LitNet en STAND (The Sustaining Theatre and Dance Foundation) bied oor die volgende maande ’n aanlyn teaterresensiekursus vir vyf Afrikaanse en vyf Engelse aspirantresensente aan. Hier is al die inligting. | Over the next few months LitNet and STAND (The Sustaining Theatre and Dance Foundation) will be presenting an online theatre review workshop for five aspiring Afrikaans and five aspiring English theatre reviewers. Here is all the information.

"Dit staan kunstenaars vry om die kritiek te gebruik om hul werk te verbeter, maar om tweespraak te maak, wil ek sê dit is húl plig teenoor die teaterganger om sonder sentimentaliteit – soos die resensent ook maar moet doen – te gaan besin en juis dit te doen." Hierdie resensie vorm deel van die LitNet | STAND-teaterresensieslypskool.

"Op papie’ issi storie van ses gevangenes intriguing, die typa storie wat jy sal dink isse drama type. Ongelukkig, issie vehaal nie so eenvoudig’ie – die question van vryheid, die notions van wat normaal is, die strategy van survival, alles is inni microcosm vanni tronk geplace." Hierdie resensie vorm deel van die LitNet | STAND-teaterresensieslypskool.

"In ’n tyd waarin die relevansie van teater soms vraagtekens trek, bied Die ontelbare 48 ’n verfrissende alternatief." Hierdie resensie vorm deel van die LitNet | STAND-teaterresensieslypskool.

"Salome se swye word byna die hardste stem op die verhoog. In haar alomteenwoordigheid lê die konstante herinnering van gebroke beloftes." Hierdie resensie vorm deel van die LitNet | STAND-teaterresensieslypskool.

"Herman noem sy seer en verwerping wat hy as kind ervaar het sy 'oerwond'. ’n Oerwond waarmee hy net nie vrede kan maak nie en wat oor sy skouers bly hang soos ’n swart jas." Hierdie resensie vorm deel van die LitNet | STAND-teaterresensieslypskool.

"The church scene in Around the fire takes the issue of femicide and displays comically to the audience how South Africans have become desensitised to femicide." This review is part of the LitNet | STAND theatre review workshop.

"The use of puppetry introduces an ancient elemental magic that captures the folklore and imbedded oral storytelling of its Karoo people." This review is part of the LitNet | STAND theatre review workshop.

"This immersive theatre experience was nothing short of extraordinary, paying meticulous attention to detail while honouring the authenticity of South African stories. It was an experience that transcended conventional theatre, immersing us in the world of amaDongwe." This review is part of the LitNet | STAND theatre review workshop.

"The core of Monster lies in its narrative structure, a mosaic of tragedy, complicity and moral ambiguity. The clever integration of all parts within the theatre space and the unconventional approach to storytelling set Monsters apart from the other productions at the Woordfees that deal with violence and tragedy." This review is part of the LitNet | STAND theatre review workshop.

"There is no working actor more physically capable than Carlo Daniels. You can’t help but admire his technique as he moves (light on his feet) for an hour straight without the audience losing a single word." This review is part of the LitNet | STAND theatre review workshop.

LitNet is ’n aanlyn kunstefees en gee sedert sy ontstaan om vir alles wat op die planke plaasvind. Blaai deur die Groot Kunstefees- en Teaterindaba wat vroeg in hierdie eeu op LitNet plaasgevind het.

"Die Ontlaering-Sitkamer-groepering verteenwoordig – ondanks hulle ideale van vernuwing, epistemiese en sosiale geregtigheid en Afrikaans se bevryding – ’n 'laer' waarin daar 'saamgehurk' word in opstand teen ’n hede en verlede waarvan die groepering in wese ’n oppervlakkige begrip het."

"Vroue is steeds onderverteenwoordig in prominente akademiese en administratiewe rolle, ten spyte van pogings om geslagsgelykheid te bevorder."

