Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 1007

04/07/2024


  Krities Afrikaans

LitNet: Beste Minister

Jopie Fourie

Skrywer: Albert Blake
Uitgewer: Protea Boekhuis
ISBN: 9781485315315

Die teregstelling van Jopie Fourie was nog altyd ’n emosionele en sensitiewe onderwerp in Afrikaner-geskiedenis. In hierdie biografie werp Albert Blake nuwe lig op die lewe en dood van hierdie omstrede figuur in die Suid-Afrikaanse geskiedenis. Vir baie Afrikaners het sy dood hom tot onsterflike heldestatus verhef. Maar daar was nog nooit eenstemmigheid oor die Fourie-tragedie in Afrikaner-geledere nie, en die gebeure en ’n vertolking daarvan is maar nog ’n verhaal van verdeelde Afrikaner-lojaliteite en -beskouings.

Akademies en skole

’n Ope brief aan die nuwe minister van basiese onderwys

Michael le Cordeur
Akademies en skole

"Liewe Minister, u aanstelling binne die regering van nasionale eenheid (RNE) is ’n belangrike oomblik in ons land se demokrasie. Vir die eerste keer sal die Departement van Basiese Onderwys bestuur word deur iemand wat nie van die ANC is nie. Dit bied die ideale geleentheid om onderwys in ons land te hernu en herbedink, wat nodig is."

Vyf waarnemings oor die Suid-Afrikaanse manlikheid-in-krisis-verskynsel

Susann Louw
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Die term manlikheid-in-krisis verwys na mans wat onsekerheid of onstabiliteit ervaar, of ’n verandering ten opsigte van hulle magsposisies beleef (Connell 2018; Viljoen 2008). Ook hou dit verband met die dikwels onbereikbare ideale waaraan mans hulself meet en waarvolgens die samelewing hulle beoordeel."

Kruislinguistiese en -kulturele vroeë kommunikasie-intervensie: die ervarings van versorgers

Mariëtte Botha, Berna Gerber, Anita van der Merwe
LitNet Akademies (Opvoedkunde)

"Kruislinguistiese en -kulturele spraak-taalterapie vind plaas wanneer die spraak-taalterapeut en die kliënt se moedertaal en kultuuragtergrond van mekaar verskil. Goeie kruislinguistiese en -kulturele interaksies bevorder samewerking, wedersydse respek en vertroue."

Die refleksiewe reis van onderwyseropleiers aan ’n nuutgestigte universiteit

Emma Groenewald, Tony Mpisi
LitNet Akademies (Opvoedkunde)

"Refleksie is ’n vaardigheid waartydens ervaringe van die verlede opgeroep, herleef en geëvalueer word. Deur introspeksie word refleksie ’n bekenisvormingsproses om die self en ander beter te verstaan."

Taalkommissie-lesing 1: Die begin van die Afrikaanse woordelys en spelreëls (AWS)

Jana Luther
Seminare en essays

Om ’n taal formeel as skryftaal te kodifiseer, is ’n komplekse proses wat nóú verweef is met die politieke en sosiale leefwêreld van die taal se sprekers. Oor die afgelope eeu het die Taalkommissie van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns die taak gehad om Afrikaans as skryftaal te help vestig. Hier is ’n video deur Jana Luther wat meer agtergrond oor die begin van die AWS verskaf.

Graad 9: Wiskundevraestel en memo, derde kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Gratis vraestel! Klik hier om die vraestel en memo deur Lee-Ann Langeveld in PDF-formaat af te laai.

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle 

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Uit die argief

Taal en die Afrikaanse Suid-Afrikaner se verantwoordelikheid

Hermann Giliomee
Taaldebat (OuLitNet, 2005)

"Afrikaans sal net groei as die jeug dit as die sleutel tot hul betrokkenheid by en bestaan in Suid-Afrika beskou."

Die navigasiepraktyke van leerders uit arm, landelike gebiede

Jerome Joorst
LitNet Akademies (Opvoedkunde) (2017)

"Swak akademiese prestasie deur leerders uit arm, landelike gebiede, tesame met berigte in die populêre media, posisioneer dikwels sodanige leerders as onbevoeg in die Suid-Afrikaanse skoolstelsel. Agter hierdie veralgemening skuil egter ’n grootliks onverkende wêreld."

