Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 794

09/04/2020


  Krities Afrikaans

LitNet: Stilpunt

Fresh off the press

A childhood made up:
Living with my mother’s madness


Author: Brent Meersman
Publisher: Tafelberg
ISBN: 9780624089391

Brent Meersman’s memoir of a humble yet eccentric upbringing in a Milnerton, Cape Town flat in the 1970s and 1980s reads as a stirring eulogy to his schizophrenic mother, yet also as a vivid snapshot in time.

Kwarantynketting

Dag 8: Kwarantynketting – "Het jy ’n foto van ’n aardwolf?" deur Toast Coetzer

Toast Coetzer
Kwarantynketting

"Dit is lekker om só te kan ontsnap, deur die duisende foto's wat op my hardeskyf lê en rus. Ek duik gereeld daarin weg op soek na iets obskuurs."

Dag 9: Kwarantynketting – "Agter die kwarantyngordyn" deur Nini Bennett

Nini Bennett
Kwarantynketting

"Dit is vreemde tye. Die lugbesoedeling begin op te klaar en snags staan die geïsoleerdes in hulle tuine om die sterre te bewonder."

Dag 10: Kwarantynketting – "Om die swart hond te tem in die tyd van korona" deur Alta Cloete

Alta Cloete
Kwarantynketting

"’n Week is verby. My vlaag adrenalien is besig om in die sand van die werklikheid weg te syfer. Maar ek het dit tot hier gehaal. Ek is dankbaar vir tallose klein seëninge, ek is trots op ons nasie, ek is meer connected as ooit in my gewone lewe."

Dag 11: Kwarantynketting – "Aanhou beweeg en geraas maak" deur Debbie Loots

Debbie Loots
Kwarantynketting

"Die voëls baljaar al vroeg vandag. Hulle dobber in die lug rond, sweef sorgeloos en luidkeels heen en weer deur die mistigheid, gaan behoorlik tekere asof die stad aan hulle behoort. Vandag gaan ek en my dogter prente uitsny vir collages en musiek speel. Aanhou beweeg en geraas maak, net soos die voëls."

Dag 12: Kwarantynketting – "Die bome behoort nie aan jou nie" deur Wilna Adriaanse

Wilna Adriaanse
Kwarantynketting

"Na sewe jaar is ek hartstogtelik lief vir Botswana, maar op daardie Sondagaand wou ek in Suid-Afrika wees. ’n Land waarna ek dikwels met groot hartseer en wanhoop vanaf hierdie kant van die grens kyk, maar ook ’n plek waar die mense my soms mateloos trots maak. Die komplekse land wat vir ewig onder my vel sal lê."

Dag 13: Kwarantynketting – "Die inperking: die geskenk van gekonsentreerde tyd" deur Riana Scheepers

Riana Scheepers
Kwarantynketting

"Ek mis my fiets en ek kry vir Klara Skaaphond jammer wat saam met die fiets wil hardloop. Maar ek weet dit gaan nie vir ewig duur nie. Ek geniet elke sekonde hiervan. Ek koester ’n ongewone, nuwe ervaring, iets wat ek nie noodwendig vir myself sou bewerkstellig het nie. En ek begin skryf."

Dag 14: Kwarantynketting – "Onoplosbare liefde in die vloedtyd" deur Pieter Odendaal

Pieter Odendaal
Kwarantynketting

"Hoe langer ek my afsonder, hoe meer deurlaatbaar word ek. Ons is almal onsigbaar aan mekaar verbind, een globale tasfees. Orals waar ons vat, lê microbes wat van ons verbygaan getuig. Ek wil my neus in jou oor begrawe en nooit weer opstaan nie. My hart is lankal reeds in Peru."

Menings

COVID-19: Die advokateberoep en die groot wegsluit

Izak Smuts
Seminare en essays

"Die eenvoudige gevolg sal wees dat tensy finansiële steun betyds beskikbaar gestel word, of die howe vinnig weer behoorlik fungeer, advokate se inkomste aansienlik gaan krimp of heeltemal gaan opdroog. Kollegas vertel reeds hoe talle prokureurs hulle kantore gesluit het sonder om gelde wat agterstallig sou word aan die einde van April te betaal ..."

COVID-19: Huiswerkers in onrustige tye

Ena Jansen
Seminare en essays

"Wanneer Suid-Afrikaners van onrus praat, is die veronderstelling immers byna vanselfsprekend dat dit polities van aard sal wees. Maar hoe het ons moeilikheid en onrus nie die afgelope tien dae verander nie!"

