|
|
- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies
|
|
Nuusbrief 1103
05/06/2026
|
Krities Afrikaans
|
LitNet: Ommeswaai oor KI-verklikkers
|
 |
|
Skrywer: Carel van der Merwe
Uitgewer: Queillerie
ISBN: 9780795803239
’n Serwiese geheime agent wat ’n dwelmsindikaat ondersoek, word koelbloedig vermoor in Kaapstad se berugte nagklubdistrik. Die polisie was hulle hande – dit was ’n gewone straatroof; die skuldiges is onbekend. Die Serwiese geheime diens, ’n organisasie met ’n reputasie vir vergelding, aanvaar dit nie; hulle stuur die gedugte majoor Viktor Vesić na Suid-Afrika om ondersoek in te stel. Sy speurwerk lei hom na onverwagse plekke, en dan raak dit persoonlik. Nou word die spoor ’n bloedspoor.
|  |
|
 |
Wyngaard Weekliks: Regstelling is nodig, maar moet dit op grond van ras wees?
Heindrich Wyngaard, Glen Snyman
Onderhoude
Glen Snyman van People Against Race Classification, wat veg vir die kriminalisering van die term "Coloured", sê aan Heindrich waarom hy glo regstelling het steeds ’n plek in die normalisering van die Suid-Afrikaanse samelewing. Hy stem egter nie saam dat ras noodwendig die maatstaf daarvoor moet wees nie.
|
 |
Jou dienskontrak en aftreeouderdom: ’n onderhoud
Naomi Meyer, Judith Geldenhuys, Jacques Nieuwoudt
Onderhoude
Weens baie faktore, veral finansiële oorwegings, tree baie mense later af as in die verlede. Vir sommige mense is "aftrede" nie eens meer deel van hul woordeskat nie. Maar hoe gemaak as jou werk se dienskontrak bepaal dat jy slegs tot op ’n sekere ouderdom mag werk voordat jy verplig word om af te tree? Jacques Nieuwoudt en Judith Geldenhuys praat oor hul onlangs verskene LitNet Akademies (Regte)-vonnisbespreking: die billikheid van ouderdomsgebaseerde diensbeëindiging.
|

|
 |
Afrikaans Huistaal: Graad 8-vraestel en memorandum, eerste en tweede kwartaal
LitNet
Notas, toetse en vraestelle
Is jy in graad 8 en het jy geweet jou ouers het grootgeword met televisiestelle wat nie slim-TV’s was nie? Jy kan wel 'n slim graad 8-leerder wees en vir jou Afrikaans Huistaal-vraestel voorberei met die hulp van Eugene van der Westhuizen se gratis vraestel en memorandum. (Daar is in die vraestel voorbeeldvrae wat onder andere oor televisiestories handel.)
|
Riglyne vir LitNet Akademies-navorsers |
 |
Skeppende KI se uitdagings en oplossings vir akademiese vaktydskrifte
Burgert A Senekal
Universiteitseminaar
"Dit is ’n uitdaging vir vaktydskrifte om KI-geskepte manuskripte te identifiseer, omdat die betroubaarheid van die tydskrif op die spel is. Dit is egter nie genoeg om op die integriteit van skrywers te vertrou of hulle te laat verklaar wanneer hulle KI-hulpmiddels ingespan het nie, want in enige stelsel waar ’n vorm van geldelike beloning aan uitsette gekoppel is, sal mense ’n kortpad na sulke uitsette vind."
|
 |
Immigrasiekrisis: Ramaphosa beloof harde optrede terwyl spanning styg
Jean Oosthuizen
Voorblad
"Politieke ontleders meen die regering bevind hom in ’n uiters moeilike posisie. Aan die een kant eis miljoene werklose Suid-Afrikaners sterker optrede teen onwettige immigrasie. Aan die ander kant moet die regering waak daarteen om ’n klimaat te skep waarin vreemdelingehaat en geweld verder posvat."
|
 |
Geen EFF weer nie: Zille trek ferm streep vir Johannesburg-koalisie
Jean Oosthuizen
Voorblad
"Of hierdie benadering gaan werk, sal grootliks afhang van die verkiesingsuitslag en of ander partye bereid is om op grond van beginsels eerder as posisies saam te werk. Die komende maande gaan kritiek wees vir Johannesburg se politieke toekoms."
|
 |
In gesprek met Alison Stander oor haar wisseldosentskap aan die Universiteit van Leiden
Alwyn Roux, Alison Stander
Over taal
"Dit was ook vir my besonder waardevol om te sien hoe taal mense bymekaar kan bring ondanks verskillende agtergronde en kontekste. Die ervaring het my herinner aan hoe belangrik akademiese uitruil is – nie net vir navorsing nie, maar ook vir wedersydse begrip, kulturele gesprek en die bou van langtermynsamewerking tussen instellings en studente."
|
 |
PenAfrican: Taiwan Travelogue by Yáng Shuāng-zǐ – a book review
Mphuthumi Ntabeni
Books and writers
"In many ways, this is not merely a historical novel about Taiwan under Japanese rule, but a novel about every colonised society where the coloniser arrives convinced of their own sophistication while remaining blind to the humanity standing beside them."