Vakgerigte geletterdheid en leesbegripstrategie-ontwikkeling

Johan Anker
LitNet Akademies (Opvoedkunde) (2020)

"Die doel van hierdie artikel is om uit te brei oor die onderskeid maar ook moontlike integrasie van en kombinasie tussen twee akademiesegeletterdheidsbenaderings wat ’n rol kan speel in die verbetering van die leesbegripagterstand van Suid-Afrikaanse leerders op skool."

’n Donker wolk en ’n nuwe skooljaar: ’n gesprek met ’n skoolhoof van Kuilsrivier

Naomi Meyer, Anonieme skoolhoof van Kuilsrivier
SA Skoleseminaar | Schools Seminar (2022)

"Daar’s niks kos by die huis nie. Mense praat van tegnologie om te leer. By ons skool is daar nie kos vir elke dag nie – watse ding is ’n rekenaar by die huis?"

Menings

Die nuwe kabinet: Hoe lank gaan die RNE hou?

Theo Venter
Menings

"Kortom, dit was ’n moeilike en uitgerekte geboorte."

Die RNE-kabinet is gevorm; wat nou?

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Ek stel nie in politiek belang nie, maar as Gayton McKenzie my sou vra om op sy adviserende raad te dien, dan sou ek nie nee sê nie. Dit het tyd geword dat ons kuns en kultuur meer ernstig bejeën. Ons het met die pandemie gesien dat dít is wat ons staande gehou het."

SAPD: Hoe droewig is die prentjie?

Freek Robinson, Lizette Lancaster
Onderhoude

Freek Robinson gesels met Lizette Lancaster (Instituut vir Veiligheidstudies) oor die publiek se verlies aan vertroue in die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD).

Afrikaanse koerante het lank gelei en mislei, nou is dit tyd vir vorentoe kyk

Johannes Froneman
Menings

"Sonder die bydrae van die Afrikaanse koerante sou Afrikaans as taal nie gegroei het soos wat wel gebeur het nie. As kampvegter vir Afrikaans op vele terreine was die koerante se rol onmeetlik. Dink aan die vestiging van moedertaalonderrig, Afrikaanse universiteite en die uitbou van die taal se woordeskat en segsvermoë."

Die boek wat nooit verskyn het nie

Hennie van Deventer
Menings

"Die Burger en Die Volksblad het albei ’n lang geskiedenis as amptelike mondstukke en bondgenote van die Nasionale Party. Die Beeld, Rapport en Beeld se bande was losser, maar was tog in mindere of meerdere mate in dieselfde dampkring."

PEN Afrikaans oor Media24 se beoogde herstrukturering en die sluiting van die gedrukte uitgawes van Rapport en Beeld

PEN Afrikaans
Menings

"Ons neem kennis dat verskeie sterk stemme teen die beoogde inkrimping opklink, insluitend dié van die voorsitters van Caxton en Capital Newspapers, wat meen dat ander opsies nié deur Media24 ondersoek is nie."

Ons gesondheidskwaal

Hercules Boshoff
Menings

"Die 19de-eeuse filosoof Friedrich Nietzsche het gesê dat die godin van die toekoms gesondheid sal wees. Sy voorspelling was onthutsend akkuraat."

Barakat-program: ’n onderhoud met Marlene le Roux en Tasneem Daniels

Menán van Heerden, Marlene le Roux, Tasneem Daniels, Robyn van de Rhede, Fatima Allie
Onderhoude

LitNet argiveer Radio 786 se maandelikse Barakat-program. Barakat, met Fatima Allie, word aangebied in samewerking met die Afrikaanse Taalraad en LitNet. Die maandelikse LitNet-insetsel is deel van die Barakat-program. In dié LitNet-insetsel gesels Robyn van de Rhede en Menán van Heerden met Marlene le Roux, Artscape se uitvoerende hoof. Fatima Allie gesels met dramaturg en draaiboekskrywer Tasneem Daniels.

In memoriam: Jan Breytenbach, inspirational South African paratroop commander

David Willers
In memoriam

"Colonel Jan Breytenbach, who has died peacefully in bed in his nineties, was arguably South Africa’s finest soldier in the latter half of the 20th century."

Gee die agbare minister Gayton McKenzie ’n kans om homself te bewys

Danie van Wyk
Elders gesien

"Daar sal nie weer belaglike pogings wees soos om die grootste vlag in Suid-Afrika in Pretoria teen groot onkoste op te rig of om die Afrikaanse Taalmonument se naam te verander nie. Ook sal hy Afrikaans as ’n inheemse taal erken en as ’n Afrikaanssprekende sy stem laat hoor teen die marginalisering van die taal."

