|
|
- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies
|
|
Nuusbrief 1024
01/11/2024
|
Krities Afrikaans
|
 |
|
Skrywer: Zelda Bezuidenhout
Uitgewer: Lapa
ISBN: 9780637006248
Excellentia is g’n gewone skool nie. Die plek is vol geheime en tradisies wat Quinn se hare laat rys. Maar sy is nie daar om te integreer nie – sy is daar om te leer. Ongelukkig is die lewe nie so voorspelbaar soos ’n chemie-eksperiment nie. En soms maak dit nie saak wat jy doen nie, die moeilikheid kom soek jou.
|  |
|
 |
Are doctors who oppose the NHI fat cats or problem solvers?
Freek Robinson, Simon Strachan
Interviews
Simon Strachan calls himself "an advocate for the most vulnerable little people in our society" and says he is "passionate about the access to quality care for everyone". But if this is true, why, then, does he, like many other doctors, oppose the government’s National Health Insurance (NHI) scheme when the politicians say it is a "strategy to achieve universal health coverage"?
|
 |
Meneer, mevrou, dominee, professor, doktor of eredoktor?
Jean Oosthuizen
Universiteitseminaar | University Seminar
"In die Suid-Afrikaanse media is daar geen duidelikheid oor die gebruik van eretitels nie. So word daar byvoorbeeld in mediaberigte (asook op die US se webwerf) na die voorsitter van die US-raad as dr Newton-King verwys terwyl daar nêrens enige aanduiding is dat sy enige doktorale kwalifikasies het nie."
|
 |
In memoriam: Mellet Moll
Marlies Taljard
In memoriam
"Sy woordeskat het my dikwels beïndruk – hy het nooit ophou studeer nie en was tot die dag van sy dood nog besig met navorsing."
|
 |
Hans du Plessis, ’n huldeblyk
Mercia Coetzee
In memoriam
"Oom Hans se humor is so natuurlik deel van elke gesprek dat dit net ’n plesier was om na hom te luister. In hulle kamer in die hotel het hy ’n bottel wyn uitgehaal en kon ek op die hoek van die bed sit en na hom en tannie Magdaleen se stories luister."
|
 |
Persverklaring: Huldeblyk aan Hans du Plessis (1945–2024)
LitNet
In memoriam
Met groot hartseer en ’n gevoel van diep verlies neem ons afskeid van Hans du Plessis, wat op 25 Oktober 2024 skielik oorlede is. Sy heengaan laat ’n groot leemte by LAPA Uitgewers, maar ons is ook oneindig dankbaar vir die rykdom van gedigte, verhale en ander werke wat hy aan ons nagelaat het. Hans sal voortleef in die bladsye van sy boeke en in die harte van sy lesers.
|
 |
RIV, Danie Odendaal
Annelize van der Ryst
Elders gesien
"RIV, Danie Odendaal, briljante skepper van 7de laan en vriend."
|
 |
Brics is die toekoms
Albert du Plessis
Elders gesien
"Israel en Oekraïne is besig om Amerika en die Weste onder te trek. Navo val uitmekaar uit. Cyril kan mos nie nou die obvious verloorperd opsaal nie? Brics is die toekoms."
|
 |
Slaapgas in ’n stasiewa
Hennie van Deventer
Elders gesien
"Hy was ook ’n betroubare babawagter … in ruil vir Tokkie se lekker Boerekos. Johan was toe vyf en Marisa, wat Hans juis na aanleiding van die Halloween-gedoente Pampoenspokie gedoop het, ’n energieke drie."
|
 |
Voertaal-argief: Ondertekening van NGV-wet lok landwye kritiek uit
Jean Oosthuizen
In het nieuws (2024)
"Die NGV is ’n gesondheidsfinansieringstelsel wat ontwerp is om fondse saam te voeg om toegang te bied tot gehalte- bekostigbare persoonlike gesondheidsdienste vir alle Suid-Afrikaners gebaseer op hul gesondheidsbehoeftes, ongeag hul sosio-ekonomiese status."
