|
|
- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies
|
|
Nuusbrief 1091
13/03/2026
|
Krities Afrikaans
|
LitNet: Die sewende Veldsoirée |
 |
|
Skrywer: Riana Scheepers
Uitgewer: LAPA
ISBN: 9780637012775
In die magiese woud van die Grootrivier woon duisende feetjies, elkeen met haar eie spesiale taak. Maar die sonskynfeetjie, Christelientjie, is anders – sy is ’n Downsindroom-feetjie met ’n hart van goud. Sy bring lig en warmte waar sy gaan, en leer die ander bewoners van die woud dat geduld, deursettingsvermoë en vriendelikheid kragtiger is as perfeksie. Toe die trotse Kolonel Wolhuter Wurm haar as "dom" uitskel, wys sy hom dat moed en deernis die ware maatstaf van wysheid is. ’n Warm, humoristiese verhaal oor aanvaarding, diversiteit en die mooi van elke kind se unieke lig.
|  |
|
Jy’s genooi: Veldsoirée 2026, 24–26 Julie |
 |
Bespreek nou vir die Etienne van Heerden Veldsoirée wat van 24 tot 26 Julie plaasvind
Izak de Vries
Etienne van Heerden Veldsoirée
"Die gesprekke is interessant en dikwels uitdagend, maar die omgewing maak dit moontlik om te vra, te verskil en te gesels. Wat meer is, doodgewone mense sit met elke sessie langs geleerdes en bekendes. Almal luister saam, almal gesels saam. Ons eet saam en les bes vind baie interessante diskoerse ook ná die amptelike verrigtinge in die kroeg plaas."
|
Neem deel aan die ATKV-Skryfskool by die Veldsoirée |
Video-kompetisie: Word LitNet se gesig op sosiale media |
Riglyne vir LitNet-video-bydraers |
 |
LitNet-gids: Kopiereg rondom multimediavideo’s
Naomi Meyer
Menings
"Indien die gedeelte wat gebruik word, die 'kern' of 'hart' van die oorspronklike werk verteenwoordig, word dit as ’n substansiële deel beskou en is skriftelike toestemming van die kopiereghouer verpligtend. Erkenning van die bron is nie ’n plaasvervanger vir wetlike toestemming nie. As daar twyfel bestaan, moet toestemming altyd verkry word, of daar moet van gelisensieerde kopieregvrye bronne gebruik gemaak word."
|
Iets vir almal: LitNet se nuwe WhatsApp-kanale |
 |
Die Madlanga-kommissie ontbloot die skadustaat
Christo van der Rheede
Seminare en essays
"Wat begin het as ’n ondersoek na politieke inmenging, het nou tot ’n volskaalse ondersoek van senior amptenare in die polisie, munisipaliteite en ander staatsinstellings ontwikkel. Terwyl die Zondo-kommissie op die kaping van staatsbeheerde ondernemings gefokus het, teiken die Madlanga-kommissie die intelligensie- en veiligheidsnetwerke wat veronderstel is om die publiek te beskerm."
|
 |
Wyngaard Weekliks: Ja of nee dat UWK na Allan Boesak vernoem word?
Heindrich Wyngaard, Danie van Wyk, Christian Martin
Onderhoude
Die vieringe van Allan Boesak se 80ste verjaardag gaan met omstredenheid gepaard. Daar word berig dat die bestuur van die Universiteit van Wes-Kaapland teen ’n naamsverandering besluit het. Dit is nie noodwendig die einde van die debat nie. Heindrich Wyngaard luister na die uiteenlopende menings van Christian Martin, voorsitter van die Oos-Kaapse komitee vir geografiese name, en Danie van Wyk, voorsitter van DAK Netwerk.
|
 |
Allan Boesak behoort vereer te word, maar hoe – wat is ’n gepaste manier?
Heindrich Wyngaard
Menings
"... Behalwe dat die universiteit intussen aangekondig het dat hulle die voorstel afkeur. Dat hulle Boesak reeds met ’n eredoktorsgraad vereer het, meen die universiteitsbestuur skynbaar, is genoeg bewys dat reeds erkenning gegee is aan sy bydrae tot die struggle en die transformasie van UWK van ’n universiteitsinstelling tot Jakes Gerwel se 'tuiste van die linkses'."
|
 |
Stemnota: VSA-Israeli-konflik met Iran
Theo Venter
Menings
Gebaseer op onlangse gebeure in 2026, het die VSA, in samewerking met Israel, op 28 Februarie 2026 groot lugaanvalle teen Iran geloods. Verskeie teikens is getref, en dit het tot die dood van die opperleier, ajatolla Ali Khamenei, gelei. Theo Venter neem bestek op.