ATKV-skryfskool in Cradock

R350 vir die ATKV-skryfskool in Cradock én skouerskuur met skrywers

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Om saam te vat: R350 betaal vir die skryfkursus, die kursusmateriaal en al die gespreksessies tydens die Etienne van Heerden Veldsoirée.

LitNet se Kommadagga-slypskool

LitNet se Kommadagga-slypskool in samewerking met die Jakes Gerwel Stigting en Huisgenoot

LitNet
Boeke en skrywers

Die Jakes Gerwel Stigting, LitNet en Huisgenoot wag aspirantskrywers se aansoeke in vir die Kommadagga-slypskool vir kort skryfkuns.

LitNet’s Kommadagga workshop with the Jakes Gerwel Foundation and Huisgenoot

LitNet
Books and writers

The Jakes Gerwel Foundation, LitNet and Huisgenoot are eagerly awaiting applications from promising emerging writers for the Kommadagga Workshop on the fine art of writing short prose.

Luisterverhale

Luisterverhale: "Genis, geeste en gesies" deur PG du Plessis, voorgelees deur Tobie Cronjé

PG du Plessis, Tobie Cronjé
Luisterverhale

Tobie Cronjé lees PG du Plessis se verhaal "Genis, geeste en gesies" voor. Die verhaal het oorspronklik in Koöperasiestories op Donderdag, in 1980 deur Perskor uitgegee, verskyn.

Nou op Voertaal

Suid-Afrika se nuwe kabinet bars uit sy nate

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die nuwe kabinet sal gesamentlik meer as R1 miljard jaarliks ​​kos aan voordele en byvoordele, met meer as R180 miljoen wat aan salarisse van ministers en adjunkministers alleen toegewys word."

Ramaphosa nooi Biden Suid-Afrika toe

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Diplomate het gesê dit beteken baie dat Biden die gebaar gemaak het om Ramaphosa te bel in ’n tyd waar hy tuis onder groot druk verkeer in ’n baie moeilike herverkiesingsveldtog."

Koerante se ondergang kan demokrasie ernstig knou, waarsku koerantbaas

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Volgens Jenkins het Caxton en sy vennote probeer om verskeie alternatiewe aan Media24 voor te stel om ten minste sommige van die koerante in stand te hou en diverse stemme in die media te behou."

Jong sjef oortref in die vlaktes

Maryke Roberts
Culinair

"As jy my sou vertel dat ek in die middel van die mooie savannavelde van die Waterberge dié innovasie met kos sou kon ervaar, het ek jou beslis nie geglo voor my besoek aan die Kingfisher Villa in Mabula-natuurreservaat nie!"

Where have all the board games gone?

Alex J Coyne
Cultuur

"A house with books will, almost always, also have fair access to at least a handful of classic board games – but what happens when books and music are switching to digital formats?"

Leesimpressie: Schoonheid op aarde door Charles Ferdinand Ramuz

Erik van den Bergh
Literatuur

"Opmerkelijke roman van de Zwitserse schrijver Ramuz. Over eenzaamheid die zichtbaar wordt wanneer een 19-jarig Cubaans meisje in een gesloten gemeenschap aan het Meer van Genève belandt."

Leesimpressie: Woorden willen losjes leven door Virginia Woolf

Erik van den Bergh
Literatuur

"Mooi uitgegeven bundel met 22 niet eerder in Nederland gepubliceerde essays, geschreven in de periode 1905–1940. Vooral over literatuur, maar ook over straatmuziek, schilderijen, filmkunst."

Program: 8ste Kollokwium oor Afrikaans en die studie van Suid-Afrika (20 en 21 November 2024, Universiteit Gent, België)

Voertaal
Academisch

Registreer! Die 8ste Kollokwium oor Afrikaans en die studie van Suid-Afrika vind op 20 en 21 November 2024 by die Universiteit Gent in België plaas.

Program: SAVN-kongres 2024

Voertaal
Academisch

Die volledige program vir die SAVN-kongres 2024 is nou beskikbaar.

Boeke en skrywers

Sankind lees die wind: ’n onderhoud met Wendy Maartens

Louise Viljoen (JBay), Wendy Maartens
Skrywersonderhoude

"Sankind lees die wind is ’n bundel kortverhale gebaseer op tradisionele Sanstories. Dit is oorspronklik neergepen deur Gideon Retief von Wielligh, broerskind van Voortrekkerleier Piet Retief en eertydse landmeter-generaal van die ZAR. Wendy Maartens het dit pas vir kinders verwerk."