"In ’n geglobaliseerde wêreld wat al hoe meer verbind word deur digitale kommunikasiekanale, is jongmense ywerig om bykomende tale aan te leer vir beide hul persoonlike en professionele ontwikkeling."

"In die Waluś-saak het die oortreder al vir meer as ’n dekade lank die hofstryd gevoer om die minister se weiering om hom op parool uit te laat, tersyde te stel. Die Konstitusionele Hof het dus nie die saak terug verwys na die minister om Waluś se paroolaansoek opnuut te oorweeg nie, maar bloot die bevel gemaak dat parool toegestaan word."

Daar kan weer aansoek gedoen word vir die Van Ewijck-Stigting se Prestasie-prys van R75 000. Dit is ’n prys vir bewese prestasies wat reeds gelewer is en verband hou met die doelstellings van die Stigting, wat kulturele betrekkinge tussen Suid-Afrika en Nederland in die ruimste sin bevorder. Dit sluit alle vertakkinge van die kunste en wetenskap in.

Is jy in graad 6 en wonder jy of daar lewe op ander planete is? In hierdie oefenvraestel van Rita Engelbrecht gaan jy daardie vraag moet kan beantwoord. Die vraestel gaan jou kennis toets, en sommer vuurwerke met betrekking tot jou punte bewerkstellig. Begin nou al voorberei vir jou eksamen en wees hierdie kwartaal ’n ster!

Is jy in graad 7 en wonder jy oor die data wat jy kan gebruik om te bepaal watter rugbyspan hierdie naweek die Wêreldbeker kan wen? Hier is wenke vir wenners: Laai hierdie gratis vraestel van Lee-Ann Langeveldt af en oefen jou datahanteringsomme sodat jy teen Saterdagaand klaar is. Dan kyk jy die rugby met ’n rustige hart en met die wete dat jou goeie eksamenpunte jou ’n kampioen sal maak.

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Begin van die kwartaal! LitNet se video’s kan jou help. Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

"Die status quo is nie volhoubaar nie en die vraag is nie of daar verandering gaan wees nie, maar eerder watter vorm dit gaan aanneem; watter tydsraamwerk ter sprake is, en veral wat die regerende elite se reaksie op ’n potensieel verswakkende situasie gaan wees. Dit maak die 2024-verkiesing die belangrikste verkiesing sedert die totstandkoming van ’n nuwe grondwetlike bedeling."

"Suid-Afrika se landbousektor is grootliks uitvoergerig. In kwartaal een van 2023 het Suid-Afrika se totale uitvoer van landbouprodukte $2,8 miljard bedra, 4,0% hoër as die $2,7 miljard in kwartaal vier van 2022."

"South Africa’s agricultural sector is largely export-orientated. In quarter one of 2023, South Africa’s total agricultural product exports amounted to US$2,8 billion, up by 4,0% from US$2,7 billion in quarter four of 2022."

Johann Kotzé is pas aangestel as hoof- uitvoerende beampte van Agri SA. Freek Robinson vra hom hoe hy boere in Suid-Afrika teen politieke inmenging gaan beskerm.

Luan Staphorst het op 23 September 2023 hierdie lesing by die Etienne van Heerden Veldsoirée te Cradock gelewer: "Die Karoo as universum: oor velddenke, |xam-Afrikaans, en die Boesman-universiteit".

"Ek weet julle gaan nou almal dadelik die artikel lees, so ek gaan julle nie belas met my interpretasie of gebrek daaraan nie. Ek gaan dit net vir julle makliker maak met die opmerking dat niks in die wêreld der lettere verander het nie."

"Luan Staphorst maak ’n denkfout deur die oorvleueling van kollegas as ’n bewys van oorvleueling in ideologie te beskou."

"The main goal of the foundation is to help kids discover – and practise – a love of reading; their work goes far beyond the library."

"Death knocked at the door of the writer Simphiwe Nolutshungu. He unfortunately and reluctantly opened it."

LitNet het romansier en LitNet-rubriekskrywer Bettina Wyngaard genooi om ’n aanlyn miniseminaar oor strukturele rassisme aan te bied. Sy het Ingrid Jones, Loretta Feris, Siya Khumalo, Mervyn Sloman en Christi van der Westhuizen genader om deel te neem. Hier volg Wyngaard se inleidende opmerkings, sowel as die eerste deelnemer, Ingrid Jones, se mening.

"Rassisme is nog steeds so Suid-Afrikaans soos braaivleis en boerewors, want daar is sisteme en strukture wat dit in stand hou."

"Yep, I’m broad-sweeping, because every time a black person (broad term) says that they have experienced racism at the hands of white people, your tribe questions whether we are sure we have read the situation correctly."

"Die handhawing en toepassing van demokrasie in verskeie Afrikalande is aan die afneem. Dit is verder opmerklik dat eksterne akteurs alle middele tot hulle beskikking aanwend om die lande te verswak. Rusland staan uit in dié verband en poog reeds vir die afgelope twee dekades om demokrasie in Afrika te ondermyn."

Jan Lubbe is pas aangewys as die nuwe moderator van die NG Kerk. Freek Robinson vra hom uit oor lidmaatgetalle, erediensbywoning, selfdegeslaghuwelike, verhoudings met ander kerke en die NG Kerk se volgehoue bydraes tot noodleniging in ons land.

"Elke nuwe leser of nuwe geslag lesers sal ’n eie opvatting van wat aktueel, relevant en boeiend is, na die lees van Opperman se tekste bring." Dit is teen hierdie agtergrond dat Louise Viljoen vanjaar die driejaarlikse DJ Opperman-gedenklesing in Stellenbosch gelewer het.

"Groot opwinding heers oor die Wêreldbekertoernooi wat nou sy laaste fase betree. Dit belig, te midde van soveel plaaslike en internasionale probleme, weer eens die 'aardigheid' van spel, om aan te sluit by Johann Huizinga se werk Homo Ludens ('die spelende wese')."

"Ek probeer agterkom wanneer presies ek antie geword het. My broer se kinders het my altyd antie genoem – ek verwys nie daarna nie. Ek probeer uitwerk wanneer ek antie geword het vir die buitewêreld."

"Creating the conditions where this kind of multilingualism is fostered involves commitment, leadership in education policy, and an understanding that the long-term benefits of such an approach are worth the time, cost and effort, because it will contribute to social cohesion, individual well-being and the development of new opportunities for speakers."

"Sowat 12 jaar gelede het ek ’n buitengewone geskenk vir Kersfees gekry. ’n Volbloedhartaanval volledig toegerus met ingeboude fibrillasies en slagaarembolismes."

Wat kook in Koos se kombuis? Woorde. Dis wat. Hy lees Marlene van Niekerk, Bibi Slippers en Joan Hambidge. Laasgenoemde lees hy twee maal. Hy ontdek weerloosheid en stel hom so ook aan sy kyker bloot.

Kirby van der Merwe: "Ek skryf omdat dit juis moeilik is. Dit is ’n uitdaging. Maar wat my laat aanhou skryf, is die onbeskryflike gevoel wanneer ’n woord, sin of idee iets word wat ’n mens net as skoonheid kan beskryf."

"Hartsmense is nog ’n trappie in Cliffordene Norton se ontwikkeling as ’n bekwame en veelsydige skrywer. Sy beskik oor ’n helder skryfstem wat hopelik nog dikwels in die toekoms in Afrikaans gehoor sal word. Die bundel word sterk aanbeveel vir lesers met ’n liefde vir kortverhale, maar ook vir enige leser wat beperkte tyd vir lees beskikbaar het."

"Ons twee een-punt-oorwinnings is ’n straf én ’n seën; ons span het die regte temperament om uitkloprugby te speel en daardie ervaring kan goud werd wees teen ’n span wat ’n baie makliker halfeind gespeel het die afgelope naweek."

Gaan Suid-Afrika die Wêreldrugbybeker met een punt wen? Jaco Jacobs waag voorspellings en praat oor sy vertaling van Rassie Erasmus se outobiografie. "Dit is regtig ’n lekker boek om te lees. Ek het op ’n dag vir my pa gesê: 'Die rede waarom ek nie juis rugby kyk nie, is dat daar nie ’n storielyn is nie.' Toe antwoord hy: 'Dis omdat jy nie die karakters ken nie.' Met die vertaling van hierdie boek voel dit of ek ’n hele klomp van die karakters leer ken het."

"Ek dink dit sal my kreatiwiteit inkort as ek moet sit en nadink of ʼn toneel gaan werk as dit verfilm word. ʼn Mens moet dit oorlaat aan die draaiboekskrywer en filmmaker."

"Ek skryf nooit met ’n film in gedagte nie, maar ek geniet dit regtig wanneer lesers vir my sê my boek lees soos een. Van nature skryf ek baie beskrywend omdat die storie wel soos ’n film in my kop afspeel."

"Dit is vir jou as jy ’n toneelliefhebber is, iemand met of sonder dramaopleiding, met moontlike ervaring van spel, regie, verhoogbestuur, kostumering, grimering, stelontwerp en -bou, beligting, reklame en resensering."

"The wheels obviously come off, or we wouldn’t have a story. I won’t give anything away, but trust me when I say that Heyns is a masterful storyteller and the narrative often veers off in quite unexpected directions."

"There’s an inherent risk of disharmony in this, but most amazingly the symphony of the book is melodious, and it fluently overlaps in a pleasing manner that doesn’t tax the reader’s concentration powers. I am sure it owes that not only to the writer’s skills, but also to those of the book editor. It is superbly achieved."

"Aangesien alle mense in Afrika, naby die ewenaar, ontstaan het, was al die eerste mense se velle swart. Ons almal het dus swart voorouers."

Jy word hartlik uitgenooi na hierdie gesprek by NALN in Bloemfontein. Hier is nog inligting.

UJ Press nooi jou vriendelik uit na die virtuele bekendstelling van Kortpad-praatjies I: Afrikaans vir beginners / Shortcut chats I: An interactive workbook deur Rina Loader en Charlene Human op 29 November 2023.

"Daar is absoluut geen voorskrifte of voorkeure oor wie die beurs mag ontvang nie. Die oorwegende faktor is die meriete van die aansoek waarin vernuwende elemente en bydraes tot die Afrikaanse letterkunde deur die beurskomitee opgeweeg word."

Die Universiteit van Wes-Kaapland kondig graag aan dat aansoeke ingewag word vir die agtste toekenning van die Jan Rabie & Marjorie Wallace-Skrywersbeurs.

The University of Johannesburg (UJ) is pleased to announce the recipient of the prestigious 2023 UJ Prize for Translation.

Hier is die boeke wat gedurende hierdie week op die redakteur se lessenaar beland het.

"Al word al die Afrikaanse skole oornag Engels, gaan dit volgens hom nie die oplossing wees nie."

"Die Nederlandse koningspaar, koning Willem-Alexander en koningin Máxima, is verlede Vrydag op die laaste dag van hulle driedaagse amptelike staatsbesoek aan Suid-Afrika deur ’n groepie luidrugtige betogers ingewag wat protesteer het teen Nederland se aandeel aan die slawehandel aan die Kaap."

"Suid-Afrika se Onafhanklike Verkiesingskommissie (OVK) se veldtog vir volgende jaar se algemene nasionale en provinsiale verkiesings het Dinsdag amptelik afgeskop."

"Die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL), waarvan die vlerke die afgelope twee jaar geknip was, het Donderdag ’n nuwe lewe gekry met die amptelike heropening van die lugdiens in Kaapstad."

"Tijdens het Festival voor het Afrikaans geeft Mathilde Stam op zaterdag 25 november een workshop over Ubuntu en Dialoog. Deze workshop is gratis toegankelijk, ook voor belangstellenden die geen kaartje voor het festival kopen."