|
 |
Die Nasionale Gesondheidsversekeringswet: ’n onderhoud met ’n prokureur
Naomi Meyer, Péter Wassenaar
Onderhoude (2024)
"Is nasionale gesondheidsversekering indien ons slegs na die letter van die wetgewing kyk, afdwingbaar? Waarskynlik. Enige wet wat die oormag van die staat agter hom het, kan teoreties afgedwing word. Maak dit nasionale gesondheidsversekering ’n projek wat (1) realisties is en (2) volhoubaar sal wees? Nee."
|
 |
Healthcare: between money and paternalism
Emelia Steenekamp
Opinion (2024)
"As is often the case with any bureaucratised system, the human is supplanted by numerical representation. For healthcare, one needs money." Emelia Steenekamp writes about her experience of private and public healthcare in South Africa, Canada and South Korea.
|
 |
Nog geen borgtog vir omstrede diamantman en sy vrou
Jean Oosthuizen
Voorblad
"Liebenberg se prokureur het gesê Liebenberg beweer dat daar deur die minister van korrektiewe dienste, Pieter Groenewald, opdrag gegee is om sy lewe 'hel' te maak in die tronk, waarop Dezzi in trane uitgebars het."
|
 |
Leesimpressie: November door Sinan Cankaya
Erik van den Bergh
Literatuur
"Goed geschreven en pakkende beschrijving van de nadagen van een journalist die afreist naar een eiland aan de grens van Europa en daar geconfronteerd wordt met vluchtelingen."
|
 |
Jeju-eiland: Suid-Korea se geheime juweel
Maryke Roberts
Reisgogga
"Die eiland is ongeveer twee miljoen jaar gelede deur die uitbarsting van ’n onderwatervulkaan gevorm en is ’n natuurlike wêrelderfenisgebied. Die Jeju- vulkaniese eiland en lawabuise, wat in die botaniese park te sien is, was die rede hoekom ons juis hierdie uitstappie gekies het."
|
 |
Vonnisbespreking: ’n Dekselse deksellose mangat kom ’n plaaslike owerheid duur te staan
Johan Scott
LitNet Akademies (Regte)
Dis nie moeilik om te skat hoeveel leerders in hierdie prent is nie. As jy in graad 10 is en jy laai hierdie gratis oefenvraestel deur Lee-Ann Langeveld af om jou Wiskunde vir die eksamen te oefen, gaan dit ook maklik wees om berekeninge te doen waarin jy deur middel van ’n frekwensietabel die gemiddelde aantal leerders in die Overberg moet skat en uitwerk. As jy hierdie vraestel uitgewerk het, hoef jy nie te skat of jy sal goed doen nie, jy sal sommer wéét jy gaan sukses behaal!
|
 |
Graad 10: Wiskunde, kwartaal 4 – vraestel 2 en memorandum
LitNet
Notas, toetse en vraestelle
Dis nie moeilik om te skat hoeveel leerders in hierdie prent is nie. As jy in graad 10 is en jy laai hierdie gratis oefenvraestel deur Lee-Ann Langeveld af om jou Wiskunde vir die eksamen te oefen, gaan dit ook maklik wees om berekeninge te doen waarin jy deur middel van ’n frekwensietabel die gemiddelde aantal leerders in die Overberg moet skat en uitwerk. As jy hierdie vraestel uitgewerk het, hoef jy nie te skat of jy sal goed doen nie, jy sal sommer wéét jy gaan sukses behaal!