Ek sal vir jou veg: ’n onderhoud met Cliffordene Norton

Naomi Meyer, Cliffordene Norton
Skrywersonderhoude

"In my skryfpassie voel dit asof ek deur die storie gekies word. My karakters daag op, sit my neer en maak dat ek hul stories vertel. Dit klink dalk passief, maar ek sien elke idee: dié wat gepubliseer word en dié wat ek nooit vir ander wys nie, wat my gekies het om dit te vertel. Ek leer so baie uit die skryfproses en waardeer die magic daarin."

Ons biblioteke: ’n onderhoud met Gerhard van Wyk

Braam Peens, Gerhard van Wyk
Onderhoude

Hierdie onderhoud met senior biblioteekassistent Gerhard van Wyk is die derde aflewering oor een van ons biblioteke, naamlik Caledon-biblioteek.

EB Grosskopf (1888–1949)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

Ernst Grosskopf het bekendheid as skrywer verwerf met sy kortverhale, maar veral met sy klassieke jeugverhaal Patrys-hulle, wat op sy eie jeugherinneringe gegrond was.

’n Voëlvlug van onlangse resensies

Crito
Boeke en skrywers

Crito bespreek onder andere ’n "goeie voorbeeld van ’n swak resensie".

Kaptein Onderbroek se avonture klink goed in Afrikaans: ’n resensie

Maryke Roberts
Kinderboeke

"Ek het die boeke geweldig baie geniet en hou van die kinderlike pret wat die twee seuns het. Die onderwerpe sluit alles van zombies en toilette met tande, bankrowers en wetenskapeksperimente, tot slegte snoepiekos in."

Kortliks met Stefaans: 1 Julie 2024

Stefaans Coetzee
Lesersindrukke

"Hierdie skrywe is nie resensies nie – dit is ’n in-die-hand-stop, asof ek jou in Bargain Books raakloop en sê: 'Lees dit!'"

Die beweging van bloed deur Pieter Stoffberg: ’n lesersindruk

Stefaans Coetzee
Lesersindrukke

"Om die galgtou nog stywer om die leser se nek te draai, herwin Everhard sy geheue soos die storie ontvou. Robert Ludlum het reeds met sy ikoniese Jason Bourne-reeks bewys hoe effektief geheueverlies spanning opbou."

As stilte praat deur Kobie Lötter: ’n lesersindruk

Annalize Marx Hills
Lesersindrukke

"Stilte is vir Kobie niks vreemds nie. Tydens sy kinderjare op ’n Vrystaatse plaas waar hy grootgeword het, het hy geleer om ingestem te luister."

Leer om te vergewe met ’n blikkie samboksalf: ’n lesersindruk van Alene Mari Holder se jeugroman Samboksalf en ’n draaktraan

Irene Schoonwinkel
Lesersindrukke

"Dit is pret om al hoe meer oorspronklike Afrikaanse fantasieverhale op die boekwinkels se rakke te sien."

Persverklaring: Wenners van Heritage Travel Magazine se gedigkompetisie kry pryse!

LitNet
Boeke en skrywers

Die wenners van Heritage Travel Magazine se gedigkompetisie, Janine Julies Phillipus en Susan Greeff Terblanche, ontvang boekpryse, geskenk deur die Akademie vir Wetenskap en Kuns.

Persverklaring: ’n Gesprek oor Jopie Fourie deur Albert Blake

LitNet
Boeke en skrywers

Kom kuier saam wanneer Fransjohan Pretorius met Albert Blake gesels oor Jopie Fourie.

Press release | AVBOB Poetry: The art of being surprised

LitNet
Books and writers

This month, the AVBOB Poetry Project asked the award-winning South African poet Caitlin Stobie to reflect on what aspiring poets can do to channel more surprising, richly imagined words. Read the three creative writing tips Caitlin shared and notice how your experience of writing is transformed when you apply them to your own practice.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 29 Junie tot 4 Julie 2024

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat gedurende hierdie week op die redakteur se lessenaar beland het.

Leefstyl

The Schreiner Karoo Writers Festival 2024

Izak de Vries
Lifestyle and entertainment

"The bulk of the festival was held in Mark Street, a picturesque street with old nagmaalhuisies that have been bought up and restored. At the end of the street sits the Victoria Hotel, a stately venue with warm interiors to welcome travellers and conference-goers."