"Leo se ouers is blomboere. Aan die een kant gee dit die film ’n onverwagte skoonheid; aan die ander kant gee dit aan die kyker ’n baie interessante blik op doodgewone Belgiese burgers se lewens."

"Breytenbachs discours over de tussenin-positie van de bastaard is nadrukkelijk gericht tegen de 'pensée unique' van het hegemonistische denken of een identitair, nationalistisch of politiek, cultureel en moreel superieur discours. Denken is geen eendimensionaal, teleologisch of (ver)star(rend) cognitief proces, maar een transformationele handeling die beweging insluit en dus de creativiteit."

Die volgende basiskursus "Nederlands vir Afrikaanssprekendes" van Voorsprong begin op Donderdag 9 November 2023. Daar is nog plekke beskikbaar in die middagkursus (van 12:30 tot 14:00). Die kursus word volledig aanlyn aangebied en duur 12 weke.

In de Jubileumtentoonstelling "Verbonden met Zuid-Afrika" herdenken we dat het Zuid-Afrikahuis in 2023 honderd jaar gehuisvest is aan de Keizersgracht 141 te Amsterdam.

Deze laatste aflevering van Boeken uit het Huis – dus zelf ook een "sluitstuk" – verschijnt, zeer gepast, op de dag waarop Karel Schoeman 84 jaar geworden zou zijn.

"Die pas afgelope Toyota US Woordfees met sy feestema 'Borrel' het by tye die vreugde laat oorborrel, soms die bloed laat borrel van verontwaardiging en woede en op ligter tye bloot die borrels in jou vonkelwyn gesit."

"Welkom by die visuele kroniek van die Toyota US Woordfees 2023, waar die verhoog lewe gekry het en die weerklank van toejuigings deur die strate van Stellenbosch geklink het. Elke oomblik van hierdie optredes het stories en ervarings vasgevang wat ons na uiteenlopende wêrelde geneem het, oorvloeiend van boeiende narratiewe."

Die Woordeboek van die Afrikaanse Taal het op 13 Oktober die amptelike bekendstelling gehou van die T-trajek, wat slegs aanlyn beskikbaar is. Op dié luisterryke T-partytjie is gepraat oor hoe omvattend T bewerk is, hoe variëteite van Afrikaans deur die WAT hanteer word, en wat die toekomsvisie van die WAT is.

Die rymkletser, musikant, akteur en televisiepersoonlikheid Frazer Barry is op 16 Oktober, Internasionale Woordeboekdag, aangekondig as die nuwe beskermpersoon van die Woordeboek van die Afrikaanse Taal se Borg ’n Woord-projek.

"Die gesprekke wat hier plaasvind, is meer werd as geld, maar van belang is dat die Etienne van Heerden Veldsoirée ’n beduidende bydrae lewer tot Cradock se ekonomie. Talle gastehuise, nie net die veldsoirée se borge nie, baat direk by die fees."

"The number of Deon Meyer novels I have read have all been vastly enjoyable. Page-turners. The tension runs high; the characters are weird and wonderful. Yet, none of the film/TV adaptations I have seen, come close to the quality of the novels."

Teksmark Joburg is ’n KKNK-projek, moontlik gemaak deur NATi, ondersteun deur die Foxwood-teater, ATKV en Vrystaat Kunstefees, in samewerking met die Feesteforum.

New Voices, die jaarlikse samewerkingsprojek tussen Suidoosterfees (SOF) en Artscape, is nou te sien by Artscape se Arena in Kaapstad.

"om die vure dood te slaan
en toekyk hoe hulle erfreg
in ’n reënboogwaas vergaan."

"sal die stemme
van water
van wind
jou vind
en veilig
huis toe lei"

"Twee mans het uitgeklim
en aan die deur
van die musikale vrou
by nommer 11 gaan klop"

"tog word ons almal
aan dieselfde wasgoeddraad
gehang"