|
 |
Munisipale verkiesing: Dink hieroor
Eugene Brink
Seminare en essays
"Die waterkrisis is sekerlik die ernstigste van alle uitdagings. Die land se grootste en belangrikste stad gaan gebuk onder nypende wateronderbrekings."
|
 |
Plaasaanvalle: tussen werklike vrees en omstrede "feite"
Chris Heymans
Menings
"Maar dit pla dat die verskynsel toenemend in regse internasionale kringe gebruik word as bewys van sogenaamde wit volksmoord. Tussen werklike gevaar, vrees en politieke oordrywing lê ’n meer komplekse werklikheid, wat ek in hierdie reaksie aanraak; hopelik kan ek hiermee bydra tot ’n meer deurdagte benadering tot hierdie vraagstuk."
|
 |
Hoëwaardevroue vs hoëwaardemans?
Hans Richardt
SêNet-briewe
"Vroue kan doen wat mans doen. Die jonger geslag vroue wil meer as net ’n lyf en bakkie hê met die bekende trekkerplakker agterop die klap van die bak."
|
 |
Mené, mené, tekél, ufarsín
Rina Bester
SêNet-briewe
"Niemand weet regtig wie agter die sleutelborde sit nie. Skuilname en KI-gegenereerde profielprentjies verskaf die vermeende bravade aan die giftiges wat so bankrot aan intellek is dat hulle liefs nie in debat tree nie, maar trots gevurkte tonge, die mantel van eenogigheid, dra."
|
 |
RIV Louise Cilliers (83)
Leana Lategan
Elders gesien
"As akademikus het sy ’n invloedryke en hooggeagte loopbaan gehad, en die waarde van haar navorsing sal moeilik ingeskat kan word. Ook vir die Afrikaanse letterkunde het sy baanbrekerswerk gedoen."
|
 |
April: ’n perfekte storm vir Suid-Afrikaanse verbruikers
Jean Oosthuizen
Voorblad
"Terwyl die herfsblare in April begin val, sal brandstofpryse en lewenskoste na verwagting die hoogte inskiet, grootliks gedryf deur die eskalerende konflik tussen Iran en Amerika met Israel aan sy kant."
|
 |
Kan jy hoor hoe roep Koringberg?
Maryke Roberts
Reisgogga
"Draai die horlosie nou 103 jaar aan vir die prentjie soos hy nou daar uitsien: ’n Ligtepienk boetiekhotelletjie, Marrian George Lifestyle Hotel & Restaurant – ingerig in die voormalige Wildehurst-wynkelder – ontvang nou gul besoekers."
|
 |
Leesimpressie: Boeken onder druk door Marita Mathijsen
Erik van den Bergh
Literatuur
"Bundel met negen artikelen over uiteenlopende vormen van censuur in Nederland vanaf de zestiende eeuw. Nadruk ligt op censuur op drukwerk; ook aandacht voor zelfcensuur, censuur op politieke, religieuze of sociale gronden."
|
 |
Leesimpressie: Hou je stil door Marjolein Visser
Erik van den Bergh
Literatuur
"Beklemmende en inzicht biedende roman over jonge vluchteling uit Mexico die in Nederland probeert te ontkomen aan een drugskartel en zich inzet om zijn nog in Mexico verblijvende zus Aurora te helpen ontsnappen."
|
 |
Uitnodiging: Samespraak-gesprek met Marni Bonthuys en Marius Swart
Voertaal
Academisch
U word hartlik uitgenooi na die volgende Samespraak-sessie, waar Alwyn Roux en Yves T’Sjoen in gesprek tree met Marius Swart en Marni Bonthuys oor die Tydskrif vir Nederlands en Afrikaans (TNA), hul navorsing, en die raakpunte tussen die Nederlandstalige taal- en letterkunde in Suid-Afrika en die Lae Lande.
|
 |
Etiese riglyne in praktiese onderwys: praktiese-onderwys-koördineerders se perspektief
Carike Kriel
LitNet Akademies (Opvoedkunde)
"Hierdie studie het deontologie as onderliggende raamwerk gebruik, omdat hierdie etiekteorie voorstel dat mense respek vir wette en reëls het, en poog om dit na te kom. Die veronderstelling is dus dat onderwysstudente sal poog om etiek- en gedragskodes te volg, en dus eties sal optree tydens praktiese onderwys."
|
 |
Afrikaans Huistaal: Graad 9-vraestelle en memoranda, eerste kwartaal
LitNet
Notas, toetse en vraestelle
As jy in graad 9 is, weet jy hoe belangrik jou selfoon vir jou is. LitNet het goeie nuus! Daar is oefenvoorbeelde wat oor selfone handel in hierdie gratis Afrikaans Huistaal-toetse en memoranda deur Eugene van der Westhuizen. Laai die toetse sommer nou af!
|
Riglyne vir LitNet Akademies-navorsers |
 |
Skeppende KI se uitdagings en oplossings vir akademiese vaktydskrifte
Burgert A Senekal
Universiteitseminaar
"Dit is ’n uitdaging vir vaktydskrifte om KI-geskepte manuskripte te identifiseer, omdat die betroubaarheid van die tydskrif op die spel is. Dit is egter nie genoeg om op die integriteit van skrywers te vertrou of hulle te laat verklaar wanneer hulle KI-hulpmiddels ingespan het nie, want in enige stelsel waar ’n vorm van geldelike beloning aan uitsette gekoppel is, sal mense ’n kortpad na sulke uitsette vind."
|
 |
"’n Tikkie fantasie" – Marilé (Alta) Cloete
Cliffordene Norton, Alta Cloete
Skrywersonderhoude
"Mense dink iets wat maklik lees is noodwendig maklik om te skryf. Ek dink wanneer iets maklik lees, is dit juis omdat die skrywer baie moeite daarmee gedoen het."
|
 |
Arbeidsgenot se miniboekefees
Izak de Vries
Boeke en skrywers
"CJ Langenhoven sou geglimlag het as hy op 28 Februarie 2026 weer in die tuin van Arbeidsgenot kon rondloop, of vanuit die ruimte daarna sou kon afkyk. Daar was mense wat onder bome op stoele gesit en lees het en talle ander wat tou gestaan het om kaartjies te koop vir die KKNK wat op 28 Maart 2026 begin."
|
 |
Patrick Petersen (1951–1997)
Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum
Patrick Petersen het in 1996 gesê: "Maar in ’n tyd soos hierdie waar Afrikaans gemarginaliseer word, het ons elke skrywer in Afrikaans nodig sodat ons mekaar aan die skoenrieme kan optrek om Afrikaanse skryfwerk te laat gedy."
|
Op die redakteur se lessenaar |
 |
The heart is a muscle: ’n filmresensie
Leon van Nierop
Film
"Selde is die Kaapse Vlakte uit so ’n verantwoordelike, onderspeelde perspektief uitgebeeld. Selfs wanneer alles rondom ’n pa en sy seun verkrummel en vergaan, en wanhoop intree, bly die liefde die belangrikste en helende oplossing. Dit vorm ’n liefdesgom."
|
 |
An Iliad ondersoek die oorlog binne elkeen van ons
Dianne Du Toit Albertze
Teater
"Dit is egter eers wanneer Achilles en Hector teen mekaar te staan kom, swaard teen swaard, mens teen mens, dat die storie boor tot in jou binneste. Dan ontmoet ons die harte, die ware wraak en ontnugterendste weerkaatsings van die mensdom."
|
 |
Reënkoningin
Nato Zondagh
Fiksie
"Die Reënkoningin was verlig dat haar plan gewerk het en haar lewe nie langer in gevaar was nie. En daarom sit sy sereen en gelukkig op ’n rots in helder sonskyn, met haar visonderlyf in kolkende water, met haar pêrelwit gesig en lang wit hare wat in die wind waaier."
|
 |
Strandtoneel
Eduan Naudé
Poësie
"Die woorde in my kop kom land
saam met die meeue op Hartenbos se strand"
|
 |
No. 9-trein
Jess Grace
Poësie
"Wag vir my op die stasie,
daar in die Strand.
Ek is op pad."
|
 |
Fynbosfluweel
Johanna Nel
Poësie
"Mag môredou jou sag toevou,
in bergstil, silwergroen –
fynbosfluweel."
|
 |
My saak
Anoniem
Poësie
"dat daardie dag
vashaak
soos ’n plaat"
|
 |
Rymstories: "Die Rolbosman"
Etienne van Heerden
Nuwe skryfwerk
"Die wind deur die rolbos sing ’n droewe psalm
Die lyk roer in sy kerkpak lig ’n bleek handpalm"
Stemkunstenaar Johan Allers lees ’n reeks rymstories deur Etienne van Heerden voor. In hierdie reeks kom telkens ’n figuurstudie ter sprake.
|

Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf. |
|