Rupert Museum: Ope uitnodiging aan die publiek

Menán van Heerden, Eliz-Marié Schoonbee
Kuns

Die Rupert Museum nooi kunstenaars en skeppendes van enige kreatiewe bedryf, platform en beroep uit om oorspronklike kuns te skep. Meer spesifiek: kunswerke met een van die museum se uitstallings wat as inspirasie dien.

My wêkvakansie in Indonesië – Deel een

Tasneem Daniels
Reis

"Weet djyrat die woo’d 'klapper' eintlik ’n derivative vannie woo’d 'kelapa' in Bahasa Indonesië is?"

Persverklaring: Aardklop klop die winterkoue met ’n spesiale aanbod

LitNet
Aardklop

Om die las op beursies effens te help verlig, bied Momentum Beleggings Aardklop met trots 30%-afslag op sekere kaartjies aan. Al wat jy moet doen, is om kaartjies vir dié produksies op 5 Julie te koop.

Persverklaring: Nog ’n episode van Een keer om die son

LitNet
kykNET Portaal

Een keer om die son vertel die verhaal van ’n gesin wat op die oog af gelukkig lyk. Maar dan tref ’n tragedie die familie wat tergende vrae opwerp, en alles verander oornag. Een keer om die son wys op kykNET, DStv-kanaal 144. Episodes sal ook op Catch Up op DStv Stream beskikbaar wees.

Persverklaring | Die Stellenbosch Internasionale Kamermusiekfees: ’n onvergelykbare opvoedkundige aanbod

LitNet
Musiek

Die Stellenbosch Internasionale Kamermusiekfees vind van 5 tot 14 Julie in die Konservatorium van die Universiteit Stellenbosch plaas. Vind meer oor die program uit. | The Stellenbosch International Chamber Music Festival 2024 will run from 5 to 14 July at Stellenbosch University. Find out more about this year’s programme.

Persverklaring: ’n Dirigent met ’n Grammy-toekenning agter sy naam by vanjaar se SIKMF

LitNet
Musiek

Die Stellenbosch Internasionale Kamermusiekfees het nog altyd ’n eklektiese kombinasie van oud en nuut aangebied. Dit geld vir sowel die repertoire as die uitvoerende kunstenaars wat daar optree. Sterre wat by die SIKMF 2024 vir die eerste keer hul buiging sal maak, is die dirigente Michael Repper en Simeone Tartaglione.

Persverklaring: Vyftiende Klein Karoo Klassique om die draai

LitNet
Musiek

Van ’n spesiaal saamgestelde kamerorkes en immergewilde koor, tot kwartette, trio’s, duette en hope ander musikale verrassings: Dít alles en meer wag op liefhebbers van klassieke musiek, kuns, kos en wyn by die 15de Klein Karoo Klassique, wat van Vrydag 9 tot Sondag 11 Augustus 2024 op Oudtshoorn aangebied word.

Press release: Breaking news! Spinners beats Succession in Shanghai

LitNet
Film

The first season of Spinners just beat the Emmy-winning final season of Succession for Best Foreign TV Series at the 29th Shanghai TV Festival’s Magnolia Awards, one of the biggest accolades in Asia.

Nuwe skryfwerk

Reënerige four o’ clocks

Neo Mehlomakulu
Poësie

"hier sit ek nou en dink aan jou.
nie aan jou gespattery wat sonder waarskuwing was nie,
maar aan al daai tye wat djy oorgeslaap het,
en dit snaaks genoeg elke keer oppie kop four o’ clock sonder waarskuwing gereën het."

Vlietende jare

Michelle van Graan
Poësie

"herinneringe is sprinkelgenade.
kry my daar by ons waterval"

'n Karakterstudie

JMT Labuschagne
Poësie

"Ek het jou in my outobiografie
as ’n soort hoofkarakter geskep,
maar jy het my noukeurig gelees"

Meer as genoeg

Marius Nigrini
Poësie

"lank vóórdat smarte tussen lelies rusplek vind
en lank vóórdat die brandende kool geblus word
sal die werklikheid agter deure gestalte verkry"

Besoeke van die koningin van die nag

Cas Vos
Poësie

"Vanaand het nog ’n koningin van die nag
twee geliefdes met haar skoonheid betower"



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2024 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved