|
|
- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies
|
|
Nuusbrief 1115
27/08/2026
|
Krities Afrikaans
|
LitNet: Jou twaalfde taal |
 |
|
Skrywer: Jean Cooper
Uitgewer: Tafelberg
ISBN: 9780624096641
’n Eerlike en aangrypende reisverhaal waarin Jean Cooper en sy vriend De Witt vir drie maande op twee motorfietse deur Afrika ry – van Pretoria tot in Spanje. Wat begin as ’n avontuur vol opgewondenheid, word vinnig ’n veel dieper reis: ’n deurkruising van landskappe, geskiedenis, gevaar, vriendskap, identiteit en innerlike worsteling.
|  |
|
 |
Skoleseminaar: Skooltoelatingsvereistes vra vir diepgaande besinning
Michael le Cordeur
SA Skoleseminaar | Schools Seminar
Die botsing tussen die portefeuljekomitee vir basiese onderwys en die Wes-Kaapse Onderwysdepartement (WKOD) oor toelatingsbeleide plaas dié kwessie opnuut onder die soeklig. Michael le Cordeur het die wet herbesoek en lewer verslag.
|
 |
Springmielies: Werk sag met ons, liewe leser
Nini Bennett-Moll
Rubrieke
"Aangename kennis, liewe leser. Ek is ’n tweedehandse boek. Ek gaan nie my titel verklap nie; dit kon enige iets gewees het. Kom ons sê eerder dat ek instaan vir talle ander tweedehandse boeke; dat ek, as versamelnaam, namens ons boekspesie praat."
|
 |
Agterstories: Die ekonomie in jou DNS
Johan Fourie
Rubrieke
"Skink vir jou ’n glas melk. Of jou liggaam dit kan hanteer en of jy oor ’n paar uur krul van die pyn, word grootliks bepaal deur ’n ekonomiese besluit wat jou voorouers sowat sesduisend jaar gelede geneem het."
|
 |
Op dees aarde: Die kinders van 2100 is reeds gebore
Elsabé Brits
Rubrieke
"Land- en seeoppervlaktemperature wat rekords oortref, hitte, droogte, brande en vloede is in Julie en vroeg Augustus aangeteken. Die klimaatskrisis is lank reeds al so ’n realiteit, dit kan nie meer kopskuddend ontken word nie. Maar daar is ’n boodskap vir elkeen van ons. Wie gaan die aarde van 2100 by ons erf?"
|
 |
Agterstories: Die silwerdraad
Johan Fourie
Rubrieke
"Vir geslagte lank het Romeinse keisers die silwerinhoud van hul munte verminder. ... Tog het Romeinse kopers daarmee bly betaal en verkopers het dit bly aanvaar. Lank nadat die silwer feitlik uit die munt verdwyn het, het gewone mense steeds die munt se waarde vertrou. Waarom?"
|
 |
Poetry and decay: South Africa House in London
David Willers
Opinion
"Let us hope that South Africa House, like Parliament in Cape Town, is rapidly repaired and reverts once more to being a worthy and respected place, under whose roof many more indabas of benefit to Britain and South Africa can take place on authentic mutual terms."
|
 |
’n Tribute aan Mogamat Alexander
Tasneem Daniels
In memoriam
"Lo en behold was daai exactly wat Mogamat Alexander vi my gewies’t, ’n heritage champion of note."
|
 |
St Lucia en die legende van die Kruger-miljoene
Cornelius Henn
SêNet-briewe
"St Lucia se stories is dit werd om onthou en vertel te word. Ek hoop daar kan eendag ’n bron wees waarin al die verhale van St Lucia se legendes, nes die Kruger-miljoene-mite, openlik en waardig gedeel kan word."
|
 |
Taalverwerwing vir studente met gehoorverlies: ’n gevallestudie
Marthie de Waal, Elbie Adendorff
LitNet Akademies (Opvoedkunde) (2020)
"Wanneer daar studente met gehoorverlies in ’n klas is, is duidelike spraak sowel as kontekstuele leidrade van uiterste belang vir verstandhouding onder die studente. Dit is veral belangrik indien die studente met gehoorverlies nie van ’n tolk gebruik maak nie en eerder spraaklees."
|
 |
Die verampteliking van Suid-Afrikaanse Gebaretaal – diversiteitstokenisme as taalbeplanning?
Theodorus du Plessis
Seminare en essays (2024)
"Wat taalverwerwingsbeplanning of taal-in-die-onderwys-beplanning betref, blyk dit dat die histories gemarginaliseerde inheemse tale (HGIT’s) slegs tot graad 3 as onderrigmedia aangewend word. In die geval van Suid-Afrikaanse Gebaretaal (SAGT) is dit onseker – volgens die onderwysdepartement was daar in 2021 slegs ses huistaal-SAGT-skole waar ons waarskynlik kan aanneem dat SAGT as voertaal gebruik is."
|
 |
’n Gebaretaalwoordeboek
Freek Robinson, Cobus van Deventer
Onderhoude (2023)
Hoekom is daar verskillende dialekte in Suid-Afrikaanse Gebaretaal? Waarom beteken dieselfde gebare een ding as die spreker glimlag en iets anders as die spreker frons? Hoekom sukkel dowe mense soms om gewone skrif te lees – hulle kan mos sien?
|
Teken aan: Etienne van Heerden Veldsoirée 2027: 23 tot 25 Julie |
 |
Veldsoirée 2026: videoflitse
Menán van Heerden
Etienne van Heerden Veldsoirée
"Bootcamp vir die brein" heet Stefan van Zyl van die SA Akademie se beskrywing van die pas afgelope Etienne van Heerden Veldsoirée in die Oos-Kaapse Karoo. Skrywers, akademici, praktisyne en studente het van 24 tot 26 Julie in Nxuba/Cradock byeengekom om saam te debatteer, te gesels en die "veld" in "Veldsoirée" te geniet. Die Etienne van Heerden Veldsoirée 2026 is aangebied deur LitNet Akademies, ’n maatskappy sonder winsbejag. Videografie en produksie: Menán van Heerden
|
 |
Persverklaring: 25ste Studentesimposium in die Natuurwetenskappe
LitNet
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns
Die jaarlikse Studentesimposium in die Natuurwetenskappe van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns word in Oktober in Pretoria aangebied. Die simposium is op alle natuurwetenskaplike vakgebiede gerig en bied aan nagraadse studente die geleentheid om hul navorsingsresultate in ’n interdissiplinêre omgewing in Afrikaans aan te bied.
|
 |
Skoleverrykingsartikel: Kompos en herwinning
Rouxlyn Botha
Skole
Doen jou kind hierdie kwartaal ’n navorsingstaak oor kompos en herwinning? Hierdie artikel deur Rouxlyn Botha sal jou kind kan help met navorsingsmateriaal!
|
Riglyne vir LitNet Akademies-navorsers |
 |
Skeppende KI se uitdagings en oplossings vir akademiese vaktydskrifte
Burgert A Senekal
Universiteitseminaar
"Dit is ’n uitdaging vir vaktydskrifte om KI-geskepte manuskripte te identifiseer, omdat die betroubaarheid van die tydskrif op die spel is. Dit is egter nie genoeg om op die integriteit van skrywers te vertrou of hulle te laat verklaar wanneer hulle KI-hulpmiddels ingespan het nie, want in enige stelsel waar ’n vorm van geldelike beloning aan uitsette gekoppel is, sal mense ’n kortpad na sulke uitsette vind."
|
 |
Die etiese gebruik van KI vir akademiese skryfwerk: ’n literatuuroorsig met behulp van NotebookLM
Burgert A Senekal
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence
"Hierdie artikel gebruik KI in die vorm van Google se NotebookLM om ’n breë oorsig oor die etiese en onetiese gebruike van KI vir akademiese skryfwerk te verskaf, soos gegrond in ’n groot hoeveelheid akademiese literatuur oor die onderwerp. Die fokus val op akademiese skryfwerk wat aan vaktydskrifte voorgelê word, nie studente se werkstukke nie, alhoewel dit ook betrekking op laasgenoemde het."
|
 |
Heil die Leser! Natuurkundige boeke en die tasbare bewaring van kennis
Nini Bennett-Moll
Boekrubrieke
"Hierdie boeke speel met ’n fyn balans. Hulle is toeganklik genoeg vir die beginner wat net ’n blom of voël wil herken, maar kompleks genoeg vir die kenner wat die agtergrond wil verken – die biologie, geskiedenis, konserveringstatus, etimologie, ensovoort. Die fotografie is helder en kleurvol; die teks toeganklik en warm."