Koorsstilpunt

Gerard Scholtz
Menings

"Een nag vaar ek die Styx halfpad oor. My 'still point' breek aan. Tussen oorvaar en die stil oomblik voor omdraai. Tussen die lig wat nog brand net voor jy dit afskakel. Tussen hoe stil dit kan word as jy ophou asemhaal en weer begin. Daardie oomblik tussen die dans en geen dans nie."

Hoekom ek nie meer koronagetalle volg nie

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Ons kan kies om te onthou dat ons almal in uncharted territory is, en dat ons daarom soveel meer bedagsaam teenoor mekaar moet wees. Meer belangrik, ons het nodig om met meer kindness teenoor onsself op te tree."

Die skep van veilige en ontstellende ruimtes aan universiteite

Johan Strijdom
Universiteitseminaar | University Seminar

"In die afgelope paar jaar het postkoloniale en dekoloniale teorieë en proteste studente en dosente uit veilige ruimtes geskud en genoop om gekoesterde posisies te herbedink."

God en ons brose planeet

Pieter GR de Villiers, Johan Buitendag
Onderhoude

"’n Teologie van die natuur – of dan ’n ekoteologie – wil ook nie net etiek wees nie, met ander woorde bloot iets soos ’n 'red die renoster'-veldtog nie."

Stephen Bantu Biko: A thought leader gone far too soon

Phil Ndlela
Opinion

"In a post-apartheid South Africa bedevilled by a paucity and deficit of value-based and selfless leadership, with leadership that uses its struggle credentials for self-enrichment, one wonders how Biko would have reacted."

Hoender en Moeder Perske – die prag van Xhosaname

Koos Oosthuysen, Bertie Neethling
Onderhoude

Koos Oosthuysen, wat die Bybelvertaling in Xhosa gekoördineer het, gesels met Bertie Neethling oor sy LitNet Akademies-artikel "Persoonsnaamgewing onder die Xhosasprekendes van Suid-Afrika".

Is staatsredes buitensporige finansiële uitgawes werd?

Jason Lloyd
Rubrieke

"Die staatsrede word gewoonlik voorafgegaan deur prag en praal in ’n seremonie wat gepaard gaan met uitspattige finansiële uitgawes."

Hüzün

Hoffie Albertyn
Menings

"Die tradisie kom uit die Sufi-mistisisme en bied ’n meer positiewe en medelydende begrip van die woord, en van die ruimte of plek van verlies en droefheid in ons lewens. Ons hüzün is nie heeltemal dieselfde nie, maar resoneer verbasend diep met ons Kapenaars. Die pragtige ou Groote Kerk-gebou met sy ryke geskiedenis en die ou slawelosie reg langsaan met sy tragiese geskiedenis."

Boeke en skrywers

Extract: A childhood made up by Brent Meersman

Brent Meersman
NB-Uitgewersportaal

"What is repressed must also be heard; the full story was demanding to be told. I had blotted out far too much for far too long."

Mediaverklaring: Wenners van die 2020-UJ-pryse

LitNet
Boeke en skrywers

Dit is met groot genoeë dat die vakgroep Afrikaans in die Departement Tale, Kultuurstudie en Toegepaste Linguistiek aan die Universiteit van Johannesburg, hiermee die wenners van die 2020-UJ-pryse bekend maak.

Joan Hambidge (1956–)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

"Dig is ’n vertaalproses van die onbewuste wat alles berg, wat orals aanwesig en nêrens sigbaar is nie, dog uitkom in ’n gedig. Soms melancholies, soms woedend." Lees Joan Hambidge se bygewerkte skrywersprofiel.

Afspraak met moord – om sin te probeer maak van die sinlose

Melt Myburgh, Jana Marx
Skrywersonderhoude

"Om Marinda Steyn sin vir sin oor die wreedste moord denkbaar aan te haal, vat aan jou."

Skrywersonderhoud: André le Roux oor Kinders wat moor: Wie se skuld is dit?

Remona Voges, André le Roux
Skrywersonderhoude

"Wanneer ouers sê nee, ek het nie my kind so grootgemaak nie, ek kén my kind, is hulle na alle waarskynlikheid reg. Maar hulle ken hul kind soos hy by die huis is, nie soos hy tussen sy maats is nie. Die kind by die huis en die een op die speelgrond is nie dieselfde kind nie."

Lockdown: The corona chronicles – an interview with Melinda Ferguson

Naomi Meyer, Melinda Ferguson
Books and writers

"No. I don’t think we are ever going to go back to the 'unconscious normal' we were in just a few weeks ago. I think that after lockdown, the world and South Africa will, in many ways, be in pieces; in many ways, the systems we knew will be broken, and we will all have to readjust and start again."

Resensie: Bloedsteen deur Irna van Zyl

Maryke Roberts
Resensies

"Oor die algemeen is dit ’n lekkerleesboek: Die skrywer se jare as joernalis het haar skryfwerk ’n heerlike diepte en ritme gegee wat jou die boek nie kan laat neersit nie."

Review: The enforcers – Inside Cape Town’s deadly nightclub battles by Caryn Dolley

Clifford Roberts
Books and writers

"There is an art in finding and lifting the real story from the day-to-day facts. Dolley may not quite be there yet, but she's certainly on her way."

Review: Field guide to butterflies of South Africa (2nd edition) by Steve Woodhall

Louise Viljoen
Books and writers

"This precious guide is said to make a thoughtful and wonderful gift to professional entomologists, gardeners and nature enthusiasts alike."

Review: Financial freedom through property by Laurens Boel

Louise Viljoen
Books and writers

"To my delight, I found Boel a patient and eloquent coach, and his writing clear, to the point and interlaced with examples I could understand and relate to."

Lesersindruk: Oopmond deur Jan Vermeulen

Barend van der Merwe
Lesersindrukke

"Daar is mense wat die boek as wetenskapfiksie beskryf, en dit is inderdaad wat dit is."

Die ** in **-la-lá

Crito
Blogs

"En as jy dan sy resensies van ernstiger literatuur in herinnering roep, verstaan jy dat dit gaan oor uiteenlopende kante van die Afrikaanse lektuur."

PEN Afrikaans: Afrikaanse resensies en boekgesprekke in Maart 2020

PEN Afrikaans
PEN Afrikaans

Hier is PEN Afrikaans se oorsig van Afrikaanse resensies wat in Maart 2020 verskyn het en digitaal beskikbaar is.

Nuut by LAPA: e-boeke in April 2020

LitNet
LAPA Uitgewersportaal

LAPA skep ’n liefde vir lees in die tyd van COVID-19 ... Ons weet jy kan nie tans papierboeke koop nie. Maar ons het e-boeke!

LAPA: Die belang van boeke vir kinders

Christien Neser
LAPA Uitgewersportaal

"Niks is vir ’n kind meer kosbaar as hul ouers se tyd nie. So lees ’n boek saam! Dis ’n belegging in jou kind se toekoms."

Nou op Voertaal

Ons wag op die nuwe wêreld

Hans Pienaar
Nuusvinke

"Terwyl ons op die virus wag, is daar ritse aanbiedings om die dooie tyd om te kry, dikwels rolprente met clichétonele van mense wat in doodsangs wag vir die gevaar om die hoek: Tom Cruise vir die tentakels van die invallers uit die ruimte in The war of the worlds; Sigourney Weaver vir die tandewerk van die monster in Alien. Ons wag op die virus om haar uit te woed voor ons weer normaal kan word. Daarna gaan die wêreld verander, word ons belowe."

Grendel maar vas – inperking kan nog lank duur

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Wetenskaplikes en ekonome is in ’n debat gewikkel oor die vraag wat die meeste lewens gaan kos as gevolg van die koronavirus: ’n ekonomiese ramp as die landwye inperking ná 21 dae verleng word, of ’n gesondheidsramp indien die inperking te gou opgehef word."

Strenger optrede gevra teen minister wat regulasies oortree het

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die minister van kommunikasie, telekommunikasie en posdienste, Stella Ndabeni-Abrahams, wat deur president Cyril Ramaphosa op twee maande spesiale verlof geplaas is omdat sy die regulasies tydens die staat van inperking oortree het, kan dalk ook strafregtelik vervolg word."

Bruidspaar tronk toe pleks van wittebrood

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die pastoor wat hulle in die huwelik sou bevestig het, is saam met die paartjie en omtrent 50 gaste in hegtenis geneem. Videomateriaal van die bruid in haar spierwit bruidsuitrusting en haar voornemende bruidegom wat onseremonieel in ’n vangwa geprop word, het soos ’n veldbrand op sosiale media versprei."

Dit gons oor verbod op tabak- en drankverkope tydens inperking

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Daar was verlede week groot verwarring oor die opheffing van die verkoop van sigarette in die Wes-Kaap."

Skuldgevoelens oor my voorreg

Cliffordene Norton
Meningen

"Ek weet swaarkry is nie ’n kompetisie nie, dat ek en baie ander soos ek ook deur hierdie epidemie beïnvloed word. Maar die skaal weeg nie gelyk nie en ek kry nie die skuldgevoelens afgeskud nie."

"There will be a remarkable cultural footprint on the map of history left by art"

Cliffordene Norton, Mario Reijnen
Actueel

Mario Reijnen is an artist and composer and the creator of Coronagedicht.nl – an initiative to collect poetry written in response to the Coronavirus and to bring attention to this novel virus in various ways. He talks to Cliffordene Norton about this website.

Press release: Van Pletzen release sophomore album Love & Legehness

Voertaal
Muziek

Brace yourself for a serious dose of Love & Legehness in the form of 15 new songs ranging from serious club bangers to deeply intimate and sensual ballads about the complexities of liefde! Afrikaans has never sounded groter or sexier!

LitNet Akademies

Enkele kontekstuele invloede op skoolhoofde: ’n Studie in Gautengse skole

Nico Botha
LitNet Akademies (Opvoedkunde)

"Skoolhoofde, as onderwysleiers, betree ’n onbekende toekoms, maar hulle moet desondanks duidelikheid hê oor die uitkoms wat hulle wil bereik."

Omnium expetendorum prima est sapientia: Hugo van Saint-Viktor (1097–1141) en die probleem van hiperspesialisasie in die eietydse wetenskapsbegrip

Johann Beukes
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Behoort ’n student nie eerder deur ’n onderwysstelsel en opvoedingskultuur in staat gestel te word om eers 'geleerd' en 'behendig' te word as om so vroeg vakrelatief 'vertegniseer' te word nie?"

Leefstyl

Bong Joon Ho: genie sonder grense

Leon van Nierop
Film

"Bong Joon Ho se vorige rolprente openbaar ’n sluimerende uitsonderlike aanslag wat as ’n voorspel en vingeroefeninge dien tot die meesterlike Parasite."

Reisskets: Die kleur van jou vet

Helena Opperman
Reis

"En so kruis ons paaie – twee verdwaalde mense en ’n vasberade ma-skilpad. Sy steur haar min aan ons, maar ons onthou haar jare later nog met verwondering."

Woordtrofees-wenners 2020

LitNet
Toyota US Woordfees

Die wenners van die 2020-Toyota US Woordfees Woordtrofees-toekennings is op 7 April regstreeks via Facebook live stream bekendgemaak. Hier is al die wenners.

KN Pandemie op kykNET: nuwe program wat die pad vorentoe ondersoek

LitNet
kykNET Portaal

Vir die volgende 13 weke, op Dinsdae om 21:00, bring KN Pandemie akkurate nuus en feite oor die virus op kykNET DStv-kanaal 144.

Film review: Crip camp: a disability revolution

Reney Warrington
Film

"If you are serious about treating the COVID-19 lockdown as a time for regrouping, for getting back to what is important, then grow a spine and start with this film."

Fonds ter ondersteuning van die Pierneefteater in Pretoria

Jannie du Toit
Teater

"Op hierdie oomblik sal fondse benodig word om virtuele konserte te reël en aan die publiek beskikbaar te stel, om die gees van die Pierneefteater lewend te hou, en om gereed te wees vir daardie oomblik wanneer die teater weer volledig aktief word."

Akademies en skole

SA Akademie kondig wenner van Jan H Maraisprys 2020 aan

LitNet
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Die Jan H Marais-prys vir ’n uitstaande bydrae tot Afrikaans as wetenskapstaal deur wetenskaplike werk en publikasies van hoë gehalte in Afrikaans word vanjaar toegeken aan die regsgeleerde Jean Sonnekus van Johannesburg.

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Graad 12: Riglyne vir die ontleding van voorgeskrewe prosa en poësie

Dewald Koen
Notas, toetse en vraestelle

Lees Dewald Koen se riglyne waarmee graad 12-leerders voorgeskrewe prosa en poësie kan ontleed.