|
 |
Het van Verlangekraal: ’n onderhoud met Leon van Nierop
Naomi Meyer, Leon van Nierop
Skrywersonderhoude
"Met elke reïnkarnasie het ek net meer respek vir Het gekry en wou ek haar verhaal volledig vertel en reg aan haar as volledige, geskakeerde mens laat geskied. Sy was in die oorspronklike roman grootliks net ’n 'probleemkind'. In my verwerking hoop ek dat mense haar beter sal verstaan en haar selfs as ’n onwaarskynlike heldin, selfs ’n soort rolmodel, sal sien om te wys niks is onmoontlik as jou hart op die regte plek sit nie. Maar hulle moes haar tragedie verstaan."
|
 |
Eerste slukkie: Het van Verlangekraal deur Leon van Nierop
LitNet
LitNet Eerste Slukkie | First Sip
"Hoe dikwels het sy nie onder die sterrehemel gestaan en haar vergaap aan al die sterre nie. ’n Paar keer het sy ’n ster sien verskiet, dan wens sy sy kan daardie ster wees wat met so ’n blink stert agterna die ewigheid inskiet. Sy het ook al vliegtuie dopgehou wat na verre stede reis. As sy maar net eendag op een van hulle kan wees."
|
 |
Om Bibi Slippers in Gqeberha te vind: ’n lesersindruk van Soekenjin
Albert de Vos
Lesersindrukke
"Daar is heelwat gedigte in Soekenjin wat ek nog moet ontrafel, maar oor die algemeen is die gedigte heel toeganklik vir ’n nieletterkundige soos die uwe. Gedigte oor die lus, liefde, lewe en die soektog van die moderne mens met sy internet, WhatsApp, Google, Tinder en ander dinge waarvan ’n Baby Boomer soos ek nie eers weet nie."
|
 |
Koos Kombuis gesels oor verlange en verval
Koos Kombuis
Boeke en skrywers
In hierdie video gesels Koos Kombuis oor twee boeke wat hom laat kopkrap het. Ian Voges se Beelde en verval neem ons terug na die dae van Eschel Rhoodie. Daar is heelwat partytjies en los meisies by betrokke. Die tweede is PJO Jonker se blitsverkoper, Die onsigbare.
|
 |
Digtersweek 2024: ’n onderhoud met Amanda de Lange
Naomi Meyer, Amanda de Lange
Onderhoude
"Een van die lekkerste dinge van woordkuns is dat jou brein iets kan oplewer wat jy nooit gedink het moontlik is nie. Dis soos kwashale met letters waar iets geskep word wat nie net vir die woordkunstenaar self vreugde verskaf nie, maar ook vir elkeen wat dit lees."
|
 |
Persverklaring: Digtersweek 2024 – kom leer by die meesters om te dig
LitNet
Slypskole
Digtersweek 2024 bevat ’n paneel bekroonde digters en bied vir elke voornemende en ontluikende digter die ideale geleentheid om hul vaardighede te slyp en hul kennis uit te bou. Die paneel bestaan uit bekroonde digters soos Johan Myburg, Diana Ferrus, René Bohnen, Alwyn Roux en Danie Marais.
|
 |
Marlene le Roux (1934–)
Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum
"Ek pas ook dissipline toe in die skryfproses. Wanneer dit tyd is om voor die rekenaar te gaan sit, doen ek dit en ek staan nie weer op voordat ek iets uitgerig het nie. Soms is die vrug op die inset gering, want skryf is nie altyd maklik nie." Lees meer oor Marlene le Roux se lewe en werk in dié ATKV|LitNet-Skrywersalbum, saamgestel deur Erika Terblanche.
|
 |
Winnie Rust, ’n huldeblyk
Amanda Swart
Boeke en skrywers
"Na die eretoekenning wat Hugenote Hoërskool in Wellington op 11 Oktober 2024 postuum aan Winnie Rust, oudleerling van die skool, gemaak het, het dit ons gedagtes ver terug geneem na dae van intellektuele gesprekke, kuiers aan huis en Winnie wat met empatie na die hele dorp, en veral die dorp se vroue, omgesien het."