|
 |
PenAfrican: Before we hit the ground by Selali Fiamanya
Mphuthumi Ntabeni
Books and writers
"Before we hit the ground by Selali Fiamanya is a literary novel about migration, grief, memory, belonging and return. The narrative opens with a Ghanaian family in Scotland packing up a house after the death of their son, Elom. Rather than using bereavement as melodrama, Fiamanya presents grief as something embedded in ordinary life routines – the wiping of kitchen tiles, packing Tupperware, preserving photographs and deciding what belongs in storage, memory and the bin. The emotional restraint is one of the novel’s greatest strengths."
|
 |
Candyfloss, a graphic novel by Jaco Jacobs: an interview with illustrator Stephen Wallace
Naomi Meyer, Stephen Wallace
Books and writers
"You want to add to the overall story, rather than just show exactly what is being described in the text. One of the main differences with the graphic novel is that you have more room for nuance. A moment can be expanded over a number of panels. We can work through a thought or a feeling with the characters in real time."
|
 |
Die wonderwerk van Morné se lied deur Yolandie: ’n lesersindruk
Carla van der Spuy
Lesersindrukke
"Yolandie (net bekend op haar voornaam), sangeres en bekende omroeper by die aanlyn radiostasie Vaal Stereo, se nuwe boek, Die wonderwerk van Morné se lied, gaan wat hierdie leser betref, oor beide skryf- en musiekterapie."
|
Op die redakteur se lessenaar |
 |
ANC oorweeg "megastad": Johannesburg, Tshwane en Ekurhuleni onder een dak
Jean Oosthuizen
Voorblad
"Dit is ’n langtermyngesprek wat eers ná 4 November ernstig op die tafel sal kom. Tog kom dit op ’n tydstip wanneer die ANC desperaat probeer om die wegblystemme terug te wen en die narratief te skep dat koalisies, en nie die party self nie, verantwoordelik is vir die verval van Gauteng se stede."
|
 |
ANC loods "Masakhe"-manifes in Diepsloot en beloof beter plaaslike regering
Jean Oosthuizen
Voorblad
"Met minder as drie maande tot die verkiesing op 4 November is die stryd om die 257 munisipaliteite nou amptelik aan die gang. Die ANC probeer met sy 'Masakhe'-boodskap vertroue herwin ná jare van diensleweringsklagtes en finansiële krisisse in plaaslike regering. Of kiesers hierdie beloftes sal aanvaar, sal eers by die stembusse duidelik word."
|
 |
Toorkombuis: Gebak uit ’n warm vrouehart
Karen Hart
Kos en wyn
"Ofélia is al 28 jaar gelede op die ouderdom van 74 dood, maar haar warm hart inspireer my steeds. Jy proe daardie deernis ook in haar resepte."
|
 |
In gesprek met Luna Paige oor haar nuwe album, Die reisigers, en ’n landswye toer
Izak de Vries, Luna Paige
Musiek
"Dit was vir my hartroerend, en by tye selfs emosioneel. Dit het wel aan my beaam dat my eerlike vertellinge, my rou weergee van my eie ervaring in die musiek, iewers ’n hartsnaar pluk en tot mense spreek. Ek het besef dat die temas wat ek aanraak, werklik universeel is, dat my lewensreis nie uniek is nie."
|
 |
Persverklaring: Taalgenoot-Ruk en Rym 2026-semifinaliste is bekend
LitNet
ATKV-Portaal
"In die vierde jaar van die kompetisie het die diversiteit van die inskrywings my weer getref – ons het inskrywings vanuit alle hoeke van die land en in verskeie genres ontvang. Ruk en Rym is regtig ’n platform soos geen ander nie wat plek maak vir hierdie soort authentic expression."
|
 |
Desktop-digter
Jacques Boshoff
Poësie
"Woolworths-woorde
keurig verpak
in ’n Shoprite-sak"
|
 |
Hoop is ’n kers wat bly brand
Sandra Skinner
Fiksie
"Die kersie kos twee euro. Die kerspit vlam, flikker en brand dan stil. Sy kyk op haar horlosie. Hulle opereer al ongeveer sewe uur lank op haar kleinseun."
|
 |
Die voëls van die gode
Edna Tolmay
Fiksie
"Die voëls kom steeds. Elke dag dieselfde tyd.
Eers een kraai. Dan twee. Dan ’n klein groep wat soos swart gedagtes op die klip en die lae takke gaan sit."
|
Iets vir almal: LitNet se nuwe WhatsApp-kanale |

Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf. |
|