|
 |
Waterman deur Herman Wasserman: ’n resensie
Nini Bennett-Moll
Resensies
"Waterman is ’n prikkelende debuut wat bewys dat joernalistieke helderheid en poëtiese diepgang mekaar nie uitsluit nie, maar inderdaad aanvul."
|
 |
Derick van der Walt (1958–2022)
Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum
"Wanneer daar ’n storie in my kop is, bereik dit ’n stadium waar die dam breek en waar ek letterlik fisiek ongemaklik begin voel en nie van die skryfproses kan afskakel nie. Vir die skrywery gebruik ek g’n plan of skema nie. Ek duik net in."
|
 |
Joe Mynhardt laat stories leef
Stefaans Coetzee, Joe Mynhardt
Boeke en skrywers
"Toe ek die volgende oggend wakker word, was dit net e-mails en boodskappe. Skielik praat Rolling Stone en die New York Times met ons."
|
 |
Die reus uit die bos deur Piet van Rooyen: ’n lesersindruk
André du Pisani
Lesersindrukke
"Die reus uit die bos het my half ironies herinner aan twee betekenisvolle Suid-Afrikaanse skrywers se werk wat deur enkele kritici as 'rassisties' bestempel is: die profetiese epos Raka van NP Van Wyk Louw wat in 1941 verskyn het, en meer onlangs, John Maxwell Coetzee se Waiting for the barbarians."
|
Op die redakteur se lessenaar |
 |
Miniseminaar: Die Vierde Nywerheidsrevolusie
LitNet
Seminare en essays (2020)
In Januarie 2020 het die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns, in samewerking met die ATKV en Solidariteit Navorsingsinstituut, ’n simposium oor die Vierde Nywerheidsrevolusie aangebied. Deelnemers het besin oor die impak daarvan op ’n verskeidenheid terreine.
|
 |
Kunsmatige intelligensie
Handré Brand
Seminare en essays (2020)
"Masjienleer en robotika kan tradisionele oorlogvoering soos ons dit tans verstaan, sowel as alle ander fasette van die lewe en die mensdom totaal in ’n ander dimensie plaas. Tot waar strek KI-beheer en -perke?"
|
Veldsoirée 2026: Al die gesprekke is GRATIS |
 |
Video-uitnodiging: Veldsoirée
Menán van Heerden
LitNetKanaal op YouTube
Jy is genooi: interessante gesprekke met skrywers, akademici en kenners, bakkies, koppies, kaggels en aalwyne. Kyk hierdie kort videotoer deur Menán van Heerden van wat jy te wagte kan wees. Kom gesels, debatteer en luister saam. Kom ervaar die "veld" in "Veldsoirée". |
 |
Bespreek nou vir die Veldsoirée
Izak de Vries
Etienne van Heerden Veldsoirée
"Die gesprekke is interessant en dikwels uitdagend, maar die omgewing maak dit moontlik om te vra, te verskil en te gesels. Wat meer is, doodgewone mense sit met elke sessie langs geleerdes en bekendes. Almal luister saam, almal gesels saam. Ons eet saam en les bes vind baie interessante diskoerse ook ná die amptelike verrigtinge in die kroeg plaas."
|
Neem deel aan die ATKV-Skryfskool by die Veldsoirée |
 |
Suidoosterfees 2026: Kom fietna saam Mareldia
Keith Oliver Lewis
Suidoosterfees
"Nes die bundel, wat beide die Eugène Marais-prys ennie UJ-debuutprys gewen het, issie toneelstuk oek geskryf in Kaaps en Cape Muslim Vernacular."
|
 |
Momentum Aardklop stel sy program bekend
LitNet
Aardklop
Die fees vind vanjaar van 29 September tot 4 Oktober oudergewoonte in Potchefstroom plaas. Dit is steeds die grootste en mees diverse kunstefees in die noorde van die land, en poog soos altyd om ook aan hierdie gemeenskappe blootstelling te gee aan van Suid-Afrika se beste kuns in al sy vorme.
|
 |
Stof in my oë
Johan van der Merwe
Poësie
"tussen die gerammel
wat my nooit gepla het nie
maar vanoggend
is hier ’n fout"
|
 |
Golwend vry
Sanette Scheepers
Poësie
"my skuimende liefde
my vrywees sein
my hierwees sprei"
|
 |
vonnis
Fanie de Villiers
Poësie
"ongenaakbaar pervers
is die liefde gepers
tot frummelvrug"
|
 |
Geniebottel
Pieter Strauss
Poësie
"Hy maak die venster
oop en nooi die wind binne,
omdat dit
waai."
|
 |
’n Spietkop op puntdiens
Marius Smit
Poësie
"Sy dans op puntdiens is ’n plesier,
word afgewissel volgens gier.
En as sy bewegings soos karate lyk,
het hy waarskynlik kung fu gekyk."
|
Iets vir almal: LitNet se nuwe WhatsApp-kanale |

Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf. |
|