|
Op die redakteur se lessenaar |
 |
Los uit! deur Sjaka Septembir: ’n teaterresensie
Jeani Heyns
Teater
"In Sjaka September se debuutnarrespel slaag hy meesterlik daarin om gek te skeer met die kinderlike drang om reëls te oortree en te wil vat en gryp as grootmense uitdruklik sê: 'Los uit!'"
|
 |
The island returns to New Brighton
Izak de Vries
Lifestyle and entertainment
"Antigone’s speech is always a sad moment, and King Creon’s cruelty a stark reminder that rulers need to have limits to their powers."
|
 |
Persverklaring: Woordtrofees-wenners 2024
LitNet
Toyota Stellenbosch Woordfees
Die wenners van die 2024-Woordtrofees is op 28 Oktober tydens ’n toekenningsgeleentheid by die Nooitgedacht-wynlandgoed bekroon. Benewens die top boekverkopers by die EasyEquities Skrywersfees in die genres fiksie, poësie, niefiksie en leefstyl, is ’n aantal spesiale pryse toegeken, onder andere die nuwe Martie Retief Meiring-toekenning, die In verbondenheid-toekenning, asook die WOW-trofees vir skool en opvoeder van die jaar.
|
 |
Persverklaring: Saturnus verhelder Taalmonument
LitNet
Afrikaanse Taalmuseum en -monument-portaal
Inwoners en besoekers sal die skitterende sterrehemel – spesifiek die planeet Saturnus – van nader leer ken tydens die Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM) se Sterrekykpiekniek op Paarlberg op Saterdag 2 November 2024. Dit beloof om ’n feestelike aand in die beeldskone omgewing te wees; boonop is ’n pragtige sonsondergang en ’n gratis besoek aan die ikoniese beeldhouwerk ingesluit, én is die aand ten bate van ’n goeie saak.
|
 |
Persverklaring: Mendelssohn se Elijah by Endlersaal in November
LitNet
Musiek
As een van die finale aanbiedings van die 2024-Endler-konsertreeks, dirigeer Johan de Villiers op 16 en 17 November twee uitvoerings van Felix Mendelssohn se oratorium Elijah. Brittany Smith (sopraan), Minette du Toit-Pearce (mezzo), Siphe Mdena (tenoor) en Conroy Scott (bariton) tree as soliste op, met laasgenoemde in die titelrol van Elija, waarvoor hy ná die 2018-Woordfees die trofee vir die beste vertolker in vokale klassieke musiek toegeken is.
|
 |
Persverklaring: Pret met nuwe limeriekeveldtog
LitNet
ATKV-Portaal
Die ATKV stel vandeesweek ’n splinternuwe limeriekeveldtog op sosiale media bekend. Dit volg op die gewilde idioomveldtog wat mense weer gewys het hoe prettig en pittig Afrikaans kan wees. Die nuwe limeriekeveldtog is nes die idioomveldtog die breinkind van die aktrises Cindy Swanepoel en Anél Wood.
|
 |
Ma se offer
Hendie Grobbelaar
Fiksiekompetisies
"... om my net te herinner dat ek ’n lewe, ouers en ’n huis gedeel het met haar. Maar ek en Sanna was op twee paaie, in twee wêrelde."
|
 |
Pablo Picasso: Guernica
Martli Slabber
Poësie
"Maria wat haar lot bekla
Vooruitblik op die Pietà
Slap hang die baba oor haar skoot
Die Vredevors, messias, dood."
|
 |
Eerste vryvalsprong
Heinrich Matthee
Poësie
"Die dag knal oop in blou en rooi
wanneer die skerm boontoe bol;
ek wenteldans die hemel in
en sirkel in ’n aardse tol."
|
 |
Visserman
Zebulon Kochk
Poësie
"Jy was uit op die waters
op soek na ’n ligtoring"
|
 |
Verplaas
Jeanne Henning Els
Poësie
"ek by
Huis Môreson
jou goedjies uitpak,
dit bêre in
’n kassie
langs ’n enkelbed"
|

Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf. |
|