Graad 12: Afrikaans Eerste Addisionele Taal (taalkunde) – vraestel en memorandum

Dewald Koen
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in matriek en neem jy Afrikaans Eerste Addisionele Taal? Oefen jou taalvaardighede met hierdie vraestel wat deur Dewald Koen opgestel is.

Graad 12: Afrikaans Eerste Addisionele Taal (taalkunde) – vraestel en memorandum

Dewald Koen
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in matriek en neem jy Afrikaans Eerste Addisionele Taal? Oefen jou taalvaardighede met hierdie vraestel wat deur Dewald Koen opgestel is.

Graad 12: Ekonomie – Keynesiaanse sektore / ekonomiese kringlope

Suné Williams
Notas, toetse en vraestelle

"’n Keynesiaanse kringloop is die vloei van geld en produksiefaktore tussen deelnemers en markte." Suné Williams deel haar notas oor ekonomiese kringlope.

Akademia bied eerste nagraadse kwalifikasies en eerste in opvoedkunde

LitNet
Akademies en skole

Die nuwe studierigtings word op die nauurse onderrigmodel aangebied ­– ideaal vir werkendes wat verder wil studeer.

Oproep voor referaten: Congres over Transtaligheid in Zuid-Afrika (12 en 13 November 2020)

LitNet
Akademies en skole

The conference will accept contributions in Afrikaans, Dutch and English. The conference organisers foresee the possibility to deliver papers by Skype in cases where travel to Amsterdam cannot be arranged.

Nuwe skryfwerk

To fly a mockingbird

Morné du Preez
Poetry

"hold out thy hand so they could rest,
the night would die, the endless sky."

Tyd

Marius Coetzee
Poësie

"tyd fnuik ons
tyd swem in woordstrome
tyd is ’n krummel wat ’n brood geword het"

Bybel in Kaaps: Markus 10 (deel 1)

Olivia M Coetzee
Bybel in Kaaps

"Jesus het die kinnertjies in sy arms vasgehou. Hy't sy hanne op hulle gesit en hulle geseën."

Bybel in Kaaps: Markus 10 (deel 2)

Olivia M Coetzee
Bybel in Kaaps

"Die blinne man het sy jas eenkant op die grond gegooi, hy't opgespring en na Jesus toe gegan."

Foto uit Wuhan: 4 April 2020

Elize Koch
Poësie

"ek gee twee kersies aan
deur die hek
ontsmet die glitterpop dis al wat ek vandag het"

Muiter aan boord RMS Exempli Gratia

Henning Janse van Vuuren
Fiksie

"'We have to turn this ship around,' het die uitvoerende hoof met presiese panache tydens een van vele werksessies benadruk en die skip se nuwe koers geolie uitgestippel. Net daar, tóé, aan die begin van die tweede termyn, het ’n opgewondenheid in die personeelkamer posgevat. Dit het selfs begin reën ‒ ’n gewisse teken van ’n koersvaste, voorspoedige reis."

Portale

Ses skrywers gekies vir die Jakes Gerwel Stigting en PEN Afrikaans Skrywersresidensie 2020

LitNet
PEN Afrikaans

Die fokus van die residensieprogram is veral skrywers wat nuwe stories na die Afrikaanse letterkunde bring en leefwêrelde oopskryf wat nog nie voldoende in die letterkunde gehoor is nie.

In memoriam

Rus sag, Conrad Sidego

Christo van der Rheede
In memoriam

"Dankie, mater, vir dit wat jy in my en soveel ander se lewens beteken het. Die Afrikaanse gemeenskap is soveel armer, maar jou nalatenskap sal bly voortleef."

Persverklaring: Alex van Houwelingen is oorlede

LAPA Uitgewers
In memoriam

"Van Houwelingen is veral bekend vir sy puik kinderboekillustrasies, maar hy was ’n kommunikasiespesialis wat prente gebruik het om moeilike konsepte op ’n maklike manier aan die breë publiek te verduidelik."

Elders gesien

Elders gesien: Grendeldag 8

Jean Oosthuizen
Elders gesien

"Ek weet nie hoe om vandag te beskryf nie. Dit het eerie gevoel. Weird. Soort van somber. Surrealisties en asof ek myself in ’n apokaliptiese rolprent bevind. Die winkelsentrum het ’n totale gedaanteverwisseling ondergaan sedert my laaste besoek."



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 886 5169


© 2020 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved