen. Een grote explosie in de haven van Beiroet noodzaakt Nadine om haar tweelingbroer, Isaac, en haar vader in Libanon op te zoeken."

"Leef doelbewus, versamel ervarings en emosies en stories en mense en karakters. Gaan sit dan en skryf. Moenie vir mense vertel jy wil, of sal, of gaan nog eendag skryf nie. Doen dit." Lees meer oor Deon Meyer se lewe en werk in die ATKV|LitNet-Skrywersalbum, saamgestel deur Erika Terblanche.

"Buiten vir hulle skerp humor, is die twee kapteins duidelik herkenbaar."

"Moderne oorlogvoering span tegnologie in om met die druk van ’n knoppie grootskaalse verwoesting te saai. Die skaam IT-tegnikus word selfs in spesmagte se operasies ingespan om oorwinning te verseker en lewensverlies te beperk. Hoekom nie dieselfde beginsels in die boekwêreld toepas nie?"

"KI kan sinne bou, maar dit verstaan nie stilte nie. Dit kan metafore oordra, maar nie melancholie nie."

"And yet, of the 122 Nobel laureates in literature from 1901 to date, only 15, or 12%, are playwrights. Many, many more are the writers of fiction and novels. And at literary festival after literary festival here in South Africa, there are novelists galore and only occasionally the odd playwright."

Hier is PEN Afrikaans se oorsig van Afrikaanse resensies wat in Oktober 2025 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Daar is ook skakels na boekbesprekings of -gesprekke en voorlesings wat op die radio of TV uitgesaai is.

"Meer as ’n duisend belangstellendes het in Oktober by die N1-winkelsentrum in Kaapstad opgedaag toe hy sy boek bekendgestel het."

"Beneath its quiet surfaces, Szalay’s novel probes the cultural unease of our time – the exhaustion of liberal optimism, the backlash angst against 'wokeness' and the waning of faith in collective redemption."

"It is not often that a volume of poetry captures the public imagination in South Africa. Yet, Siphokazi Jonas’s Weeping becomes a river has done just that. This is an unlikely and heartening success in a literary landscape where poetry is often treated as the private language of a select few. One wonders, inevitably, about the reasons behind this resonance."

Uiteindelik het SASNEV die inisiatief oorgeneem, die onderhandelinge afgerond en danksy ’n bereidwillige skenker die veilige vervoer van dié argief befonds.

"I urgently need a copy of op weg na ku, but unfortunately it’s out of print. Could anyone help me?"

Hier is die boeke wat onlangs op die redakteur se lessenaar beland het.

"Kyk net hoe slim is hy. Hy weet die vrou het twee kinders, want daar is weekliks 14 joghurtbakkies. Die een kind moet ’n dogtertjie wees, want hy het eenkeer ’n pop met ’n af kop in een van die sakke gekry."

"Hy staan versigtig op, steun swaar op sy kierie, omdat dit soms moeiliker is om te verstaan as om te wonder. Hy sal die verstaan in sy eie kop hou, besluit hy, want oor sekere dinge praat mens net met jouself."

"maar jy o mens is tog so broos,
moet huil en wag vir voeding.
vir klere, reiniging.
ja, mens, jy is totaal weerloos."

"dis die
weerloos wees
wat jou hart bewolk laat"

"Ek kyk na die klein seuntjie
en fluister glimlaggend sag:
'Alles gaan oukei wees.'"